مطالعات اجتماعی پنجم دبستان · آزمون آزمایشی

آزمون نوبت دوم مطالعات اجتماعی پنجم دبستان

این آزمون مثل امتحان نوبت دوم خرداد، کل کتاب مطالعات اجتماعی پنجم دبستان را می‌سنجد؛ حدود دو سوم سؤال‌ها از نیمهٔ دوم کتاب‌اند: کشورهای همسایه، حرکت‌های زمین، زندگی در نواحی مختلف جهان، سفر حج و مکه، مدینه، سفر به کربلا و دورهٔ ایرانیان مسلمان تا مغول و تیموریان (درس ۱۱ تا ۲۱). از هر درس کتاب دست‌کم یک سؤال هست؛ درس‌های دینی همان‌طور که کتاب روایت می‌کند و بی‌داوری پرسیده شده‌اند. دو نمونه با ۲۹ سؤال داری. اول خودت فکر کن و جواب بده و تا آخر سراغ پاسخ‌ها نرو؛ بعد توضیح هر سؤال و نمرهٔ هر درس را ببین. اگر معلمت بخشی از کتاب را از محدودهٔ امتحان حذف کرده، سؤال‌های همان درس‌ها را ملاک بگیر.

از این فصل‌ها: فصل ۱، من با دیگران ارتباط برقرار می‌کنم؛ فصل ۲، احساسات ما؛ فصل ۳، همدلی با دیگران؛ فصل ۴، من عضو گروه هستم؛ فصل ۵، جمعیت ایران؛ فصل ۶، منابع آب ایران؛ فصل ۷، نواحی صنعتی مهم ایران؛ فصل ۸، راه‌ها و حمل‌ونقل (۱)؛ فصل ۹، راه‌ها و حمل‌ونقل (۲)؛ فصل ۱۰، کشور ما چگونه اداره می‌شود؟؛ فصل ۱۱، کشورهای همسایه؛ فصل ۱۲، حرکت‌های زمین؛ فصل ۱۳، زندگی در نواحی مختلف جهان؛ فصل ۱۴، بازگشت از سفر حج؛ فصل ۱۵، مدینه، شهر پیامبر (ص)؛ فصل ۱۶، سفر به کربلا (۱)؛ فصل ۱۷، سفر به کربلا (۲)؛ فصل ۱۸، ایرانیان مسلمان حکومت تشکیل می‌دهند؛ فصل ۱۹، وزیران کاردان، شهرهای آباد؛ فصل ۲۰، کشورگشایان بی‌رحم؛ فصل ۲۱، بازسازی ویرانه‌ها

آزمون نوبت دوم

۲۹ سؤال از ۲۱ فصل، ۶۰ دقیقه؛ ۲ نمونه.

سؤال‌ها و پاسخ‌نامه

اگر می‌خواهی آزمون را زمان‌دار بزنی، همان بالا شروعش کن؛ اینجا همهٔ سؤال‌ها را با پاسخ و توضیح می‌بینی. نمونه‌ها: نمونهٔ ۱، نمونهٔ ۲.

نمونهٔ ۱ ۲۹ سؤال

نمایش سؤال‌ها و پاسخ‌ها
  1. سؤال ۱کدام کار رعایت حریم شخصی است؟

    فصل ۱: من با دیگران ارتباط برقرار می‌کنم

    • قبل از برداشتن کتاب دوستم از او اجازه می‌گیرم (پاسخ درست)
    • پیام‌های گوشی دوستم را بدون اجازه می‌خوانم
    • عکس او را بدون اجازه منتشر می‌کنم
    • کشوهای اتاق خواهرم را برای کنجکاوی باز می‌کنم

    حریم شخصی یعنی جاها و وسیله‌هایی که ورود به آن‌ها اجازه می‌خواهد. وسایل دوستمان مال خودش است و با اجازه می‌توانیم از آن‌ها استفاده کنیم.

  2. سؤال ۲کدام موقعیت می‌تواند باعث غم شود؟

    فصل ۲: احساسات ما

    • برنده شدن در مسابقه
    • گم شدن حیوان خانگی دوست‌داشتنی‌ات (پاسخ درست)
    • گرفتن هدیه‌ای که دوست داشتی
    • دیدن دوست قدیمی

    غم احساسی طبیعی است که با از دست دادن چیزی دوست‌داشتنی می‌آید. سه موقعیت دیگر شادی می‌آورند.

