آیرو — خودآموز رباتیک

فصل ۱۲ از ۱۲

پیشرفت ترم
۰٪

در این فصل چه می‌سازی#

روی میز تو یک چراغ راهنمایی هوشمندِ کارکننده نشسته — یعنی سخت‌ترین قسمت را رد کرده‌ای. تبریک، جدی می‌گویم! ولی یک راز مهندسی: مهندس واقعی جایی که «کار می‌کند» توقف نمی‌کند. در این فصل — آخرین فصل ترم — دو قدم آخر را برمی‌داری. قدم اول، یک ارتقای شخصی: قابلیتی که خودت از یک منوی چهارتایی انتخاب می‌کنی و پروژهٔ تو را از پروژهٔ بقیه متفاوت می‌کند — امضای تو پای کار. نمونهٔ کاملش را با هم می‌سازیم: حالت شب با زرد چشمک‌زن و یک دکمهٔ دوم. قدم دوم، نمایش: صفحهٔ مستندِ دفترچهٔ مهندسی و ویدیوی «پروژهٔ من». آخرش هم جشن پایان ترم. این هم منوی انتخاب:

منوی ارتقا با چهار کارت: ماه و چراغ زرد چشمک‌زن برای حالت شب، نت موسیقی و چراغ عابر برای ملودی عابر، کرونومتر با بوق‌های تندشونده برای شمارش معکوس، و ساعت با ترافیک متراکم برای ساعت شلوغی

آخر این فصل می‌توانی:

  • از منوی ارتقا یک ایده انتخاب کنی و قبل از کدنویسی، طرح سه‌خطی‌اش را در دفترچه بنویسی.
  • حالت شب (زرد چشمک‌زن) را با متغیر mode و ترفند last و now روی دکمهٔ دوم بسازی.
  • کارت را مثل مهندس‌ها مستند کنی: صفحهٔ شش‌قسمتی دفترچهٔ مهندسی.
  • ویدیوی «پروژهٔ من» را با چهار بخش استاندارد ضبط کنی.
  • با چک‌لیست مهارت‌ها بگویی از ترم ۱ چه چیزی با خودت می‌بری.

قبل از شروع: چک‌لیست پیش‌نیاز#

  • از فصل ۱۱: مدار کامل پروژه هنوز بسته است و traffic_light_v2.py هر سه سناریو را درست اجرا می‌کند. اگر نه، اول فصل ۱۱ را کامل کن — این فصل روی همان کد سوار می‌شود.
  • از فصل ۹: ترفند last و now برای گرفتنِ «لحظهٔ فشرده‌شدن» دکمه — همان edge detection.
  • از فصل ۱۰: جعبهٔ نت‌ها و freq/duty — برای ارتقای ملودی لازمش داری.
  • از فصل ۸: دکمه با pull-up داخلی؛ فشرده یعنی 0.

لوازم این فصل:

قطعه / ابزار تعداد جایگزین
مدار کامل فصل ۱۱ (سه LED + مقاومت‌ها + دکمه + Buzzer) ۱ —
دکمهٔ فشاری دوم ۱ دو سیم که با دست به هم می‌زنی (موقتی)
سیم جامپر اضافه ۲ سیم تلفنی تک‌رشته
دفترچهٔ مهندسی + مداد ۱ هر دفتر معمولی
گوشی برای ضبط ویدیوی «پروژهٔ من» ۱ گوشی هر کسی در خانه؛ کیفیت معمولی کافی است

۱. منوی ارتقا: چهار ایده، یک انتخاب#

هر چهار ایدهٔ منو با ابزارهایی ساخته می‌شوند که همین ترم یاد گرفته‌ای:

  • حالت شب: نصفه‌شب که خیابان خلوت است، چراغ‌های واقعی زرد چشمک‌زن می‌شوند. دکمهٔ دوم بین حالت عادی و زرد چشمک‌زن جابه‌جا کند. (ابزار: متغیر وضعیت و ترفند last و now فصل ۹)
  • ملودی عابر: به‌جای بوقِ سادهٔ عبور، یک ملودی کوتاه از جعبهٔ نت‌های فصل ۱۰ پخش شود — مثل چراغ عابر در خیلی از کشورها.
  • شمارش معکوس: در ثانیه‌های آخرِ عبور عابر، بوق‌ها تندتر و تندتر شوند — «عجله کن!». (ابزار: چند حلقهٔ for با sleepهای کوچک‌شونده)
  • ساعت شلوغی: زمان‌بندی چراغ با متغیرهای بالای فایل عوض شود: نسخهٔ «صبح شلوغ» با سبزِ طولانی و نسخهٔ «شب خلوت». (ابزار: متغیرهای فصل ۶)

و مهم‌ترین قانون این فصل: فقط یکی را انتخاب کن. می‌دانم وسوسه می‌شوی هر چهارتا را بخواهی — ولی مهندسِ خوب یک قابلیت را کامل و تمیز تحویل می‌دهد، نه چهار قابلیت نصفه‌کاره.

