چاپ رزینی معمولاً به چند دلیل تکراری خراب میشود: نور، چسبندگی، ساپورت، مکش و تمیزی مخزن. در این فصل از نشانه به علت و راهحل میرسید و هر راهحل منبع خودش را دارد.

این فصل را چطور بخوانیم؟#
نشانه را پیدا کنید، علت را بررسی کنید و هر بار فقط یک عدد را تغییر دهید. سپس یک مدل آزمایشی کوچک چاپ کنید. عددهای این فصل مربوط به همان محصول نامبردهاند. صفحههای Formlabs چاپگرهای لیزری و LFS را توصیف میکنند و علتها را برای محصولات همان شرکت گفتهاند. ردیفهای Anycubic هم مربوط به رزینها و چاپگرهای Photon همان سازنده است [۱][۲].
ترتیب بررسی را از ساده به سخت نگه دارید. اول دما و هم زدن رزین، بعد فیلم و صفحه، بعد نوردهی، و آخر ساپورت و جهت. فیلم یا FEP ورق شفاف کف مخزن است. نوردهی یعنی مدت تابش نور به هر لایه.
عیب کجا دیده میشود؟
| روی صفحه ساخت | درون مخزن | روی قطعه | پس از شستشو و پخت |
|---|---|---|---|
| نچسبیدن به صفحه | ورقه پخته روی فیلم | جدایش لایه | سفیدی |
| پای فیل | تکههای شناور | سطح زبر | چسبناکی |
| جدا شدن از ساپورت | نشتی فیلم | سوراخ و برش | زردی |
| تهنشینی رزین | ترک | ترک |
شکل ۱۴-۲: جای دیده شدن عیب، اولین سرنخ است.
⚠️ رزین مایع در عیبیابی
عیبیابی یعنی دست زدن به مخزن پر از رزین. با دستکش نیتریل، عینک ایمنی و روپوش کار کنید [۳]. رزین با پوست تماس نگیرد. اگر تماس گرفت، با آب و صابون فراوان بشویید [۴]. اگر چشم آلوده شد، طبق برگه داده ایمنی
Formlabs Grey15 دقیقه با آب ولرم روان بشویید [۴]. برگه داده ایمنی رزین خودتان را هم بخوانید و نزد پزشک بروید [۴].
IPAکه برای پاک کردن صفحه نمایش به کار میرود، آتشگیر است. نقطه اشتعال آن 11.7°C است، یعنی کمتر از دمای اتاق [۵]. دور از شعله و جرقه کار کنید [۶].IPAحلال است و هرگز نباید نوشیده شود.
ابزار و مواد#
| ابزار | کار آن | وضعیت | جایگزین |
|---|---|---|---|
| قیف صافی | گرفتن تکههای پخته از رزین [۷]. | لازم | ندارد |
| کاردک پلاستیکی | کف مخزن؛ فلز ممنوع [۸]. | لازم | ندارد |
دستکش و ماسک طبق راهنمای Anycubic |
حفاظت هنگام کار [۷]. | لازم | برگه داده ایمنی رزین شما |
ایزوپروپیل الکل (IPA) |
تمیز کردن صفحه نمایش؛ هرگز نوشیده نشود [۱]. | لازم | مایع پیشنهادی سازنده |
| فیلم یا مخزن یدکی | تعویض فیلم نشتی یا مخزن کهنه [۸][۱]. | اختیاری | ندارد |
| ورق تمیزکننده مخزن | برداشتن تکه چسبیده [۸]. | اختیاری | کاردک پلاستیکی |
| کولیس | سنجش پای فیل | اختیاری [۹]. | ندارد |
پیش از چاپ#
با چند کار ساده میتوانید از بسیاری از خرابیها جلوگیری کنید. Anycubic میگوید رزین را تکان دهید، فیلم را بررسی کنید و LCD را تمیز کنید. رزینی را که بیش از 3 روز استفاده نشده با قیف صافی صاف کنید [۷].
