
قواعد علامت در ریاضی: منفی در منفی و جمع و تفریق عددهای منفی
در ضرب و تقسیم، دو علامت یکسان جواب مثبت میدهد و دو علامت مخالف جواب منفی. پس منفی در منفی مثبت است: (−2) × (−3) = 6. این قاعده فقط برای ضرب و تقسیم است. در جمع، (−3) + (−4) = −7 منفی میماند.
قاعدهٔ ضرب و تقسیم
| علامتها | نتیجه | ضرب | تقسیم |
|---|---|---|---|
| مثبت و مثبت | مثبت | 2 × 3 = 6 |
6 ÷ 2 = 3 |
| منفی و منفی | مثبت | (−2) × (−3) = 6 |
(−6) ÷ (−2) = 3 |
| منفی و مثبت | منفی | (−2) × 3 = −6 |
(−6) ÷ 2 = −3 |
| مثبت و منفی | منفی | 2 × (−3) = −6 |
6 ÷ (−2) = −3 |
چرا تقسیم همان قاعده را دارد؟ چون تقسیم برعکس ضرب است. اگر (−2) × (−3) = 6 باشد، آنوقت 6 ÷ (−3) = −2 است.
دلیل مثبتشدن منفی در منفی را در چرا منفی ضربدر منفی میشود مثبت با سه استدلال، از شهود تا اثبات، میبینی.
«منفی در منفی مثبت است» دربارهٔ ضرب است، نه جمع.
چند عامل منفی
تعداد عاملهای منفی را بشمار. اگر زوج باشد نتیجه مثبت است و اگر فرد باشد منفی:
| عبارت | تعداد منفی | نتیجه |
|---|---|---|
(−1) × (−1) |
۲ | 1 |
(−1) × (−1) × (−1) |
۳ | −1 |
قاعدهٔ جمع
جمع را با قدر مطلق فکر کن، یعنی فاصله از صفر:
- علامتها یکسان: قدر مطلقها را جمع کن و همان علامت را بگذار.
(−3) + (−4) = −7 - علامتها مخالف: قدر مطلقها را از هم کم کن و علامت عدد بزرگتر را بگذار.
(−3) + 7 = 4و3 + (−7) = −4
قاعدهٔ تفریق
تفریق یعنی جمع با قرینه. پس هر تفریق را به جمع تبدیل کن:
| تفریق | تبدیل به جمع | نتیجه |
|---|---|---|
5 − (−2) |
5 + 2 |
7 |
−3 − 4 |
(−3) + (−4) |
−7 |
دام توان
پرانتز همهچیز را عوض میکند:
| عبارت | معنی | نتیجه |
|---|---|---|
(−2)² |
(−2) × (−2) |
4 |
−2² |
−(2 × 2) |
−4 |
(−2)³ |
(−2) × (−2) × (−2) |
−8 |
در −2² توان فقط روی 2 است و منفی بیرون میماند. توان زوج عدد منفی مثبت است و توان فرد آن منفی.
سه اشتباه رایج
- قاعدهٔ ضرب روی جمع.
(−3) + (−4)مثبت نمیشود. - جاانداختن پرانتز.
(−2)²و−2²یکی نیستند. - تفریق از عبارت داخل پرانتز.
5 − (2 − 3)برابر6است، چون داخل پرانتز−1میشود.
جمعبندی
اول بپرس عمل چیست. در ضرب و تقسیم فقط علامتها را مقایسه کن. در جمع به فاصله از صفر فکر کن. در تفریق، اول آن را به جمع با قرینه تبدیل کن.
خودآموز ریشه عددهای منفی را از محور عددی شروع میکند و دلیل هر قاعده را میگوید. خودآموز دانلودی ریشه نسخهٔ دانلودی همان دوره است.
اگر میخواهی این موضوع را کامل یاد بگیری
خودآموز ریاضی از چهار عمل تا هوش مصنوعی
هیچ ایدهٔ پیشرفتهای در ریاضی از هوا نیامده؛ هر کدام ریشهای در چیزی ساده دارد که همین حالا بلدی. از «عدد یعنی چه» شروع میکنیم و به همان ریاضیای میرسیم که هوش مصنوعی با آن آموزش میبیند — بدون حفظکردنِ بیدلیل و بدون فرضِ اینکه قبلاً چیزی بلد بودهای.
- ۸ ترم
- ۷۳ فصل
- همهٔ فصلها رایگان




