ریاضی هشتم · آزمون آزمایشی

آزمون نوبت دوم ریاضی هشتم

این آزمون ۲۵ سؤالی مثل امتحان نوبت دوم خرداد، کل کتاب ریاضی هشتم را می‌سنجد؛ حدود ۷۰ درصد سؤال‌ها از نیمهٔ دوم کتاب‌اند: بردار و مختصات، مثلث، توان و جذر، آمار و احتمال، دایره، و بقیه از فصل‌های ۱ تا ۴ (عددهای صحیح و گویا، عددهای اول، چندضلعی‌ها، جبر و معادله). زمان‌سنج را روشن کن، با کاغذ و مداد و بدون ماشین‌حساب جواب بده و تا آخر سراغ پاسخ‌ها نرو؛ بعد جواب تشریحی هر سؤال و نمرهٔ هر فصل را ببین. اگر دبیرت بخشی از کتاب را از محدودهٔ امتحان حذف کرده، سؤال‌های همان فصل‌ها را ملاک بگیر.

از این فصل‌ها: فصل ۱، عددهای صحیح و گویا؛ فصل ۲، عددهای اول؛ فصل ۳، چندضلعی‌ها؛ فصل ۴، جبر و معادله؛ فصل ۵، بردار و مختصات؛ فصل ۶، مثلث؛ فصل ۷، توان و جذر؛ فصل ۸، آمار و احتمال؛ فصل ۹، دایره

آزمون نوبت دوم

۲۵ سؤال از ۹ فصل، ۸۰ دقیقه.

سؤال‌ها و پاسخ‌نامه

اگر می‌خواهی آزمون را زمان‌دار بزنی، همان بالا شروعش کن؛ اینجا همهٔ سؤال‌ها را با پاسخ و توضیح می‌بینی.

سؤال‌های آزمون ۲۵ سؤال

نمایش سؤال‌ها و پاسخ‌ها
  1. سؤال ۱کدام دو عدد معکوس یکدیگرند؟

    فصل ۱: عددهای صحیح و گویا

    • و
    • و (پاسخ درست)
    • و
    • و

    دو عدد وقتی معکوس‌اند که حاصل‌ضربشان ۱ شود: . حاصل‌ضرب و برابر است (کسر را وارونه کرده‌ای ولی علامت را عوض کرده‌ای)؛ و قرینه‌اند، نه معکوس (جمعشان صفر است)؛ و است، نه ۱.

  2. سؤال ۲کدام عدد گویا بین و قرار دارد؟

    فصل ۱: عددهای صحیح و گویا

    • (پاسخ درست)

    با اعشار مقایسه کن: و . فقط در این بازه است؛ و کوچک‌ترند و بزرگ‌تر. بین هر دو عدد گویا بی‌شمار عدد گویای دیگر هست.

  3. سؤال ۳تجزیهٔ ۲۵۲ به عامل‌های اول کدام است؟

    فصل ۲: عددهای اول

    • (پاسخ درست)

    ۲۵۲ را بشکن: . در تجزیه باید همهٔ عامل‌ها اول باشند. گزینهٔ هم حاصلش ۲۵۲ است ولی ۴ و ۹ مرکب‌اند و باید شکسته شوند؛ حاصلش ۳۷۸ می‌شود.

  4. سؤال ۴در متوازی‌الاضلاع داریم و . زاویهٔ چند درجه است؟

    فصل ۳: چندضلعی‌ها

    پاسخ: 100

    زاویه‌های مجاور در متوازی‌الاضلاع مکمل‌اند: ، پس و . در نتیجه (و ). اگر ۳۰ جواب دادی، مقدار را پیدا کرده‌ای نه زاویه را.

  5. سؤال ۵مجموع زاویه‌های داخلی یک چندضلعی محدب ۱۴۴۰ درجه است. چند ضلع دارد؟

    فصل ۳: چندضلعی‌ها

    • ۸
    • ۹
    • ۱۰ (پاسخ درست)
    • ۱۲

    مجموع زاویه‌ها است، پس و ، یعنی . اگر ۸ را انتخاب کردی، فراموش کرده‌ای ۲ را به برگردانی.

  6. سؤال ۶معادلهٔ را حل کن. چند است؟

    فصل ۴: جبر و معادله

    پاسخ: 6

    پرانتز را باز کن: . مجهول‌ها را یک طرف ببر: ، پس و . بررسی: طرف چپ و طرف راست .

  7. سؤال ۷مجموع رقم‌های یک عدد دورقمی ۹ است. اگر جای رقم‌هایش عوض شود، عدد ۲۷ تا بزرگ‌تر می‌شود. عدد اصلی چند است؟

    فصل ۴: جبر و معادله

    پاسخ: 36

    عدد را بگیر. شرط اول: . شرط دوم: که ساده می‌شود ، پس . از دو شرط و . عدد ۳۶ است و عدد جابه‌جاشده ۶۳ است که واقعاً ۲۷ تا بیشتر است.