| نشانه | علت | راهحل |
|---|---|---|
| تهنشینی در بطری یا مخزن | رزین مدتی مانده است | با کاردک پلاستیکی هم بزنید یا به بطری برگردانید و تکان دهید [۱۰][۱۱]. |
| چاپ بد در اتاق سرد | رزین سرد | Anycubic دمای 25 تا 30°C را پیشنهاد میکند. در 15 تا 20°C نوردهی را 30 درصد بالا و سرعت بالا آمدن را 30 درصد پایین ببرید [۷][۱]. |
| اختلاف عدد دما بین منابع | سند فنی V2 فقط بالای 20°C میگوید و اتاق آزمون CHITUBOX بین 18 تا 28°C با رطوبت زیر 60 درصد است |
هر عدد مربوط به همان محصول یا آزمون است [۱۱][۱۲]. |
نچسبیدن به صفحه#
| نشانه | علت | راهحل |
|---|---|---|
| مدل به صفحه نچسبیده و روی فیلم مانده | نوردهی لایه اول کم یا صفحه تراز نیست | نوردهی لایههای پایین را 30 درصد بالا ببرید و صفحه را تراز کنید [۷][۱]. |
| کل چاپ با لایه کوچک نمیچسبد | لایه اول کوچک یا بیRaft |
Raft را بگذارید. این واژه یعنی کف نازک زیر مدل. برای تماس تخت بزرگ، مدل را با Raft کج کنید [۱۳]. |
| نقطهای از لایه اول نیامده | تکه در مخزن یا اپتیک (قطعات نوری) کثیف | مخزن را صاف کنید و قطعات نوری را تمیز کنید [۱۳]. |
| لایه اول ناقص با فاصله | فاصله صفحه تا فیلم | فاصله را طبق راهنمای چاپگر تنظیم کنید [۱۳]. |
مثال حساب برای Photon Mono X با Standard Resin: نوردهی لایه پایین در جدول 28 ثانیه است [۱]. افزایش 30 درصد یعنی 28 × 1.3 = 36.4 ثانیه. این فقط مثال حساب است. جدول سازنده خود را ببینید.
جدا شدن از ساپورت#
| نشانه | علت | راهحل |
|---|---|---|
| مدل از ساپورت کنده شده و در مخزن است | عمق نوک کم | عمق را 0.5 mm کنید و قطر و چگالی را بالا ببرید [۱]. |
| مدل سنگین میافتد | وزن زیاد و ساپورت کم | ساپورت را بیشتر کنید، مدل را توخالی کنید و سوراخ تخلیه بگذارید [۱۴]. |
پس از این نوع خرابی، مخزن را حتماً صاف کنید. تکه کندهشده میتواند چاپ بعدی را خراب کند [۸].
جدایش لایه و مکش#
| نشانه | علت | راهحل |
|---|---|---|
| جدایش در کل مقطع | نوردهی کم یا سرعت زیاد | نوردهی را 20 تا 30 درصد بالا ببرید و سپس سرعت بالا آمدن را کم کنید [۱]. |
| جدایش در یک ناحیه | LCD کثیف، فیلم، یا اشکال فایل |
LCD را با IPA تمیز کنید و فیلم و برش را بررسی کنید [۱]. |
جدایش در Formlabs |
جهت، ساپورت کم، توقف یک ساعته یا بیشتر، مخزن کهنه، سکوی شل، اپتیک کثیف، تکه در مخزن | جهت را عوض کنید، ساپورت بیفزایید، از توقف بپرهیزید، تمیز کنید، مخزن را تعویض و سکو را سفت کنید [۱۵]. |
سوراخ یا انفجار در دیواره (Cupping، یعنی عیب ناشی از مکش) |
فضای بسته بدون راه خروج رزین و هوا | سوراخ تخلیه بگذارید، جهت را عوض کنید و هشدار نرمافزار را رفع کنید [۱۶]. فصل ۹ را ببینید. |
چرا مقطع پهن خطرناک است؟ مروری بر چاپ پرسرعت رزینی درباره جدا شدن هر لایه از کف مخزن میگوید اگر رزین زیر قطعه کامل پر نشود، خلأ پدید میآید و نیروی جدایش بالا میرود. همان مرور میگوید نیروی جدایش با توان چهارم شعاع مقطع زیاد میشود و در مرکز به بیشترین مقدار میرسد [۱۷]. این رابطه درباره هر لایه است و علت کاپ نیست؛ کاپ از حفره بسته بدون راه خروج میآید (ردیف بالا و فصل 9). Formlabs هم میگوید کاهش تغییر مساحت بین لایهها به جلوگیری از جدایش کمک میکند [۱۵].