انتخاب کردی؟ حالا قبل از حتی یک خط کد، در دفترچهٔ مهندسی سه خط بنویس:

  1. هدف در یک جمله — مثلاً: «می‌خواهم چراغم با دکمهٔ دوم به حالت شب برود.»
  2. چه چیزی عوض می‌شود — کدام فاز، کدام قطعه.
  3. از کدام فصل کمک می‌گیرم.

همین سه خط نصف راه است.

چالش: چرا فقط یک ارتقا؟

اول خودت فکر کن یا امتحان کن — بعد اینجا را باز کن.

۲. دکمهٔ دوم و نسخهٔ پشتیبان#

از اینجا تا آخر بخش ۴، ارتقای اول — حالت شب — را قدم‌به‌قدم با هم می‌سازیم. هر ایدهٔ دیگری هم انتخاب کرده باشی، این را دنبال کن: الگوی کار برای همه یکی است.

⚠️ مواظب باش: طبق معمول — اول کابل USB را جدا کن، بعد سیم‌کشی.

اول سخت‌افزار؛ دکمهٔ دوم دقیقاً مثل دکمهٔ اول وصل می‌شود:

  1. دکمهٔ دوم را در جای خالی Breadboard بنشان.
  2. یک پایه‌اش را به GPIO33 ببر و پایهٔ دیگر را به ریل GND.
  3. کابل USB را وصل کن.
Part ESP32 pin Connection path
Mode button (new) GPIO 33 one leg -> GPIO 33; other leg -> GND rail (internal pull-up, ⁦pressed = 0)⁩

حالا یک کار حرفه‌ای، قبل از دست زدن به کد: فایل traffic_light_v2.py را ویرایش نمی‌کنیم.

  1. traffic_light_v2.py را در Thonny باز کن.
  2. از منوی File گزینهٔ Save as را بزن و یک کپی با اسم جدید ذخیره کن: traffic_light_night_mode.py.
  3. چک کن فایل قبلی سر جایش مانده باشد — آن، نسخهٔ سالمِ دیروزِ توست.

چرا؟ چون اگر وسط ارتقا خراب کردیم، نسخهٔ سالم منتظرمان است و راه برگشت داریم.

💡 نکته: این عادت اسم دارد: Backup — نسخهٔ پشتیبان — و عادتِ تمام مهندس‌های دنیاست: قبل از هر تغییر بزرگ، یک کپی با اسم جدید؛ نسخهٔ سالم را هرگز ویرایش نکن. جملهٔ «کد دیروز کار می‌کرد، امروز خراب شد!» همیشه از جایی می‌آید که Backup نبوده.

✅ چک کن: حالا دو فایل داری: traffic_light_v2.py (سالم و دست‌نخورده) و traffic_light_night_mode.py (کارگاهِ امروز).

۳. مغز حالت شب: متغیر mode و لحظهٔ فشار#

نقشهٔ تغییر ساده است: یک متغیر به اسم mode می‌سازیم — صفر یعنی حالت عادی، یک یعنی حالت شب — و دکمهٔ دوم فقط یک کار می‌کند: هر بار که فشرده شد، mode را برعکس کند.

اول بالای فایلِ کارگاه. چون حالا دو دکمه داریم، اسم دکمهٔ عابر را عوض می‌کنیم که قاطی نشوند — button می‌شود walk_button — و قطعه‌های جدید را اضافه می‌کنیم. و بگذار یک خرابکاری عمدی هم بکنیم؛ این تکه را دقیقاً همین‌طور تایپ کن:

mode_button = machine.Pin(33, machine.Pin.IN, machine.Pin.PULL_UP)
buzzer = machine.PWM(machine.Pin(4))
buzer.duty(0)

mode = 0         # 0 = halat e adi , 1 = halat e shab
last_mode = 1    # akharin vaziat e dokme (1 yani raha)

