در این فصل چه میسازی#
این فصل مفهوم تازهای ندارد. کار یک طراح را از اول تا آخر انجام میدهی: یک برگه مشخصات میگیری، قطعه انتخاب میکنی، پیشبینی مینویسی و بعد اندازه میگیری. آخرش یک برگهٔ طراحی کامل داری که هر عددش را خودت حساب کردهای.

آخر این فصل میتوانی:
- از مشخصات به مقدار قطعه برسی
- بین مقادیر موجود انتخاب درست کنی و دلیلش را بگویی
- توان هر قطعه و عمر باتری را پیشبینی کنی
- طرحت را با اندازهگیری تأیید کنی
قبل از شروع#
- از فصل ۶: محاسبهٔ مقاومت LED.
- از فصل ۷: توان و عمر باتری.
- از فصل ۸: خواندن مدار خراب.
۱. برگهٔ مشخصات#
مشتری این را خواسته است:
| Item | Requirement |
|---|---|
| Source | 3.3 V |
| LED current | 5 mA, within ±10% (4.5 to 5.5 mA) |
| Switch | on/off, in the loop |
| Resistor values available | 220 Ω, 270 Ω, 330 Ω |
| Resistor rating | 1/4 W |
| Battery | 1000 mAh |
| Run time wanted | at least 150 hours |
قبل از ادامه، کاغذ بردار. جلوتر نخوان تا خودت این سه را نوشته باشی: مقاومت انتخابی، توان مقاومت، و عمر باتری.
۲. طراحی روی کاغذ#
مراحل فصل ۶ را تکرار کن:
V(R) = 3.3 - 2.0 = 1.3 V
R = 1.3 / 0.005 = 260 Ω
۲۶۰ اهم در فهرست نیست. نزدیکترینها ۲۲۰ و ۲۷۰ هستند. با همان روش جریان هر گزینه را پیشبینی کن:
220 Ω: 1.3 / 220 = 5.9 mA (above 5.5, fails)
270 Ω: 1.3 / 270 = 4.8 mA (inside the band)
330 Ω: 1.3 / 330 = 3.9 mA (below 4.5, fails)
انتخاب: ۲۷۰ اهم.
حالا توان و عمر باتری:
P(R) = 1.3 × 4.8 = 6.2 mW (far below 250 mW)
hours = 1000 / 4.8 = 208 h (above 150)
✅ چک کن: مقاومت با خیال راحت از حد ۱/۴ وات پایینتر است و عمر باتری از ۱۵۰ ساعت بیشتر است. طرح روی کاغذ قبول است.
۳. اندازهگیری#
- «اجرا ▶» را بزن و کلید چراغ را روی ۱ بگذار.
- از «پروبها»،
I(LED1)وV(b)را تیک بزن. - مقاومت را روی ۲۲، بعد ۲۷ و بعد ۳۳ بگذار و عددها را یادداشت کن.
| Slider | R | Predicted I | I(LED1) | In band? |
|---|---|---|---|---|
| 22 | 220 Ω | 5.9 mA | 5.90 mA | no |
| 27 | 270 Ω | 4.8 mA | 4.85 mA | yes |
| 33 | 330 Ω | 3.9 mA | 4.00 mA | no |
✅ چک کن: روی ۲۷، I(LED1) باید حدود ۴٫۸۵ میلیآمپر و V(b) حدود ۱٫۹۹ ولت باشد.
پیشبینی تو با ۲ ولت فرضی انجام شد و با عدد اندازهگیریشده حداکثر حدود یک دهم میلیآمپر فرق دارد. دلیلش این است که افت واقعی LED دقیقاً ۲ ولت نیست و با جریان کمی عوض میشود، همان چیزی که در فصل ۶ دیدی. این فرق برای یک چراغ مهم نیست. بلد بودن همین قضاوت بخشی از مهندسی است: میدانی کدام خطا مهم است و کدام نیست.
🔧 اگر کار نکرد: اگر
I(LED1)حدود ۰٫۰۰۲ میلیآمپر است، کلید را باز گذاشتهای. عدد نشتی فصل ۸ را به یاد بیاور.
۴. برگهٔ طراحی را کامل کن#
با عدد اندازهگیریشده دوباره حساب کن. مقدار V(b) برای ۲۷۰ اهم حدود ۱٫۹۹ ولت است:
P(LED) = 1.986 × 4.85 = 9.6 mW
P(R) = 1.309 × 4.85 = 6.3 mW
Source = 3.3 × 4.85 = 16.0 mW
hours = 1000 / 4.85 = 206 h
✅ چک کن: جمع توان LED و مقاومت باید تقریباً با توان منبع برابر باشد. ۰٫۱ میلیوات باقیمانده بیشتر گردکردن است، بهاضافهٔ مقدار خیلی کمی که روی کلید ۱ اهمی میافتد.
🧭 مرز شبیهساز: عمر ۲۰۶ ساعت فرض میکند باتری ولتاژش را تا لحظهٔ آخر ۳٫۳ ولت نگه دارد. باتری واقعی این کار را نمیکند و LED بهتدریج کمنور میشود. مشخصات خوب همیشه کمی حاشیه دارد، و این طرح با ۲۰۶ ساعت در برابر ۱۵۰ ساعت حاشیه دارد. LED این آزمایشگاه سفید کشیده شده ولی همان مدل ۲ ولتی فصل ۶ را دارد. LED سفید واقعی ولتاژ بیشتری میخواهد، پس این حساب را برای قطعهٔ واقعی با عدد خود آن قطعه تکرار کن.
۵. یک خرابی عمدی#
کلید را روی ۱ نگه دار و مقاومت را به ۰ ببر.
✅ چک کن: جریان چند صد میلیآمپر میشود، درست مثل فصل ۶. برگهٔ مشخصات را بگیر و بگو این حالت کدام بندها را نقض میکند: جریان بیش از حد و عمر باتری بسیار کوتاه. به ۲۷ برگرد.
🤖 با AI: برگهٔ طراحی کامل خودت را به دستیار AI ات بده و بخواه فقط دنبال خطای محاسبه بگردد. هر پیشنهادش را با یک اندازهگیری یا حساب دوباره بسنج. خط به خط.
واژههای تازهٔ این فصل#
| کلمه | تلفظ به حروف فارسی | یعنی چه |
|---|---|---|
| specification | اِسپِسیفیکِیشن | برگهٔ مشخصات |
| margin | مارجین | حاشیهٔ اطمینان |
تمرینها
اول خودت فکر کن یا امتحان کن — بعد اینجا را باز کن.
در فصل بعد#
در این ترم فقط یک حلقه داشتی. ترم ۲ مدار شاخهشاخه میشود: جریان تقسیم میشود، ولتاژ جمع میشود و دو قانون کیرشهف مدارهای شاخهدار را قابل حل میکند.
به آخر این فصل رسیدی!
اگر ساختی و جواب داد، این دکمه مال توست.