علوم پنجم دبستان · آزمون مستمر
آزمون مستمر ۱ علوم پنجم دبستان
این آزمون کوتاه ۱۲ سؤالی مثل آزمون مستمر کلاس است و سه درس پشت سر هم را میسنجد: زنگ علوم، مادّه تغییر میکند، رنگینکمان. زمانسنج را روشن کن و اول خودت فکر کن و جواب بده؛ بعد توضیح هر سؤال و نمرهٔ هر درس را ببین تا بدانی کدام قسمت را دوباره بخوانی. اگر معلمت آزمون مستمر را از درسهای دیگری گرفته، سؤالهای همان درسها را ملاک بگیر.
از این فصلها: فصل ۱، زنگ علوم؛ فصل ۲، مادّه تغییر میکند؛ فصل ۳، رنگینکمان
آزمون مستمر ۱
۱۲ سؤال از ۳ فصل، ۲۰ دقیقه.
سؤالها و پاسخنامه
اگر میخواهی آزمون را زماندار بزنی، همان بالا شروعش کن؛ اینجا همهٔ سؤالها را با پاسخ و توضیح میبینی.
سؤالهای آزمون ۱۲ سؤال
نمایش سؤالها و پاسخها
سؤال ۱گروه الف کاغذ بزرگتر و گروه ب کاغذ کوچکتر را از ارتفاعهای متفاوت رها کردند و کاغذ بزرگتر دیرتر رسید. چرا نمیتوان نتیجه گرفت که اندازهٔ کاغذ دلیل بوده است؟
فصل ۱: زنگ علوم
- چون دو چیز با هم عوض شدهاند: اندازهٔ کاغذ و ارتفاع رها کردن (پاسخ درست)
- چون کاغذ کوچکتر همیشه دیرتر میرسد
- چون پیشبینی گروهها با هم فرق داشته است
برای فهمیدن اثر اندازه باید فقط اندازه عوض شود و ارتفاع ثابت بماند. وقتی دو چیز با هم عوض شود، نمیدانیم اثر از کدام بوده است.
سؤال ۲یک ورقهٔ صاف ۹ ثانیه و یک ورقهٔ مچالهشدهٔ همجنس ۳ ثانیه در هوا ماند. ورقهٔ مچالهشده چند ثانیه زودتر رسید؟
فصل ۱: زنگ علوم
پاسخ: 6ثانیه
برای «چقدر زودتر؟» دو زمان را از هم کم میکنیم: ۹ − ۳ = ۶ ثانیه. ورقهٔ صاف پهن است و هوا آن را بیشتر نگه میدارد.
سؤال ۳کدام جمله یک «مشاهده» است؟
فصل ۱: زنگ علوم
- فکر میکنم فرفرهٔ بالبلندتر دیرتر میرسد.
- اگر ارتفاع رها کردن بیشتر شود، فرفره دیرتر میرسد.
- فرفرهٔ سهگیرهای در هر سه بار زودتر از فرفرهٔ بدون گیره به زمین رسید. (پاسخ درست)
مشاهده چیزی است که دیده یا اندازه گرفتهایم. دو جملهٔ دیگر حدس و پیشبینیاند و هنوز آزمایش نشدهاند.
سؤال ۴مراحل یک کاوش را به ترتیب بچین.
فصل ۱: زنگ علوم
ترتیب درست:- سؤالی علمی میپرسیم
- پیشبینی میکنیم
- آزمایش عادلانه را چند بار انجام میدهیم
- مشاهدهها را در جدول مینویسیم
- نتیجه را از مشاهدهها میگیریم
اول پرسش و پیشبینی میآید، بعد آزمایش عادلانه با تکرار و جدول. نتیجه را آخر از مشاهدههای خودمان مینویسیم، نه از آنچه دلمان میخواهد.
سؤال ۵آبنمکی را چند روز در نعلبکی کنار پنجره گذاشتیم. آب کم شد و دانههای سفید ماند. این نشان میدهد که…
فصل ۲: مادّه تغییر میکند
- نمک در آب از بین نرفته بود و حل شدن تغییر فیزیکی است (پاسخ درست)
- نمک به آب تبدیل شده و تغییر شیمیایی رخ داده است
- نمک در آفتاب سوخته و مادّهٔ تازهای ساخته شده است
وقتی آب بخار شد، نمک دوباره پیدا شد؛ پس فقط در آب پخش شده بود و جنسش عوض نشده بود. این نشانهٔ تغییر فیزیکی است.
