ابزار رایگان

ماشین حساب ضرب اعداد بزرگ و تقسیم، قدم‌به‌قدم

ضرب دو عدد صحیح یا اعشاری را با جدول مساحت و ستونی ببین و تقسیم عددهای طبیعی را با خارج‌قسمت، باقی‌مانده، رقم‌های اعشار و آزمایش درستی حل کن؛ رایگان.

۲۸٫۰۸
  1. ممیزها را نادیده بگیر و عددها را صحیح فرض کن: ۲۳۴ × ۱۲
  2. جدول مساحت: هر عدد را به ارزش مکانی رقم‌ها بشکن و حاصل‌ضرب هر سطر و ستون را بنویس.
    ۱۰۲
    ۲۰۰۲۰۰۰۴۰۰
    ۳۰۳۰۰۶۰
    ۴۴۰۸
    مجموع خانه‌ها: ۲۸۰۸
  3. ضرب ستونی (رقم‌های عدد دوم از راست، هر ردیف یک مکان جلوتر):
     ۲۳۴
    × ۱۲
    ────
     ۴۶۸
    ۲۳۴۰
    ────
    ۲۸۰۸
  4. شمارش رقم‌های اعشار: ۱ + ۱ = ۲ رقم؛ در ۲۸۰۸ از راست ۲ رقم جدا می‌کنیم و می‌شود ۲۸٫۰۸.

ضرب اعشاری و تقسیم ستونی، قدم‌به‌قدم

ضرب ۲۳٫۴ × ۱٫۲: ممیزها را برمی‌داریم و ۲۳۴ × ۱۲ را حساب می‌کنیم. با جدول مساحت: ۲۳۴ = ۲۰۰ + ۳۰ + ۴ و ۱۲ = ۱۰ + ۲؛ شش حاصل‌ضرب می‌شود ۲۰۰۰، ۳۰۰، ۴۰، ۴۰۰، ۶۰ و ۸ که مجموعشان ۲۸۰۸ است. در ضرب ستونی همین جمع را فشرده می‌نویسیم: ۲۳۴ × ۲ = ۴۶۸ و ۲۳۴ × ۱۰ = ۲۳۴۰، و ۴۶۸ + ۲۳۴۰ = ۲۸۰۸. حالا رقم‌های اعشار را می‌شماریم: ۲۳٫۴ یک رقم و ۱٫۲ یک رقم، پس جمعاً دو رقم اعشار؛ از راست ۲۸۰۸ دو رقم جدا می‌کنیم و جواب ۲۸٫۰۸ می‌شود. یک بررسی سریع: ۲۰ × ۱٫۲ = ۲۴ و ۲۳٫۴ کمی بیشتر از ۲۰ است، پس جواب باید کمی بیشتر از ۲۴ باشد و ۲۸٫۰۸ منطقی است.

تقسیم ۱۲۳۴ ÷ ۱۲: ۱۲ در ۱۲ یک بار جا می‌شود (۱ بالا، باقی‌مانده ۰). رقم ۳ را پایین بیاور: ۱۲ در ۳ صفر بار جا می‌شود (۰ بالا). رقم ۴ را پایین بیاور: ۱۲ در ۳۴ دو بار جا می‌شود (۲ بالا، ۳۴ − ۲۴ = ۱۰). خارج‌قسمت ۱۰۲ و باقی‌مانده ۱۰ است. آزمایش: ۱۲ × ۱۰۲ + ۱۰ = ۱۲۲۴ + ۱۰ = ۱۲۳۴. باقی‌مانده همیشه از مقسوم‌علیه کوچک‌تر است.

اگر خارج‌قسمت را تا دو رقم اعشار بخواهی، بعد از ۱۰۲ ممیز می‌گذاریم و به باقی‌مانده ۱۰ صفر اضافه می‌کنیم: ۱۰۰ ÷ ۱۲ = ۸ با باقی‌مانده ۴، و ۴۰ ÷ ۱۲ = ۳ با باقی‌مانده ۴؛ جواب ۱۰۲٫۸۳. اعشار را در ریاضی پنجم، فصل عدد اعشاری و عددنویسی و محاسبه را در فصل اول ببین؛ اگر خارج‌قسمت کسر شود، ماشین حساب کسر کمک می‌کند.

سؤال‌های رایج

ضرب اعداد اعشاری را چطور انجام می‌دهیم؟

ممیزها را نادیده بگیر و دو عدد را مثل عدد صحیح ضرب کن. بعد تعداد رقم‌های اعشار هر دو عدد را جمع کن و در حاصل، به‌اندازهٔ همان تعداد از راست ممیز بگذار. ⁦۲۳٫۴ × ۱٫۲⁩: ⁦۲۳۴ × ۱۲ = ۲۸۰۸⁩ و چون ⁦۱ + ۱ = ۲⁩ رقم اعشار داریم، جواب ۲۸٫۰۸ است.

جدول مساحت برای ضرب چیست؟

هر عدد را به ارزش مکانی رقم‌هایش می‌شکنیم ⁦(۲۳۴ = ۲۰۰ + ۳۰ + ۴)⁩ و یک جدول مستطیل با آن‌ها می‌سازیم. هر خانه حاصل‌ضرب یک سطر و یک ستون است و مجموع خانه‌ها جواب است. ضرب ستونی همین جمع‌ها را فشرده نوشته است.

تقسیم ستونی را چطور انجام می‌دهیم؟

از چپ رقم رقم پایین می‌آوریم. هر بار می‌پرسیم مقسوم‌علیه چند بار در عدد فعلی جا می‌شود، آن تعداد را بالا می‌نویسیم، حاصل‌ضربش را کم می‌کنیم و باقی‌مانده را با رقم بعدی ادامه می‌دهیم.

چطور درستی تقسیم را بررسی کنیم؟

با رابطهٔ مقسوم = مقسوم‌علیه × خارج‌قسمت + باقی‌مانده. برای ⁦۱۲۳۴ ÷ ۱۲⁩: ⁦۱۲ × ۱۰۲ + ۱۰ = ۱۲۲۴ + ۱۰ = ۱۲۳۴⁩. باقی‌مانده هم باید همیشه از مقسوم‌علیه کوچک‌تر باشد.

اگر تقسیم تمام نشود چه کنیم؟

می‌توانی باقی‌مانده را نگه داری یا بعد از خارج‌قسمت ممیز بگذاری و به باقی‌مانده صفر اضافه کنی و ادامه بدهی. ⁦۱۲۳۴ ÷ ۱۲⁩ تا دو رقم اعشار ۱۰۲٫۸۳ می‌شود و ⁦۱ ÷ ۳⁩ هیچ‌وقت تمام نمی‌شود (۰٫۳۳۳…).

این را کامل یاد بگیر

ابزارهای دیگر