لایه — خودآموز چاپ سه‌بعدی FDM و اسلایسرها

فصل ۴ از ۹

پیشرفت ترم
۰٪

در این فصل چه یاد می‌گیری#

این دو ماده گرمای بیشتری از PLA تحمل می‌کنند، و راهنماها برای چاپشان دو چیز می‌خواهند که تا این‌جا لازم نبود: محفظهٔ گرم و هوای عوض‌شونده. این فصل را پیش از خرید بخوان. اگر جای مناسب نداری، بهترین نتیجهٔ این فصل تصمیم به چاپ‌نکردن است.

چاپگر داخل یک محفظهٔ بسته با قطعه‌ای که گوشه‌اش از صفحه بلند شده، و پیکانی که هوا را از اتاق به بیرون پنجره می‌برد

آخر این فصل می‌توانی:

  • بگویی ABS و ASA چه فرقی با هم و با PLA دارند
  • فرق enclosure را با تهویه بگویی
  • محل چاپ را پیش از شروع با یک چک‌لیست بسنجی
  • مدل warp-bar.scad را با این مواد چاپ کنی و نتیجه را ثبت کنی

قبل از شروع#

  • از فصل ۰۲ ترم ۱: قاعده‌های ایمنی دود و چاپگر بسته را می‌شناسی. آن‌ها را این‌جا دوباره بخوان.
  • از فصل ۰۷ ترم ۲: دمای محفظه را به‌عنوان نام می‌شناسی.
  • از فصل ۰۹ ترم ۲: draft shield را می‌شناسی.
  • از فصل ۰۴ ترم ۴: warping و مدل warp-bar.scad را می‌شناسی.

🎯 کار این فصل: مداد و کاغذ برای چک‌لیست. برای چاپ: حلقهٔ ABS یا ASA با برگهٔ فنی و برگهٔ ایمنی‌اش، enclosure، جایی با هوای عوض‌شونده، و چاپگری که دماهای برگه را پشتیبانی می‌کند. اگر یکی از این‌ها را نداری، فقط بخش‌های کاغذی را انجام بده. هیچ چیز دیگری در این کتاب به این چاپ وابسته نیست.

⚠️ مواظب باش: هیچ‌کدام از این دو ماده را در اتاق خواب یا اتاقی که در آن زندگی می‌کنی و هوایش عوض نمی‌شود چاپ نکن. راهنمای Prusa می‌گوید ABS و ASA هنگام چاپ دود بالقوه خطرناک آزاد می‌کنند و باید در اتاقی با تهویهٔ خوب چاپ شوند. پیش از روشن‌کردن چاپگر بخش ۲ را کامل بخوان.

۱. دو ماده#

⚠️ مواظب باش: عدد نازل این فصل از ۲۳۰ تا ۲۶۰ درجه است. اگر در hot end تو لولهٔ PTFE تا نزدیکی ناحیهٔ داغ می‌رسد، این دما می‌تواند لوله را خراب کند و دود زیان‌آور بسازد. عدد بیشینهٔ نازل در راهنمای چاپگر کافی نیست: از سازنده بپرس حد همین لوله چند است. اگر جواب نداری، این مواد را روی این چاپگر چاپ نکن. فصل ۰۷ همین ترم می‌گوید چرا این کتاب عدد امن نمی‌دهد.

ABS ماده‌ای است که راهنمای Prusa مهم‌ترین عیبش را warping شدید می‌داند. همان راهنما عدد نازل را ۲۵۵ درجه و صفحه را ۱۰۰ درجه می‌گوید، و برای قطعهٔ بزرگ‌تر بازهٔ صفحه را تا ۱۱۰ درجه می‌برد.

ASA در راهنمای Prusa برای کار بیرون از خانه مناسب معرفی شده است، چون نور فرابنفش را خوب تحمل می‌کند و تحمل گرمایش تا ۹۳ درجه نوشته شده است. عددهای نازل و صفحه‌اش هم در جدول زیر است.

Source Material Nozzle °C Bed °C Chamber °C
Prusa material guide ABS 255 100 (80-110) enclosure, no number
Prusa material guide ASA 260 105 first layer, 110 other layers enclosure, no number
OrcaSlicer temperature reference ABS 230-250 90-100 50-70
OrcaSlicer temperature reference ASA 240-260 90-100 50-70

این دو منبع عدد یکسانی نمی‌دهند. برای هیچ‌کدام از این عددها کد نساز. عدد برگهٔ حلقه‌ات را بخوان، بعد روی چاپگر خودت بیاب.

