علوم پنجم دبستان · آزمون مستمر

آزمون مستمر ۱ علوم پنجم دبستان

این آزمون کوتاه ۱۲ سؤالی مثل آزمون مستمر کلاس است و سه درس پشت سر هم را می‌سنجد: زنگ علوم، مادّه تغییر می‌کند، رنگین‌کمان. زمان‌سنج را روشن کن و اول خودت فکر کن و جواب بده؛ بعد توضیح هر سؤال و نمرهٔ هر درس را ببین تا بدانی کدام قسمت را دوباره بخوانی. اگر معلمت آزمون مستمر را از درس‌های دیگری گرفته، سؤال‌های همان درس‌ها را ملاک بگیر.

از این فصل‌ها: فصل ۱، زنگ علوم؛ فصل ۲، مادّه تغییر می‌کند؛ فصل ۳، رنگین‌کمان

آزمون مستمر ۱

۱۲ سؤال از ۳ فصل، ۲۰ دقیقه.

سؤال‌ها و پاسخ‌نامه

اگر می‌خواهی آزمون را زمان‌دار بزنی، همان بالا شروعش کن؛ اینجا همهٔ سؤال‌ها را با پاسخ و توضیح می‌بینی.

سؤال‌های آزمون ۱۲ سؤال

نمایش سؤال‌ها و پاسخ‌ها
  1. سؤال ۱گروه الف کاغذ بزرگ‌تر و گروه ب کاغذ کوچک‌تر را از ارتفاع‌های متفاوت رها کردند و کاغذ بزرگ‌تر دیرتر رسید. چرا نمی‌توان نتیجه گرفت که اندازهٔ کاغذ دلیل بوده است؟

    فصل ۱: زنگ علوم

    • چون دو چیز با هم عوض شده‌اند: اندازهٔ کاغذ و ارتفاع رها کردن (پاسخ درست)
    • چون کاغذ کوچک‌تر همیشه دیرتر می‌رسد
    • چون پیش‌بینی گروه‌ها با هم فرق داشته است

    برای فهمیدن اثر اندازه باید فقط اندازه عوض شود و ارتفاع ثابت بماند. وقتی دو چیز با هم عوض شود، نمی‌دانیم اثر از کدام بوده است.

  2. سؤال ۲یک ورقهٔ صاف ۹ ثانیه و یک ورقهٔ مچاله‌شدهٔ هم‌جنس ۳ ثانیه در هوا ماند. ورقهٔ مچاله‌شده چند ثانیه زودتر رسید؟

    فصل ۱: زنگ علوم

    پاسخ: 6ثانیه

    برای «چقدر زودتر؟» دو زمان را از هم کم می‌کنیم: ⁦۹ − ۳ = ۶⁩ ثانیه. ورقهٔ صاف پهن است و هوا آن را بیشتر نگه می‌دارد.

  3. سؤال ۳کدام جمله یک «مشاهده» است؟

    فصل ۱: زنگ علوم

    • فکر می‌کنم فرفرهٔ بال‌بلندتر دیرتر می‌رسد.
    • اگر ارتفاع رها کردن بیشتر شود، فرفره دیرتر می‌رسد.
    • فرفرهٔ سه‌گیره‌ای در هر سه بار زودتر از فرفرهٔ بدون گیره به زمین رسید. (پاسخ درست)

    مشاهده چیزی است که دیده یا اندازه گرفته‌ایم. دو جملهٔ دیگر حدس و پیش‌بینی‌اند و هنوز آزمایش نشده‌اند.

  4. سؤال ۴مراحل یک کاوش را به ترتیب بچین.

    فصل ۱: زنگ علوم

    ترتیب درست:
    1. سؤالی علمی می‌پرسیم
    2. پیش‌بینی می‌کنیم
    3. آزمایش عادلانه را چند بار انجام می‌دهیم
    4. مشاهده‌ها را در جدول می‌نویسیم
    5. نتیجه را از مشاهده‌ها می‌گیریم

    اول پرسش و پیش‌بینی می‌آید، بعد آزمایش عادلانه با تکرار و جدول. نتیجه را آخر از مشاهده‌های خودمان می‌نویسیم، نه از آنچه دلمان می‌خواهد.

  5. سؤال ۵آب‌نمکی را چند روز در نعلبکی کنار پنجره گذاشتیم. آب کم شد و دانه‌های سفید ماند. این نشان می‌دهد که…

    فصل ۲: مادّه تغییر می‌کند

    • نمک در آب از بین نرفته بود و حل شدن تغییر فیزیکی است (پاسخ درست)
    • نمک به آب تبدیل شده و تغییر شیمیایی رخ داده است
    • نمک در آفتاب سوخته و مادّهٔ تازه‌ای ساخته شده است

    وقتی آب بخار شد، نمک دوباره پیدا شد؛ پس فقط در آب پخش شده بود و جنسش عوض نشده بود. این نشانهٔ تغییر فیزیکی است.

