لایه — خودآموز چاپ سه‌بعدی FDM و اسلایسرها

فصل ۶ از ۱۳

پیشرفت ترم
۰٪

در این فصل چه یاد می‌گیری#

این فصل روی کاغذ است. زمان چاپ یک لایه را با دست حساب می‌کنی و می‌بینی چرا عددی که در اسلایسر برای سرعت نوشته‌ای روی قطعهٔ کوچک اصلاً رسیده نمی‌شود. آخرش می‌دانی کدام یک از سرعت، شتاب و jerk واقعاً زمان تو را عوض می‌کند.

یک نازل روی مسیر مربعی از بالا، با فاصله‌هایی که نقطه‌های حرکت در نزدیکی گوشه‌ها کوتاه و در وسط هر ضلع بلند می‌شوند

آخر این فصل می‌توانی:

  • سرعت هر نوع خط و سرعت travel را در اسلایسرت پیدا کنی
  • بگویی چرا لایهٔ اول کندتر است
  • زمان یک ضلع را با شتاب حساب کنی
  • بگویی jerk چیست و در کدام اسلایسر میدان چاپی دارد

قبل از شروع#

  • از فصل ۰۲ همین ترم: رابطهٔ flow و سرعت را می‌دانی.
  • از فصل ۰۳ همین ترم: دیوارهٔ بیرونی را از درونی جدا می‌کنی.
  • از فصل ۰۸ ترم ۱: زمان تخمینی را از Preview می‌خوانی.

🎯 کار این فصل: مداد، ماشین‌حساب و اسلایسرت. چاپگر لازم نیست.

۱. چند سرعت، نه یک سرعت#

اسلایسر یک سرعت ندارد. برای هر نوع خط یک سرعت می‌گذارد. دیوارهٔ بیرونی را می‌بینی، پس آرام‌تر چاپ می‌شود. infill را نمی‌بینی، پس تندتر.

توضیح رسمی Cura می‌گوید سرعت دیوارهٔ درونی معمولاً میان سرعت دیوارهٔ بیرونی و infill جا می‌گیرد. راهنمای jerk در OrcaSlicer هم همین ترتیب را برای هر نوع خط می‌گوید: بیرونی کمترین، بعد درونی، بعد infill.

Slicer Setting path
Cura Print settings › Speed › Print Speed
PrusaSlicer Print Settings › Speed › Speed for print moves › Perimeters
OrcaSlicer Process › Speed › Other layers speed › Inner wall
Bambu Studio Process › Speed › Other layers speed › Inner wall

محل سرعت چاپ در Cura

محل سرعت چاپ در PrusaSlicer

محل سرعت چاپ در OrcaSlicer

محل سرعت چاپ در Bambu Studio

📌 یادداشت: فقط Cura یک Print Speed اصلی دارد که بقیه از آن پیروی می‌کنند. در سه اسلایسر دیگر سرعت مادر وجود ندارد و هر نوع خط میدان خودش را دارد. مسیر بالا برای آن‌ها سرعت دیوارهٔ درونی است و معادل کامل Print Speed نیست.

Slicer Setting path
Cura Print settings › Speed › Print Speed › Wall Speed › Outer Wall Speed
PrusaSlicer Print Settings › Speed › Speed for print moves › External perimeters
OrcaSlicer Process › Speed › Other layers speed › Outer wall
Bambu Studio Process › Speed › Other layers speed › Outer wall

محل سرعت دیوارهٔ بیرونی در Cura

محل سرعت دیوارهٔ بیرونی در PrusaSlicer

محل سرعت دیوارهٔ بیرونی در OrcaSlicer

محل سرعت دیوارهٔ بیرونی در Bambu Studio

۲. travel#

وقتی نازل از یک نقطه به نقطهٔ دیگر می‌رود و چیزی نمی‌ریزد، این حرکت travel است. سرعت travel زمان تلف‌شده را کم می‌کند، ولی چیزی نمی‌سازد. برای همین بالاترین سرعت نوشته‌شده در پروفایل معمولاً همین است.

Slicer Setting path
Cura Print settings › Speed › Travel Speed
PrusaSlicer Print Settings › Speed › Speed for non-print moves › Travel
OrcaSlicer Process › Speed › Travel speed › Travel
Bambu Studio Process › Speed › Travel speed › Travel

محل سرعت `travel` در Cura

محل سرعت `travel` در PrusaSlicer

محل سرعت `travel` در OrcaSlicer

محل سرعت `travel` در Bambu Studio

⚠️ مواظب باش: این فصل چاپ ندارد و عددها برای حساب‌اند. اگر بعداً سرعت‌ها را بالا بردی، اول روی مدل کوچک بیازما و کنار چاپگر بمان. چاپگر با حرکت تند ممکن است میز را بلرزاند، و دستت نباید داخل باشد.