دو چیز در این جدول نیست و به اندازهٔ دما مهم است.

فن قطعه. پروفایلی که از PLA کپی شده است فن زیادی دارد. راهنمای لایه‌جداشدن Prusa می‌گوید ABS به هوای سرد بسیار حساس است و پیشنهادش خاموش‌کردن کامل فن برای این ماده است. راهنمای warping همان سازنده برای overhang تند و قطعه‌های کوچک فن کم، ۱۰ تا ۲۰ درصد، را مجاز می‌داند. پس از فن خاموش شروع کن و فقط اگر overhang خراب شد کمی بالا ببر. مسیر فن را از فصل ۰۸ ترم ۲ می‌شناسی.

سطح صفحه. راهنمای ABS شرکت Prusa صفحهٔ صاف یا بافت‌دار پودری PEI را با چسب ماتیکی می‌گوید. پیش از چاپ راهنمای صفحهٔ خودت را هم بخوان.

قبل از ادامه، جواب بده: قطعه‌ای را بیرون از خانه زیر آفتاب می‌گذاری. میان این دو ماده طبق همین راهنما کدام را می‌سنجی، و چرا؟


جواب: ASA، چون همین راهنما آن را برای نور فرابنفش و کار بیرونی نام می‌برد. این یک نقطهٔ شروع است. برگهٔ حلقه‌ات باید همین را بگوید.

۲. دود و هوا#

⚠️ مواظب باش: این بخش اطلاعات عمومی است، نه گواهی ایمنی و نه توصیهٔ پزشکی. هیچ توصیه‌ای در این کتاب جای برگهٔ ایمنی ماده، راهنمای چاپگر، یا مشورت با پزشک را نمی‌گیرد. اگر نگرانی سلامتی داری یا در اتاق چاپ حالت بد می‌شود، چاپ را قطع کن، از اتاق بیرون برو و با پزشک صحبت کن.

آنچه منابعی که خوانده‌ایم می‌گویند این است، و قوی‌تر از این نمی‌گوییم.

  • راهنمای Prusa از ABS با عبارت دود بالقوه خطرناک، با نام استایرن، یاد می‌کند، و برای ASA هم جملهٔ مشابه می‌آورد.
  • پوستر NIOSH دربارهٔ چاپ با فیلامنت می‌گوید خطرهای احتمالی شامل تنفس و تماس پوستی با ترکیب‌های فرّار آلی (VOC) و ذرات است. همان پوستر پیشنهاد می‌کند در صورت امکان PLA را به‌جای ABS به‌کار ببری، کمترین دمایی را که نتیجهٔ مطلوب می‌دهد انتخاب کنی و مدت ماندن کنار چاپگر را کم کنی.
  • پوستر NIOSH برای محیط کار است. راهکارهایی که نام می‌برد خروجی هوای موضعی با فیلتر HEPA، فیلتر گاز و بخار در صورت نگرانی از VOC، و محفظهٔ هوادار است.
  • راهنمای NIOSH با نام Approaches to Safe 3D Printing برای کارگاه و مدرسه نوشته شده است. می‌گوید پژوهش علمی دربارهٔ اثر این انتشارها کم است، و تماس هم‌زمان با ذرات بسیار ریز و VOC با اثرهای بد تنفسی و قلبی‌عروقی همراه دیده شده است. همین راهنما چاپ را جزو کارهای کم‌تماس‌تر می‌آورد، به شرط آن‌که محفظه فیلتر داشته باشد یا هوایش به بیرون برود.

پس دو چیز همزمان درست است. کسی نمی‌تواند بگوید چاپ ABS در اتاق تو چقدر خطر دارد، و کسی هم نمی‌تواند بگوید بی‌خطر است. با این ندانستن، راه معقول کم‌کردن هوایی است که تنفس می‌کنی.

