آیرو — خودآموز رباتیک

فصل ۶ از ۱۱

پیشرفت ترم
۰٪

در این فصل چه می‌سازی#

فصل قبل ربات تو صاحب چشم شد و یاد گرفت سرِ فاصلهٔ ایمن ترمز کند. ولی رک باشیم: ایستاد و... تمام! تا آخر دنیا همان‌جا می‌ماند. مؤدب هست، ولی هیچ جا نمی‌رود. جاروبرقی رباتیک را تصور کن: به پایهٔ مبل می‌رسد، می‌ایستد، ولی بعد دور می‌زند و به نظافت ادامه می‌دهد — تمام روز، بدون آدم! در این فصل رباتت را به همان سطح می‌رسانی: ربات دوری‌گزین — مانع را ببین، عقب بکش، بچرخ و برو. سر راه دو ابزار جدی برنامه‌نویسی یاد می‌گیری: ماشین حالت که مغز اکثر ربات‌های واقعی است، و ماژول random که به ربات قدرت شیر-یا-خط می‌دهد. و آخر فصل، مثل مهندس‌های واقعی، صادقانه می‌بینی این ربات کجا کم می‌آورد — و برایش چاره می‌گذاری. نقشهٔ کار این است:

فلوچارت الگوریتم دورزدن مانع: جلو برو، اگر مانع نزدیک بود بایست، کمی عقب بکش، بچرخ، و دوباره جلو برو

آخر این فصل می‌توانی:

  • الگوریتم دورزدن مانع را اول به زبان آدمیزاد و بعد به کد بنویسی.
  • یک ماشین حالت با متغیر state بسازی و بگویی در هر حالت چه می‌کنیم و کی به حالت بعدی می‌رویم.
  • با random.choice جهت چرخش را از یک لیست، تصادفی انتخاب کنی.
  • صادقانه توضیح بدهی چرا ربات در گوشه‌ها گیر می‌کند — و برایش راه‌حل timeout با شمارنده بسازی.

قبل از شروع: چک‌لیست پیش‌نیاز#

قبل از ادامه، این سه تا را چک کن — اگر یکی‌شان لنگ می‌زند، اول برگرد همان فصل:

  • از فصل ۵: حلقهٔ sense-act، ترمز خودکار، تابع read_distance_cm و مدیریت -1 — نقطهٔ شروع امروز دقیقاً کد همان فصل است.
  • از فصل ۴: robot.py کالیبره + توابع زمان‌بندی‌شده (backward_time، turn_right_time و بقیه) و عدد TURN_90 رباتت — گفتم یادداشتش کن!
  • از ترم ۱، فصل ۹: متغیر وضعیت (state) — همان ایده، امروز ستون فقرات مغز ربات می‌شود. (لیست ترم ۲، فصل ۵ هم برای random.choice لازم است.)

لوازم این فصل:

قطعه / ابزار تعداد جایگزین
ربات فصل ۵ (با سنسور HC-SR04 نصب‌شده) ۱ —
مانع تست (جعبه، کتاب ایستاده) ۳-۴ هر چیز پهن و بلندتر از خط دید سنسور
زمین باز حدود ⁦۲×۲⁩ متر اتاقی که وسطش خالی باشد؛ راهرو
باتری پر ۱ دست چرخش‌ها با باتری ضعیف کج‌وکوله می‌شوند
کامپیوتر با Thonny + کابل USB ۱ —

۱. الگوریتم دورزدن — نسخهٔ «همیشه راست»#

قبل از کد، الگوریتم را به زبان آدمیزاد بنویسیم — عادت خوب مهندس‌ها: «جلو برو. اگر مانع نزدیک‌تر از حد ایمن بود: بایست، کمی عقب بکش، بچرخ، و دوباره جلو برو.»

چرا عقب کشیدن؟ چون وقتی ترمز می‌کنیم، دماغ ربات تقریباً چسبیده به مانع است و اگر همان‌جا بچرخد، گوشهٔ شاسی به مانع گیر می‌کند. اول کمی فاصله، بعد چرخش — مثل ماشینی که از پارکِ تنگ درمی‌آید.

