در این فصل چه میسازی#
آخر این فصل دو میلهٔ یکسان را با دو جهت چاپ کردهای، هر دو را با دست شکستهای، و محل شکست را دیدهای. قطعهٔ FDM در همهٔ جهتها یکسان نیست، و این فصل میگوید چطور جهت چاپ را از روی جهت بار انتخاب کنی.

آخر این فصل میتوانی:
- بگویی چرا میان لایهها نقطهٔ ضعف قطعه است
- برای هر بار، جهت چاپ قطعه را انتخاب کنی
- بگویی کدام تنظیمها استحکام میانلایه را عوض میکنند
- دو چاپ را با آزمون دستی ساده مقایسه کنی
قبل از شروع#
- از فصل ۱۱ ترم ۲: میدانی جهت قرارگرفتن قطعه چه چیزهایی را عوض میکند.
- از فصل ۰۹ ترم ۲: میدانی
brimچیست. - از فصل ۱۴ ترم ۴: چسبندگی میانلایه و ترکخوردن را میشناسی.
🎯 کار این فصل: چاپگر، PLA همیشگی، پارچهٔ ضخیم، عینک محافظ. هر میله ۳۲۰۰ میلیمتر مکعب است، یعنی حدود ۱٫۳ متر فیلامنت و ۴ گرم (حسابشده، بخش ۲). اگر چاپگر نداری، هر دو جهت را برش بزن و خطهای
Previewرا مقایسه کن.
۱. دو نوع پیوند#
در قطعهٔ چاپی دو نوع اتصال هست.
در امتداد خط: پلاستیک یک رشتهٔ پیوسته است.
میان دو لایه: لایهٔ داغ روی لایهٔ سردتر نشسته و فقط در سطح تماس به آن جوش خورده است.
پس بار میتواند دو کار کند: خطها را بکشد یا لایهها را از هم جدا کند. در حالت دوم فقط همان جوش میان لایهها کار میکند. راهنمای Prusa هم میگوید قطعهٔ چاپی در یک جهت قویتر از جهت دیگر است و قطعهٔ باربر را باید طوری چرخاند که جهت قوی با بار بخواند.
قبل از ادامه، جواب بده: اگر میلهٔ ایستادهچاپشده را خم کنی، کدامیک از این دو نوع پیوند کار میکند؟
جواب: پیوند میان لایهها. خمکردن یک طرف میله را میکشد، و این کشش در میلهٔ ایستاده عمود بر لایههاست.
۲. مدل آزمایشی#
مدل یک میلهٔ ساده است. راز کار در نحوهٔ گذاشتن آن روی صفحه است، نه در شکلش.
// strength-bar.scad
// a plain bar: print one lying flat and one standing, then break both by hand
len_x = 80; // length, mm
wid_y = 10; // width, mm
thk_z = 4; // thickness, mm
cube([len_x, wid_y, thk_z]);
از این متن STL بگیر. حجم هر میله 80 × 10 × 4 = 3200 mm³ است، یعنی حدود ۱٫۳ متر فیلامنت و ۴ گرم (حسابشده). با layer height برابر 0.2 mm، میلهٔ خوابیده ۲۰ لایه دارد و میلهٔ ایستاده ۴۰۰ لایه (حسابشده). در میلهٔ ایستاده هر سطح مقطع یک سطح جوش میان دو لایه است، با مساحت 10 × 4 = 40 mm² (حسابشده).
- یک کپی را روی وجه
80 × 10بخوابان. این میلهٔ A است. - کپی دیگر را در اسلایسر بچرخان تا روی وجه
10 × 4بایستد. این میلهٔ B است. - برای میلهٔ B یک
brimبگذار، چون پایهاش خیلی کوچک است. - هر دو را با یک پروفایل چاپ کن. فقط جهت فرق دارد.
- چشمت را روی نازل نگه دار، چون میلهٔ بلند و باریک ممکن است بلرزد.
✅ چک کن: در Preview میلهٔ A باید دیوارههایی در امتداد طول داشته باشد. لایههای جامد بالا و پایین آن معمولاً مورباند و این اشکال نیست. میلهٔ B باید دیوارههایی داشته باشد که دور مقطع کوچک میچرخند.
🔧 اگر کار نکرد: اگر میلهٔ B از صفحه کنده شد یا لرزید، این مسئلهٔ چسبندگی است.
brimرا پهنتر کن یا میله را در اسلایسر کوچک کن. فقط هر دو میله را با یک مقیاس چاپ کن.
۳. شکستن با دست#
⚠️ مواظب باش: پلاستیک شکننده میپرد و تکهٔ تیز میدهد. عینک محافظ بزن و میله را داخل پارچهٔ ضخیم بگیر. میله را به سمت صورت یا کسی دیگر خم نکن. آزمون را کاملاً با دست انجام بده و از گیره یا چکش استفاده نکن. لبهٔ شکسته را برای نگهداشتن با دست لخت نگیر.