عیبهای سطح#
| نشانه | علت | راهحل |
|---|---|---|
| سطح زبر | نوردهی زیاد | نوردهی را 20 تا 30 درصد کم و رزین را صاف کنید [۱]. |
Rashing یعنی لکههای دانهدار |
رزین تاریخگذشته، مخزن، اپتیک یا جریان بد | رزین و مخزن و اپتیک را بررسی و ساپورت بسیار متراکم را کم کنید [۱۸]. |
Ragging یعنی لبههای ریشریش |
رزین تاریخگذشته (12 تا 24 ماه در Formlabs)، مخزن، اپتیک، جریان |
همان بررسیها را انجام دهید [۱۹]. |
| خط لایه و بافت موجی | فیلم شل یا سرعت بالا | سرعت بالا آمدن را 30 درصد کم کنید و کشش فیلم را ببینید [۱]. برای پله پیکسل، Anti-aliasing یا نرم کردن لبه پیکسلها را ببینید [۲۰]. |
| زبری موضعی روی بخش توپر | مقطع بزرگ توپر | تأخیر خاموشی نور را 0.5 تا 1 ثانیه کنید و حرکت را کند کنید [۱]. |
| بخش ریز چاپ نشده | تکه در مخزن جلوی نور را گرفته است | مخزن را صاف کنید و ساپورت بیفزایید [۲۱]. |
| سوراخ ریز یا برش | تکه یا خش روی سطح ثابت سوراخ میسازد و روی سطح متحرک برش [۸]. | با کاردک پلاستیکی تمیز و رزین را صاف کنید [۸]. |
پای فیل یا Flashing یعنی لبه نازک اضافی پایین مدل |
نوردهی زیاد لایه اول | از Bottom Tolerance Compensation یعنی جبران اندازه لایههای پایین استفاده کنید [۱۲]. در Formlabs جبران اندازهگیریشده را طبق آزمایش پایین بگذارید [۹]. |
درباره علتهای دیگر خط لایه رزینی، جز سرعت و فیلم، داده معتبر پیدا نشد. از سازنده چاپگر بپرسید.
🎯 خودت امتحان کن: لبه پای فیل را اندازه بگیرید
لازم دارید یک قطعه رزینی پخته با پای فیل، کولیس، دستکش، دفترچه.
انجام دهید
- قطعه باید کاملاً شسته و پخته باشد.
- بدنه را در وسط با کولیس بسنجید.
- پهنترین جای لبه پایین را بسنجید.
- عرض بدنه را از عرض لبه کم و حاصل را نصف کنید.
- نتیجه را با نمونه
Formlabsمقایسه کنید. بدنه 9.53 mm و لبه 9.821 mm است، پس نصف تفاوت (9.821 − 9.53) ÷ 2 = 0.1455 mm است (حسابشده) [۹].- عدد خودتان را نقطه شروع جبران پای فیل در اسلایسر بگیرید، مثل
Bottom Tolerance CompensationدرCHITUBOX[۱۲]، و پس از هر چاپ دوباره بسنجید.چه میبینید و چرا؟ عدد شما نشان میدهد لبه از هر طرف چقدر بیرون زده است. جبران زیاد قطعه کوچک را کج میکند. نوردهی خیلی کم هم تاب میسازد [۹]. پس عدد را کمکم تغییر دهید.
ورقه پخته، نشتی و صفحه نمایش#
| نشانه | علت | راهحل |
|---|---|---|
| ورقه پخته سراسری روی فیلم | اشکال در برش یا صفحه LCD |
فایل برش را بررسی و چاپ را دوباره شروع کنید. اگر تکرار شد، LCD معیوب است [۱]. |
| نشت رزین از مخزن | فیلم سوراخ یا فرسوده | رزین را صاف و فیلم را عوض کنید [۱]. |
| قطع ناحیهای چاپ | LCD کثیف یا آسیبدیده |
LCD را با IPA تمیز کنید [۱]. |
تمیز کردن مخزن پس از چاپ ناموفق#
- دستکش، عینک و ماسک طبق راهنمای رزین بپوشید [۷][۳].