  8. سؤال ۸اگر و باشد، کدام است؟

    فصل ۵: بردار و مختصات

    • (پاسخ درست)

    اول ضرب عدد در بردار: . بعد تفریق یعنی جمع با قرینه: . گزینه‌ای که است یعنی به‌جای تفریق جمع کرده‌ای؛ یعنی علامتِ فقط یکی از مؤلفه‌های را عوض کرده‌ای.

  9. سؤال ۹بردار را بر حسب و بنویس.

    فصل ۵: بردار و مختصات

    • (پاسخ درست)

    مؤلفهٔ بالا ضریب (افقی) و مؤلفهٔ پایین ضریب (عمودی) است: ؛ یعنی ۳ واحد به چپ و ۵ واحد به بالا. جابه‌جا کردن ضریب‌ها () بردار دیگری می‌سازد که به راست-پایین می‌رود.

  10. سؤال ۱۰اگر و باشد، بردار کدام است؟

    فصل ۵: بردار و مختصات

    • (پاسخ درست)

    از به می‌توان از راه رفت: اول از به (قرینهٔ ) و بعد از به . پس . جواب با علامت‌های عکس، است که جهتش برعکس است.

  11. سؤال ۱۱نردبانی به طول ۱۳ متر به دیواری تکیه داده شده و پایهٔ آن ۵ متر از دیوار فاصله دارد. نوک نردبان در چه ارتفاعی از زمین است؟ (دیوار با زمین زاویهٔ قائمه دارد.)

    فصل ۶: مثلث

    پاسخ: 12متر

    نردبان وتر مثلث قائم‌الزاویه است: . پس و متر. دقت کن که وتر همان نردبان است و عدد بزرگ‌تر در طرف تنهاست.

  12. سؤال ۱۲ضلع‌های کدام مثلث، مثلثی قائم‌الزاویه می‌سازند؟

    فصل ۶: مثلث

    • ۸، ۱۰ و ۱۳
    • ۹، ۴۰ و ۴۱ (پاسخ درست)
    • ۱۲، ۱۵ و ۱۹
    • ۱۰، ۲۴ و ۲۷

    برای عکس رابطهٔ فیثاغورس، مجذور بزرگ‌ترین ضلع را با مجموع مجذور دو ضلع دیگر مقایسه کن: . در بقیه برابری برقرار نیست؛ مثلاً ولی . نزدیک بودن دو عدد، برابری نیست.

  13. سؤال ۱۳کدام اطلاعات به‌تنهایی برای هم‌نهشت بودن دو مثلث کافی نیست؟

    فصل ۶: مثلث

    • سه ضلع یکی با سه ضلع دیگری برابر باشد
    • دو ضلع و زاویهٔ بین آن دو برابر باشد
    • دو زاویه و ضلع بین آن دو برابر باشد
    • هر سه زاویهٔ یکی با هر سه زاویهٔ دیگری برابر باشد (پاسخ درست)

    سه زاویهٔ برابر فقط «شکل» را یکی می‌کند، نه اندازه را: یک مثلث و بزرگ‌شدهٔ آن سه زاویهٔ برابر دارند ولی هم‌نهشت نیستند. حالت‌های ض ض ض، ض ز ض و ز ض ز هر کدام اندازه را هم تعیین می‌کنند.

  14. سؤال ۱۴در مثلث متساوی‌الساقینی ساق‌ها ۱۰ و قاعده ۱۶ است. ارتفاع وارد بر قاعده چند است؟

    فصل ۶: مثلث

    پاسخ: 6

    ارتفاع وارد بر قاعدهٔ مثلث متساوی‌الساقین، قاعده را نصف می‌کند: هر نیمه ۸ است. مثلث قائم‌الزاویه‌ای با وتر ۱۰ و ضلع ۸ داریم، پس و . اگر ۸ یا ۱۰ جواب دادی، به‌جای ضلع قائمه، ضلع دیگری را در رابطه گذاشته‌ای.

  15. سؤال ۱۵حاصل چند است؟

    فصل ۷: توان و جذر

    پاسخ: 64

    همه را به پایهٔ ۲ ببر: و . صورت می‌شود و تقسیم بر یعنی کم کردن توان‌ها: .

  16. سؤال ۱۶کدام عدد از بقیه بزرگ‌تر است؟

    فصل ۷: توان و جذر

    • (پاسخ درست)

    همه را به پایهٔ ۳ ببر: که خودش است، ، و . وقتی پایه‌ها یکی شدند، توان بزرگ‌تر یعنی عدد بزرگ‌تر: . نگاه کردن به پایهٔ بزرگ‌تر (۸۱) گول‌زننده است.