خبر خوب: همهٔ قطعات این الگوریتم را داری! ترمز از فصل ۵، backward_time و turn_right_time از فصل ۴. فقط باید به هم وصلشان کنیم — شاخهٔ ترمز فصل قبل این‌طور عوض می‌شود:

while True:
    d = read_distance_cm()
    if d >= 0 and d < SAFE_CM:
        # mane! aghab bekesh, becharkh, edame bede
        robot.stop()
        time.sleep(0.2)
        robot.backward_time(SPEED, 0.4)
        robot.turn_right_time(SPEED, TURN_90)
    else:
        robot.forward(SPEED)
    time.sleep(0.05)

بخوانیمش: مانع دیدیم ← ایست و دو دهم ثانیه نفس ← چهار دهم ثانیه عقب ← چرخش ۹۰ درجه به راست — همان TURN_90 کالیبرهٔ فصل ۴ — و چون بعدش حلقه دوباره می‌چرخد، forward خودش از سر گرفته می‌شود. برنامهٔ کامل:

# Term 3 - Session 06 - door zadan-e mane - noskhe-ye sade (hamishe be rast)
from machine import Pin
import machine
import robot
import time

trig = Pin(5, Pin.OUT)
echo = Pin(18, Pin.IN)

SPEED = 650
SAFE_CM = 25
TURN_90 = 0.45   # zaman-e charkhesh-e 90 daraje-ye robot-e khodet (jalase 4)

def read_distance_cm():
    trig.value(0)
    time.sleep_us(2)
    trig.value(1)
    time.sleep_us(10)
    trig.value(0)
    t = machine.time_pulse_us(echo, 1, 30000)
    if t < 0:
        return -1
    return t // 58

while True:
    d = read_distance_cm()
    if d >= 0 and d < SAFE_CM:
        # mane! aghab bekesh, becharkh, edame bede
        robot.stop()
        time.sleep(0.2)
        robot.backward_time(SPEED, 0.4)
        robot.turn_right_time(SPEED, TURN_90)
    else:
        robot.forward(SPEED)
    time.sleep(0.05)

⚠️ مواظب باش: قانون جعبه، این فصل جدی‌تر از همیشه — ربات عقب‌گرد هم می‌کند! هر کد جدید اول روی جعبه با چرخ‌های آزاد، بعد زمین.

Run بزن (اول جعبه، بعد زمین با چند مانع).

✅ چک کن: ربات به جعبه می‌رسد، عقب می‌کشد، ۹۰ درجه می‌پیچد و از کنارش رد می‌شود — مانع پشت مانع.

ولی چند دقیقه تماشایش کن... یک چیز مشکوک هست: همیشه به راست می‌پیچد. نتیجه؟ در بعضی چیدمان‌ها، ربات دور خودش یک مدار بسته می‌سازد: مانع، راست، مانع، راست... و هی همان مسیر قبلی! قابل پیش‌بینی بودن برای ربات اکتشاف‌گر ضعف است. یادداشتش کن — چند بخش دیگر با random حلش می‌کنیم.

چالش: چرا اول عقب؟

اول خودت فکر کن یا امتحان کن — بعد اینجا را باز کن.

۲. ماشین حالت: مغزی که گم نمی‌شود#

کد بالا کار می‌کند، ولی یک مشکل پنهان دارد: همهٔ منطق توی یک if چپانده شده. الان چهار خط است؛ فصل‌های بعد که «دنبال خط بگرد» و «مأموریت انجام بده» هم اضافه شود، این if هیولا می‌شود — و تو وسط هیولا گم می‌شوی. برنامه‌نویس‌های ربات ابزار تمیزی برای این دارند: ماشین حالت یا State Machine.

ایده را از ترم ۱، فصل ۹ می‌شناسی: با یک متغیر state، چراغمان «حالت» داشت. حالا همان ایده، رسمی‌تر: ربات ما در هر لحظه دقیقاً در یکی از این سه حالت است: FORWARD (دارد جلو می‌رود)، BACK (دارد عقب می‌کشد)، TURN (دارد می‌چرخد). برنامه می‌شود جواب دو سؤال برای هر حالت: «در این حالت چه کار کن؟» و «کی برو به حالت بعد؟»

همان رفتار قبلی، بازنویسی‌شده با ماشین حالت:

state = "FORWARD"   # halat-e shoroo: boro jelo

while True:
    d = read_distance_cm()

    if state == "FORWARD":
        robot.forward(SPEED)
        if d >= 0 and d < SAFE_CM:
            robot.stop()
            print(f"mane dar {d} cm -> BACK")
            state = "BACK"

    elif state == "BACK":
        robot.backward_time(SPEED, 0.4)
        print("-> TURN")
        state = "TURN"

    elif state == "TURN":
        robot.turn_right_time(SPEED, TURN_90)
        print("-> FORWARD")
        state = "FORWARD"

    time.sleep(0.05)

ساختار را ببین: متغیر state یک رشته است که اسم حالت فعلی را نگه می‌دارد. هر دورِ حلقه، زنجیرهٔ if/elif می‌پرسد «الان در کدام حالتیم؟» و فقط بلوک همان حالت اجرا می‌شود. عوض شدن حالت هم فقط یک جمله است: state = "BACK". آن printها هم راوی مغز ربات‌اند — در Shell زنده می‌بینی ربات دارد به چه فکر می‌کند!

