در این فصل چه یاد میگیری#
چاپ خراب وسوسهانگیز است: سه تنظیم را با هم عوض میکنی، چاپ بعدی کمی بهتر میشود، و هیچوقت نمیفهمی کدامشان کار کرد. این فصل راه دیگری یاد میدهد. آخرش یک دفتر عیب داری و برای هر چاپ خراب میدانی اول چه چیزی را بسنجی. این فصل کاغذی است و چاپگر نمیخواهد.

آخر این فصل میتوانی:
- نشانه، علت و آزمون را از هم جدا کنی
- چند آزمون را به ترتیب هزینه بچینی
- برای هر چاپ خراب یک ردیف دفتر عیب بنویسی
- از روی نشانه فصل درست این ترم را پیدا کنی
قبل از شروع#
- از فصل ۰۱ ترم ۳: تکمتغیری آزمودن را میدانی.
- از فصل ۰۹ ترم ۳: چاپگر و فیلامنتت عددهای کالیبره دارند.
🎯 کار این فصل: مداد و یک دفتر یا فایل جدول. اگر چاپ خرابی داری، کنار دستت بگذار.
⚠️ مواظب باش: هر آزمون این ترم باید قاعدههای ایمنی ابتدای کتاب را رعایت کند. اگر برای دیدن عیب باید دستت را به چاپگر نزدیک کنی، اول چاپ را متوقف کن و صبر کن خنک شود. اگر بوی سوختن شنیدی، عیبیابی را کنار بگذار و برق را قطع کن.
۱. نشانه، علت، آزمون#
این سه واژه ستون این ترماند و با هم فرق دارند.
- نشانه چیزی است که میبینی یا میسنجی: «میان دو ستون تار نازک هست».
- علت چیزی است که نشانه را میسازد: «نازل بیش از حد داغ است».
- آزمون کاری است که نشان میدهد آن علت درست است یا نه: «دما را پایین بیاور و همان مدل را دوباره چاپ کن».
نشانه را مثل تب در نظر بگیر. تب خودش بیماری نیست، و یک نشانه هم میتواند چند علت داشته باشد. تفاوت این است که چاپگر را میتوانی بارها با هزینهٔ کم آزمایش کنی.
پس جملهٔ «چاپم خراب است» نشانه نیست. جملهٔ خوب چیزی را میگوید که شخص دیگری هم بتواند ببیند: کجای قطعه، در چه ارتفاعی، چه شکلی.
قبل از ادامه، جواب بده: کدامیک نشانه است، کدام علت؟ «نوار پهن دور کف قطعه» و «لایهٔ اول زیادی فشرده شده است».
جواب: اولی نشانه است، چون با چشم و کولیس دیده میشود. دومی علت است، و هنوز حدس است تا آزمونی آن را نشان دهد.
۲. ارزانترین آزمون اول#
برای یک نشانه معمولاً چند علت ممکن است. راهنماهای رسمی علتها را به یک ترتیب نمیچینند، پس این کتاب ترتیب خودش را دارد: ارزانترین آزمون اول. این یک قضاوت است، نه قانون. هزینهٔ هر آزمون را با سه پرسش بسنج:
- چقدر زمان و فیلامنت میبرد؟
- آیا چیزی باز میشود، یا فقط یک عدد عوض میشود؟
- آیا این کار به عقب برمیگردد؟
تمیزکردن صفحه چند دقیقه طول میکشد و به عقب برمیگردد. عوضکردن یک عدد در اسلایسر هم همینطور. بازکردن hot end گران است، چون ممکن است چیز تازهای را خراب کند. پس حتی اگر به hot end مشکوکی، آزمونهای ارزان را قبلش انجام بده.
💡 نکته: ارزانبودن آزمون به معنی محتملتربودن علت نیست. ممکن است علت واقعی آخرین گزینهٔ فهرست باشد. ترتیب فقط هزینهٔ رسیدن به آن را کم میکند.
✅ چک کن: این سه آزمون را به ترتیب هزینه بچین: عوضکردن نازل، شستن صفحه، کمکردن پنج درجه از دما. اگر عوضکردن نازل را آخر گذاشتی، درست چیدهای.
۳. یک تغییر در هر بار#
این همان قاعدهٔ ترم ۳ است. اگر دو چیز را با هم عوض کنی، و چاپ بهتر شود، نمیدانی کدامشان اثر داشته است. بدتر از آن، شاید یکی کمک کرده باشد و دیگری آسیب زده باشد.
