آیرو — خودآموز رباتیک

فصل ۵ از ۱۱

پیشرفت ترم
۰٪

در این فصل چه می‌سازی#

فصل قبل ربات تو کالیبره شد، صاف رفت، مربع رفت و حتی رقصید. ولی یک آزمایش بی‌رحمانه مانده: همان رقص را اجرا کن و یک جعبه وسط مسیر بگذار... بوم! نه‌تنها می‌کوبد، بلکه با افتخار به هل دادن جعبه ادامه می‌دهد. چون ربات تو تا این لحظه کور است. در این فصل سنسور فاصلهٔ HC-SR04 — همانی که ترم ۲ با آن کار کردی — می‌رود روی صورت ربات و می‌شود چشمش. پروژهٔ فصل: رباتی که با سرعت به سمت دیوار می‌رود و درست سرِ فاصلهٔ ایمن، خودش ترمز می‌کند — مثل ترمز خودکار ماشین‌های جدید، ساخته‌شده روی زمین اتاق تو. سیم‌کشی چشم روی ربات این است:

سیم‌کشی HC-SR04 روی ربات: VCC به پایهٔ VIN برد، TRIG به پایهٔ ۵، ECHO از راه مقسم ولتاژ به پایهٔ ۱۸، و GND مشترک با همهٔ مدار

آخر این فصل می‌توانی:

  • سنسور را درست (صاف، رو به جلو، محکم) روی ربات نصب و با مقسم ولتاژ سیم‌کشی کنی.
  • حلقهٔ sense-act را توضیح بدهی: در هر دور، خواندن فاصله ← تصمیم ← فرمان به موتورها — ده‌ها بار در ثانیه.
  • ترمز خودکار با فاصلهٔ ایمن بسازی و بدانی چرا ربات کمی بعد از «دیدن» مانع می‌ایستد.
  • خواندن‌های نویزی حین حرکت را با میانگین‌گیری پایدار کنی و خواندنِ خراب (-1) را درست مدیریت کنی.

قبل از شروع: چک‌لیست پیش‌نیاز#

قبل از ادامه، این سه تا را چک کن — اگر یکی‌شان لنگ می‌زند، اول برگرد همان فصل:

  • از فصل ۴: ماژول robot.py کالیبره‌شده با forward و stop و دوستانش، روی برد ذخیره است — بدون هیچ تغییری همان را استفاده می‌کنیم.
  • از ترم ۲، فصل ۹: سنسور HC-SR04، تابع read_distance_cm با time_pulse_us، و مقسم ولتاژ برای ECHO — همان تابع را کلمه‌به‌کلمه می‌آوریم.
  • از ترم ۲، فصل ۵: لیست، append و میانگین‌گیری دادهٔ سنسور — برای آرام کردن نویز. (قانون GND مشترک و ایمنی تغذیهٔ فصل ۱ هم امروز دوباره سر کار است.)

لوازم این فصل:

قطعه / ابزار تعداد جایگزین
ربات کالیبره‌شدهٔ فصل ۴ ۱ —
HC-SR04 (ترجیحاً HC-SR04P) ۱ همان سنسور ترم ۲ — از پروژهٔ هواشناسی جدا کن
مقاومت 10k (اگر HC-SR04 معمولی داری) ۳ HC-SR04P با تغذیهٔ 3.3V مقسم لازم ندارد
سیم جامپر مادگی-مادگی ۴ سیم معمولی + نوار چسب برق
چسب دوطرفه یا پایهٔ سنسور کمی کش لاستیکی هم جواب می‌دهد؛ فقط سنسور صاف بماند
جعبهٔ مقوایی (مانع تست) ۱-۲ کتاب کلفت، پاکت پفک!
کامپیوتر با Thonny + کابل USB ۱ —

۱. ربات کور#

یادت هست فصل اولِ دوره چه گفتیم؟ ربات یعنی Sense، Think، Act — حس کن، فکر کن، عمل کن (ترم ۱، فصل ۱). حالا کارنامهٔ ربات ما را ببین: در ترم ۲ حس می‌کرد ولی حرکت نمی‌کرد؛ الان حرکت می‌کند ولی حس نمی‌کند! هر بار فقط دو تکه از سه تکه.