Run بزن:

Traceback (most recent call last):
  File "<stdin>", line 17, in <module>
NameError: name 'buzer' isn't defined

NameError: name 'buzer' isn't defined — یعنی «اسمی به اسم buzer نمی‌شناسم.» (شمارهٔ خط در فایل تو شاید فرق کند.) نگاه کن: متغیر را buzzer ساخته‌ایم — با دو تا z — ولی اینجا buzer نوشته‌ایم. برای Python این دو، دو اسم کاملاً غریبه‌اند؛ اسم‌ها حرف‌به‌حرف مقایسه می‌شوند. طبق عادت خودمان: پیام را بخوان، خط را پیدا کن، z جاافتاده را اضافه کن — تمام.

حالا سؤال اصلی: دکمهٔ حالت را کجا چک کنیم؟ در همان چرت‌های کوتاهِ polling فصل ۱۱! برد ما هر دهم ثانیه یک بار بیدار می‌شود — همان‌جا علاوه بر دکمهٔ عابر، دکمهٔ حالت را هم نگاه می‌کنیم. و چون جابه‌جایی فقط باید در لحظهٔ فشرده‌شدن اتفاق بیفتد — نه در تمام مدتی که انگشتت روی دکمه است — ترفند last و now فصل ۹ برمی‌گردد. داخل هر حلقهٔ چرت، این تکه اضافه می‌شود:

            now_mode = mode_button.value()
            if now_mode == 0 and last_mode == 1:   # lahze-ye feshar
                if mode == 0:
                    mode = 1
                else:
                    mode = 0
            last_mode = now_mode                   # kohne ra taze kon!
            time.sleep(0.1)

بخوانش مثل جمله: وضعیتِ الانِ دکمه را بگیر؛ اگر الان فشرده است و قبلاً رها بود — یعنی دقیقاً همین لحظه فشرده شد — حالت را برعکس کن: عادی بود، شب شود؛ شب بود، عادی. و خط آخر، قانون فصل ۹: مقدار کهنه را تازه کن.

۴. حالت شب را کامل کن و تست کن#

ساختار کلی برنامه دو تغییر دارد: هر سه فازِ قبلی داخل یک if mode == 0: می‌روند («فقط وقتی حالت عادی است»)، و آخرِ حلقهٔ اصلی یک بلوک جدید می‌آید: if mode == 1: — حالت شب: قرمز و سبز خاموش، بوق ساکت، و زرد نیم ثانیه روشن، نیم ثانیه خاموش — آن هم با چرت‌های کوتاه، تا دکمهٔ حالت همیشه شنیده شود. برنامهٔ کامل (فایل traffic_light_night_mode.py):

# traffic_light_night_mode.py - jalase 12
# upgrade: halat e shab
# dokme 2 (GPIO33): jabejaei beyn e halat e adi va zard e cheshmak-zan
# edge detection ba last/now (jalase 9) dakhel e chort-haye polling (jalase 11)
# ghermez: GPIO 25 / zard: GPIO 26 / sabz: GPIO 27
# dokme-ye aber: GPIO32 / dokme-ye halat: GPIO33 / buzzer: GPIO4

import machine
import time

red = machine.Pin(25, machine.Pin.OUT)
yellow = machine.Pin(26, machine.Pin.OUT)
green = machine.Pin(27, machine.Pin.OUT)
walk_button = machine.Pin(32, machine.Pin.IN, machine.Pin.PULL_UP)
mode_button = machine.Pin(33, machine.Pin.IN, machine.Pin.PULL_UP)
buzzer = machine.PWM(machine.Pin(4))
buzzer.duty(0)   # avval e kar: sokoot

request = 0      # darkhast e aber (jalase 11)
mode = 0         # 0 = halat e adi , 1 = halat e shab
last_mode = 1    # akharin vaziat e dokme 2 (1 yani raha)

while True:
    if mode == 0:
        # ---------- FAZ 1: sabz (60 chort e 0.1 sanie) ----------
        red.value(0)
        yellow.value(0)
        green.value(1)
        for i in range(60):
            if walk_button.value() == 0:
                request = 1
            now_mode = mode_button.value()
            if now_mode == 0 and last_mode == 1:   # lahze-ye feshar
                if mode == 0:
                    mode = 1
                else:
                    mode = 0
            last_mode = now_mode                   # kohne ra taze kon!
            time.sleep(0.1)