  3. سؤال ۳هلال احمر در سیل و حادثه چه کاری برای آسیب‌دیدگان می‌کند؟

    فصل ۳: همدلی با دیگران

    • از آن‌ها پول می‌گیرد
    • برایشان فقط شعر می‌خواند
    • غذا، لباس و دارو می‌رساند (پاسخ درست)
    • آن‌ها را به شهر دیگر می‌فرستد

    هلال احمر نمونهٔ همدلی در جامعه است؛ به مردم آسیب‌دیده چیزهایی مثل غذا، لباس و دارو می‌رساند.

  4. سؤال ۴عضو مؤثر یک گروه چه کسی است؟

    فصل ۴: من عضو گروه هستم

    • کسی که کارها را فقط به دیگران می‌سپارد
    • کسی که نظر دیگران را مسخره می‌کند
    • کسی که قانون گروه را رعایت نمی‌کند
    • کسی که وظیفه‌اش را انجام می‌دهد، احترام می‌گذارد و مقررات را رعایت می‌کند (پاسخ درست)

    عضو مؤثر نکته‌هایی مثل انجام وظیفه، احترام و رعایت نظم و مقررات را رعایت می‌کند تا گروه به هدفش برسد.

  5. سؤال ۵«پراکندگی جمعیت» یعنی چه؟

    فصل ۵: جمعیت ایران

    • چگونگی قرار گرفتن مردم در بخش‌های مختلف یک سرزمین (پاسخ درست)
    • شمردن همهٔ مردم یک شهر
    • زیاد شدن تعداد نوزادان
    • رفتن مردم به کشور دیگر

    پراکندگی یعنی مردم در همهٔ جا یکسان نیستند: جایی شلوغ و پرجمعیت و جایی خلوت و کم‌جمعیت است. شمردن مردم «سرشماری» است و رفتن به جای دیگر مهاجرت.

  6. سؤال ۶آب قنات از کجا به آبادی می‌رسد؟

    فصل ۶: منابع آب ایران

    • از ابرها
    • از تونلی زیرزمینی (پاسخ درست)
    • از چشمهٔ کنار دریا
    • از رود هر روز

    قنات تونلی زیرزمینی است که آب زیرزمینی را از جایی به آبادی می‌برد. قنات رود نیست و از ابر هم آب نمی‌گیرد.

  7. سؤال ۷کدام کالا مصرفی است، یعنی مردم مستقیم آن را به کار می‌برند؟

    فصل ۷: نواحی صنعتی مهم ایران

    • ورقهٔ فولادی
    • سنگ آهن
    • کفش (پاسخ درست)
    • نفت خام

    صنایع مصرفی کالایی می‌سازند که به خانه‌ها می‌رسد، مثل کفش و لباس. ورقهٔ فولادی و سنگ آهن مادهٔ ساخت کالاهای دیگرند.

  8. سؤال ۸چرا قطار و جاده را «حمل‌ونقل زمینی» می‌نامیم؟

    فصل ۸: راه‌ها و حمل‌ونقل (۱)

    • چون فقط زیر زمین می‌روند
    • چون فقط در شهر کار می‌کنند
    • چون فقط بار می‌برند
    • چون روی زمین (خشکی) انجام می‌شوند (پاسخ درست)

    حمل‌ونقل زمینی از راه جاده و راه‌آهن و روی خشکی انجام می‌شود؛ در برابر حمل‌ونقل آبی و هوایی.

  9. سؤال ۹هواپیما برای کدام سفر مناسب‌تر است؟

    فصل ۹: راه‌ها و حمل‌ونقل (۲)

    • سفر دور با مسافر یا کالای سبک (پاسخ درست)
    • حمل صدها تن سنگ معدن
    • رفتن به مغازهٔ سر کوچه
    • حمل ارزان بار سنگین در کوتاه‌ترین زمان

    هواپیما سریع است ولی برای بار سنگین مناسب نیست؛ پس برای مسافت‌های دور و مسافر یا کالای سبک به کار می‌رود.

