آموزش فارسی پنجم دبستان · فصل ۱

آفرینش، به زبان ساده

گل سرخ با قطره‌های شبنم کنار ساقهٔ خاردار، پروانهٔ آبی روی شاخهٔ شکوفه کنار گردوی سبز و خربزه‌ای کوچک، و جوانهٔ سبزی که از شکاف یک سنگ بیرون آمده، کنار پر و پرنده‌ای کوچک روی شاخه

در فصل اول شش بخش می‌خوانی: ستایش، تماشاخانه، رقص باد، فضل خدا، راز گل سرخ و حکایت درخت گردکان. جهان را با دقت می‌بینی، واژه‌ها و املای تازه یاد می‌گیری و جواب تمرین‌های کتاب را می‌بینی.

صفحه‌های ۸ تا ۲۴ کتاب۶ بخش۶۴ سؤالآزمون ۲۰ دقیقه

هدف‌ها، پیش‌نیاز و منبع این فصل

بعد از این فصل:

  • معنی شعر ستایش و شعر فضل خدا را بیت به بیت بگویی
  • معنی واژه‌های تازه را با هم‌معنی، متضاد و هم‌خانواده‌شان پیدا کنی
  • متضاد، تشبیه، لحن و آهنگ، واژهٔ تکراری و ساختن واژه با «بی» را در نمونه‌ها بشناسی
  • پیام هر درس و حکایت را با زبان خودت بگویی
  • به پرسش‌های درست و نادرست و درک مطلب کتاب با دلیل پاسخ بدهی

پیش‌نیاز: خواندن روان یک متن کوتاه فارسی و آشنایی با «واژه»، «جمله» و «شعر».

مطابق فهرست کتاب درسی رسمی «فارسی (پنجم)»، چاپ ۱۴۰۵-۱۴۰۶، سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی⁠. توضیح‌ها، مثال‌ها و تمرین‌ها نوشتهٔ یادستان است.

هر صفحهٔ فارسی پنجم دبستان کدام درس است؟

بخش‌های این فصل

هر بخش صفحهٔ خودش را دارد: معنی کلمه‌ها، شعر، جواب تمرین‌های کتاب و پرسش‌ها.

  1. بخش ۱

    ستایش: ای همه هستی ز تو پیدا شده

    صفحه‌های ۸ تا ۹ کتاب

    «ستایش» یعنی ستودن: از خوبی و بزرگی کسی با احترام گفتن. این شعر دعایی است از نظامی گنجوی، شاعر بزرگ قرن ششم، از کتاب مخزن‌الاسرار.

    • معنی شعر
    • ۱۵ واژه
    • جواب ۱ صفحهٔ کتاب
    • ۱۱ پرسش
    باز کردن صفحهٔ این بخش
  2. بخش ۲

    درس اوّل: تماشاخانه

    صفحه‌های ۱۰ تا ۱۵ کتاب

    درس اول یک متن نثر است دربارهٔ این‌که جهان مثل یک تماشاخانه است: هر چیزی که هر روز می‌بینیم، از کوه و گل و خار تا آب و علف، جایی برای دیدن زیبایی آفرینش است.

    • ۱۷ واژه
    • جواب ۳ صفحهٔ کتاب
    • ۱۱ پرسش
    باز کردن صفحهٔ این بخش
  3. بخش ۳

    بخوان و حفظ کن: رقص باد، خندهٔ گل

    صفحه‌های ۱۶ تا ۱۷ کتاب

    این شعر از پروین دولت‌آبادی است؛ او با پروین اعتصامی (شاعر درس «کار و تلاش» در فصل ششم) فرق دارد.

    • ۱۶ واژه
    • جواب ۱ صفحهٔ کتاب
    • ۱۱ پرسش
    باز کردن صفحهٔ این بخش
  4. بخش ۴

    درس دوم: فضل خدا

    صفحه‌های ۱۸ تا ۲۰ کتاب

    «فضل خدا» شعری از سعدی است، شاعر بزرگ شیراز در قرن هفتم.

    • معنی شعر
    • ۲۰ واژه
    • جواب ۲ صفحهٔ کتاب
    • ۱۲ پرسش
    باز کردن صفحهٔ این بخش
  5. بخش ۵

    بخوان و بیندیش: راز گل سرخ

    صفحه‌های ۲۱ تا ۲۳ کتاب

    «راز گل سرخ» یک داستان کوتاه از مهدی مراد‌حاصل است، از مجموعهٔ «زیباترین قصه‌ها». شخصیت‌های داستان گیاه‌ها، پروانه و حتی خورشید و زمین‌اند و همه حرف می‌زنند.

    • ۱۶ واژه
    • جواب ۱ صفحهٔ کتاب
    • ۱۲ پرسش
    باز کردن صفحهٔ این بخش
  6. بخش ۶

    حکایت: درخت گردکان

    صفحهٔ ۲۴ کتاب

    «حکایت» یعنی قصهٔ کوتاهی که پندی در آن است. حکایت «درخت گردکان» ماجرای مردی را می‌گوید که از آفرینش گیاهان ایراد می‌گیرد و بعد با اتفاقی کوچک درس می‌گیرد.

    • ۱۳ واژه
    • جواب ۱ صفحهٔ کتاب
    • ۱۱ پرسش
    باز کردن صفحهٔ این بخش

آزمون فصل ۱

۱۴ سؤال از همهٔ بخش‌ها، ۲۰ دقیقه.

قدم بعدی

پرسش‌های رایج

جواب تمرین‌های فارسی پنجم، فصل اول، صفحهٔ ۱۹ کجاست؟

در درس «فضل خدا»، بخش «جواب تمرین‌های کتاب»، گروه «صفحهٔ ۱۹». هر سؤال را به زبان خودمان آورده‌ایم و جواب با دلیل زیر «پاسخ را ببین» است. اول خودت جواب بده و بعد جواب را ببین.

متضاد و هم‌معنی چه فرقی دارند؟

هم‌معنی‌ها یک معنی دارند (بلند و دراز) و متضادها معنی روبه‌روی هم (بلند و کوتاه). برای هر واژه در جدول واژه‌ها هر دو را آورده‌ایم.

برای عمیق‌تر یاد گرفتن

فصل‌های دیگر فارسی پنجم دبستان: فصل ۲، دانایی و هوشیاری، فصل ۳، ایران من، فصل ۴، نام‌آوران، فصل ۵، راه زندگی، فصل ۶، علم و عمل