- چاپگر را خاموش کنید و صفحه ساخت را بیرون بیاورید.
- رزین را از قیف صافی به بطری اصلی برگردانید [۷][۱۰].
- کف فیلم را با کاردک پلاستیکی به نرمی بررسی کنید. ابزار فلزی به کار نبرید [۸].
- تکههای چسبیده را با ورق تمیزکننده بردارید [۸]. روش ساختن این ورق را در راهنمای چاپگر ببینید.
- فیلم را بررسی کنید. اگر نشت داشت، رزین را صاف و فیلم را عوض کنید [۱].
- نشانه موفقیت: کف مخزن بدون تکه، خط و نشتی باشد.
- اگر رزین ریخت: هوا را جریان دهید، منبع اشتعال را خاموش کنید، رزین را جمع کنید و در ظرف مناسب بریزید. نگذارید به فاضلاب برسد [۴]. جزئیات در فصل ۳ است.
🎯 خودت امتحان کن: تغییر یک عدد نوردهی
لازم دارید چاپگر رزینی، حدود 20 ml رزین، مدل آزمایشی کوچک، دستکش و عینک، جدول نوردهی سازنده، دفترچه.
انجام دهید
- مدل را با عدد جدول سازنده چاپ کنید.
- عدد نوردهی عادی را در 1.2 ضرب کنید. این همان افزایش 20 درصد است [۱].
- فقط همین عدد را عوض کنید و مدل را دوباره چاپ کنید.
- مثال: اگر عدد جدول 2 ثانیه است، عدد جدید 2.4 ثانیه میشود.
- هر دو را بشویید و بپزید. سپس سطح و جزئیات را کنار هم ببینید.
چه میبینید و چرا؟ نوردهی بیشتر معمولاً پیوند لایهها را محکمتر میکند، اما سطح را زبرتر میکند [۱]. مروری علمی هم میگوید نوردهی بسیار طولانی نیروی جدا شدن را بالا میبرد و دقت و کیفیت سطح را کم میکند [۱۷]. پس بیشترین عدد لزوماً بهترین نیست. عددی را نگه دارید که هم چسبندگی و هم جزئیات خوبی دارد.
ترک#
ترک پس از چاپ معمولاً به شستشو و پخت برمیگردد.
| نشانه | علت | راهحل |
|---|---|---|
| ترک در رزین آبشوی (رزینی که با آب شسته میشود) | جذب رطوبت | کاملاً خشک کنید و زود بپزید [۱۰]. |
| تورم و آسیب | خیساندن بیش از 30 دقیقه | زمان خیساندن را کم کنید [۷][۱]. |
ترک سطحی در Grey روی Form 3B+ |
بیش از 20 دقیقه در IPA |
زمان شستشو را کم کنید [۲۲]. |
| ترک پلاستیک همراه | IPA و محلول Formlabs برخی پلاستیکها را ترک میدهند |
پلاستیک همراه را در حلال نگذارید [۲۳]. |
| ترک در چاپ | اثر خلأ | سوراخ تخلیه و کاهش مکش [۱۷]. |
ترکی که ماهها پس از پخت پیدا شود هم پرسش مهمی است. برای رزین فیگور در این مورد داده معتبر پیدا نشد. نزدیکترین مطالعه 30 روز روی سه رزین دندانی با چاپگر Photon S بود. در آن ترکی گزارش نشد. اما این مطالعه کوتاه است و روی رزین فیگور نیست [۲۴]. سازنده رزین میتواند پاسخ دهد.
