در این فصل چه یاد میگیری#
چاپگر را در جعبه گذاشتن ساده به نظر میرسد، و همزمان چند خطر تازه میسازد. این فصل یک برگهٔ سنجش خطر پر میکنی: برای چاپگر و مادهٔ خودت، بیآنکه چیزی بخری یا بسازی. آخرش میدانی enclosure به چه کاری میآید، به چه کاری نمیآید، و دربارهٔ فیلتر چه چیزی را میشود گفت.

آخر این فصل میتوانی:
- بگویی
enclosureدقیقاً چه چیزی را عوض میکند - خطر
heat creepدر جعبهٔ بسته را توضیح بدهی - حد حرارتی قطعههای پلاستیکی چاپگر را بسنجی
- ادعاهای فیلتر را بخوانی و از آنها بیشتر نتیجه نگیری
- برگهٔ خطر را برای چاپگر خودت پر کنی
قبل از شروع#
- از فصل ۰۴ ترم ۵: ABS، ASA، دود و
enclosure. - از فصل ۰۱ ترم ۵: دمای نرمشدن.
- از فصل ۱۲ ترم ۴:
heat creep. - از فصل ۰۷ ترم ۵: محدودیتهای دما.
🎯 کار این فصل: راهنمای چاپگرت، راهنمای مواد، مداد و کاغذ. چاپگر لازم نیست. این فصل چیزی به تو نمیگوید بخری، و هیچ ساختی ندارد.
⚠️ مواظب باش: قاعدههای بخش «چاپگر بسته» در فصل ایمنی اینجا هم برقرارند.
enclosureخودبهخود نه تهویه است و نه فیلتر. اگر سازندهاش فیلتری گفته است، کار و مرز آن را از راهنما بخوان. چاپگری را در کابینت یا جعبهای که برای این کار ساخته نشده نگذار. منبع تغذیه و الکترونیک را داخل فضای گرم نبر، و بدنهٔ منبع تغذیه را هرگز باز نکن. از ABS یا ASA بدون تهویهٔ واقعی چاپ نگیر.
۱. جعبه چه چیزی را عوض میکند#
enclosure فقط یک کار میکند: هوا را نگه میدارد. از این یک کار چند نتیجه میآید.
راهنمای Prusa میگوید enclosure محیط داخل را پایدارتر میکند، دمای اطراف را بالا میبرد، و برای موادی مثل ASA که زیاد تاب برمیدارند مفید است. این همان چیزی است که در فصل ۰۴ ترم ۴ و فصل ۰۴ ترم ۵ دیدی: جریان هوا و سرمای ناگهانی علت warping است.
ولی همان هوای گرم که برای ASA خوب است، برای چیزهای دیگر بد است:
| What stays in the box | Good for | Bad for |
|---|---|---|
| Warm air | materials that warp | PLA, plastic parts, electronics |
| Still air | drafts are gone | cooling of the hot end |
| Fumes and particles | nothing | you, when the door opens |
قبل از ادامه، جواب بده: برای یک چاپ PLA کوچک، با چاپگری باز در یک اتاق معمولی، enclosure چه سودی دارد؟
جواب: احتمالاً سودی ندارد. بیشتر کارهای این کتاب با PLA بوده و هیچکدام جعبه نخواسته است. پس اول بپرس آیا اصلاً مادهٔ تو به جعبه نیاز دارد.
۲. heat creep در جعبهٔ بسته#
فصل ۱۲ ترم ۴ گفت بخش بالای hot end باید سرد بماند. فن آن با هوای اطراف خنک میشود. حالا اگر هوای اطراف گرم باشد، همان فن گرمای کمتری میبرد.
راهنمای Prusa این را صریح میگوید: چاپ PLA در enclosure کاملاً بسته و بدون تهویه بهاحتمال زیاد مشکل میسازد، و دمای محیط بالاتر از حدود ۳۵ درجه هم خطر heat creep را بیشتر میکند. این راهنما برای بعضی فیلامنتها این حد را حدود ۳۰ درجه میداند.