چک‌لیست جا، پیش از اولین چاپ:

Check Yes / No
Not a bedroom or a room people live in all day
A window or vent that really moves air out of the room
Hot end has no PTFE liner in the heat zone, or its maker gives a limit above this material's nozzle number
The door to the rest of the home can stay closed
Working smoke alarm in the room
I can leave the room while it prints
No food or drink near the printer
I have read this spool's safety data sheet
The printer maker's manual allows this material

اگر حتی یک ردیف «نه» است، چاپ را به تعویق بینداز. این چک‌لیست گواهی ایمنی نیست، حداقلی است که این کتاب می‌خواهد.

یک تنش میان دو خواسته. راهنمای Prusa می‌گوید اتاق باید هوادار باشد، ولی جریان هوا نباید به قطعه بخورد، چون چاپ خراب می‌شود. پس پنجره را طوری باز کن که باد مستقیم به چاپگر نخورد. جای بهتر را خودت در اتاقت پیدا کن.

۳. enclosure#

enclosure محفظهٔ بسته‌ای دور چاپگر است. کار اصلی‌اش نگه‌داشتن گرماست، تا هوای اطراف قطعه گرم بماند و warping کمتر شود. راهنمای Prusa چاپگر را برای این دو ماده داخل محفظه می‌خواهد. اگر محفظه نداشتی، draft shield را پیشنهاد می‌کند تا قطعه گرم‌تر بماند. Bambu Studio این میدان را روی پنل ندارد، پس آن‌جا این راه را نداری.

⚠️ مواظب باش: محفظه تهویه نیست. قاعدهٔ ایمنی ابتدای کتاب همین را می‌گوید: فضای بسته هم گرما را نگه می‌دارد و هم هر دودی را. وقتی در محفظه را باز می‌کنی، هوایی که جمع شده به اتاق می‌آید. منبع تغذیه و الکترونیک هم نباید در فضای گرم باشند، و جعبهٔ مقوایی یا پارچه‌ای enclosure نیست. فصل ۰۷ ترم ۷ این موضوع را کامل می‌سنجد.

قبل از ادامه، جواب بده: چاپگری محفظهٔ کامل دارد و فیلتر ندارد. آیا هوای اتاق امن‌تر شده است؟


جواب: از این واقعیت چنین نتیجه‌ای نمی‌توانی بگیری. محفظه راه خروج هوا را تغییر داده است، نه مقدار چیزی که آزاد شده است. فیلتر یا خروجی هوا موضوع جداگانه‌ای است، و ادعای آن را فقط از سازنده بپذیر.

عدد دمای محفظه را از فصل ۰۷ ترم ۲ می‌شناسی. برای این مواد راهنمای OrcaSlicer بازهٔ جدول بالا را می‌دهد و می‌گوید گرم‌کردن محفظه کارایی فیلتر را برای ABS و ASA کم می‌کند. این عدد فقط وقتی معنا دارد که چاپگرت کنترل دمای محفظه داشته باشد.

Slicer Setting path
Cura Print settings › Material › Build Volume Temperature
PrusaSlicer Filaments › Filament › Temperature › Nominal
OrcaSlicer Filament › Filament › Print chamber temperature › Chamber temperature
Bambu Studio Filament › Filament › Print temperature › Chamber temperature

محل دمای محفظه در Cura

محل دمای محفظه در PrusaSlicer

محل دمای محفظه در OrcaSlicer

محل دمای محفظه در Bambu Studio

دو اسلایسر برای چاپگری که فن فیلتر دارد میدانی هم نگه می‌دارند.

Slicer Setting path
Cura no equivalent in this version
PrusaSlicer no equivalent in this version
OrcaSlicer Filament › Cooling › Exhaust fan › Activate air filtration
Bambu Studio Filament › Cooling › Exhaust fan › Activate air filtration

محل فیلتر هوای چاپگر در OrcaSlicer

محل فیلتر هوای چاپگر در Bambu Studio

📌 یادداشت: Cura و PrusaSlicer این میدان را در نسخه‌های وارسی‌شده ندارند. در Bambu Studio این ردیف فقط برای چاپگری دیده می‌شود که این فن را دارد؛ در پروفایل‌های نسخهٔ وارسی‌شده فقط Bambu Lab X1E. روشن‌کردن این میدان چیزی را گواهی نمی‌کند. میزان کارایی فیلتر را فقط از سازندهٔ چاپگر بپرس.