  10. سؤال ۱۰جای خالی را با واژهٔ درست پر کن.

    فصل ۱۰: کشور ما چگونه اداره می‌شود؟

    جمله با جای خالی‌های پر شده:قوهٔ مقننه قانون می‌گذارد.

    مقننه قانون می‌گذارد، مجریه اجرا می‌کند و قضائیه به شکایت‌ها رسیدگی می‌کند.

  11. سؤال ۱۱پایتخت جمهوری ارمنستان کدام شهر است؟

    فصل ۱۱: کشورهای همسایه

    • باکو
    • ایروان (پاسخ درست)
    • کابل
    • عشق‌آباد

    پایتخت ارمنستان ایروان است. باکو پایتخت جمهوری آذربایجان، عشق‌آباد پایتخت ترکمنستان و کابل پایتخت افغانستان است.

  12. سؤال ۱۲طبق جدول کتاب جمعیت پاکستان ۲۳۱٫۴ میلیون و جمعیت ترکیه ۸۴٫۷ میلیون نفر است. جمع این دو چند میلیون نفر است؟

    فصل ۱۱: کشورهای همسایه

    پاسخ: 316.1میلیون نفر

    دو عدد اعشاری را با هم جمع می‌کنیم: ⁦۲۳۱٫۴ + ۸۴٫۷ = ۳۱۶٫۱⁩ میلیون نفر.

  13. سؤال ۱۳گردش زمین به دور خورشید چه چیزی را پدید می‌آورد؟

    فصل ۱۲: حرکت‌های زمین

    • شب و روز
    • جزر و مد
    • فصل‌ها (پاسخ درست)
    • جهت قبله

    حرکت انتقالی زمین به دور خورشید فصل‌ها را می‌سازد و حدود ۳۶۵ روز طول می‌کشد. شب و روز نتیجهٔ چرخش زمین به دور خودش است.

  14. سؤال ۱۴یک شبکهٔ مربعات ۴ ستون و ۷ ردیف دارد. چند خانه دارد؟

    فصل ۱۲: حرکت‌های زمین

    پاسخ: 28خانه

    تعداد خانه‌ها برابر ستون‌ها ضرب در ردیف‌هاست: ⁦۴ × ۷ = ۲۸⁩.

  15. سؤال ۱۵مصر در کدام قاره است؟

    فصل ۱۳: زندگی در نواحی مختلف جهان

    • آسیا
    • اروپا
    • آمریکای جنوبی
    • آفریقا (پاسخ درست)

    مصر در قارهٔ آفریقا است. چین در آسیا، فرانسه در اروپا و برزیل در آمریکای جنوبی است.

  16. سؤال ۱۶جای خالی را با واژهٔ درست پر کن.

    فصل ۱۳: زندگی در نواحی مختلف جهان

    جمله با جای خالی‌های پر شده:مردم بیابان‌های عربستان با دامداری و کوچ زندگی می‌کنند.

    در بیابان‌های عربستان آب و علف کم است، پس مردم با دام‌هایشان کوچ می‌کنند. ایگلو خانهٔ مردم نواحی قطبی است.

  17. سؤال ۱۷خانهٔ کعبه در کدام مسجد است؟

    فصل ۱۴: بازگشت از سفر حج

    • مسجدالحرام (پاسخ درست)
    • مسجدالنبی
    • مسجد کوفه
    • مسجد گوهرشاد

    کتاب می‌گوید خانهٔ کعبه در مسجدالحرام در مکه است. مسجدالنبی در مدینه است.

  18. سؤال ۱۸حج به نوشتهٔ کتاب چیست؟

    فصل ۱۴: بازگشت از سفر حج

    • سفر مسلمانان فقط برای خرید
    • سفر مسلمانان به مکه برای دیدن خانهٔ کعبه و انجام کارهای ویژهٔ آن (پاسخ درست)
    • رفتن به مدرسه در شهر دیگر
    • سفر هوایی به کشور همسایه

    حج سفری است که مسلمانان برای دیدن کعبه و انجام کارهای ویژهٔ آن به مکه می‌روند. در درس، خانوادهٔ سارا برای بازگشت پدر و مادرش از این سفر آماده می‌شوند.