در این فصل این دایره بالاخره بسته می‌شود: چشم (سنسور فاصله)، مغز (تصمیم if) و پا (موتورها) در یک حلقه به هم وصل می‌شوند. و نتیجه‌اش چیزی است که در ماشین‌های واقعی جان آدم‌ها را نجات می‌دهد: ترمز خودکار. برویم سراغ نصب چشم.

۲. نصب چشم: جا، سیم‌کشی، تغذیه#

اول جای سنسور. سه قانون دارد:

  1. جلوی ربات — چون ربات رو به جلو حرکت می‌کند.
  2. صاف و رو به افق — این مهم‌ترینش است. سنسور با صدا کار می‌کند: موج می‌فرستد و به هرچه بخورد برمی‌گردد. اگر کمی رو به پایین کج باشد، موج به زمین می‌خورد و ربات فکر می‌کند همیشه یک مانع در بیست سانتی‌اش هست! اگر رو به بالا باشد، جعبهٔ کوتاه را اصلاً نمی‌بیند و به آن می‌کوبد.
  3. محکم — رباتِ در حال حرکت تکان می‌خورد؛ سنسور شل، هر لحظه به یک طرف نگاه می‌کند. با چسب دوطرفه به جلوی شاسی بچسبانش، دو «چشمش» رو به جلو — مثل صورت ربات!

نصب سنسور روی ربات در سه حالت: صاف و رو به افق درست است؛ کج رو به پایین زمین را مانع می‌بیند؛ کج رو به بالا مانع کوتاه را نمی‌بیند

⚠️ مواظب باش: قانون ایمنی فصل ۱ — موقع سیم‌کشی، باتری جدا!

حالا سیم‌کشی. چهار سیم دارد و همه‌چیز را از ترم ۲ بلدی؛ فقط این بار روی ربات وصل می‌کنیم، نه روی میز:

HC-SR04 pin Connects to Note
VCC ESP32 VIN pin (the 5V that comes in over USB) classic HC-SR04 needs 5V — same as term 2. Not the L298N 5V pin
GND common GND ⁦(ESP32 + L298N + battery)⁩ one shared ground!
TRIG ESP32 GPIO 5 direct wire
ECHO 10k resistor -> ESP32 GPIO 18; from GPIO 18 node: two 10k in series (20k) -> GND voltage divider: 5V -> 3.3V

سه نکتهٔ حیاتی. اول تغذیه: HC-SR04 کلاسیک ۵ ولت می‌خواهد و ما دقیقاً همان‌جایی می‌بندیمش که ترم ۲، فصل ۹ بست — پایهٔ VIN برد ESP32، که ۵ ولتِ کابل USB را بیرون می‌دهد. سراغ پایهٔ 5V درایور L298N نرو: فصل ۲ گفتیم آن پایه خروجیِ رگولاتور خود درایور است و دست‌نخورده می‌ماند، و با جاباتری شش‌ولتی ما آن خروجی اصلاً پنج ولتِ کامل نیست. قانون تغذیهٔ این ترم هم عوض نشده: موتور از باتری، مغز و سنسور از USB، فقط GND مشترک.

دوم: پایهٔ ECHO با ۵ ولت جواب می‌دهد و پایه‌های ESP32 فقط ۳٫۳ ولت تحمل می‌کنند — پس همان مقسم ولتاژ ترم ۲، فصل ۹ سر جایش است: یک مقاومت 10k در مسیر ECHO تا پایهٔ ۱۸، و از پایهٔ ۱۸ دو مقاومت 10k پشت سر هم — یعنی 20k — به GND. اگر HC-SR04P داری، خوش به حالت: به 3V3 وصلش کن و ECHO مستقیم، بدون مقسم.