حالا بگذار یک بلای آموزنده سرش بیاوریم. در حالت BACK، خط آخر را عمداً غلط بنویس: state = "TRUN" — دقت کن، R و U جابه‌جا. اجرا کن... ربات جلو می‌رود، مانع می‌بیند، عقب می‌کشد و... خشکش می‌زند! نه خطایی، نه حرکتی. چرا؟ حالتش شده "TRUN" — و هیچ شاخه‌ای برای "TRUN" وجود ندارد! هر دور حلقه هر سه شرط رد می‌شوند و هیچ اتفاقی نمی‌افتد، تا ابد. این هم یک باگ بی‌صدای دیگر — از خانوادهٔ همان stop بدون پرانتز فصل ۵. Python رشته‌ها را حرف‌به‌حرف مقایسه می‌کند؛ "TRUN" و "TURN" برایش دو دنیای متفاوت‌اند.

راه کشفش؟ همان راوی‌ها: آخرین print می‌گوید -> TURN، چون متن آن خط را دست نزده‌ایم، ولی بعدش چرخشی نمی‌آید و پیام -> FORWARD هیچ‌وقت چاپ نمی‌شود. یعنی در حالتی گیر کرده‌ایم که وجود ندارد. غلط را درست کن و یک قانون بنویس: اسم حالت‌ها را یک بار بالای فایل بنویس و همیشه از همان‌جا کپی کن — دوباره تایپ نکن.

🔧 اگر کار نکرد: ربات بی‌حرکت مانده و هیچ خطایی نمی‌دهد؟ یک print(state) اول حلقه بگذار و ببین در چه حالتی گیر کرده — اگر اسمی دیدی که شاخه ندارد، غلط تایپی پیدا شده.

برنامهٔ کامل:

# Term 3 - Session 06 - hamoon raftar, in bar ba mashin-e halat (state machine)
from machine import Pin
import machine
import robot
import time

trig = Pin(5, Pin.OUT)
echo = Pin(18, Pin.IN)

SPEED = 650
SAFE_CM = 25
TURN_90 = 0.45

def read_distance_cm():
    trig.value(0)
    time.sleep_us(2)
    trig.value(1)
    time.sleep_us(10)
    trig.value(0)
    t = machine.time_pulse_us(echo, 1, 30000)
    if t < 0:
        return -1
    return t // 58

state = "FORWARD"   # halat-e shoroo: boro jelo

while True:
    d = read_distance_cm()

    if state == "FORWARD":
        robot.forward(SPEED)
        if d >= 0 and d < SAFE_CM:
            robot.stop()
            print(f"mane dar {d} cm -> BACK")
            state = "BACK"

    elif state == "BACK":
        robot.backward_time(SPEED, 0.4)
        print("-> TURN")
        state = "TURN"

    elif state == "TURN":
        robot.turn_right_time(SPEED, TURN_90)
        print("-> FORWARD")
        state = "FORWARD"

    time.sleep(0.05)

✅ چک کن: رفتار ربات عین قبل است. پس چرا زحمت کشیدیم؟ چون حالا اضافه کردن رفتار جدید یعنی فقط یک elif جدید، نه جراحی کل کد. همین حالا ثابت می‌کنیم!

چالش: حالت FORWARD و خواندن خراب

اول خودت فکر کن یا امتحان کن — بعد اینجا را باز کن.