  19. سؤال ۱۹«یثرب» نام قدیمی کدام شهر بود؟

    فصل ۱۵: مدینه، شهر پیامبر (ص)

    • مکه
    • کربلا
    • مدینه (پاسخ درست)
    • نجف

    کتاب می‌گوید شهر مدینه پیش از آمدن پیامبر (ص) «یثرب» نام داشت و بعد «مدینةالنبی» یعنی شهر پیامبر شد.

  20. سؤال ۲۰هزار و چهارصد سال چند قرن است؟

    فصل ۱۵: مدینه، شهر پیامبر (ص)

    پاسخ: 14قرن

    هر قرن صد سال است؛ پس ⁦۱۴۰۰ ÷ ۱۰۰ = ۱۴⁩ قرن. کتاب هم از هجرت تا امروز حدود چهارده قرن می‌شمارد.

  21. سؤال ۲۱پایتخت جمهوری عراق کدام شهر است؟

    فصل ۱۶: سفر به کربلا (۱)

    • بصره
    • کربلا
    • کرکوک
    • بغداد (پاسخ درست)

    پایتخت عراق بغداد است. بصره بندر مهم جنوب، کربلا شهر زیارتی و کرکوک شهر نفت‌خیز است.

  22. سؤال ۲۲کرکوک در عراق به چه چیزی شناخته شده است؟

    فصل ۱۶: سفر به کربلا (۱)

    • چاه‌های نفت (پاسخ درست)
    • باغ‌های بزرگ چای
    • دریای بزرگ
    • کوه‌های یخی

    عراق نفت‌خیز است و کتاب چاه‌های نفت را در نقشه کنار موصل و کرکوک نشان می‌دهد.

  23. سؤال ۲۳به نوشتهٔ کتاب، «بیعت» یعنی چه؟

    فصل ۱۷: سفر به کربلا (۲)

    • خرید و فروش کالا
    • پیمان بستن با یک رهبر و قول دادن که از دستورهایش پیروی کنیم (پاسخ درست)
    • سفر به مکه
    • نوشتن قانون

    بیعت یعنی پیمان با رهبر و قول پیروی. کتاب در درس «جامعهٔ اسلامی بعد از پیامبر» این واژه را همراه با «خلافت» توضیح می‌دهد.

  24. سؤال ۲۴تاسوعا کدام روز است؟

    فصل ۱۷: سفر به کربلا (۲)

    • روز دهم ماه محرم
    • روز اول ماه رجب
    • روز نهم ماه محرم (پاسخ درست)
    • روز نهم ماه رمضان

    کتاب می‌گوید عاشورا روز دهم محرم و تاسوعا روز نهم محرم است.

  25. سؤال ۲۵هر حکومت ایرانی را به پایتختش روی نقشهٔ کتاب وصل کن.

    فصل ۱۸: ایرانیان مسلمان حکومت تشکیل می‌دهند

    جفت‌های درست:
    • طاهریان ← نیشابور
    • صفاریان ← زرنج در سیستان
    • علویان ← آمل

    کتاب برای هر حکومت یک نقشه دارد: پایتخت طاهریان نیشابور، صفاریان زرنج در سیستان و علویان آمل بود.

  26. سؤال ۲۶بنی‌عباس چگونه به قدرت رسیدند؟

    فصل ۱۸: ایرانیان مسلمان حکومت تشکیل می‌دهند

    • با کمک مغول‌ها
    • با خرید حکومت از بنی‌امیه
    • پس از ساختن شهر بغداد بدون جنگ
    • با کمک ایرانیان ناراضی بنی‌امیه را کنار زدند (پاسخ درست)

    کتاب می‌گوید بنی‌عباس میان ایرانیانِ ناراضی تبلیغ کردند و با فرماندهی ابومسلم خراسانی بنی‌امیه را شکست دادند. پایتختشان بغداد شد.