سفیدی، پسمانده و واژه Blooming#
| نشانه | علت | راهحل |
|---|---|---|
| سطح سفید یا پسمانده پس از پخت | قطعه خیس پخته شده است | پیش از پخت کاملاً خشک کنید [۷][۱]. فصل ۱۵ را ببینید. |
| چسبناکی پس از پخت | حلال کثیف یا قطعه خیس | در حلال تمیز دوباره بشویید. جزئیات در فصل ۱۵ است [۲۵]. |
| زردی رزین شفاف | پخت زیاد یا آلودگی [۲۶]. | مخزن را تمیز کنید، خوب بشویید و زمان پخت را کم کنید [۲۶][۷]. |
📌 واژه
Bloomingواژه انگلیسی
Bloomingبرای چاپ رزینی معنای تعریفشدهای ندارد. در لاستیک وPVCاین واژه به پوشش سفیدی گفته میشود که از افزودنیها روی سطح میآید [۲۷][۲۸][۲۹]. برای تعریف آن در رزین چاپی داده معتبر پیدا نشد. پس در این کتاب از «سفیدی» یا «پسمانده سفید» حرف میزنیم که علت آن گفته شده است: پخت قطعه خیس [۷][۱]. اگر کسی این واژه را به کار برد، بپرسید دقیقاً چه دیده است.
کدام عدد را عوض کنیم؟#
این جدول راهحلهای عددی فصل را یکجا میآورد. همه عددها از راهنماهای Anycubic برای رزینها و چاپگرهای همان سازنده است. آنها را نقطه شروع تغییر بدانید، نه قاعده همگانی.
| مشکل | عددی که عوض میشود | اندازه تغییر |
|---|---|---|
| نچسبیدن به صفحه | نوردهی لایههای پایین | 30 درصد بیشتر [۷][۱]. |
| جدایش کل مقطع | نوردهی عادی، سپس سرعت بالا آمدن | 20 تا 30 درصد بیشتر، سپس سرعت کمتر [۱]. |
| سطح زبر | نوردهی عادی | 20 تا 30 درصد کمتر [۱]. |
| بافت موجی | سرعت بالا آمدن | 30 درصد کمتر [۱]. |
| زبری بخش توپر | تأخیر خاموشی نور و سرعت حرکت | 0.5 تا 1 ثانیه تأخیر و 30 درصد سرعت کمتر [۱]. |
| اتاق 15 تا 20°C | نوردهی و سرعت بالا آمدن | 30 درصد نوردهی بیشتر و 30 درصد سرعت کمتر [۷][۱]. |
دو ردیف این جدول جهت مخالف دارند. نوردهی زیاد سطح را زبر میکند و نوردهی کم لایه را جدا میکند [۱]. برای همین عدد درست بین این دو است و با چاپ آزمایشی پیدا میشود. نوردهی عادی در جدولهای Anycubic بسته به چاپگر از 1.5 تا 8 ثانیه است، پس عدد چاپگر دیگری را کپی نکنید [۱].
از نشانه تا چاپ آزمایشی#
- ابزار: جدول نوردهی سازنده، مدل آزمایشی کوچک، دفترچه
- چاپ خراب را نگه دارید و جای عیب را روی آن پیدا کنید.
- نشانه را در جدولهای این فصل بیابید.
- اول کارهای بدون تغییر عدد را انجام دهید: هم زدن رزین، صاف کردن، بررسی فیلم و تمیز کردن
LCD[۷]. - اگر عیب ماند، فقط یک عدد را طبق جدول بالا عوض کنید.
- مدل آزمایشی کوچک چاپ کنید، نه فیگور کامل.
- عدد قدیم، عدد جدید و نتیجه را بنویسید.
- نشانه موفقیت: عیب در مدل آزمایشی تکرار نشود و عیب تازهای هم پیدا نشود.
- اگر بدتر شد: به عدد جدول سازنده برگردید و علت بعدی را بررسی کنید.
چه چیزی را نمیدانیم؟#
برای این موضوعها داده معتبر پیدا نشد:
- ترک خوردن رزین فیگور در طول ماهها. سازنده رزین میتواند پاسخ دهد.
- تعریف
Bloomingبرای رزین چاپی. به جای آن علتهای ثبتشده سفیدی را بررسی کنید. - مطالعه نوردهی روی رزین سرگرمی. جدول سازنده و چاپ آزمایشی راه عملی است.
چکلیست فصل#
☐ پیش از چاپ رزین را تکان دادهام و فیلم و LCD را بررسی کردهام.
☐ دمای رزین را با برگه سازنده سنجیدهام.