۳. لایهٔ اول#

لایهٔ اول سرعت جدا دارد. توضیح رسمی Cura می‌گوید سرعت کمتر برای چسبیدن به صفحه بهتر است. دلیلش ساده است: پلاستیکی که روی صفحه می‌خوابد باید فرصت داشته باشد تا پهن شود و بچسبد.

Slicer Setting path
Cura Print settings › Speed › Initial Layer Speed
PrusaSlicer Print Settings › Speed › Modifiers › First layer speed
OrcaSlicer Process › Speed › First layer speed › First layer
Bambu Studio Process › Speed › Initial layer speed › Initial layer

محل سرعت لایهٔ اول در Cura

محل سرعت لایهٔ اول در PrusaSlicer

محل سرعت لایهٔ اول در OrcaSlicer

محل سرعت لایهٔ اول در Bambu Studio

قبل از ادامه، جواب بده: در این چهار حرکت کدام‌یک احتمالاً کمترین سرعت را در پروفایلت دارد، و کدام بیشترین؟ دیوارهٔ بیرونی، infill، travel، لایهٔ اول.


جواب: کمترین معمولاً لایهٔ اول است و بیشترین travel. عدد واقعی را از پروفایل خودت بخوان، چون پروفایل هر چاپگر فرق دارد.

۴. شتاب: چرا عدد نوشته‌شده رسیده نمی‌شود#

ماشین نمی‌تواند سرعتش را یک‌باره عوض کند. خودرو هم همین است: برای رسیدن به سرعت زمان می‌خواهد، و پیش از پیچ باید ترمز کند. شتاب می‌گوید سرعت در هر ثانیه چقدر بالا می‌رود. واحدش mm/s² است.

مسافتی که برای رسیدن به سرعت لازم است از یک رابطه درمی‌آید.

d = v² / (2 × a)
d: distance to reach speed, mm
v: target speed, mm/s
a: acceleration, mm/s²

عددهای زیر مثال‌اند و پیشنهاد نیستند.

Speed Acceleration Distance to reach it (calculated)
100 mm/s 1000 mm/s² 5.0 mm
200 mm/s 1000 mm/s² 20.0 mm
200 mm/s 3000 mm/s² 6.7 mm

حرکت روی یک ضلع مستقیم هم تندشدن دارد و هم کندشدن. پس برای رسیدن به سرعت و برگشتن از آن، ضلع باید دست‌کم دو برابر این مسافت باشد. برای 200 mm/s با شتاب 1000 mm/s² یعنی ۴۰ میلی‌متر (حساب‌شده). روی ضلع کوتاه‌تر هرگز به آن سرعت نمی‌رسی.

زمان یک ضلع با دو رابطه حساب می‌شود.

if L >= v² / a :  t = L / v + v / a
if L <  v² / a :  t = 2 × √(L / a)     peak speed = √(L × a)
L: side length, mm

این مدل ساده است و فرض می‌کند نازل سر هر گوشه به صفر می‌رسد. واقعیت کمی سریع‌تر است، و بخش ۵ می‌گوید چرا.

Side v, a Time (calculated) Time without acceleration Peak speed (calculated)
40 mm 100, 1000 0.500 s 0.400 s 100 mm/s
40 mm 200, 1000 0.400 s 0.200 s 200 mm/s
40 mm 200, 3000 0.267 s 0.200 s 200 mm/s
10 mm 100, 1000 0.200 s 0.100 s 100 mm/s
10 mm 200, 1000 0.200 s 0.050 s 100 mm/s
10 mm 200, 3000 0.115 s 0.050 s 173 mm/s
3 mm 100, 1000 0.110 s 0.030 s 55 mm/s
3 mm 200, 1000 0.110 s 0.015 s 55 mm/s
3 mm 200, 3000 0.063 s 0.015 s 95 mm/s

به ردیف‌های 10 mm و 3 mm نگاه کن. وقتی سرعت را از ۱۰۰ به ۲۰۰ بردی، زمان هیچ عوض نشد، چون نازل هرگز از ۱۰۰ بالاتر نرفته بود. فقط شتاب زمان را کم کرد.

