لایه — خودآموز چاپ سه‌بعدی FDM و اسلایسرها

فصل ۷ از ۹

پیشرفت ترم
۰٪

در این فصل چه یاد می‌گیری#

این فصل چاپ ندارد. در پایان سه عدد از چاپگر خودت بیرون می‌کشی و با نیاز یک ماده مقایسه می‌کنی، و با یک جدول ساده می‌گویی این چاپگر برای این ماده مناسب است یا نه. این کار پیش از خرید حلقه چند دقیقه طول می‌کشد و هزینه‌ای ندارد.

سه دماسنج ساده کنار نازل، صفحهٔ چاپ و محفظه، هرکدام با خط حد مشخص‌شده

آخر این فصل می‌توانی:

  • ویژگی‌ها و سختی‌های PC را نام ببری
  • سه حد چاپگرت را از راهنمایش پیدا کنی
  • بگویی چرا رسیدن به عدد روی نمایشگر کافی نیست
  • برای هر ماده جواب بدهی: چاپگر من می‌تواند؟

قبل از شروع#

  • از فصل ۰۳ ترم ۱: hot end و heat break را می‌شناسی.
  • از فصل ۰۱ همین ترم: برگهٔ فنی می‌خوانی.
  • از فصل ۰۴ همین ترم: enclosure و چک‌لیست هوا را می‌شناسی.
  • از فصل ۰۶ همین ترم: ابزار لازم را با جدول سنجیده‌ای.

🎯 کار این فصل: مداد، کاغذ، و راهنمای چاپگرت یا صفحهٔ مشخصات سازنده. چاپگر لازم نیست.

⚠️ مواظب باش: حد دمای نرم‌افزار داخلی چاپگر را برای آزمودن سخت‌افزار تغییر نده. حد دما روی چاپگر برای این گذاشته شده است که قطعه‌ها را نسوزانی. اگر راهنما عددی نمی‌گوید، پاسخ «نمی‌دانم» است، نه «امتحان می‌کنم».

۱. PC#

راهنمای Prusa این ماده را با مقاومت گرمایی بالا معرفی می‌کند و ساخت قطعهٔ نزدیک به گرما را از کاربردهایش می‌آورد. عددهای شروع در جدول زیر است. این عددها هم برای برگهٔ حلقهٔ تو جای‌گزین نمی‌شوند. عدد برگه را بخوان و نتیجه را روی چاپگر خودت بیاب.

Source Material Nozzle °C Bed °C Chamber °C
Prusa material guide PC blend 275 110 first layer, 115 other layers enclosure recommended, no number
OrcaSlicer temperature reference PC 270-310 100-120 80-100
OrcaSlicer temperature reference PC-ABS 260-280 95-110 60-80

سختی‌ها از همان راهنما:

  • warping: قطعهٔ بزرگی که کل صفحه را بگیرد مناسب نیست. گوشهٔ گرد، infill کمتر و دیوارهٔ کمتر کمک می‌کند، و محفظه هم در برابر تاب‌برداشتن کمک می‌کند.
  • رطوبت: بیشتر پلی‌کربنات‌ها به‌شدت رطوبت‌گیرند و باید در ظرف دربسته با رطوبت‌گیر بمانند.
  • صفحه: چاپ روی صفحهٔ صاف PEI توصیه نشده است، و اگر ناچار شدی چسب ماتیکی به‌عنوان جداکننده لازم است.

این راهنما دربارهٔ دود این ماده بحثی نمی‌کند و فقط از بوی متوسط هنگام چاپ می‌گوید. ما از این سکوت نتیجه نمی‌گیریم که ماده بی‌خطر است.

⚠️ مواظب باش: اگر سراغ PC رفتی، چک‌لیست جای چاپ فصل ۰۴ همین ترم و قاعده‌های ایمنی ABS را اجرا کن، و برگهٔ ایمنی همان حلقه را بخوان. پوستر NIOSH هم کمترین دمای کارآمد را توصیه می‌کند. این‌ها اطلاعات عمومی‌اند، نه گواهی ایمنی و نه توصیهٔ پزشکی.

