ابزار رایگان

ماشین حساب کسری آنلاین: جمع، تفریق، ضرب، تقسیم

جمع، تفریق، ضرب و تقسیم دو کسر یا عدد مخلوط را با مراحل کامل ببین: مخرج مشترک، ساده کردن با ب.م.م و تبدیل به عدد مخلوط، همراه با نمودار نواری، رایگان.

کسر را مثل ۳/۴ و عدد مخلوط را مثل ۲ ۱/۳ بنویس؛ عدد منفی با «-» اول آن.

  1. مخرج مشترک: ک.م.م مخرج‌ها، یعنی ک.م.م ۳ و ۴، برابر ۱۲ است.
  2. هر کسر را به مخرج ۱۲ می‌رسانیم (صورت و مخرج را در یک عدد ضرب می‌کنیم).
  3. مخرج‌ها یکی است؛ صورت‌ها را جمع می‌کنیم و مخرج همان می‌ماند.
  4. ب.م.م صورت و مخرج ۱ است، پس کسر دیگر ساده نمی‌شود.
  5. تبدیل به عدد مخلوط: مخرج ۱ بار در صورت جا می‌شود و ۵ می‌ماند.
کسر اول
کسر دوم
حاصل

جمع و تفریق و ضرب و تقسیم کسرها، قدم‌به‌قدم

مثال ۲/۳ + ۳/۴. مخرج‌ها ۳ و ۴ است و کوچک‌ترین مضرب مشترکشان ۱۲ است (برای پیدا کردنش ماشین حساب ب.م.م و ک.م.م را ببین). پس مخرج مشترک ۱۲ است:

2/3 = (2×4)/(3×4) = 8/12  ،  3/4 = (3×3)/(4×3) = 9/12

مخرج‌ها یکی شد، پس صورت‌ها را جمع می‌کنیم: ۸ + ۹ = ۱۷ و مخرج ۱۲ می‌ماند، یعنی ۱۷/۱۲. ب.م.م ۱۷ و ۱۲ برابر ۱ است و کسر ساده نمی‌شود. چون صورت از مخرج بزرگ‌تر است، آن را به عدد مخلوط تبدیل می‌کنیم: ۱۲ یک بار در ۱۷ جا می‌شود و ۵ می‌ماند، پس ۱۷/۱۲ = ۱ ۵/۱۲.

ضرب ساده‌تر است: ۲/۳ × ۳/۴ = ۶/۱۲ = ۱/۲، چون صورت‌ها را در هم و مخرج‌ها را در هم ضرب می‌کنیم و بعد با ب.م.م (۶) ساده می‌کنیم. تقسیم یعنی ضرب در معکوس: ۲/۳ ÷ ۳/۴ = ۲/۳ × ۴/۳ = ۸/۹.

نمودار نواری هر کسر را به‌شکل نواری با خانه‌های مساوی نشان می‌دهد: مخرج تعداد خانه‌ها و صورت تعداد خانه‌های رنگی است. با آن می‌بینی که چرا ۲/۳ و ۸/۱۲ یک اندازه‌اند. این ماشین حساب با عددهای صحیح و دقیق کار می‌کند، نه اعشار تقریبی، پس جواب‌ها همیشه کسر درست‌اند. توضیح کامل کسر، عدد مخلوط و مقایسهٔ کسرها در ریاضی پنجم، فصل کسر است؛ و تبدیل کسر به درصد در ماشین حساب درصد.

سؤال‌های رایج

کسرها را چطور جمع می‌کنیم؟

اول مخرج‌ها را یکی می‌کنیم: ک.م.م مخرج‌ها را می‌گیریم و هر کسر را به آن مخرج می‌رسانیم. بعد صورت‌ها را جمع می‌کنیم و مخرج همان می‌ماند. ⁦۲/۳ + ۳/۴⁩: ک.م.م ۳ و ۴ برابر ۱۲ است، پس ⁦۸/۱۲ + ۹/۱۲ = ۱۷/۱۲⁩.

تقسیم کسر بر کسر چطور انجام می‌شود؟

کسر دوم را برعکس می‌کنیم و ضرب می‌کنیم. ⁦۳/۴ ÷ ۲/۵ = ۳/۴ × ۵/۲ = ۱۵/۸⁩. تقسیم بر کسری که صورتش صفر است (صفر) تعریف نمی‌شود.

عدد مخلوط را چطور به کسر تبدیل کنیم؟

مخرج را در عدد صحیح ضرب کن و صورت را به آن اضافه کن، مخرج همان می‌ماند. ⁦۲ ۱/۳ = (۲ × ۳ + ۱)/۳ = ۷/۳⁩. برعکس: ۷ را بر ۳ تقسیم کن؛ خارج‌قسمت (۲) عدد صحیح و باقی‌مانده (۱) صورت کسر است.

کسر را چطور ساده کنیم؟

صورت و مخرج را بر ب.م.م‌شان تقسیم می‌کنیم. ب.م.م ۱۸ و ۲۴ برابر ۶ است، پس ⁦۱۸/۲۴ = ۳/۴⁩. اگر ب.م.م ۱ باشد کسر ساده‌شده است.

چرا در ضرب کسرها مخرج مشترک لازم نیست؟

چون ضرب یعنی «کسری از کسر». ⁦۱/۲ از ۱/۳⁩ یعنی تکه‌ای که از ۱/۳ نصف شده، یعنی ۱/۶. صورت‌ها در هم و مخرج‌ها در هم ضرب می‌شوند؛ مخرج مشترک فقط برای جمع و تفریق لازم است.

این را کامل یاد بگیر

ابزارهای دیگر