    if mode == 0:
        # ---------- FAZ 2: zard (20 chort) ----------
        green.value(0)
        yellow.value(1)
        for i in range(20):
            if walk_button.value() == 0:
                request = 1
            now_mode = mode_button.value()
            if now_mode == 0 and last_mode == 1:
                if mode == 0:
                    mode = 1
                else:
                    mode = 0
            last_mode = now_mode
            time.sleep(0.1)

    if mode == 0:
        # ---------- FAZ 3: ghermez ----------
        yellow.value(0)
        red.value(1)
        if request == 1:
            # ghermez e boland-tar + 8 boogh e aber (jalase 11)
            for i in range(8):
                buzzer.freq(880)
                buzzer.duty(512)
                time.sleep(0.3)
                buzzer.duty(0)
                time.sleep(0.7)
            request = 0
        else:
            # ghermez e adi (60 chort)
            for i in range(60):
                if walk_button.value() == 0:
                    request = 1
                now_mode = mode_button.value()
                if now_mode == 0 and last_mode == 1:
                    if mode == 0:
                        mode = 1
                    else:
                        mode = 0
                last_mode = now_mode
                time.sleep(0.1)

    if mode == 1:
        # ---------- HALAT E SHAB: faghat zard e cheshmak-zan ----------
        red.value(0)
        green.value(0)
        buzzer.duty(0)     # agar booghi mande bood, ghat shavad
        yellow.value(1)    # nim sanie roshan (5 chort)
        for i in range(5):
            now_mode = mode_button.value()
            if now_mode == 0 and last_mode == 1:
                if mode == 0:
                    mode = 1
                else:
                    mode = 0
            last_mode = now_mode
            time.sleep(0.1)
        yellow.value(0)    # nim sanie khamoosh (5 chort)
        for i in range(5):
            now_mode = mode_button.value()
            if now_mode == 0 and last_mode == 1:
                if mode == 0:
                    mode = 1
                else:
                    mode = 0
            last_mode = now_mode
            time.sleep(0.1)

یک اعتراف صادقانه: تکهٔ «چکِ دکمهٔ حالت» چند بار کپی شده و کد طولانی شد. آره — این بهای «فعلاً» است؛ ترم ۲ ترفندی یاد می‌گیریم که به تکه‌کدها اسم می‌دهد و همین برنامه را نصف می‌کند. فعلاً کپی مجاز است!

حالا تست:

  1. Run بزن؛ چرخهٔ عادی باید مثل فصل ۱۱ بچرخد.
  2. دکمهٔ حالت را یک بار بزن و صبر کن.
  3. دوباره بزن و صبر کن.

✅ چک کن: بعد از فشار اول، چراغ فازِ جاری‌اش را تمام می‌کند و بعد می‌رود روی زرد چشمک‌زن — این عیب نیست؛ چراغ واقعی هم وسط سبز یکهو همه‌چیز را قطع نمی‌کند، مؤدبانه فازش را تمام می‌کند. بعد از فشار دوم، برگشت به چرخهٔ عادی. حالت شب کار می‌کند — ارتقای تو رسماً نصب شد!

و حالا باگ عمدی این فصل — پرتکرارترین باگِ ترفند last و now:

  1. خطِ last_mode = now_mode را از حلقهٔ چرتِ فاز سبز موقتاً پاک کن.
  2. Run بزن و وسط فاز سبز، دکمهٔ حالت را چند لحظه نگه دار و رها کن. این کار را چند بار با زمان‌های مختلف تکرار کن.

فاجعهٔ پنهان! چراغ سبز آرام روشن می‌ماند، ولی نتیجه شانسی می‌شود: گاهی بعد از سبز به حالت شب می‌رود و گاهی انگار اصلاً دکمه را نزده‌ای. چرا؟ چون last_mode در این حلقه دیگر تازه نمی‌شود — همیشه ۱ می‌ماند و برنامه در هر چرت فکر می‌کند «همین الان فشرده شد!» و ده بار در ثانیه mode را برعکس می‌کند. چراغ تا آخر فاز سبز به mode نگاه نمی‌کند، پس این پرش را نمی‌بینی؛ فقط آخرین مقدارش می‌ماند. اگر دکمه در تعداد فردی از چرت‌ها پایین بوده، mode یک می‌شود و اگر زوج، صفر. این همان درس بزرگ فصل ۹ است، برای بار آخرِ این ترم: مقدار کهنه را همیشه تازه کن. خط را برگردان.