  17. سؤال ۱۷مقدار تقریبی تا یک رقم اعشار کدام است؟

    فصل ۷: توان و جذر

    • (پاسخ درست)

    چون ، جذر بین ۹ و ۱۰ است. حالا امتحان کن: و . مربع ۹٫۵ به ۹۰ نزدیک‌تر است (فاصلهٔ در برابر )، پس .

  18. سؤال ۱۸کدام تساوی نادرست است؟

    فصل ۷: توان و جذر

    • (پاسخ درست)

    جذر ضرب و تقسیم را می‌شود تکه‌تکه گرفت، ولی جذر جمع را نه: در حالی که . بقیه درست‌اند: ، و .

  19. سؤال ۱۹کوچک‌ترین داده ۲۳ و بزرگ‌ترین داده ۸۶ است. اگر بخواهیم داده‌ها را در ۶ دسته قرار دهیم، طول هر دسته (گردشده به بالا) چند است؟

    فصل ۸: آمار و احتمال

    پاسخ: 11

    اول دامنهٔ تغییرات: . بعد بر تعداد دسته‌ها تقسیم کن: . چون باید همهٔ داده‌ها در دسته‌ها جا شوند، به بالا گرد می‌کنیم: ۱۱. (با طول ۱۰، شش دسته فقط ۶۰ واحد را می‌پوشانند.)

  20. سؤال ۲۰میانگین ۵ نمره ۱۲ است. اگر نمرهٔ ششم ۱۸ باشد، میانگین ۶ نمره چند می‌شود؟

    فصل ۸: آمار و احتمال

    پاسخ: 13

    مجموع پنج نمره است. با نمرهٔ تازه مجموع ۷۸ می‌شود و میانگین ۶ نمره است. میانگین دو عدد ۱۲ و ۱۸ (یعنی ۱۵) درست نیست، چون پنج نمرهٔ اول وزن بیشتری دارند.

  21. سؤال ۲۱در کیسه‌ای ۴ مهرهٔ قرمز، ۳ مهرهٔ آبی و ۵ مهرهٔ سبز است. یک مهره بی‌نگاه بیرون می‌آوریم. احتمال سبز نبودن آن چقدر است؟

    فصل ۸: آمار و احتمال

    • (پاسخ درست)

    کل مهره‌ها ۱۲ تاست و ۷ تای آن‌ها سبز نیستند، پس احتمال است. راه دیگر: . گزینهٔ احتمال «سبز بودن» است، نه نبودن.

  22. سؤال ۲۲سه سکهٔ سالم را با هم می‌اندازیم. احتمال اینکه دست‌کم دو تا «رو» بیایند چقدر است؟

    فصل ۸: آمار و احتمال

    • (پاسخ درست)

    فضای نمونه ۸ حالت دارد (). حالت‌های مطلوب: سه رو (۱ حالت) و دقیقاً دو رو (سه حالت: رو-رو-پشت، رو-پشت-رو، پشت-رو-رو)، جمعاً ۴. پس . گزینهٔ فقط «دقیقاً دو رو» را شمرده است.

  23. سؤال ۲۳نقطهٔ به فاصلهٔ ۱۷ از مرکز دایره‌ای به شعاع ۸ است. طول مماس رسم‌شده از بر دایره (تا نقطهٔ تماس) چند است؟

    فصل ۹: دایره

    پاسخ: 15

    شعاع در نقطهٔ تماس بر مماس عمود است، پس مثلث قائم‌الزاویه‌ای با وتر و ضلع‌های ۸ (شعاع) و (مماس) داریم: و .

  24. سؤال ۲۴در یک دایره، زاویهٔ مرکزی برابر است. زاویهٔ محاطی که روی کمان بزرگ‌تر است چند درجه است؟

    فصل ۹: دایره

    • (پاسخ درست)

    زاویهٔ محاطی نصف کمان روبه‌رو و در نتیجه نصف زاویهٔ مرکزیِ روبه‌روی همان کمان است: . اگر را برداشتی، فرق زاویهٔ مرکزی و محاطی را نادیده گرفته‌ای؛ یعنی به‌جای نصف، دو برابر کرده‌ای.

  25. سؤال ۲۵هر مورد را به اندازهٔ درستش وصل کن.

    فصل ۹: دایره

    جفت‌های درست:
    • زاویهٔ مرکزی روبه‌روی کمان ←
    • زاویهٔ محاطی روبه‌روی کمان ←
    • زاویهٔ محاطی روبه‌روی قطر ←
    • زاویهٔ مرکزی پنج‌ضلعی منتظم ←

    اندازهٔ زاویهٔ مرکزی با کمان روبه‌رویش برابر است ()؛ زاویهٔ محاطی نصف آن، یعنی . قطر کمانی دارد، پس زاویهٔ محاطی روبه‌رویش است. در پنج‌ضلعی منتظم زاویه‌های مرکزی برابرند: .

آزمون نوبت اول ریاضی هشتم را هم امتحان کن.