قبل از ادامه، جواب بده: طبق این جدول چرا بازهٔ PC برای نازل این‌قدر پهن است؟


جواب: چون PC، PC-ABS و آمیخته‌های PC یک ماده نیستند، و دو منبع هم ماده‌های مختلف را آزموده‌اند. نام روی برچسب را با نام برگه یکی کن.

۲. سه حد چاپگر#

ماده سه عدد می‌خواهد، و چاپگر هم سه حد دارد.

حد نازل. راهنمای چاپگرت بیشترین دمای نازل را می‌گوید. پرسش مهم این است که این عدد از کجا می‌آید. بعضی hot end ها لولهٔ PTFE را تا نزدیکی ناحیهٔ داغ می‌آورند، و این لوله حد خودش را دارد. سازندهٔ hot end E3D دربارهٔ مدل لوله‌دارش، Lite6، می‌گوید لولهٔ PTFE حد ۲۴۰ درجه را می‌گذارد، لوله با گرمای بیشتر آسیب می‌بیند، و با این hot end نایلون و پلی‌کربنات چاپ نمی‌شود. برای دمای بالاتر، همان سازنده مدل تمام‌فلزی خودش را نام می‌برد. لولهٔ PTFE اگر بیش از حدش داغ شود تجزیه می‌شود و دود زیان‌آور می‌سازد، و این دود برای پرندگان خانگی به‌ویژه خطرناک است.

این کتاب عدد امنی برای لولهٔ تو نمی‌دهد، چون هیچ منبعی که یافتیم لولهٔ یک چاپگر را اندازه نگرفته است. این‌ها را یافتیم:

  • راهنمای صنعت. راهنمای کار ایمن با فلوئوروپلیمرها، از بخش فلوئوروپلیمرهای انجمن صنعت پلاستیک آمریکا (ویرایش پنجم، ۲۰۱۹)، دمای کار پیوستهٔ معمول PTFE را ۲۶۰ درجه می‌دهد. همان راهنما می‌گوید منابع علمی دربارهٔ دمای دقیق آغاز تجزیه با هم نمی‌خوانند، تجزیهٔ چشمگیر فقط بالاتر از دمای پیشنهادی فرایند رخ می‌دهد، دود زیان‌آور ممکن است بالای ۳۳۰ درجه ساخته شود و دود سمی از ۴۵۰ درجه. بیماری ناشی از تنفس این دود «تب دود پلیمر» نام دارد: حالتی موقتی شبیه آنفولانزا با تب، لرز و گاهی سرفه که حدود ۲۴ ساعت می‌ماند.
  • سازندهٔ hot end. تنها حد عددی که از یک سازنده برای لولهٔ داخل hot end یافتیم همان ۲۴۰ درجهٔ E3D است. در جدول همان نوشته عدد ۲۴۵ هم آمده است، پس عدد کوچک‌تر را بگیر.
  • پرندگان. راهنمای دامپزشکی Merck می‌گوید مسمومیت پرندهٔ خانگی با گاز PTFE رایج است، از ظرف نچسبی می‌آید که تا حدود ۲۸۰ درجه داغ شده است، و پرندهٔ کوچک اغلب بی‌هیچ نشانه‌ای ناگهان می‌میرد. یک مرور علمی دامپزشکی در سال ۲۰۲۵ هم تجزیه را بالای ۲۸۰ درجه می‌گوید و پرندگان کوچک مانند مرغ عشق را حساس‌تر می‌داند. این عددها از ظرف آشپزخانه آمده‌اند، نه از چاپگر.
  • برگه‌های ایمنی. سه برگهٔ ایمنی PTFE هم با هم نمی‌خوانند. یکی گرم‌کردن بالای ۳۰۰ درجه را با ذرات بسیار ریز و «تب دود پلیمر» پیوند می‌دهد. دیگری برای کار در دمای بالا عدد ۲۸۰ درجه را می‌آورد و از تنفس دود برحذر می‌دارد. سومی برای دمای تجزیه می‌نویسد داده‌ای نیست.