سوم: GND مشترک — قانون طلایی فصل ۱. حالا سه مدار روی این ربات هست (برد، درایور، باتری) و سنسور هم به آن‌ها اضافه شده؛ اگر GND همه به هم وصل نباشد، اعداد بی‌معنی می‌گیری یا هیچ‌چیز نمی‌گیری.

چالش: سنسور کجِ رو به پایین

اول خودت فکر کن یا امتحان کن — بعد اینجا را باز کن.

۳. اول چشم را جدا تست کن#

قانون مهندسی: هر قطعهٔ تازه‌وصل‌شده را جدا تست کن، قبل از اینکه واردِ سیستم بزرگ کنی. پس قبل از هر حرفی از موتور، فقط سنسور را تست می‌کنیم. تابعش را ترم ۲ نوشتیم و صدها بار کار کرد — read_distance_cm. حالا بگذار با عجله — مثل خیلی از روزهای واقعی — اول حلقهٔ تست را بنویسم و بگویم «تابع را بعداً پایینش اضافه می‌کنم»:

from machine import Pin
import machine
import time

trig = Pin(5, Pin.OUT)
echo = Pin(18, Pin.IN)

while True:
    d = read_distance_cm()
    print(f"fasele: {d} cm")
    time.sleep(0.2)

Run بزن:

Traceback (most recent call last):
  File "<stdin>", line 9, in <module>
NameError: name 'read_distance_cm' isn't defined

خطای قرمز — و چه خطای آشنایی! NameError یعنی «اسمی را صدا زدی که نمی‌شناسم». معلوم است که نمی‌شناسد: حلقه را نوشتیم ولی خودِ تابع را هنوز اضافه نکرده بودیم! Python از بالا به پایین می‌خواند؛ وقتی به read_distance_cm() می‌رسد، این اسم باید قبلاً تعریف شده باشد. عجله کار شیطان است — تابع را بالای حلقه اضافه کن، همان نسخهٔ ترم ۲:

def read_distance_cm():
    trig.value(0)
    time.sleep_us(2)
    trig.value(1)
    time.sleep_us(10)
    trig.value(0)
    t = machine.time_pulse_us(echo, 1, 30000)
    if t < 0:
        return -1  # timeout: chizi dar borde nist ya sim-keshi eshkal darad
    return t // 58

while True:
    d = read_distance_cm()
    print(f"fasele: {d} cm")
    time.sleep(0.2)

یادآوری یک‌خطی برای هر خطش: پالس کوتاه روی TRIG، موج صوتی می‌رود و برمی‌گردد، time_pulse_us مدت رفت‌وبرگشت را به میکروثانیه می‌دهد، تقسیم بر ۵۸ یعنی سانتی‌متر، و اگر جوابی نیاید -1 برمی‌گردد — علامتِ «خواندن خراب». Run بزن و ربات خاموش را با دست به سمت دیوار هل بده.

✅ چک کن: اعداد باید با نزدیک شدن کم شوند و با عقب کشیدن زیاد: ۷۰... ۵۵... ۴۱... ۲۸... ۱۵... و برگشت. چشم ربات کار می‌کند — دقیقاً مثل ترم ۲، فقط حالا سوار بر ربات.

🔧 اگر کار نکرد: همهٔ خواندن‌ها -1 است؟ جابه‌جایی TRIG و ECHO، مقسم ولتاژ غلط، یا VCC قطع — جدول سیم‌کشی را دوباره چک کن و اول با ربات خاموش و تست دستی مطمئن شو. و اگر روی زمینِ خالی هم عدد کوچک می‌گیری، سنسور رو به پایین کج است — هم‌سطح افقش کن.

چالش: منفیِ یک یعنی چه؟

اول خودت فکر کن یا امتحان کن — بعد اینجا را باز کن.

