تصویر شاخص نوشته: جدول سینوس، کسینوس و تانژانت زاویه‌های خاص: ۳۰، ۴۵ و ۶۰ درجه

جدول سینوس، کسینوس و تانژانت زاویه‌های خاص: ۳۰، ۴۵ و ۶۰ درجه

۱۴ آبان ۱۴۰۵ مبانی ریاضی

tan 60° برابر √3 است، یعنی حدود 1.732. sin 30° برابر 1/2 و tan 45° برابر 1 است. همهٔ مقدارهای زاویه‌های خاص را جدول زیر نشان می‌دهد، و همه از دو مثلث ساده به دست می‌آیند.

جدول زاویه‌های خاص

زاویه sin cos tan
0° 0 1 0
30° 1/2 = 0.5 √3/2 ≈ 0.866 1/√3 ≈ 0.577
45° √2/2 ≈ 0.707 √2/2 ≈ 0.707 1
60° √3/2 ≈ 0.866 1/2 = 0.5 √3 ≈ 1.732
90° 1 0 تعریف‌نشده

یادآوری تعریف‌ها: در مثلث قائم‌الزاویه، sin یعنی مقابل تقسیم بر وتر، cos یعنی مجاور تقسیم بر وتر و تانژانت یعنی مقابل تقسیم بر مجاور.

ساختن ۴۵ درجه از نصف مربع

مربعی با ضلع 1 را از قطر نصف کن. مثلثی با دو ضلع 1 و دو زاویهٔ 45° داری. طبق فیثاغورس، وتر √(1² + 1²) = √2 است. پس:

  • sin 45° = 1/√2 = √2/2
  • cos 45° = 1/√2 = √2/2
  • tan 45° = 1/1 = 1

ساختن ۳۰ و ۶۰ درجه از نصف مثلث متساوی‌الاضلاع

مثلث متساوی‌الاضلاعی با ضلع 2 را از وسط نصف کن. هر زاویه‌اش 60° بود، پس مثلث قائم تازه زاویه‌های 30° و 60° دارد. وتر 2 است و ضلع کوتاه 1. ضلع سوم √(2² − 1²) = √3 است.

از دید زاویهٔ 60°، مقابل √3 است و مجاور 1:

  • sin 60° = √3/2
  • cos 60° = 1/2
  • tan 60° = √3/1 = √3

از دید زاویهٔ 30° همان مثلث جای مقابل و مجاور را عوض می‌کند:

  • sin 30° = 1/2
  • cos 30° = √3/2
  • tan 30° = 1/√3

سینوس هر زاویه با کسینوس متمم آن برابر است: sin 30° = cos 60°.

چرا tan 90° تعریف نشده است

tan θ = sin θ ÷ cos θ است. در 90° کسینوس صفر است و تقسیم بر صفر جواب ندارد. با نزدیک‌شدن به 90° تانژانت خیلی بزرگ می‌شود: tan 89.9° حدود 573 است.

یک مثال

از ۱۰ متری یک درخت، نوک آن را با زاویهٔ 60° می‌بینی. ارتفاع از سطح چشم:

10 × tan 60° = 10 × √3 ≈ 17.3 متر

با زاویهٔ 30° همین حساب حدود 5.8 متر می‌شود. این مثال نشان می‌دهد تانژانت متناسب با زاویه رشد نمی‌کند: زاویه دو برابر شد، ولی ارتفاع سه برابر.

با ماشین‌حساب یا پایتون

ماشین‌حساب باید روی درجه باشد، نه رادیان. در پایتون تابع‌ها رادیان می‌گیرند:

import math

for angle in (30, 45, 60):
    r = math.radians(angle)
    print(angle, round(math.sin(r), 3), round(math.cos(r), 3), round(math.tan(r), 3))

خروجی:

30 0.5 0.866 0.577
45 0.707 0.707 1.0
60 0.866 0.5 1.732

جمع‌بندی

به‌جای حفظ جدول، دو مثلث را به یاد بسپار: نصف مربع و نصف مثلث متساوی‌الاضلاع. خودآموز ریشه مثلثات را از نسبت و تشابه می‌سازد، و خودآموز دانلودی ریشه نسخهٔ دانلودی همان دوره است.

اگر می‌خواهی این موضوع را کامل یاد بگیری

خودآموز ریشه

خودآموز ریاضی از چهار عمل تا هوش مصنوعی

هیچ ایدهٔ پیشرفته‌ای در ریاضی از هوا نیامده؛ هر کدام ریشه‌ای در چیزی ساده دارد که همین حالا بلدی. از «عدد یعنی چه» شروع می‌کنیم و به همان ریاضی‌ای می‌رسیم که هوش مصنوعی با آن آموزش می‌بیند — بدون حفظ‌کردنِ بی‌دلیل و بدون فرضِ اینکه قبلاً چیزی بلد بوده‌ای.

  • ۸ ترم
  • ۷۳ فصل
  • همهٔ فصل‌ها رایگان

برای خواندن بدون اینترنت

خودآموز دانلودی ریشه

PDF، EPUB، MOBI · ۵۶۵ صفحه

۳۹۹٬۰۰۰ تومان

دیدن نسخهٔ دانلودی

قدم بعدی