  27. سؤال ۲۷کاروان‌سرای رباط قره‌عشق در کدام ناحیه است؟

    فصل ۱۹: وزیران کاردان، شهرهای آباد

    • خراسان شمالی (پاسخ درست)
    • خوزستان
    • گیلان
    • کردستان

    کتاب مسجد جامع ساوه و کاروان‌سرای رباط قره‌عشق در خراسان شمالی را نمونهٔ بناهای دورهٔ حکومت‌های ترک‌تبار می‌آورد.

  28. سؤال ۲۸مغول‌ها در چه سرزمینی زندگی می‌کردند؟

    فصل ۲۰: کشورگشایان بی‌رحم

    • جنگلی گرم در جنوب ایران
    • مغولستان، سرزمینی سرد و خشک در شرق ایران و شمال چین (پاسخ درست)
    • دشتی سرسبز کنار دریای خزر
    • جزیره‌ای در خلیج فارس

    کتاب می‌گوید مغول‌ها قبیله‌های بیابان‌گرد مغولستان بودند؛ سرزمینی سرد و خشک که خوراک زیادی نمی‌داد.

  29. سؤال ۲۹در خط زمان کتاب لشکرکشی هلاکو سال ۶۵۱ و تصرف هرات به دست شاه اسماعیل صفوی ۹۱۱ هجری قمری است. فاصلهٔ آن‌ها چند سال است؟

    فصل ۲۱: بازسازی ویرانه‌ها

    پاسخ: 260سال

    سال کوچک‌تر را از بزرگ‌تر کم می‌کنیم: ⁦۹۱۱ − ۶۵۱ = ۲۶۰⁩ سال.

نمونهٔ ۲ ۲۹ سؤال

نمایش سؤال‌ها و پاسخ‌ها
  1. سؤال ۱«ارتباط غیرکلامی» یعنی چه؟

    فصل ۱: من با دیگران ارتباط برقرار می‌کنم

    • فقط نوشتن نامه
    • حرف زدن با صدای بلند
    • پیام رساندن بدون کلمه با چهره و حرکت بدن (پاسخ درست)
    • گوش دادن به رادیو

    ارتباط غیرکلامی یعنی پیام رساندن بدون کلمه؛ مثل لبخند، اخم یا تکان دادن سر. شادی و غصه را اغلب از چهره می‌خوانند.

  2. سؤال ۲اگر از تاریکی اتاق می‌ترسی، کدام کار به تو کمک می‌کند؟

    فصل ۲: احساسات ما

    • چشمم را می‌بندم و فرار می‌کنم
    • به کسی نمی‌گویم
    • دیگران را هم می‌ترسانم
    • چراغ خواب روشن می‌کنم و اتاق را با بزرگ‌ترها می‌بینم (پاسخ درست)

    ترس از تاریکی معمولاً از این است که چیزهای آشنا را نمی‌بینیم. روشن کردن چراغ و صحبت با بزرگ‌ترها ترس را کم می‌کند.

  3. سؤال ۳برادر کوچکت بعد از دعوا با دوستش گریه می‌کند. کدام رفتار همدلانه است؟

    فصل ۳: همدلی با دیگران

    • کنارش می‌نشینم و از حالش می‌پرسم (پاسخ درست)
    • می‌گویم بچه‌ای و گریه نکن
    • به او می‌خندم
    • می‌روم اتاقم

    همدلی یعنی حال دیگری را فهمیدن و کنارش بودن؛ با پرسیدن حال و گوش دادن این کار را می‌کنیم.

  4. سؤال ۴در انتخاب نمایندهٔ کلاس ۲۰ نفر رأی دادند و الف ۸ رأی و ب ۱۲ رأی گرفت. برندهٔ انتخاب چند رأی بیشتر داشت؟

    فصل ۴: من عضو گروه هستم

    پاسخ: 4رأی

    رأی بیشتر مال ب است. تفاوت را حساب می‌کنیم: ⁦۱۲ − ۸ = ۴⁩ رأی.

  5. سؤال ۵جمعیت روستایی ۴۰۰ نفر بود. ۵۰ نفر از روستا رفتند و ۲۰ نفر تازه آمدند. حالا چند نفر در روستا هستند؟

    فصل ۵: جمعیت ایران

    پاسخ: 370نفر

    اول کسانی که رفته‌اند را کم می‌کنیم: ⁦۴۰۰ − ۵۰ = ۳۵۰⁩. بعد کسانی که آمده‌اند را اضافه می‌کنیم: ⁦۳۵۰ + ۲۰ = ۳۷۰⁩.