پس: ۲۶۰ درجه سقف کار پیوستهٔ خود ماده است، و تنها سازنده‌ای که یافتیم برای لوله ۲۴۰ درجه گفته است. این عددها حد لولهٔ تو نیستند. حد را از سازندهٔ چاپگر یا hot end خودت بگیر. اگر جنس hot end خودت را نمی‌دانی یا سازنده عددی نداده است، عددی را فرض نکن و تا جواب نگرفته‌ای دمای بالاتر از پروفایل PLA نگذار. قاعدهٔ این کتاب برای خانه‌ای که پرنده دارد: پرنده و چاپگر در یک اتاق نباشند.

حد صفحه. راهنمای چاپگر بیشترین دمای صفحه را می‌گوید. رسیدن به آن یک چیز است و ماندن در آن چیز دیگر: راهنمای Prusa برای PC هشدار می‌دهد که در هوای اتاق زیر ۱۸ درجه ممکن است خطای حرارتی صفحه بگیری.

حد محفظه. اگر چاپگر محفظهٔ بسته دارد، سازنده گفته است داخل آن چقدر می‌تواند گرم شود یا نه. قطعه‌های پلاستیکی چاپگر و الکترونیک هم حد خودشان را دارند. فعلاً همین‌قدر بدان؛ فصل ۰۷ ترم ۷ کامل یادش می‌گیریم.

در اسلایسر این سه عدد را چنین می‌بینی.

Slicer Setting path
Cura Print settings › Material › Printing Temperature
PrusaSlicer Filaments › Filament › Temperature › Other layers
OrcaSlicer Filament › Filament › Print temperature › Other layers
Bambu Studio Filament › Filament › Print temperature › Other layers

محل دمای نازل در Cura

محل دمای نازل در PrusaSlicer

محل دمای نازل در OrcaSlicer

محل دمای نازل در Bambu Studio

Slicer Setting path
Cura Print settings › Material › Build Plate Temperature
PrusaSlicer Filaments › Filament › Temperature › Other layers
OrcaSlicer Filament › Filament › Bed temperature › Other layers
Bambu Studio Filament › Filament › Print temperature › Other layers

محل دمای صفحه در Cura

محل دمای صفحه در PrusaSlicer

محل دمای صفحه در OrcaSlicer

محل دمای صفحه در Bambu Studio

Slicer Setting path
Cura Print settings › Material › Build Volume Temperature
PrusaSlicer Filaments › Filament › Temperature › Nominal
OrcaSlicer Filament › Filament › Print chamber temperature › Chamber temperature
Bambu Studio Filament › Filament › Print temperature › Chamber temperature

محل دمای محفظه در Cura

محل دمای محفظه در PrusaSlicer

محل دمای محفظه در OrcaSlicer

محل دمای محفظه در Bambu Studio

📌 یادداشت: نوشتن یک عدد در این میدان‌ها چیزی را دربارهٔ چاپگر ثابت نمی‌کند. حد واقعی روی راهنمای چاپگر است، و بعضی پروفایل‌ها فیلد را قفل می‌کنند.

۳. رسیدن کافی نیست#

فرض کن چاپگری به ۳۰۰ درجه می‌رسد. آیا برای PC مناسب است؟ پیش از جواب، سه چیز را بشمار.