✅ چک کن: با برگشتنِ خط، نگه‌داشتن دکمه فقط یک جابه‌جایی می‌سازد — آرامش برقرار شد.

🔧 اگر کار نکرد: دکمهٔ عابر و دکمهٔ حالت قاطی شده‌اند؟ عابر GPIO32 است و حالت GPIO33؛ برنامه را Stop کن و در Shell جدا-جدا تستشان کن: walk_button.value() و mode_button.value() — فشرده باید 0 بدهد. چشمک زرد خیلی تند یا خیلی کند است؟ تعداد چرت‌های دو range(5) در بلوک حالت شب را کم و زیاد کن — هر چرت یک‌دهم ثانیه است؛ پنج چرت یعنی نیم ثانیه. صدایی از فاز عابر وسط حالت شب ادامه دارد؟ بلوک حالت شب یک buzzer.duty(0) احتیاطی دارد — چک کن پاکش نکرده باشی. و اگر بعد از زدن دکمهٔ حالت، چراغ چند ثانیه بعد عوض شد: عیب نیست، طراحی ماست — برنامه اول فاز جاری را تمام می‌کند؛ اگر تحمل نداری، زمان فازها را کوتاه‌تر کن.

چالش: اگر خط last_⁦mode = now⁩_mode جا بیفتد چه می‌شود؟

اول خودت فکر کن یا امتحان کن — بعد اینجا را باز کن.

۵. راه دوم: ملودی عابر (و دو ایدهٔ دیگر)#

اگر ارتقای ملودی را انتخاب کرده‌ای، کارت حتی ساده‌تر است: روی یک کپی از traffic_light_v2.py (اول Backup!) در فاز قرمزِ عابر، حلقهٔ هشت بوق را با یک جعبهٔ نت و حلقهٔ for note in walk_notes: فصل ۱۰ عوض کن. نسخهٔ آماده (فایل walk_melody_upgrade.py):

# walk_melody_upgrade.py - jalase 12
# upgrade: melody e aber be jaye boogh e sade
# hamoon traffic_light_v2 e jalase 11 - faghat faz e aber avaz shode
# melody: do note ye tekrari, mesle cheragh e aber e vaghei dar kheili keshvar-ha
# ghermez: GPIO 25 / zard: GPIO 26 / sabz: GPIO 27
# dokme-ye aber: GPIO32 / buzzer: GPIO4

import machine
import time

red = machine.Pin(25, machine.Pin.OUT)
yellow = machine.Pin(26, machine.Pin.OUT)
green = machine.Pin(27, machine.Pin.OUT)
button = machine.Pin(32, machine.Pin.IN, machine.Pin.PULL_UP)
buzzer = machine.PWM(machine.Pin(4))
buzzer.duty(0)   # avval e kar: sokoot

request = 0

# jabe-ye note-haye melody e aber (jalase 10) - 0 yani sokoot
walk_notes = [523, 392, 0, 523, 392, 0, 523, 392, 0, 523, 392]

while True:
    # ---------- FAZ 1: sabz (60 chort e 0.1 sanie) ----------
    red.value(0)
    yellow.value(0)
    green.value(1)
    for i in range(60):
        if button.value() == 0:
            request = 1
        time.sleep(0.1)

    # ---------- FAZ 2: zard (20 chort) ----------
    green.value(0)
    yellow.value(1)
    for i in range(20):
        if button.value() == 0:
            request = 1
        time.sleep(0.1)

    # ---------- FAZ 3: ghermez ----------
    yellow.value(0)
    red.value(1)
    if request == 1:
        # melody e oboor e aber be jaye boogh e sade
        for note in walk_notes:
            if note == 0:
                buzzer.duty(0)      # sokoot e dakhel e melody
                time.sleep(0.35)
            else:
                buzzer.freq(note)
                buzzer.duty(512)
                time.sleep(0.35)
                buzzer.duty(0)      # sokoot e kootah beyne do note
                time.sleep(0.1)
        buzzer.duty(0)      # hatman sokoot ghabl az kharooj az faz
        time.sleep(2)       # kami ghermez e ezafe baraye aber
        request = 0
    else:
        # ghermez e adi (60 chort)
        for i in range(60):
            if button.value() == 0:
                request = 1
            time.sleep(0.1)

نت‌ها را به سلیقهٔ خودت عوض کن — فقط قانون فصل ۱۰ یادت نرود: آخرِ ملودی حتماً buzzer.duty(0).