۴. چاپ warp-bar#

این بخش فقط برای کسی است که همهٔ ردیف‌های چک‌لیست بخش ۲ را «بله» زده است. بقیه از همین‌جا به تمرین‌ها بروند.

مدل warp-bar.scad را از فصل ۰۴ ترم ۴ بردار. متنش را دوباره چاپ نمی‌کنیم. این نوار عمداً بلند است تا جمع‌شدگی را نشان بدهد.

⚠️ مواظب باش: صفحه و hot end این‌جا داغ‌تر از هر فصل قبلی‌اند. در محفظه را هنگام چاپ باز نکن. زمان ماندن کنار چاپگر را کم کن، ولی چاپ را رها نکن: در فاصله‌های کوتاه به آن سر بزن یا از دوربین ببین، و نظر سازنده دربارهٔ چاپ بدون نظارت را از راهنمای چاپگرت بخوان. وقتی چاپ تمام شد، پیش از رفتن به سراغ قطعه صبر کن تا چاپگر خنک شود و هوای اتاق عوض شود. پوستر NIOSH رفتن سریع به سراغ چاپگر بعد از خرابی چاپ و هنگام شروع کار را جزو موقعیت‌های با احتمال تماس بیشتر می‌آورد.

  1. از پروفایل آمادهٔ همین ماده در اسلایسرت شروع کن، نه از کپی پروفایل PLA. دما را با برگهٔ حلقه تطبیق بده و فن را طبق بخش ۱ ببین.
  2. لایهٔ اول را با brim شروع کن. مسیرش را از فصل ۰۹ ترم ۲ می‌دانی.
  3. چاپگر را داخل محفظه بگذار و در را ببند.
  4. چاپ را شروع کن، سالم‌بودن لایهٔ اول را ببین، و بعد در اتاق نمان.
  5. قطعهٔ سردشده را روی سطح صاف بگذار و بلندشدن گوشه‌ها را با کولیس بگیر.
Print One change Enclosure Y/N Bed °C Corner lift, mm Note
A baseline
B

دنبال چه بگرد: عدد بلندشدن گوشه میان دو چاپ را مقایسه کن. ترک میان لایه‌ها را هم ببین. راهنمای OrcaSlicer می‌گوید محفظهٔ گرم می‌تواند warping را کم کند. نتیجهٔ چاپگر خودت را ما نمی‌دانیم.

🔧 اگر کار نکرد: اگر گوشه‌ها بلند شدند، آزمون‌های فصل ۰۴ ترم ۴ را به همان ترتیب برو. اگر لایه‌ها ترک خوردند، فصل ۱۴ ترم ۴ را مرور کن. راهنمای Prusa برای ABS می‌گوید جریان هوا چاپ را خراب می‌کند، پس اول مسیر هوا را ببین.

🤖 با AI: اتاقت را توصیف کن و از دستیار AI بپرس «برای بیرون بردن هوا از این اتاق چه چیزی باید بررسی شود؟». جواب را چک‌لیست بگیر، نه تأیید ایمنی، و آن را با برگهٔ ایمنی و راهنمای چاپگرت چک کن.

واژه‌های تازهٔ این فصل#

کلمه تلفظ به حروف فارسی یعنی چه
ABS ای‌بی‌اس مادهٔ پرجمع‌شدگی که به محفظه و تهویه نیاز دارد
ASA ای‌اس‌ای ماده‌ای مشابه با تحمل بهتر نور فرابنفش
enclosure اینکلوژر محفظهٔ بسته‌ای که گرما را دور چاپگر نگه می‌دارد
VOC وی‌او‌سی ترکیب‌های فرّار آلی در هوا
HEPA هپا نوعی فیلتر برای ذرات ریز

تمرین‌ها

اول خودت فکر کن یا امتحان کن — بعد اینجا را باز کن.

جوابِ تمرین‌ها

اول خودت فکر کن یا امتحان کن — بعد اینجا را باز کن.

در فصل بعد#

از سخت‌ترین هوا به نرم‌ترین ماده می‌رسی. TPU خم می‌شود، و همین خوبی‌اش مشکل تازه‌ای می‌سازد: چرخ‌دنده باید چیزی را هل بدهد که نمی‌خواهد هل داده شود.

به آخر این فصل رسیدی!

اگر ساختی و جواب داد، این دکمه مال توست.