گرما باید با جریان واقعی هم کافی بماند. فصل ۰۷ ترم ۳ نشان داد hot end فقط تا حدی می‌تواند پلاستیک را گرم کند. عدد روی نمایشگر دمای بلوک است، نه دمای مذابی که با جریان زیاد می‌گذرد.

heat creep. فصل ۱۲ ترم ۴ این را گفته است. هوای گرم محفظه از خنک‌کردن heat break می‌کاهد. یعنی حد نازل و حد محفظه به هم وابسته‌اند. فعلاً همین‌قدر بدان؛ فصل ۰۷ ترم ۷ کامل یادش می‌گیریم.

ابزارهای دیگر. صفحه باید با این ماده سازگار باشد، و اگر مادهٔ الیاف‌دار است نازل هم باید سخت‌شده باشد.

قبل از ادامه، جواب بده: چاپگری بیشترین نازلش ۲۷۰ درجه است و برگهٔ حلقه‌ات می‌گوید ۲۷۵ تا ۲۸۵. پنج درجه فرق است. چاپ می‌کنی؟


جواب: نه، مگر برگهٔ دیگری با بازهٔ مناسب داشته باشی. حد چاپگر زیر کف برگه است، و برگه تضمینی برای پایین‌تر از این بازه نمی‌دهد. راه حل هم بالا بردن حد نرم‌افزار داخلی چاپگر نیست.

۴. چاپگر من می‌تواند؟#

جدول زیر را برای چاپگر خودت پر کن. ستون حد از راهنمای چاپگر می‌آید و ستون نیاز از برگهٔ حلقه. اگر برگه نداری، برای تمرین ردیف‌های PC و PA جدول‌های این کتاب را به‌کار ببر و کنارش بنویس «عدد راهنما».

Limit My printer's limit Source Material needs ⁦Margin = limit - need⁩ Pass?
Nozzle °C
Bed °C
Chamber °C
Hot end liner in the heat zone? not a number
Bed surface allowed? not a number
Hardened nozzle needed and fitted? not a number
Room checklist from chapter 4 passed? not a number

حاشیهٔ منفی یعنی نه. حاشیهٔ صفر یعنی روی خود حد. هر خانهٔ خالی یعنی هنوز نمی‌دانی، و نمی‌دانم با «بله» برابر نیست.

مواد دمابالاتر از PC هم هستند. این فصل برایشان عدد نمی‌دهد، چون منبعی برایشان نخوانده‌ایم. همین جدول را با برگهٔ همان ماده پر کن.

✅ چک کن: کنار هر عدد منبعش را نوشته‌ای: نام راهنما و صفحه. عددی که از حافظه آمده باشد قبول نیست.

🔧 اگر کار نکرد: اگر راهنما عدد نمی‌گوید، در پروفایل کارخانهٔ چاپگر نگاه نکن که «پس می‌شود». پروفایل حد نیست. سؤال را از سازنده بپرس.

🤖 با AI: مدل چاپگرت را به دستیار AI بده و بپرس «حد نازل و صفحه را کجا در راهنمای سازنده پیدا کنم؟». از او عدد نخواه، آدرس بخواه، و عدد را خودت از همان راهنما بخوان و چک کن.

واژه‌های تازهٔ این فصل#

کلمه تلفظ به حروف فارسی یعنی چه
PC پی‌سی پلی‌کربنات، مادهٔ مقاوم در برابر گرما
PC-ABS پی‌سی ای‌بی‌اس آمیختهٔ PC و ABS
PTFE پی‌تی‌اف‌ای لولهٔ پلیمری مسیر فیلامنت، با حد دمایی خودش

تمرین‌ها

اول خودت فکر کن یا امتحان کن — بعد اینجا را باز کن.

جوابِ تمرین‌ها

اول خودت فکر کن یا امتحان کن — بعد اینجا را باز کن.

در فصل بعد#

بیشتر مواد این ترم یک دشمن مشترک داشتند که هر بار فقط نامش را آوردیم: آب. فصل بعد رطوبت را با ترازو می‌سنجی و یاد می‌گیری فیلامنت را کجا نگه داری.

به آخر این فصل رسیدی!

اگر ساختی و جواب داد، این دکمه مال توست.