این حرف روی هر چاپگری یکسان نیست. بعضی چاپگرهای بسته خنککنندهٔ فعال دارند. راهنمای Prusa برای CORE One میگوید با خنککاری فعال میشود PLA را با در بسته چاپ کرد. پس سازنده تعیین میکند. جعبهای که خودت میسازی چنین طراحیای ندارد.
💡 نکته: نشانههای
heat creepرا از فصل ۱۲ ترم ۴ داری. چاپی که پس از چند ساعت متوقف میشود و صدای تقتق میدهد. اگر فقط در جعبه رخ داد و بیرون جعبه نه، جعبه را مظنون بگیر.
۳. حد حرارتی قطعهها#
چاپگر فقط از فلز ساخته نشده است. بعضی پایهها، قاب فن، چرخدنده یا قطعههای چاپی آن پلاستیکاند. فصل ۰۱ ترم ۵ گفت هر پلاستیک دمای نرمشدن دارد. فصل ۰۷ ترم ۵ هم گفت هوای گرم حد خودش را دارد.
پس این پرسشها را از سازنده بپرس، نه از حدس:
| Part | Material, from the manual | Limit, from the manual | Inside the box |
|---|---|---|---|
| Printed parts of the printer | |||
| Fan and duct | |||
| Stepper motors | |||
| Electronics | |||
| Power supply | |||
| Display |
ستون آخر را با یک دماسنج ساده پر میکنی، اگر جعبه داری. عددی نساز: «نامعلوم» پاسخ درستی است، و با «نامعلوم» چاپ طولانی در جعبه انجام نمیشود.
⚠️ مواظب باش: قطعهٔ چاپی نرمشده بدون هشدار شکل عوض میکند. پایهٔ موتور یا
extruderکه چاپی است در هوای گرم جابهجا میشود، و نازل را به قطعه میزند. جعبهای که چاپگر را گرم نگه میدارد باید طبق راهنمای سازنده باشد. اگر میخواهی دما را بالا ببری، از هیتر خودساخته استفاده نکن. این کتاب هیچ روشی برای گرمکردن جعبه نمیدهد.
۴. فیلتر: چه میشود گفت#
فیلتر در بازار حرف زیادی دارد، پس اینجا دقیق حرف میزنیم. منبعی که خواندهایم صفحهٔ محصول و راهنمای یک سازنده است، نه آزمون مستقل.
| Claim on Prusa's own pages | How strong is it |
|---|---|
| A combined filter: HEPA for particles (UFP), activated carbon for odours and vapours (VOC) | describes that product only |
| HEPA efficiency stated as 99.9%, with no test method given | the maker's statement for that filter |
| No certification or standard exists for 3D-printing filters | the maker says so itself, on an older page; this may have changed |
| The only testing named is the maker's own print farm | not independent |
از این جدول فقط همینقدر برمیآید. نمیتوانیم بگوییم فیلتری هوا را سالم میکند. نمیتوانیم عدد یک فیلتر را به فیلتر دیگری نسبت بدهیم. نمیتوانیم بگوییم جعبهٔ فیلتردار جای تهویه را میگیرد.
چند نکتهٔ ساده هم هست. فیلتر فقط هوایی را تمیز میکند که از آن میگذرد، و وقتی در را باز میکنی چیزی از هوای جعبه میتواند به اتاق بیاید، و این را فصل ۰۴ ترم ۵ هم گفت. فیلتر عمر دارد، پس طبق سازنده عوض میشود.
اگر چاپگرت چنین چیزی دارد، جای تنظیمش این است:
| Slicer | Setting path |
|---|---|
| Cura | no equivalent in this version |
| PrusaSlicer | no equivalent in this version |
| OrcaSlicer | Filament › Cooling › Exhaust fan › Activate air filtration |
| Bambu Studio | Filament › Cooling › Exhaust fan › Activate air filtration |


📌 یادداشت: Bambu Studio این خط را فقط برای چاپگرهای Bambu با پشتیبانی فیلتر هوا نشان میدهد؛ در پروفایلهای نسخهٔ وارسیشده فقط
Bambu Lab X1E. این تنظیم فن را کنترل میکند و چیزی دربارهٔ کیفیت هوا نمیگوید.