✅ چک کن: وسط سبز دکمهٔ عابر را بزن؛ در فاز قرمز باید به‌جای بوق‌های ساده، ملودی پخش شود و آخرش سکوتِ کامل باشد.

و دو ایدهٔ دیگرِ منو کد آماده ندارند — عمداً؛ چون با ابزارهای خودت ساختنی‌اند: برای شمارش معکوس، فاز عابر را به دو سه حلقهٔ for پشت‌سرهم بشکن که sleepهایشان مرحله‌به‌مرحله کوچک‌تر می‌شود — بوق‌ها خودبه‌خود تندتر می‌شوند. برای ساعت شلوغی، تعداد چرت‌های هر فاز را به متغیرهایی بالای فایل ببر تا با عوض کردن دو سه عدد، نسخهٔ «صبح شلوغ» و «شب خلوت» بسازی.

۶. مستندسازی: نامه به خودِ آینده‌ات#

پروژه تمام شد؟ نه هنوز — مهندسِ بی‌مستند، مهندس نیست! یک حقیقت خنده‌دار و تلخ: مهندس، شش ماه بعد، برای خودش یک غریبه است. کدی که امروز برایت مثل آب خوردن است، شش ماه دیگر مثل خط میخی می‌ماند. مستند، نامه‌ای است که به خودِ آینده‌ات می‌نویسی — و همهٔ شرکت‌های بزرگ دنیا مهندس‌هایشان را به همین کار مجبور می‌کنند؛ تو از الان عادتش را داری.

یک صفحهٔ دفترچهٔ مهندسی باز کن و این شش قسمت را پر کن — نیم صفحه بیشتر نمی‌شود:

  1. تاریخ — همین امروز.
  2. هدف ارتقا در یک جمله — همانی که بخش ۱ نوشتی.
  3. نقشهٔ سیم‌کشی — عکس مدار را بچسبان یا با دست بکش؛ زشت هم بود اشکالی ندارد، دقیق باشد.
  4. نام نسخهٔ کد — مثلاً traffic_light_night_mode.py؛ تا شش ماه بعد بدانی کدام فایل آخرین نسخهٔ سالم است.
  5. جدول مشکل ← راه‌حل — دو سه ردیف؛ مثلاً: «حالت مدام می‌پرید ← خط last_mode جا افتاده بود».
  6. «چیزی که یاد گرفتم» — یک جمله، صادقانه.

صفحهٔ نمونهٔ دفترچهٔ مهندسی با شش بخش: تاریخ، هدف، نقشهٔ سیم‌کشی با طرح دستی و عکسِ چسبانده، برچسب نام فایل کد، جدول دوستونی مشکل و راه‌حل، و کادر «چیزی که یاد گرفتم»

✅ چک کن: صفحه‌ات هر شش قسمت را دارد و اسم فایلِ نوشته‌شده دقیقاً همان فایلی است که کار می‌کند.

۷. ویدیوی «پروژهٔ من»#

و حالا نمایش! با گوشی یک ویدیوی ۶۰ تا ۹۰ ثانیه‌ای می‌سازی به اسم «پروژهٔ من». این الگو را از امروز تا آخر دوره، آخر هر ترم تکرار می‌کنیم — و هر بار کمی حرفه‌ای‌ترش می‌کنیم. نسخهٔ امروز چهار بخش دارد:

استوری‌برد چهارقابی ویدیوی «پروژهٔ من»: قاب یک، سلام و معرفی کنار پروژه؛ قاب دو، نمای نزدیک چراغ در حال کار و فشردن دکمه؛ قاب سه، روایت یک چالش و راه‌حلش؛ قاب چهار، چیزی که یاد گرفتم و ایدهٔ بعدی

  1. سلام و معرفی (حدود ۱۵ ثانیه): «سلام، من …م و این پروژهٔ من است: چراغ راهنمایی هوشمند با حالت شب.»
  2. نمایش کارکرد (حدود ۳۰ ثانیه): حالت عادی بچرخد، دکمهٔ عابر را بزن تا بوق و قرمز طولانی دیده شود، بعد ارتقایت را نشان بده.
  3. یک چالش و راه‌حلش (حدود ۲۰ ثانیه): «سخت‌ترین جایش این بود که… و این‌طوری حلش کردم…» — همین بخش تو را از «کاربر» به «سازنده» تبدیل می‌کند.
  4. یک چیز که یاد گرفتم + ایدهٔ بعدی (حدود ۱۵ ثانیه): صادق باش و بلندپرواز.