۴. حلقهٔ sense-act: ترمز خودکار#

حالا لحظهٔ بزرگ: چشم و پا به هم وصل می‌شوند. الگویش ساده‌تر از آن است که فکر می‌کنی و اسمش حلقهٔ sense-act است: یک while True که در هر دورش دو کار می‌کند — بخوان، تصمیم بگیر و عمل کن. همین!

منطق تصمیم: یک فاصلهٔ ایمن تعریف می‌کنیم، مثلاً ۲۵ سانتی‌متر. هر دور حلقه: اگر فاصله از ۲۵ کمتر بود، stop؛ وگرنه forward. برنامهٔ کامل — دقت کن robot.py کالیبرهٔ فصل ۴ باید روی برد باشد:

# Term 3 - Session 05 - tormoz-e khodkar: halghe-ye sense-act
# HC-SR04: TRIG=5, ECHO=18 (ba maghsame voltage!) - robot.py az jalase 4
from machine import Pin
import machine
import robot
import time

trig = Pin(5, Pin.OUT)
echo = Pin(18, Pin.IN)

SPEED = 650      # sorat-e harekat
SAFE_CM = 25     # fasele-ye imen: nazdiktar az in -> tormoz!

def read_distance_cm():
    trig.value(0)
    time.sleep_us(2)
    trig.value(1)
    time.sleep_us(10)
    trig.value(0)
    t = machine.time_pulse_us(echo, 1, 30000)
    if t < 0:
        return -1  # timeout: chizi dar borde nist ya sim-keshi eshkal darad
    return t // 58

while True:
    d = read_distance_cm()
    if d >= 0 and d < SAFE_CM:
        robot.stop()
        print(f"TORMOZ! mane dar {d} cm")
    else:
        robot.forward(SPEED)
    time.sleep(0.05)   # 20 tasmim dar sanie

خط تصمیم را کالبدشکافی کنیم: if d >= 0 and d < SAFE_CM — چرا دو شرط؟ چون -1 هم از ۲۵ کوچک‌تر است! اگر فقط d < SAFE_CM می‌نوشتیم، هر خواندن خراب، ربات را بی‌دلیل میخکوب می‌کرد. با and — که از ترم ۱ می‌شناسی — می‌گوییم: فقط وقتی ترمز کن که خواندن سالم است و فاصله واقعاً کم است. و آن time.sleep(0.05) آخر یعنی هر پنج‌صدم ثانیه یک دور — ربات تو بیست بار در ثانیه به دنیا نگاه می‌کند و تصمیم می‌گیرد. از هر راننده‌ای هوشیارتر!

⚠️ مواظب باش: قانون همیشگی این ترم — هر کد جدید، اول رباتِ روی جعبه با چرخ‌های آزاد. اگر منطق غلط باشد، رباتِ روی جعبه فقط چرخ می‌زند؛ رباتِ روی زمین از میز می‌پرد!

Run بزن (روی جعبه): چرخ‌ها می‌چرخند؛ دست جلوی سنسور — ایست؛ دست کنار — دوباره می‌چرخند. منطق درست است. حالا زمین: ربات را دو متری دیوار بگذار و اجرا کن.

✅ چک کن: ربات می‌رود... می‌رود... و ترمز! خودش ایستاد. این لحظه را قاب کن — رباتت برای اولین بار خودش تصمیم گرفت.

یک نکتهٔ ریز: SAFE_CM را ۲۵ گذاشتیم ولی ربات احتمالاً حدود ۲۰ سانتی‌متری می‌ایستد. چرا؟ چون بین «دیدن» و «ایستادن» زمان می‌گذرد — حداکثر پنج‌صدم ثانیه تا نوبت تصمیم برسد، و کمی هم سُرخوردن چرخ‌ها. در این فاصله ربات همچنان جلو می‌رود. اسمش مسافت ترمز است؛ ماشین واقعی هم دقیقاً همین را دارد — برای همین می‌گویند با سرعت زیاد، فاصله بگیر!