⚠️ مواظب باش: هیچ چیزی در این فصل گواهی سلامت هوا نیست. پاسخ این کتاب برای ABS و ASA همان فصل ۰۴ ترم ۵ است: تهویهٔ واقعی. اگر حساسیت، آسم یا مشکل تنفسی داری، با پزشک مشورت کن و چاپگر را از محل زندگی دور نگه دار.
۵. آتش و چاپگر بیمراقب#
بعضی میپرسند آیا جعبه آتش را مهار میکند. این کتاب چنین ادعایی نمیکند. سازندهای که سامانهٔ اطفا میفروشد آن را جداگانه و با شرایط خودش معرفی میکند، پس یک جعبهٔ معمولی سامانهٔ اطفا نیست.
قاعدههای فصل ایمنی همان است: چاپگر روی سطح آتشگیر نمیماند، پارچه و کاغذ نزدیکش نیست، در اتاق هشداردهندهٔ دود سالم هست، پیش از رهاکردن یک چاپ طولانی لایهٔ اول را میبینی، و چاپ بلند را وقتی شروع نمیکنی که هیچکس در خانه نیست. thermal protection فصل ۰۴ همین ترم هم فقط یک لایه است. جعبهٔ مقوایی یا پارچهای enclosure نیست.
فصل ۰۷ ترم ۵ گفت لولهٔ PTFE اگر بیش از حدش داغ شود دود زیانآور میسازد، و این دود برای پرندگان خانگی بهویژه خطرناک است. جعبهٔ بسته چنین دودی را نگه میدارد، پس سقف دمای سازنده در جعبه هم همان سقف است.
۶. برگهٔ سنجش خطر#
این برگه را برای چاپگر و کاری که واقعاً میخواهی بکنی پر کن.
| # | Question | Answer | Source |
|---|---|---|---|
| 1 | Which material, and does it need a box at all? | ||
| 2 | Is the box from the printer's maker? | ||
| 3 | Does the maker allow PLA with the box closed? | ||
| 4 | Where are the power supply and electronics? | ||
| 5 | Which parts of the printer are plastic, and what is their limit? | ||
| 6 | Where does the air go? | ||
| 7 | Is there a filter, and what does its maker claim? | ||
| 8 | Who is near the printer during a long print? | ||
| 9 | What stands under and around the printer? | ||
| 10 | Is there a working smoke alarm in this room? | ||
| 11 | What is my stop rule? |
✅ چک کن: هر ردیف باید جواب و منبع داشته باشد. «نامعلوم» جواب قابلقبولی است، و اگر در ردیفهای ۴، ۵ و ۶ آمد، جوابت به پرسش آخر این است: این چاپ در جعبه انجام نمیشود تا زمانی که بفهمی.
🤖 با AI: برگهات را به دستیار AI بده و بپرس «کدام جواب من منبع ضعیفی دارد؟». اگر ادعایی دربارهٔ سلامت هوا یا درصد فیلتر کرد، منبع رسمیاش را بخواه و خودت آن را بخوان. جواب را با چاپ خودت چک کن.
واژههای تازهٔ این فصل#
| کلمه | تلفظ به حروف فارسی | یعنی چه |
|---|---|---|
| HEPA | هپا | نوعی فیلتر ذرات |
| activated carbon | اکتیویتد کربن | زغال فعال، برای بو و بخار |
| VOC | ویاُسی | ترکیبهای فرّار آلی |
| UFP | یوافپی | ذرات بسیار ریز |
تمرینها
اول خودت فکر کن یا امتحان کن — بعد اینجا را باز کن.
جوابِ تمرینها
اول خودت فکر کن یا امتحان کن — بعد اینجا را باز کن.
در فصل بعد#
تا اینجا فقط از ماشین گفتیم. فصل بعد برای یک کار حساب میکنی: چند قطعه در یک صفحه جا میشود، یک شکست چقدر تمام میشود، و قیمت تمامشده با واحد سکه از کجا میآید.
به آخر این فصل رسیدی!
اگر ساختی و جواب داد، این دکمه مال توست.