  6. سؤال ۶چرا باید از آب مراقبت کنیم؟

    فصل ۶: منابع آب ایران

    • چون آب هیچ‌وقت تمام نمی‌شود
    • چون ایران کم‌آب است و آب شیرین کم داریم (پاسخ درست)
    • چون آب فقط برای نوشیدن لازم است
    • چون ایران پر از رود و باران است

    باران ایران در سال کم است و آب شیرین زیادی نداریم؛ پس باید آب را هدر ندهیم و آلوده نکنیم.

  7. سؤال ۷کارخانه‌ای روزی ۳۵۰ جفت کفش می‌سازد. در ۶ روز چند جفت کفش می‌سازد؟

    فصل ۷: نواحی صنعتی مهم ایران

    پاسخ: 2100جفت

    تولید هر روز را در تعداد روزها ضرب می‌کنیم: ⁦۳۵۰ × ۶ = ۲۱۰۰⁩ جفت.

  8. سؤال ۸«حمل‌ونقل درون‌شهری» یعنی چه؟

    فصل ۸: راه‌ها و حمل‌ونقل (۱)

    • فرستادن کالا به کشورهای دیگر
    • سفر هوایی میان قاره‌ها
    • جابه‌جایی مردم و کالا درون یک شهر (پاسخ درست)
    • ساختن جاده در بیابان

    حمل‌ونقل درون‌شهری یعنی جابه‌جایی در خود شهر، مثل اتوبوس، تاکسی و مترو.

  9. سؤال ۹قطاری ۱۸ واگن ۵۰ تنی دارد. این بار چند کامیون ۳۰ تنی می‌شود؟

    فصل ۹: راه‌ها و حمل‌ونقل (۲)

    پاسخ: 30کامیون

    اول بار قطار را حساب می‌کنیم: ⁦۱۸ × ۵۰ = ۹۰۰⁩ تن. بعد بر ظرفیت کامیون تقسیم می‌کنیم: ⁦۹۰۰ ÷ ۳۰ = ۳۰⁩ کامیون.

  10. سؤال ۱۰دادگاه‌ها به کار کدام قوه مربوط‌اند؟

    فصل ۱۰: کشور ما چگونه اداره می‌شود؟

    • مقننه
    • مجریه
    • هیچ‌کدام
    • قضائیه (پاسخ درست)

    قوهٔ قضائیه به شکایت‌ها و اختلاف‌ها رسیدگی می‌کند و دادگاه‌ها جزو آن هستند.

  11. سؤال ۱۱پایتخت کدام همسایهٔ ایران اسلام‌آباد است؟

    فصل ۱۱: کشورهای همسایه

    • پاکستان (پاسخ درست)
    • ترکمنستان
    • ارمنستان
    • جمهوری آذربایجان

    اسلام‌آباد پایتخت پاکستان است. عشق‌آباد پایتخت ترکمنستان، ایروان پایتخت ارمنستان و باکو پایتخت جمهوری آذربایجان است.

  12. سؤال ۱۲مساحت ترکیه ۷۸۳٬۳۵۶ و مساحت عراق ۴۳۸٬۳۱۷ کیلومتر مربع است. مجموع آن‌ها چند کیلومتر مربع است؟

    فصل ۱۱: کشورهای همسایه

    پاسخ: 1221673کیلومتر مربع

    دو عدد را جمع می‌کنیم: ⁦۷۸۳٬۳۵۶ + ۴۳۸٬۳۱۷ = ۱٬۲۲۱٬۶۷۳⁩ کیلومتر مربع.

  13. سؤال ۱۳زمین یک دور چرخش به دور خودش را در چه مدتی انجام می‌دهد؟

    فصل ۱۲: حرکت‌های زمین

    • حدود ۱۲ ساعت
    • حدود ۲۴ ساعت (پاسخ درست)
    • حدود ۳۶۵ روز
    • حدود یک ماه

    چرخش زمین به دور خودش حدود ۲۴ ساعت طول می‌کشد و شب و روز را می‌سازد؛ ۳۶۵ روز مدت گردش به دور خورشید است.