حالا یک خرابکاری آموزنده. پرانتزهای stop را بردار:

    if d >= 0 and d < SAFE_CM:
        robot.stop

اجرا کن... ربات می‌رود... و صاف می‌کوبد به جعبه و رد می‌شود! ولی هیچ خطای قرمزی هم در کار نیست! این خطرناک‌ترین نوع باگ است: باگ بی‌صدا. چرا؟ robot.stop بدون پرانتز یعنی «خودِ تابع» — مثل اینکه اسم آشپز را روی کاغذ بنویسی و انتظار داشته باشی غذا پخته شود! تابع فقط وقتی اجرا می‌شود که پرانتز داشته باشد: robot.stop(). پرانتزها را برگردان و این درس بزرگ را نگه دار: نبودِ پیام خطا یعنی «کد از نظر Python معنی‌دار است»، نه اینکه «کارِ درست را می‌کند».

🔧 اگر کار نکرد: ربات اصلاً ترمز نمی‌کند و هیچ خطایی هم نمی‌دهد؟ اول پرانتزهای robot.stop() را چک کن؛ برای اطمینان، داخل شاخهٔ ترمز یک print بگذار و ببین اصلاً اجرا می‌شود یا نه. و اگر وسط حرکت برد ریست می‌شود — گاهی با پیام Brownout detector was triggered — موتورها و سنسور دارند ولتاژ را پایین می‌کشند: باتریِ پر بگذار، تغذیه از مسیر L298N باشد و هیچ‌وقت موتور را فقط با USB نچرخان.

چالش: تصمیم یک‌ثانیه‌ای

اول خودت فکر کن یا امتحان کن — بعد اینجا را باز کن.

۵. نویز حرکت — و میانگین‌گیری#

ترمز کار می‌کند، ولی دقیق‌تر نگاه کنیم. این برنامه فقط موقع ترمز چاپ می‌کند. پس درست بعد از خط d = read_distance_cm() این خط را اضافه کن: print(f"fasele: {d} cm"). حالا ربات را روی زمینِ ناهموار — مثلاً موکت — اجرا کن و به فاصله‌ها در Shell دقت کن:

fasele: 74 cm
fasele: 71 cm
fasele: 183 cm
fasele: 66 cm
fasele: -1 cm
fasele: 62 cm

آن ۱۸۳ و آن -1 وسط چه می‌کنند؟! ربات که از دیوار دور نشد! این همان نویز است — و روی رباتِ در حال حرکت خیلی بیشتر از میز کارِ ترم ۲ است. چرا؟ ارتعاش: موتورها کل شاسی و سنسور را می‌لرزانند و سنسورِ لرزان هر لحظه به نقطهٔ متفاوتی نگاه می‌کند. زمین ناصاف سرِ سنسور را بالا و پایین می‌اندازد؛ گاهی موج به‌جای دیوار به لبهٔ فرش می‌خورد یا کج برمی‌گردد و اصلاً نمی‌رسد — همان -1. نتیجه؟ اگر شانس بد بیاوریم، یک ۱۸۳ی قلابی درست لحظه‌ای بیاید که ربات کنار دیوار است و ربات با خیال راحت گاز بدهد!

راه‌حل را از ترم ۲، فصل ۵ کامل بلدی: میانگین‌گیری. سه بار می‌خوانیم، خواندن‌های خراب را دور می‌ریزیم و میانگین سالم‌ها را برمی‌داریم:

def read_distance_stable():
    # 3 bar mikhanim, khandan-haye kharab (-1) ra kenar migozarim
    good = []
    for i in range(3):
        d = read_distance_cm()
        if d >= 0:
            good.append(d)
        time.sleep_ms(10)
    if len(good) == 0:
        return -1  # hame khandan-ha kharab budand
    total = 0
    for d in good:
        total = total + d
    return total // len(good)

خط‌به‌خط، چون این تابع قلب همهٔ فصل‌های بعدی است: لیست خالی good می‌سازیم، سه بار می‌خوانیم و فقط خواندن‌های سالم (d >= 0) را append می‌کنیم. اگر هر سه خراب بودند، صادقانه -1 می‌دهیم — دروغ نمی‌سازیم! وگرنه جمع تقسیم بر تعداد؛ و چون سانتی‌مترِ صحیح کافی است، از // استفاده می‌کنیم.