☐ پس از هر چاپ ناموفق، مخزن را صاف کردهام.
☐ هر بار فقط یک عدد را تغییر دادهام و نتیجه را نوشتهام.
☐ برای مخزن فقط ابزار پلاستیکی به کار بردهام.
☐ قطعه را پیش از پخت کاملاً خشک کردهام.
☐ زمان خیساندن را از برگه رزین گرفتهام.
منابع#
- Anycubic. User Guide for Standard Resin. 2022. cdn.shopify.com
- Formlabs. Diagnosing a print failure (SLA). n.d.. formlabs.com
- Illinois State University EHS. 3D printing. not stated. ehs.illinoisstate.edu
- Formlabs. SDS Grey Resin FLGPGR04. 2022. formlabs-media.formlabs.com
- ILO, WHO. ICSC 0554 Isopropyl alcohol. 2020. chemicalsafety.ilo.org
- NIOSH (Hodson et al.). Approaches to Safe 3D Printing, DHHS 2024-103. 2023. cdc.gov
- Anycubic. User Guide for Water-Wash Resin+. 2022. cdn.shopify.com
- Formlabs. Pinholes or cuts. n.d.. formlabs.com
- Formlabs. Build platform flashing or elephant foot. n.d.. formlabs.com
- Anycubic. TDS Water-Wash Resin 2.0. 2025. cdn.shopify.com
- Anycubic. TDS Standard Resin V2. 2025. cdn.shopify.com
- CHITUBOX. Printing Preparation Conditions. n.d.. docs.chitubox.com
- Formlabs. Non-adherence. n.d.. formlabs.com
- Prusa Research. Print detached from supports (SL1/SL1S). n.d.. help.prusa3d.com
- Formlabs. Delamination (SLA). n.d.. formlabs.com
- Formlabs. Cupping blowout. n.d.. formlabs.com
- Paral SK et al.. A Review of Critical Issues in High-Speed Vat Photopolymerization. Polymers 15(12):2716. DOI 10.3390/polym15122716. 2023. ebi.ac.uk
- Formlabs. Rashing. n.d.. formlabs.com
- Formlabs. Ragging. n.d.. formlabs.com
- Mango3D. Anti-aliasing settings. n.d.. doc.mango3d.io
- Formlabs. Undeveloped features. n.d.. formlabs.com
- Harmatys W et al.. Identification of the Influence of IPA Rinsing Times on Surface Roughness of SLA-Printed Parts Made of Different Materials. Materials 18(9):2082. 2025. ebi.ac.uk
- Formlabs. Choosing the right wash solvent. n.d.. formlabs.com
- Salazar Mayta B et al.. Effect of preservation on the mechanical properties of 3D printing resins for occlusal splints. Braz Oral Res 39:e060. DOI 10.1590/1807-3107bor-2025.vol39.060. 2025. ebi.ac.uk
- Formlabs. Best practices for washing prints. n.d.. formlabs.com
- Elegoo. Translucent Resin Turning Yellow. 2020. elegoo.com
- Kaczewiak K, Głąb P, Maciejewska M. The Influence of Zinc Stearate Complexes on the Sulfur Vulcanization of Ethylene-Propylene-Diene Monomer. Polymers 17(21):2875. DOI 10.3390/polym17212875. 2025. ebi.ac.uk
- Lazzari M, Reggio D. What Fate for Plastics in Artworks? An Overview of Their Identification and Degradative Behaviour. Polymers 13(6):883. DOI 10.3390/polym13060883. 2021. ebi.ac.uk
- Lee J et al.. Exploring the Materials and Condition of 20th-Century Dolls in Zoe Leonard's Mouth Open, Teeth Showing 2000. Polymers 15(1):34. DOI 10.3390/polym15010034. 2022. ebi.ac.uk
جوابِ تمرینها
اول خودت فکر کن یا امتحان کن — بعد اینجا را باز کن.
در فصل بعد#
فصل بعد «شستشو و پخت رزین» است. چاپ رزینی از دستگاه که بیرون میآید هنوز تمام نشده است.
به آخر این فصل رسیدی!
اگر ساختی و جواب داد، این دکمه مال توست.