  6. سؤال ۶کدام ترکیب نشانه‌ها بیشتر به تغییر شیمیایی اشاره می‌کند؟

    فصل ۲: مادّه تغییر می‌کند

    • فقط شکل عوض شده و می‌توان آن را برگرداند
    • رنگ و بوی تازه همراه با اینکه نمی‌توان مادّهٔ اول را پس گرفت (پاسخ درست)
    • فقط حباب دیده‌ایم و آب هنوز آب است

    تغییر شیمیایی مادّهٔ تازه‌ای می‌سازد که رنگ، بو یا مزهٔ دیگری دارد و برگشتن به حالت اول سخت است. یک نشانهٔ تنها، مثل حباب آب جوش، کافی نیست.

  7. سؤال ۷شیری که بیرون یخچال مانده بود بعد از ۲ روز و شیری که در یخچال بود بعد از ۹ روز ترش شد. شیر یخچال چند روز دیرتر ترش شد؟

    فصل ۲: مادّه تغییر می‌کند

    پاسخ: 7روز

    اختلاف زمان‌ها ⁦۹ − ۲ = ۷⁩ روز است. سرما تغییر شیمیایی خراب شدن شیر را کُند می‌کند.

  8. سؤال ۸هر تغییر را به توضیح درستش وصل کن.

    فصل ۲: مادّه تغییر می‌کند

    جفت‌های درست:
    • شخم زدن زمین با گاوآهن ← انسان با ابزار آن را انجام می‌دهد؛ فیزیکی است
    • پخته شدن نان در تنور ← انسان راه می‌اندازد؛ شیمیایی است
    • جاری شدن آب باران از دامنهٔ کوه ← بدون دخالت انسان رخ می‌دهد؛ فیزیکی است
    • زنگ زدن میخ در باران ← شیمیایی و کُند است

    شخم زدن فقط خاک را زیر و رو می‌کند و فیزیکی است، ولی پخته شدن نان مادّهٔ تازه می‌سازد. آب باران خودش جاری می‌شود و جنسش عوض نمی‌شود و زنگ زدن میخ به رطوبت نیاز دارد و آرام است.

  9. سؤال ۹با یک آب‌پاش مه‌ساز، پشت به خورشید، آب را در هوا می‌پاشیم. چه می‌بینیم؟

    فصل ۳: رنگین‌کمان

    • رنگین‌کمانی کوچک، چون ذرّه‌های ریز آب نور را به رنگ‌هایش تجزیه می‌کنند (پاسخ درست)
    • رنگین‌کمانی نمی‌بینیم، چون رنگین‌کمان فقط بعد از باران ساخته می‌شود
    • رنگین‌کمانی می‌بینیم، چون آب پاشیده‌شده رنگی است

    برای رنگین‌کمان به خورشید، ذرّه‌های ریز آب در هوا و تماشاگری با پشت به خورشید نیاز داریم. باران لازم نیست و آب رنگی هم به نور اضافه نمی‌کند.

  10. سؤال ۱۰«کانون» عدسی چیست؟

    فصل ۳: رنگین‌کمان

    • قسمتی از عدسی که از همه جا ضخیم‌تر است
    • نقطه‌ای که پرتوهای نور بعد از گذشتن از عدسی در آن جمع می‌شوند (پاسخ درست)
    • جایی که جسم را برای دیدن روی عدسی می‌گذاریم

    عدسی مسیر نور را کج می‌کند و پرتوها در نقطه‌ای به نام کانون به هم می‌رسند. فاصلهٔ کانون تا عدسی در ذرّه‌بین‌های مختلف فرق دارد.

  11. سؤال ۱۱فاصلهٔ کانون سه ذرّه‌بین ۸ و ۱۲ و ۵ سانتی‌متر است. بزرگ‌ترین و کوچک‌ترین فاصله چند سانتی‌متر اختلاف دارند؟

    فصل ۳: رنگین‌کمان

    پاسخ: 7سانتی‌متر

    بزرگ‌ترین فاصله ۱۲ و کوچک‌ترین ۵ است و اختلافشان ⁦۱۲ − ۵ = ۷⁩ سانتی‌متر است. فاصلهٔ کانون در عدسی‌های گوناگون یکی نیست.

  12. سؤال ۱۲مراحل ساخته شدن رنگین‌کمان را به ترتیب بچین.

    فصل ۳: رنگین‌کمان

    ترتیب درست:
    1. نور سفید خورشید به ذرّه‌های ریز آب در هوا می‌رسد
    2. نور در ذرّه کج می‌شود و هر رنگ به اندازهٔ خودش جدا می‌شود
    3. نور به دیوارهٔ پشتی ذرّه می‌خورد و برمی‌گردد
    4. رنگ‌ها به چشم کسی که پشتش به خورشید است می‌رسند

    اول نور وارد ذرّه می‌شود و رنگ‌هایش از هم جدا می‌شوند. بعد از دیوارهٔ پشتی برمی‌گردند و به چشم کسی می‌رسند که پشت به خورشید ایستاده است.

آزمون نوبت اول علوم پنجم دبستان را هم امتحان کن.