یک سؤال هوشمندانه: چرا ۳ بار و نه ۵ بار مثل ترم ۲؟ چون رباتِ ما در حال حرکت است! هر خواندن زمان می‌برد و ربات در این مدت جلو می‌رود؛ ۵ خواندن یعنی تصمیمِ دیرتر یعنی ترمزِ دیرتر. عدد ۳ تعادلِ خوبی است بین «آرام» و «سریع». مهندسی همیشه همین است: معامله بین دو چیز خوب.

در حلقهٔ اصلی فقط یک کلمه عوض می‌شود: read_distance_stable() به‌جای read_distance_cm().برنامهٔ کامل:

# Term 3 - Session 05 - tormoz-e paydar: miangin-giri baraye hazf-e noise (Term 2 - S5)
from machine import Pin
import machine
import robot
import time

trig = Pin(5, Pin.OUT)
echo = Pin(18, Pin.IN)

SPEED = 650
SAFE_CM = 25

def read_distance_cm():
    trig.value(0)
    time.sleep_us(2)
    trig.value(1)
    time.sleep_us(10)
    trig.value(0)
    t = machine.time_pulse_us(echo, 1, 30000)
    if t < 0:
        return -1
    return t // 58

def read_distance_stable():
    # 3 bar mikhanim, khandan-haye kharab (-1) ra kenar migozarim
    good = []
    for i in range(3):
        d = read_distance_cm()
        if d >= 0:
            good.append(d)
        time.sleep_ms(10)
    if len(good) == 0:
        return -1  # hame khandan-ha kharab budand
    total = 0
    for d in good:
        total = total + d
    return total // len(good)

while True:
    d = read_distance_stable()
    if d >= 0 and d < SAFE_CM:
        robot.stop()
        print(f"TORMOZ! mane dar {d} cm")
    else:
        robot.forward(SPEED)
    time.sleep(0.05)

✅ چک کن: همان خط print را این‌بار بعد از d = read_distance_stable() بگذار. اعداد Shell آرام‌تر شدند — پرش‌ها خیلی کوچک شده‌اند و -1 فقط وقتی می‌آید که هر سه خواندن خراب باشند — و ترمز نرم و قاطع شد.

چالش: دو خراب و یک سالم

اول خودت فکر کن یا امتحان کن — بعد اینجا را باز کن.

۶. ترمز دو منطقه‌ای: مثل رانندهٔ واقعی#

رانندهٔ خوب چطور پشت چراغ می‌ایستد؟ از صد متری ترمز نمی‌زند، ولی نزدیک که شد آرام می‌کند و بعد می‌ایستد. ربات ما فعلاً فقط دو حالت دارد: گاز یا ترمز. بیا یک منطقهٔ وسط اضافه کنیم — سه منطقه: سبز (دورتر از ۵۰ سانت): تخت گاز. زرد (بین ۲۵ تا ۵۰): آهسته. قرمز (زیر ۲۵): ایست.

سه منطقهٔ ترمز از دید بالا: منطقهٔ سبز دور از مانع با سرعت کامل، منطقهٔ زرد نزدیک‌تر با سرعت کم، و منطقهٔ قرمز چسبیده به مانع یعنی توقف

این کار با elif — رفیق قدیمی ترم ۱ — دو خط بیشتر نمی‌خواهد. برنامهٔ کامل:

# Term 3 - Session 05 - tormoz-e do mantaghe-i: aheste dar nazdiki, tavaghof dar khatar
from machine import Pin
import machine
import robot
import time

trig = Pin(5, Pin.OUT)
echo = Pin(18, Pin.IN)