نکته‌های ضبط با گوشی: رو به پنجره بایست، نه پشت به آن — نور از پشت، صورتت را سیاه می‌کند. از مدار نمای نزدیک بگیر تا LEDها و سیم‌ها واضح باشند. موقع بوق، گوشی را به مدار نزدیک کن و خودت ساکت باش تا صدای Buzzer شنیده شود. و اول یک نسخهٔ تمرینی بگیر، ببین، بعد نسخهٔ اصلی.

⚠️ مواظب باش: قانون همیشگی امنیت: در ویدیویی که جایی می‌فرستی، اسم کامل، آدرس یا اسم مدرسه‌ات را نگو.

✅ چک کن: یک ویدیوی ۶۰ تا ۹۰ ثانیه‌ای داری که هر چهار بخش را دارد و صدای بوق در آن شنیده می‌شود. به خانواده‌ات هم نشانش بده — لایقِ تماشاچی است.

چالش: چهار بخش ویدیوی «پروژهٔ من» چیست؟

اول خودت فکر کن یا امتحان کن — بعد اینجا را باز کن.

جشن پایان ترم: حالا چه بلدی#

یک لحظه بایست و به دوازده فصل قبل نگاه کن. روز اول حتی اسم Breadboard را نشنیده بودی. حالا:

اسلاید جشن با چهار ردیف تیک‌خوردهٔ سبز: مدار، کدنویسی، رفع خطا و عادت‌های مهندسی — با کاغذرنگی و یک جام کوچک در گوشه

  • مدار می‌بندی: LED، مقاومت، دکمه، Buzzer، ریل GND مشترک.
  • برنامه می‌نویسی: متغیر، if/elif/else، while True، for، ورودی و خروجی دیجیتال، PWM در حد صدا.
  • خطا رفع می‌کنی: پیام قرمز را می‌خوانی، SyntaxError و NameError و IndentationError را می‌شناسی و بلدی از AI کمکِ درست بگیری.
  • مثل مهندس کار می‌کنی: نقشه، نسخه، تست، Backup، مستند، نمایش.

اگر جایی از این فهرست لرزان است، هیچ اشکالی ندارد: شمارهٔ فصلش را پیدا کن و قبل از ترم ۲ یک بار دیگر ببینش. معیار، سرعت نیست؛ کار کردنِ پروژه است. ترم ۱ تمام شد — تو حالا رسماً یک سازنده‌ای. به خودت افتخار کن.

واژه‌های تازه این فصل#

کلمه تلفظ به حروف فارسی یعنی چه
Upgrade آپگرِید ارتقا؛ اضافه‌کردن قابلیت به چیزی که کار می‌کند
Backup بَک‌آپ نسخهٔ پشتیبان؛ کپیِ امنِ فایل قبل از هر تغییر
Mode مُود حالت؛ متغیری که می‌گوید دستگاه الان در کدام حالت است
Documentation داکیومِنتِیشِن مستندسازی؛ ثبت هدف، نقشه و مشکلات پروژه
Feature فیچِر قابلیت؛ هر توانایی مشخص یک دستگاه یا برنامه
Demo دِمو نمایش کوتاه کارکرد یک ساخته
Showcase شُوکِیس نشان‌دادن ساخته به دیگران

تمرین‌ها

اول خودت فکر کن یا امتحان کن — بعد اینجا را باز کن.

در فصل بعد#

فصل بعد یعنی ترم ۲!

قطعات ترم ۲ روی میز: سنسور نور LDR، ماژول دما و رطوبت DHT11، نمایشگر کوچک OLED، یک Servo با بازوی پلاستیکی و یک پتانسیومتر — و در پس‌زمینه، طرح محوِ یک ایستگاه هواشناسی رومیزی

دستگاه تو الان فقط دکمه را حس می‌کند؛ ترم ۲ به آن حواس واقعی می‌دهیم — سنسور نور، سنسور دما و رطوبت، نمایشگر OLED و Servo، اولین قطعه‌ای که واقعاً حرکت می‌کند — و ترفندی به اسم توابع که کپی‌پیست‌های این فصل را برای همیشه بازنشسته می‌کند.

به آخر این فصل رسیدی!

اگر ساختی و جواب داد، این دکمه مال توست.