  14. سؤال ۱۴طول سایهٔ چوبی در ساعت ۱۰ برابر ۴۰ و در ساعت ۱۲ برابر ۱۵ سانتی‌متر بود. سایه چند سانتی‌متر کوتاه شد؟

    فصل ۱۲: حرکت‌های زمین

    پاسخ: 25سانتی‌متر

    کوتاه‌تر شدن یعنی تفاوت دو طول: ⁦۴۰ − ۱۵ = ۲۵⁩ سانتی‌متر.

  15. سؤال ۱۵برزیل در کدام قاره است؟

    فصل ۱۳: زندگی در نواحی مختلف جهان

    • آفریقا
    • اروپا
    • آمریکای جنوبی (پاسخ درست)
    • آسیا

    برزیل در قارهٔ آمریکای جنوبی است. مصر در آفریقا، فرانسه در اروپا و چین در آسیا قرار دارد.

  16. سؤال ۱۶مردم نواحی قطبی بیشتر چگونه زندگی می‌کنند؟

    فصل ۱۳: زندگی در نواحی مختلف جهان

    • با کشاورزی در جلگهٔ حاصلخیز
    • با جمع‌آوری میوه در جنگل استوایی
    • با کوچ در بیابان‌های گرم
    • با شکار و ساختن خانه‌هایی مثل ایگلو (پاسخ درست)

    نواحی قطبی بسیار سردند، پس مردم بیشتر از شکار زندگی می‌کنند و خانه‌هایی مثل ایگلو می‌سازند.

  17. سؤال ۱۷«شبه‌جزیره» با «جزیره» چه فرقی دارد؟

    فصل ۱۴: بازگشت از سفر حج

    • شبه‌جزیره سه طرف آب و یک طرف خشکی دارد، ولی جزیره از همهٔ طرف‌ها آب دارد (پاسخ درست)
    • شبه‌جزیره هیچ آبی ندارد
    • جزیره یک طرف خشکی دارد
    • هر دو دقیقاً یکی‌اند

    «شبه» یعنی شبیه؛ شبه‌جزیره شبیه جزیره است ولی یک طرفش به خشکی وصل است. جزیره از هر چهار طرف آب دارد.

  18. سؤال ۱۸دعوت پنهانی پیامبر (ص) به نوشتهٔ کتاب چند سال طول کشید؟

    فصل ۱۴: بازگشت از سفر حج

    • یک سال
    • سه سال (پاسخ درست)
    • ده سال
    • بیست سال

    کتاب می‌گوید دعوت پنهانی سه سال بود و بعد دعوت آشکار شروع شد.

  19. سؤال ۱۹به نوشتهٔ کتاب، حضرت علی (ع) چرا در بستر پیامبر (ص) خوابید؟

    فصل ۱۵: مدینه، شهر پیامبر (ص)

    • چون بیمار بود
    • چون می‌خواست خانه را نگه دارد
    • تا جان پیامبر در امان بماند (پاسخ درست)
    • چون پیامبر از او خواسته بود به مدینه برود

    مخالفان تصمیم داشتند شبانه به خانهٔ پیامبر بروند. حضرت علی (ع) پذیرفت جای پیامبر بخوابد تا او بتواند در امان به مدینه برود.

  20. سؤال ۲۰این رویدادها را از زودتر تا دیرتر بچین.

    فصل ۱۵: مدینه، شهر پیامبر (ص)

    ترتیب درست:
    1. هجرت پیامبر (ص) به مدینه
    2. فتح مکه
    3. رحلت پیامبر (ص)

    ابتدا پیامبر (ص) از مکه به مدینه هجرت کرد، بعد مکه فتح شد و در پایان رحلت پیامبر رخ داد. هجرت مبدأ تاریخ مسلمانان است.

  21. سؤال ۲۱دجله و فرات در پایان به کجا می‌ریزند؟

    فصل ۱۶: سفر به کربلا (۱)

    • به دریای خزر
    • به دریای مدیترانه
    • به دریای سرخ
    • به خلیج فارس (از راه اروندرود) (پاسخ درست)

    دجله و فرات در جنوب عراق به هم می‌رسند، اروندرود را می‌سازند و به خلیج فارس می‌ریزند.