FAST = 700       # sorat dar rah-e baz
SLOW = 450       # sorat dar mantaghe-ye zard
STOP_CM = 25     # mantaghe-ye ghermez: tavaghof
SLOW_CM = 50     # mantaghe-ye zard: aheste

def read_distance_cm():
    trig.value(0)
    time.sleep_us(2)
    trig.value(1)
    time.sleep_us(10)
    trig.value(0)
    t = machine.time_pulse_us(echo, 1, 30000)
    if t < 0:
        return -1
    return t // 58

def read_distance_stable():
    good = []
    for i in range(3):
        d = read_distance_cm()
        if d >= 0:
            good.append(d)
        time.sleep_ms(10)
    if len(good) == 0:
        return -1
    total = 0
    for d in good:
        total = total + d
    return total // len(good)

while True:
    d = read_distance_stable()
    if d >= 0 and d < STOP_CM:
        robot.stop()
        print(f"TAVAGHOF: {d} cm")
    elif d >= 0 and d < SLOW_CM:
        robot.forward(SLOW)
        print(f"aheste... {d} cm")
    else:
        robot.forward(FAST)
    time.sleep(0.05)

ترتیب شرط‌ها مهم است: اول قرمز، بعد زرد، بعد بقیه. اگر برعکس می‌نوشتیم، فاصلهٔ ۱۰ سانتی در شرطِ «زیر ۵۰» گیر می‌کرد و هیچ‌وقت به «ایست» نمی‌رسید — elif فقط وقتی چک می‌شود که شرط‌های قبلی رد شده باشند.

✅ چک کن: ربات از دور تخت گاز می‌آید، نیم متری دیوار محسوس آرام می‌شود و حدود ۲۵ سانتی نرم می‌ایستد. یک فایدهٔ پنهان هم دارد: چون در منطقهٔ زرد سرعت کم شده، مسافتِ ترمز هم کوتاه‌تر می‌شود و ربات دقیق‌تر سرِ خط می‌ایستد.

🔧 اگر کار نکرد: ربات دیر ترمز می‌کند و به مانع می‌رسد؟ SAFE_CM (یا STOP_CM) را بزرگ‌تر کن، سرعت را کم کن، و بدان که کف براق و لغزنده چرخ را سُر می‌دهد — روی فرش تست کن. و یک صداقت مهندسی: مانعِ کوتاه‌تر از خط دید سنسور (مثل کتاب خوابیده) اصلاً دیده نمی‌شود؛ یا سنسور را پایین‌تر نصب کن یا مانع تست را بلندتر بگیر — این محدودیت واقعی سنسور است.

واژه‌های تازه این فصل#

کلمه تلفظ به حروف فارسی یعنی چه
Sense سِنس حس‌کردن؛ خواندن دنیای بیرون با سنسور
Act اَکت عمل‌کردن؛ فرمان‌دادن به موتورها
Brake برِیک ترمز؛ توقف حرکت
Obstacle آبستِکِل مانع؛ هر چیزی که سر راه ربات است
Noise نویز داده‌های قلابی و پرشی که وسط داده‌های واقعی می‌آیند
Vibration وایبرِیشِن ارتعاش و لرزش — دشمن سنسورِ سوار بر ربات
Mount مونت نصب‌کردن قطعه روی بدنه
Silent bug سایلِنت باگ باگ بی‌صدا؛ اشتباهی که خطا نمی‌دهد ولی کار را خراب می‌کند

تمرین‌ها

اول خودت فکر کن یا امتحان کن — بعد اینجا را باز کن.

در فصل بعد#

ربات ما جلوی مانع می‌ایستد و... تا ابد همان‌جا می‌ماند! فصل بعد از «ترمزکار» به «دوری‌گزین» ارتقایش می‌دهیم: مانع را ببین، عقب بکش، بچرخ و برو — و رباتی که خودش شیر-یا-خط می‌اندازد.

به آخر این فصل رسیدی!

اگر ساختی و جواب داد، این دکمه مال توست.