قبل از هر چاپ آزمونی این چهار چیز را ثابت کن:
- همان مدل
- همان حلقهٔ فیلامنت
- همان جای صفحه
- همان پروفایل، جز همان یک تغییر
بعد از آزمون اگر چیزی بهتر نشد، به عدد قبلی برگرد. تغییر بیاثر را نگه ندار، وگرنه پروفایلت کمکم پر از عددهایی میشود که کسی نمیداند چرا آنجا هستند.
۴. دفتر عیب#
دفتر عیب با دفتر آزمایش ترم ۳ فرق کوچکی دارد: ردیف با نشانه شروع میشود، نه با پرسش.
| # | Symptom: where, how high, what it looks like | Suspected cause | Cheapest test | One change | Result | Keep or revert |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | ||||||
| 2 | ||||||
| 3 |
ستون «نتیجه» را با چیزی پر کن که دیدهای یا سنجیدهای. عکس هم خوب است: قطعهٔ هر آزمون را نگه دار و با مداد شمارهاش را رویش بنویس.
🤖 با AI: یک ردیف دفترت را به دستیار AI بده و بپرس «نشانهٔ این ردیف را با چه آزمون ارزانتری میشود سنجید؟». اگر پیشنهادش دو چیز را با هم عوض کرد، آن را رد کن. جواب را با چاپ خودت چک کن.
۵. از نشانه تا فصل#
این جدول راهنمای این ترم است. نامهای این جدول هنوز تازهاند. فعلاً همینقدر بدان؛ فصلهای همین ترم کامل یادشان میگیریم. پایان کتاب هم نمایهٔ عیبها را برای مراجعهٔ سریع دارد.
| What you see | Chapter |
|---|---|
| Lines lift from the plate, print comes loose | 02 |
| Wider band around the bottom | 03 |
| Corners lift, base no longer flat | 04 |
| Thin threads between parts | 05 |
| Gaps, holes in the top surface, weak walls | 06 |
| Rough surface, oversized part, material piled up | 07 |
| Whole part steps sideways at one height | 08 |
| Ripples beside corners and edges | 09 |
| Horizontal bands around the whole part | 10 |
| Bumps on walls, a visible vertical line | 11 |
| Nothing comes out, or flow stops mid-print | 12 |
| Drooping overhangs and bridges, supports that will not come off | 13 |
| Layers crack apart | 14 |
| Corners bulge on every layer | term 3, chapter 05 |
| Fine vertical lines over a whole wall | 09 |
| Print moves on but nothing comes out | 12 |
| Part of the model is missing | this chapter, below |
✅ چک کن: قطعهای که روی میزت است، یا هر چاپی که یادت هست، را با این جدول بسنج و فصلش را پیدا کن.
اول Preview را ببین. این ارزانترین آزمون هر عیب است. اگر همان عیب در Preview هم هست، چاپگر مقصر نیست و مسئله از مدل یا برش است. راهنمای Prusa میگوید مدلی که سطحش سوراخ دارد یا هندسهٔ داخلی دارد شاید درست برش نخورد. راهنمای Simplify3D هم میگوید جزئیات نازکتر از نازل شاید اصلاً چاپ نشوند. پس مدل را در برنامهٔ طراحی درست کن، یا جزئیات را از نازل ضخیمتر کن.
🔧 اگر کار نکرد: اگر نشانه در جدول نیست، یا دو نشانه با هم داری، از پایین قطعه شروع کن. عیبی که در لایههای پایین شروع شده میتواند عیبهای بالاتر را هم بسازد.
واژههای تازهٔ این فصل#
| کلمه | تلفظ به حروف فارسی | یعنی چه |
|---|---|---|
| symptom | سیمپتم | نشانه؛ چیزی که میبینی یا میسنجی |
| cause | کاز | علت؛ چیزی که نشانه را میسازد |
| test | تست | آزمون؛ کاری که علت را تأیید یا رد میکند |
| defect log | دیفکت لاگ | دفتر عیب |
تمرینها
اول خودت فکر کن یا امتحان کن — بعد اینجا را باز کن.
جوابِ تمرینها
اول خودت فکر کن یا امتحان کن — بعد اینجا را باز کن.
در فصل بعد#
اولین عیب همان جایی است که هر چاپ شروع میشود: لایهٔ اول. این روش را روی نچسبیدن لایهٔ اول بهکار میبری، و میبینی چرا بیشتر اوقات جواب کنار یک تکه پارچه و کمی الکل است.
به آخر این فصل رسیدی!
اگر ساختی و جواب داد، این دکمه مال توست.