۳. random: شیر یا خط برای ربات#

برگردیم به مشکل «همیشه راست». راه‌حل انسانی‌اش چیست؟ وقتی نمی‌دانی چپ بهتر است یا راست، سکه می‌اندازی! Python برای سکه انداختن یک جعبه‌ابزار کامل دارد: ماژول random. مثل machine و time همراه MicroPython هست؛ فقط import می‌خواهد. از داخلش امروز فقط یک ابزار لازم داریم: random.choice — یک لیست بهش می‌دهی، یکی از عضوها را شانسی برمی‌دارد. لیست را هم که از ترم ۲ خوب می‌شناسی. اول در Shell بازی کن:

>>> import random
>>> random.choice(["chap", "rast"])
'rast'
>>> random.choice(["chap", "rast"])
'rast'
>>> random.choice(["chap", "rast"])
'chap'

هر بار یکی را برمی‌دارد — و دو بار پشت هم rast هم کاملاً طبیعی است؛ سکهٔ واقعی هم گاهی دو بار پشت هم خط می‌آید!

💡 نکته: اگر روزی شک کردی random «خراب» است چون چند بار پشت هم یک جهت داده، در Shell ده بار random.choice را صدا بزن و نتیجه‌ها را ببین. تصادفی یعنی همین — بی‌نظمیِ واقعی گاهی تکراری به نظر می‌رسد.

حالا در حالت TURN، به‌جای چرخشِ همیشه-راست، اول سکه می‌اندازیم. با هیجان تایپ می‌کنم:

    elif state == "TURN":
        direction = random.chioce(["chap", "rast"])

و اجرا:

Traceback (most recent call last):
  File "<stdin>", line 44, in <module>
AttributeError: 'module' object has no attribute 'chioce'

خطای قرمز — و این را فصل ۴ هم دیدی! AttributeError یعنی «توی این ماژول، چیزی به این اسم نیست». ماژول random چیزی به اسم chioce ندارد، چون choice غلط تایپ شده — i و o جابه‌جا. این خطا شریف‌تر از باگ بی‌صداست: حداقل بلند داد می‌زند و شمارهٔ خط می‌دهد! املا را درست کن و شاخهٔ کامل را بنویس:

    elif state == "TURN":
        direction = random.choice(["chap", "rast"])
        print(f"jahat-e tasadofi: {direction}")
        if direction == "chap":
            robot.turn_left_time(SPEED, TURN_90)
        else:
            robot.turn_right_time(SPEED, TURN_90)
        state = "FORWARD"

سکه می‌اندازیم، نتیجه را چاپ می‌کنیم — راوی یادت نرود! — و بسته به جواب، چپ یا راست می‌چرخیم.

✅ چک کن: ربات روی زمین با چند مانع: یک بار چپ می‌پیچد، یک بار راست — دیگر قابل پیش‌بینی نیست و مسیرش هر بار نو است. رباتِ اکتشاف‌گرِ واقعی!

چالش: سکهٔ سه‌رو

اول خودت فکر کن یا امتحان کن — بعد اینجا را باز کن.

۴. نسخهٔ کامل — و تلهٔ گوشه#

بیا همه را سر هم کنیم: ماشین حالت + سکهٔ random + سنسور و ترمز فصل ۵ — به‌اضافهٔ چند خط که چند لحظه دیگر رازشان باز می‌شود. برنامهٔ اصلی این فصل:

# Term 3 - Session 06 - robat-e doori-gozin - noskhe-ye kamel
# state machine + entekhab-e tasadofi-ye jahat (random.choice) + farar az gooshe
from machine import Pin
import machine
import robot
import random
import time

trig = Pin(5, Pin.OUT)
echo = Pin(18, Pin.IN)

SPEED = 650
SAFE_CM = 25
TURN_90 = 0.45   # zaman-e charkhesh-e 90 daraje-ye robot-e khodet

def read_distance_cm():
    trig.value(0)
    time.sleep_us(2)
    trig.value(1)
    time.sleep_us(10)
    trig.value(0)
    t = machine.time_pulse_us(echo, 1, 30000)
    if t < 0:
        return -1
    return t // 58

state = "FORWARD"
turn_count = 0    # chand mane posht-e-sar-e-ham didim?
clear_count = 0   # chand dor ast rah baz ast?

while True:
    d = read_distance_cm()

    if state == "FORWARD":
        robot.forward(SPEED)
        if d >= 0 and d < SAFE_CM:
            robot.stop()
            clear_count = 0
            print(f"mane dar {d} cm -> BACK")
            state = "BACK"
        else:
            clear_count = clear_count + 1
            if clear_count > 20:
                # ~1 sanie rah-e baz -> digar gir nistim, shomarande sefr
                turn_count = 0

    elif state == "BACK":
        robot.backward_time(SPEED, 0.4)
        state = "TURN"

    elif state == "TURN":
        direction = random.choice(["chap", "rast"])
        print(f"jahat-e tasadofi: {direction}")
        if direction == "chap":
            robot.turn_left_time(SPEED, TURN_90)
        else:
            robot.turn_right_time(SPEED, TURN_90)
        turn_count = turn_count + 1
        if turn_count >= 3:
            # 3 mane posht-e-sar-e-ham -> ehtemalan gooshe! manovr-e farar
            print("gir kardim! farar...")
            robot.backward_time(SPEED, 0.6)
            robot.turn_right_time(SPEED, TURN_90 * 2)   # taghriban 180 daraje
            turn_count = 0
        state = "FORWARD"

    time.sleep(0.05)

