بلاگ
نوشتههای یادستان
درباره یادگیری با ساختن، رباتیک و کدنویسی برای نوجوانها.
رباتیک و الکترونیک
از اولین LED تا رباتی که میبیند، حرکت میکند و به هوش مصنوعی وصل میشود.
مبانی الکترونیک
چهار قطعهی پایه که هر مدار الکترونیکی از آنها ساخته میشود: از مقاومت تا ترانزیستور.
مقاومت چیست و واقعاً چطور کار میکند؟
توضیح کامل و ساده از اینکه مقاومت (Resistor) واقعاً چطور جریان را محدود میکند، قانون اهم، تقسیم ولتاژ و کاربردهای واقعی آن برای نوجوانها. ۲۶ تیر ۱۴۰۵ ادامه
خازن چیست و چطور شارژ و دشارژ میشود؟
خازن (Capacitor) چطور بار را در میدان الکتریکی ذخیره میکند، منحنی شارژ و دشارژ RC، عبور AC و کاربردهای واقعی — با شبیهساز زندهٔ منحنی RC. ۲۶ تیر ۱۴۰۵ ادامه
دیود چیست؟ شیر یکطرفهٔ جریان برق
دیود (Diode) چطور مثل شیر یکطرفه فقط یک جهت جریان را عبور میدهد، افت ولتاژ حدود ۰٫۷ ولت، یکسوسازی و محافظت — با شبیهساز مدار واقعی. ۲۶ تیر ۱۴۰۵ ادامه
ترانزیستور NPN چطور کار میکند؟ کلید و تقویتکنندهٔ همهٔ تراشهها
ترانزیستور NPN (Transistor) چطور با جریان کوچک بیس، جریان بزرگ کلکتور را کنترل میکند، ناحیههای قطع/فعال/اشباع و راهاندازی موتور — با شبیهساز واقعی. ۲۶ تیر ۱۴۰۵ ادامهسنسورها و ورودیها
قطعههایی که ربات با آنها دنیای بیرون را حس میکند: فشار دکمه، چرخش، نور و فاصله.
دکمه فشاری (Pushbutton) و رازِ پایهی شناور
دکمه فشاری (Pushbutton) چطور کار میکند، چرا پایهی شناور خطرناک است، مقاومت pull-up/pull-down و مشکل bounce با راهحل debounce. ۲۷ تیر ۱۴۰۵ ادامه
پتانسیومتر چیست و چطور ولتاژ را تنظیم میکند؟
پتانسیومتر (Potentiometer) یعنی یک تقسیمکنندهٔ ولتاژِ قابلتنظیم؛ ولتاژ wiper برابر Vcc ضربدر موقعیت است. کاربرد در ولوم، دیمر و جویاستیک — با شبیهساز. ۲۷ تیر ۱۴۰۵ ادامه
مقاومت نوری (LDR) چیست و چطور نور را حس میکند؟
مقاومت نوری LDR (Photoresistor) چطور با زیاد شدن نور مقاومتش کم میشود و چرا برای حسکردن نور یک تقسیم ولتاژ میسازد — با شبیهساز و کد MicroPython. ۲۷ تیر ۱۴۰۵ ادامه
سنسور فاصله اولتراسونیک HC-SR04 چطور فاصله را میسنجد؟
سنسور فاصله اولتراسونیک HC-SR04 با فرستادن صدای فراصوت و اندازهگیری زمان اکو فاصله را حساب میکند؛ سرعت صوت، فرمول تقسیم بر ۵۸ و کاربردهای واقعی. ۲۷ تیر ۱۴۰۵ ادامهخروجیها و نمایشگرها
قطعههایی که ربات با آنها نور، صدا، حرکت و تصویر میسازد.
LED چطور کار میکند؟ از یک قطعه نیمهرسانا تا نور
LED (Light Emitting Diode) چطور از یک پیوند نیمهرسانا نور میسازد، چرا به مقاومت محدودکنندهی جریان نیاز دارد و کجاها استفاده میشود. ۲۷ تیر ۱۴۰۵ ادامه
بازر پیزو (Buzzer) چطور صدا میسازد؟
بازر پیزو (Piezo Buzzer) با لرزاندن یک صفحهی پیزوالکتریک صدا میسازد؛ فرق active و passive و نقش فرکانس PWM در زیر و بم صدا. ۲۷ تیر ۱۴۰۵ ادامه
سروو موتور (Servo) چطور دقیقاً به یک زاویه میرود؟
سروو موتور (Servo Motor) از موتور DC، گیربکس، پتانسیومتر بازخورد و مدار کنترل ساخته شده؛ چطور عرض پالس زاویه را تعیین میکند و کجاها به کار میرود. ۲۷ تیر ۱۴۰۵ ادامه
نمایشگر OLED (SSD1306) چطور تصویر میسازد؟
نمایشگر OLED (SSD1306) چطور با نور خودِ هر پیکسل تصویر میسازد، چرا با I²C و آدرس 0x3C کار میکند و الگوی framebuffer تا show چیست. ۲۷ تیر ۱۴۰۵ ادامهبرنامهنویسی
کدنویسی متنی از صفر: منطق، ساختار داده و ساختن چیزهایی که واقعاً کار میکنند.
HTML و CSS چه فرقی دارند؟ تار و پود وب
HTML تارِ صفحه است و CSS پودِ آن؛ یکی ساختار و معنا میسازد و دیگری رنگ و شکل. با استعارهی تار و پود، فرق این دو را ساده و روشن توضیح میدهیم. ۲۸ تیر ۱۴۰۵ ادامه
چرا فقط div کافی نیست؟ HTML معنادار
یک تلِ div در مرورگر درست بهنظر میرسد، ولی برای screen reader و موتور جستجو بیمعنی است. چرا tagهای semantic مثل header و main و footer بهترند؟ ۲۹ تیر ۱۴۰۵ ادامه
چرا هر تصویر به alt نیاز دارد؟
alt متنِ کوتاهی است که میگوید یک تصویر چیست. برای کاربران screen reader و وقتی تصویر بارگذاری نمیشود حیاتی است؛ اینجا میبینی alt خوب چطور نوشته میشود. ۳۰ تیر ۱۴۰۵ ادامهمهارت یادگیری
نگاه یادستان به یادگیری با ساختن: چرا این مسیر و این ابزارها را انتخاب کردهایم.
روش یادگیری
نگاه یادستان به یادگیری با ساختن: چرا این ابزارها و این مسیر را انتخاب کردهایم.