قبل از شکستن حدس بزن: کدام میله زودتر میشکند، و سطح شکست چه شکلی است؟
- میلهٔ A را با دو دست از دو سر بگیر و کمکم خم کن.
- همین کار را با میلهٔ B انجام بده.
- سطح شکست هر دو را زیر نور ببین.
- این جدول را پر کن.
اگر میلهٔ A با زور دست نشکست، بیشتر فشار نیاور و سراغ ابزار نرو. «نشکست» هم نتیجه است و همان را در جدول بنویس.
| Bar | Printed | Bends before break? (a little / a lot) | Break surface (flat / jagged) | Felt force (low / medium / high) |
|---|---|---|---|---|
| A | flat | |||
| B | standing |
✅ چک کن: دنبال این بگرد که سطح شکست میلهٔ B تخت و موازی لایههاست یا نه. میلهٔ A باید با کشیدن خطها بشکند، پس معمولاً سطحش ناهموارتر است. ما بهجای تو نشکستهایم، پس عدد نیرو را تو مینویسی.
۴. انتخاب جهت از روی بار#
این سه پرسش را پیش از گذاشتن قطعه روی صفحه بپرس.
- بار به کدام سمت است؟
- آیا این بار لایهها را از هم میکشد؟
- اگر قطعه را بچرخانم، چه چیزی را از دست میدهم؟
پرسش سوم مهم است. جهت قوی همیشه بهترین جهت کلی نیست، چون ممکن است ساپورت لازم شود یا سطح تماس کم شود.
⚠️ مواظب باش: جهت درست قطعه را قویتر میکند، ولی ایمن نمیکند. این فصل نیرو را اندازه نمیگیرد و هیچ عدد باری نمیدهد. قطعهٔ چاپی را جایی به کار نبر که شکستنش به کسی آسیب میزند.
مثال: براکت L از فصل ۱۱ ترم ۲. اگر آن را با پایهٔ خوابیده چاپ کنی، بازوی ایستاده لایههایی عمود بر خودش دارد. باری که سر بازو را خم میکند همان لایهها را از هم میکشد. اگر براکت را به پهلو بخوابانی، لایهها در هر دو بازو در امتداد شکل L میروند و گوشه هم از یک خط پیوسته میگذرد. پس برای بار خمشی این جهت منطقی است.
۵. چیزهایی که کمک میکنند#
اگر جهت قوی ممکن نبود، اینها جوش میان لایه را کمک میکنند، و هر کدام را باید جداگانه و یکییکی آزمود.
دیوارهٔ بیشتر. دیواره در هر لایه خط پیوستهای دور قطعه میکشد. در خمکردن بیشترین تنش در سطح بیرونی است، پس چند دیوارهٔ بیشتر جایی ماده اضافه میکند که بیشتر کار میکند.
| Slicer | Setting path |
|---|---|
| Cura | Print settings › Walls › Wall Thickness › Wall Line Count |
| PrusaSlicer | Print Settings › Layers and perimeters › Vertical shells › Perimeters |
| OrcaSlicer | Process › Strength › Walls › Wall loops |
| Bambu Studio | Process › Strength › Walls › Wall loops |




دمای درست. لایهای که خیلی سرد نشیند کمتر جوش میخورد. فصل ۱۴ ترم ۴ این را با ترتیب آزمونها گفته است.
فن کمتر. خنکشدن سریع هم همین اثر را دارد، ولی برای overhang بد است.
💡 نکته: شکل هم استحکام است. گوشهٔ داخلی تیز نقطهٔ تمرکز تنش است، و یک پخ کوچک در گوشهٔ داخلی بار را پخش میکند. این را در مدل پایانی همین ترم میبینی.
🤖 با AI: قطعه و بارش را توصیف کن و بپرس «این بار لایهها را از هم میکشد یا خطها را؟». بعد خودت با کشیدن فلش بار روی طرح جواب را بسنج. جواب را با چاپ خودت چک کن.
واژههای تازهٔ این فصل#
| کلمه | تلفظ به حروف فارسی | یعنی چه |
|---|---|---|
| load | لود | بار؛ نیرویی که روی قطعه میآید |
| layer line | لِیِر لاین | مرز میان دو لایه؛ جای ضعیف قطعه |
| bending | بِندینگ | خمکردن؛ یک سطح کشیده و سطح مقابل فشرده میشود |
تمرینها
اول خودت فکر کن یا امتحان کن — بعد اینجا را باز کن.
جوابِ تمرینها
اول خودت فکر کن یا امتحان کن — بعد اینجا را باز کن.
در فصل بعد#
قطعه را قوی کردی، ولی پیچ هنوز مانده است. فصل بعد میبینی چرا رزوهٔ ریز چاپی خوب در نمیآید، رزوهٔ درشت چطور کار میکند، و چطور یک مهرهٔ برنجی داغ را با هویه در پلاستیک بنشانی.
به آخر این فصل رسیدی!
اگر ساختی و جواب داد، این دکمه مال توست.