✅ چک کن: دو دقیقهٔ تمام، بدون دست زدن: ربات بین موانع می‌گردد، دور می‌زند، جهت عوض می‌کند — و Shell راویِ مغزش است: mane dar 22 cm -> BACK، jahat-e tasadofi: chap... همین معماری — حالت‌ها، سنسور، کمی شانس — دقیقاً چیزی است که داخل جاروبرقی رباتیک واقعی هم هست؛ فقط آن‌ها چند سنسور و چند حالتِ بیشتر دارند.

و حالا قول صداقت. ربات را جای سخت ببر: گوشهٔ اتاق، جایی که دو دیوار به هم می‌رسند. تماشا کن: به دیوار اول می‌رسد، سکه می‌گوید چپ — دیوار دوم! سکه می‌گوید راست — باز دیوار اول! چپ، راست، چپ... مثل توپ پینگ‌پنگ بین دو دیوار.

تلهٔ گوشه: ربات بین دو دیوارِ گوشه با چرخش‌های چپ و راست پینگ‌پنگ می‌کند و مانور فرار با چرخش ۱۸۰ درجه نجاتش می‌دهد

چرا؟ چون در گوشه، چرخشِ ۹۰ درجه به سمت گوشه باز هم ربات را رو به دیوار می‌کند، و سکه فقط نیمی از بار راه خروج را می‌گوید. الگوریتم ما برای «مانعِ تکی» طراحی شده بود و گوشه، دو مانعِ جفت‌شده است. این ضعف واقعی است و پنهانش نمی‌کنیم — هر الگوریتم ساده‌ای نقطهٔ کوری دارد؛ مهندس خوب نقطهٔ کور را می‌شناسد و برایش چاره می‌گذارد.

چارهٔ ما همان چند خط اضافهٔ نسخهٔ کامل بود — دو شمارنده، همان شمارنده‌های ترم ۱: turn_count می‌شمارد چند مانع پشت سر هم دیده‌ایم، و clear_count می‌شمارد چند دورِ حلقه راه باز بوده. منطق: هر مانع، turn_count را یکی بالا می‌برد. به ۳ که رسید — سه مانع پشت سر هم، بدون پیشرفت — نتیجه می‌گیریم «گیر افتاده‌ایم!» و به‌جای سکهٔ دوباره، مانور فرار می‌زنیم: عقب‌نشینی بلندتر و چرخش TURN_90 * 2 — تقریباً ۱۸۰ درجه، کلاً پشت به گوشه! ریاضی کالیبراسیون فصل ۴ هنوز کار می‌کند: دو تا ۹۰، یعنی ۱۸۰. و اگر در حالت FORWARD بیش از ۲۰ دور (حدود یک ثانیه) راه باز بود، یعنی نجات پیدا کرده‌ایم و turn_count صفر می‌شود.

این الگو یک اسم حرفه‌ای دارد: timeout — «اگر فلان‌قدر گذشت و اوضاع درست نشد، نقشه را عوض کن». دقیقاً کاری که خودت وقتی کلید توی قفل نمی‌چرخد می‌کنی: چند بار تلاش، بعد یک راه دیگر!

✅ چک کن: ربات در گوشه: مانع، چپ، مانع، راست، مانع — پیام gir kardim! farar... — عقب‌نشینی بلند، چرخش ۱۸۰ و خروج از گوشه. یک... دو... سه — و فرار!

هنوز هم قول نمی‌دهیم هیچ‌وقت گیر نکند — فضای خیلی تنگِ سه‌طرف‌بسته همچنان سخت است — ولی ربات ما حالا برای رایج‌ترین تله چاره دارد. رباتیکِ واقعی همین است: نه جادو، بلکه «خوب کار کردن در بیشترِ مواقع، و گیر نکردنِ ابدی در بقیهٔ مواقع».