Slicer Setting path
Cura Print settings › Speed › Print Acceleration
PrusaSlicer Print Settings › Speed › Acceleration control (advanced) › Default
OrcaSlicer Process › Speed › Acceleration › Normal printing
Bambu Studio Process › Speed › Acceleration › Normal printing

محل شتاب چاپ در Cura

محل شتاب چاپ در PrusaSlicer

محل شتاب چاپ در OrcaSlicer

محل شتاب چاپ در Bambu Studio

Slicer Setting path
Cura Print settings › Speed › Travel Acceleration
PrusaSlicer Print Settings › Speed › Acceleration control (advanced) › Travel
OrcaSlicer Process › Speed › Acceleration › Travel
Bambu Studio Process › Speed › Acceleration › Travel

محل شتاب `travel` در Cura

محل شتاب `travel` در PrusaSlicer

محل شتاب `travel` در OrcaSlicer

محل شتاب `travel` در Bambu Studio

📌 یادداشت: در Cura باید اول Enable Acceleration Control را روشن کنی، و این دو میدان در سطح expert هستند. توضیح رسمی Cura هم می‌گوید شتاب بالاتر زمان را کم می‌کند، ولی به قیمت کیفیت. موج‌های کنار گوشه از همین‌جا می‌آیند. فعلاً همین‌قدر بدان؛ فصل ۰۹ ترم ۴ کامل یادش می‌گیریم.

قبل از ادامه، جواب بده: قطعه‌ای پر از جزئیات ریز ۵ میلی‌متری داری و می‌خواهی زمانش کم شود. سرعت را بالا ببری یا شتاب را؟


جواب: شتاب. روی جزئیات ریز نازل به سرعت نوشته‌شده نمی‌رسد، پس بالاتر بردن سرعت اثری ندارد. این نتیجه حساب است، و در Preview خودت هم آن را می‌سنجی.

۵. jerk#

اگر نازل سر هر گوشهٔ کوچک تا صفر کند می‌شد، چاپ خیلی کند بود. پس ماشین اجازه دارد در یک گوشه مقدار کمی از سرعت را یک‌باره عوض کند، بدون شتاب. به این حد jerk می‌گویند. راهنمای OrcaSlicer آن را بیشترین تغییر سرعت می‌داند که چاپگر می‌تواند فوری و بدون شتاب بدهد. واحدش mm/s است.

Slicer Setting path
Cura Print settings › Speed › Print Jerk
PrusaSlicer no equivalent in this version
OrcaSlicer Process › Speed › Jerk(XY) › Default
Bambu Studio Process › Speed › Jerk(XY) › Default

محل jerk در Cura

محل jerk در OrcaSlicer

محل jerk در Bambu Studio

📌 یادداشت: در Cura باید اول Enable Jerk Control را روشن کنی. PrusaSlicer در نسخهٔ وارسی‌شده میدان jerk در تنظیم‌های چاپ ندارد و jerk فقط به‌عنوان حد ماشین در Printers می‌آید. این حد ماشین است و معادل میدان چاپی نیست. در Bambu Studio این گروه فقط برای چاپگری دیده می‌شود که از Bambu نیست، مثلاً چاپگری که با --Create printer -- ساخته‌ای. برای چاپگرهای Bambu برنامه آن را پنهان می‌کند.

راهنمای OrcaSlicer می‌گوید jerk کمتر گوشه‌ها را نرم‌تر و لرزش را کمتر می‌کند، و jerk بیشتر چاپ را تندتر و خطای گوشه را بیشتر می‌کند. همان راهنما عدد مطلقی نمی‌دهد و کالیبراسیون را توصیه می‌کند. بعضی چاپگرها راه دیگری برای گوشه دارند و این عدد آن‌جا معنی دیگری می‌گیرد. فعلاً همین‌قدر بدان؛ فصل ۰۴ ترم ۷ کامل یادش می‌گیریم.

۶. تمرین کاغذی: زمان یک لایه

اول خودت فکر کن یا امتحان کن — بعد اینجا را باز کن.

واژه‌های تازهٔ این فصل#

کلمه تلفظ به حروف فارسی یعنی چه
travel تِرَوِل حرکت نازل بدون ریختن پلاستیک
acceleration اَکسِلِرِیشن شتاب؛ چقدر سرعت در هر ثانیه بالا می‌رود
jerk جِرک بیشترین تغییر سرعت فوری و بدون شتاب
mm/s² میلی‌متر بر مجذور ثانیه واحد شتاب

تمرین‌ها

اول خودت فکر کن یا امتحان کن — بعد اینجا را باز کن.

جوابِ تمرین‌ها

اول خودت فکر کن یا امتحان کن — بعد اینجا را باز کن.

در فصل بعد#

حالا پلاستیک با سرعت معلوم می‌رود. اگر آن‌قدر داغ نباشد چه؟ فصل بعد سراغ دما می‌رود: چهار عدد دما و اینکه کجای پروفایل فیلامنت جا گرفته‌اند.

به آخر این فصل رسیدی!

اگر ساختی و جواب داد، این دکمه مال توست.