  22. سؤال ۲۲زبان بیشتر مردم عراق کدام است؟

    فصل ۱۶: سفر به کربلا (۱)

    • عربی (پاسخ درست)
    • ترکی
    • فارسی
    • انگلیسی

    کتاب می‌گوید زبان بیشتر مردم عراق عربی است و دین بیشترشان اسلام است.

  23. سؤال ۲۳جنگ نهروان با کدام گروه بود؟

    فصل ۱۷: سفر به کربلا (۲)

    • معاویه
    • خوارج (پاسخ درست)
    • سپاه شام
    • ایلخانان

    به نوشتهٔ کتاب، پس از ماجرای صفین گروهی جدا شدند که «خوارج» نام گرفتند؛ جنگ نهروان با آن‌ها بود.

  24. سؤال ۲۴امام علی (ع) کدام شهر را مرکز خلافت خود کرد؟

    فصل ۱۷: سفر به کربلا (۲)

    • مکه
    • مدینه
    • کوفه (پاسخ درست)
    • بغداد

    کتاب می‌گوید امام علی (ع) کوفه در عراق را مرکز خلافت خود کرد.

  25. سؤال ۲۵ابومسلم خراسانی در تشکیل حکومت بنی‌عباس چه نقشی داشت؟

    فصل ۱۸: ایرانیان مسلمان حکومت تشکیل می‌دهند

    • خلیفهٔ بنی‌امیه بود
    • وزیر مغول‌ها بود
    • شاعر دربار سامانیان بود
    • فرماندهی گروه‌های ناراضی که بنی‌امیه را شکست دادند (پاسخ درست)

    کتاب می‌گوید فرماندهی گروه‌های ناراضی بر ضد بنی‌امیه با یک ایرانی، ابومسلم خراسانی، بود.

  26. سؤال ۲۶کدام حکومت ایرانی بغداد را گرفت و با خلیفه دشمن بود؟

    فصل ۱۸: ایرانیان مسلمان حکومت تشکیل می‌دهند

    • آل‌بویه (پاسخ درست)
    • طاهریان
    • سامانیان
    • صفاریان

    آل‌بویه دشمن خلیفهٔ عباسی بودند؛ یکی از فرمانروایانشان بغداد را گرفت و خلیفه را زندانی کرد.

  27. سؤال ۲۷مدرسه‌های «نظامیه» در دورهٔ کدام حکومت ساخته شدند؟

    فصل ۱۹: وزیران کاردان، شهرهای آباد

    • سامانیان
    • سلجوقیان (پاسخ درست)
    • ایلخانان
    • طاهریان

    خواجه نظام‌الملک در دورهٔ سلجوقیان دستور داد در شهرهای بزرگ مدرسه‌هایی بسازند که «نظامیه» نام گرفتند.

  28. سؤال ۲۸چنگیز پس از حمله به چین چه کرد؟

    فصل ۲۰: کشورگشایان بی‌رحم

    • به سوی دریای خزر کشتی راند
    • با ایران پیمان دوستی بست
    • چند بازرگان را برای داد و ستد به سوی ایران فرستاد (پاسخ درست)
    • به مغولستان بازگشت و حمله را کنار گذاشت

    به نوشتهٔ کتاب، چنگیز بازرگانانی را به سوی ایران فرستاد؛ ماجرای کشته شدن آن‌ها در اترار بهانهٔ حملهٔ او شد.

  29. سؤال ۲۹«دیوان» در نام «دیوان حافظ» یعنی چه؟

    فصل ۲۱: بازسازی ویرانه‌ها

    • نام یک شهر
    • نام یک پادشاه
    • نام یک رود
    • مجموعهٔ شعرهای یک شاعر (پاسخ درست)

    «دیوان» یعنی مجموعهٔ شعرهای یک شاعر؛ پس «دیوان حافظ» کتاب شعرهای حافظ است.

آزمون نوبت اول مطالعات اجتماعی پنجم دبستان را هم امتحان کن.