🔧 اگر کار نکرد: در گوشه‌ها هنوز پینگ‌پنگ می‌کند و بیرون نمی‌آید؟ مطمئن شو نسخهٔ کامل (03_avoid_full.py) را اجرا می‌کنی؛ اگر باز گیر کرد، آستانه را برای اتاق خودت کم کن: turn_count >= 3 را بکن >= 2.

چالش: شمارندهٔ راه باز

اول خودت فکر کن یا امتحان کن — بعد اینجا را باز کن.

۵. تست میدانی و تنظیم اعداد#

کد تمام است، ولی ربات خوب با تنظیم خوب ساخته می‌شود. چهار عدد قابل تنظیم داری و هر خانه‌ای اعداد خودش را می‌خواهد:

  • SPEED — روی فرش بالاتر، روی سرامیک پایین‌تر؛ کف براق چرخ را سُر می‌دهد و هم ترمز و هم چرخش را خراب می‌کند.
  • SAFE_CM — با سرعت بالاتر، فاصلهٔ بیشتر (مسافت ترمز فصل ۵!).
  • TURN_90 — با باتریِ نیمه‌خالی چرخش کندتر می‌شود؛ اگر دیدی چرخش‌ها کم شده‌اند، اول باتری را چک کن، بعد عدد را.
  • زمان عقب‌نشینی — در اتاق تنگ کوتاه‌ترش کن (مثلاً ۰٫۳) تا موقع عقب رفتن به چیزی نخورد. یادت باشد ربات ما پشت سرش را نمی‌بیند — این محدودیت طراحی ماست و صادقانه می‌گوییمش.

یک آیین تست میدانی هم داشته باش، مثل خلبان‌ها. قبل از هر «پرواز»:

  1. باتری پر است؟ (چرخش ضعیف = اولین علامت باتری خالی.)
  2. سنسور صاف و محکم است؟ بعد از هر گیر کردن و برخورد ممکن است کج شده باشد — و سنسور کج، دادهٔ دروغ می‌دهد (فصل ۵!).
  3. زمین از موانع ریزِ نامرئی — کابل، جوراب، دمپایی — خالی است؟

بعد اجرا کن، دو دقیقه فقط تماشا کن و در دفترچهٔ مهندسی بنویس: کجاها خوب بود، کجا مشکوک زد. این چرخهٔ «تست، مشاهده، تنظیم» همان کاری است که تیم‌های مسابقات رباتیک ساعت‌ها انجام می‌دهند.

🔧 اگر کار نکرد: چرخش‌ها هر بار یک اندازه نیستند — گاهی ۹۰ درجه، گاهی ۶۰؟ لغزش چرخ روی کف براق + افت ولتاژ باتری؛ روی فرش تست کن، باتری را تازه کن و در صورت نیاز TURN_90 را دوباره کالیبره کن. برد وسط کار ریست می‌شود یا پیام Brownout detector was triggered می‌بینی؟ موتورها فقط از باتریِ پر و از راه L298N تغذیه شوند؛ GND مشترک را چک کن؛ USB یا پاوربانک فقط مغز و سنسور را تغذیه می‌کند.

واژه‌های تازه این فصل#

کلمه تلفظ به حروف فارسی یعنی چه
State استِیت حالت؛ وضعیتی که ربات الان در آن است
State Machine استِیت مَشین ماشین حالت؛ برنامه‌ای که همیشه در یکی از چند حالت مشخص است
Random رَندوم تصادفی؛ شانسی
Choice چویس انتخاب — random.choice یعنی «یکی را شانسی بردار»
Timeout تایم‌اوت «اگر فلان‌قدر گذشت و نشد، نقشه را عوض کن»
Stuck استاک گیرکرده؛ وقتی ربات پیشرفت نمی‌کند
Escape اِسکِیپ فرار؛ مانور خروج از تله
Explore اِکسپلور اکتشاف؛ گشتن آزادانه در محیط

تمرین‌ها

اول خودت فکر کن یا امتحان کن — بعد اینجا را باز کن.

در فصل بعد#

«آزاد گشتن» با «مأموریت داشتن» فرق دارد — فصل بعد قطعهٔ جدید جعبه‌ات باز می‌شود: سنسور خط، چشمی که به‌جای روبه‌رو، زمین را نگاه می‌کند و راه را برای ربات مسیررو باز می‌کند.

به آخر این فصل رسیدی!

اگر ساختی و جواب داد، این دکمه مال توست.