سؤال ۶کدام ترکیب نشانهها بیشتر به تغییر شیمیایی اشاره میکند؟
فصل ۲: مادّه تغییر میکند
- فقط شکل عوض شده و میتوان آن را برگرداند
- رنگ و بوی تازه همراه با اینکه نمیتوان مادّهٔ اول را پس گرفت (پاسخ درست)
- فقط حباب دیدهایم و آب هنوز آب است
تغییر شیمیایی مادّهٔ تازهای میسازد که رنگ، بو یا مزهٔ دیگری دارد و برگشتن به حالت اول سخت است. یک نشانهٔ تنها، مثل حباب آب جوش، کافی نیست.
سؤال ۷شیری که بیرون یخچال مانده بود بعد از ۲ روز و شیری که در یخچال بود بعد از ۹ روز ترش شد. شیر یخچال چند روز دیرتر ترش شد؟
فصل ۲: مادّه تغییر میکند
پاسخ: 7روز
اختلاف زمانها ۹ − ۲ = ۷ روز است. سرما تغییر شیمیایی خراب شدن شیر را کُند میکند.
سؤال ۸هر تغییر را به توضیح درستش وصل کن.
فصل ۲: مادّه تغییر میکند
جفتهای درست:- شخم زدن زمین با گاوآهن ← انسان با ابزار آن را انجام میدهد؛ فیزیکی است
- پخته شدن نان در تنور ← انسان راه میاندازد؛ شیمیایی است
- جاری شدن آب باران از دامنهٔ کوه ← بدون دخالت انسان رخ میدهد؛ فیزیکی است
- زنگ زدن میخ در باران ← شیمیایی و کُند است
شخم زدن فقط خاک را زیر و رو میکند و فیزیکی است، ولی پخته شدن نان مادّهٔ تازه میسازد. آب باران خودش جاری میشود و جنسش عوض نمیشود و زنگ زدن میخ به رطوبت نیاز دارد و آرام است.
سؤال ۹با یک آبپاش مهساز، پشت به خورشید، آب را در هوا میپاشیم. چه میبینیم؟
فصل ۳: رنگینکمان
- رنگینکمانی کوچک، چون ذرّههای ریز آب نور را به رنگهایش تجزیه میکنند (پاسخ درست)
- رنگینکمانی نمیبینیم، چون رنگینکمان فقط بعد از باران ساخته میشود
- رنگینکمانی میبینیم، چون آب پاشیدهشده رنگی است
برای رنگینکمان به خورشید، ذرّههای ریز آب در هوا و تماشاگری با پشت به خورشید نیاز داریم. باران لازم نیست و آب رنگی هم به نور اضافه نمیکند.
سؤال ۱۰«کانون» عدسی چیست؟
فصل ۳: رنگینکمان
- قسمتی از عدسی که از همه جا ضخیمتر است
- نقطهای که پرتوهای نور بعد از گذشتن از عدسی در آن جمع میشوند (پاسخ درست)
- جایی که جسم را برای دیدن روی عدسی میگذاریم
عدسی مسیر نور را کج میکند و پرتوها در نقطهای به نام کانون به هم میرسند. فاصلهٔ کانون تا عدسی در ذرّهبینهای مختلف فرق دارد.
سؤال ۱۱فاصلهٔ کانون سه ذرّهبین ۸ و ۱۲ و ۵ سانتیمتر است. بزرگترین و کوچکترین فاصله چند سانتیمتر اختلاف دارند؟
فصل ۳: رنگینکمان
پاسخ: 7سانتیمتر
بزرگترین فاصله ۱۲ و کوچکترین ۵ است و اختلافشان ۱۲ − ۵ = ۷ سانتیمتر است. فاصلهٔ کانون در عدسیهای گوناگون یکی نیست.
سؤال ۱۲مراحل ساخته شدن رنگینکمان را به ترتیب بچین.
فصل ۳: رنگینکمان
ترتیب درست:- نور سفید خورشید به ذرّههای ریز آب در هوا میرسد
- نور در ذرّه کج میشود و هر رنگ به اندازهٔ خودش جدا میشود
- نور به دیوارهٔ پشتی ذرّه میخورد و برمیگردد
- رنگها به چشم کسی که پشتش به خورشید است میرسند
اول نور وارد ذرّه میشود و رنگهایش از هم جدا میشوند. بعد از دیوارهٔ پشتی برمیگردند و به چشم کسی میرسند که پشت به خورشید ایستاده است.
آزمون نوبت اول علوم پنجم دبستان را هم امتحان کن.