ریاضی و آمار دهم انسانی · آزمون آزمایشی

آزمون نوبت اول ریاضی و آمار دهم انسانی

این آزمون ۲۲ سؤالی مثل امتحان نوبت اول دی‌ماه، فصل‌های ۱ و ۲ کتاب ریاضی و آمار دهم رشتهٔ انسانی را می‌سنجد: معادلهٔ درجهٔ دوم و تابع. اگر از ریاضی دلهره داری، نگران نباش؛ هر سؤال یک قدم است و جواب تشریحی‌اش کنار آن می‌ماند. زمان‌سنج را روشن کن، با کاغذ و مداد جواب بده و تا آخر سراغ پاسخ‌ها نرو؛ بعد نمرهٔ هر فصل را ببین تا بدانی کجا را دوباره مرور کنی. محدودهٔ دقیق امتحان را دبیر هر مدرسه تعیین می‌کند؛ اگر دبیرت فصل کمتر یا بیشتری گفته، سؤال‌های همان فصل را ملاک بگیر.

از این فصل‌ها: فصل ۱، معادلهٔ درجهٔ دوم؛ فصل ۲، تابع

آزمون نوبت اول

۲۲ سؤال از ۲ فصل، ۷۵ دقیقه.

سؤال‌ها و پاسخ‌نامه

اگر می‌خواهی آزمون را زمان‌دار بزنی، همان بالا شروعش کن؛ اینجا همهٔ سؤال‌ها را با پاسخ و توضیح می‌بینی.

سؤال‌های آزمون ۲۲ سؤال

نمایش سؤال‌ها و پاسخ‌ها
  1. سؤال ۱معادلهٔ را حل کن. چند است؟

    فصل ۱: معادلهٔ درجهٔ دوم

    پاسخ: 11

    پرانتز را باز کن: . حالا جمله‌های دارای را یک طرف ببر: ، یعنی . برای اطمینان جای‌گذاری کن: و .

  2. سؤال ۲مراحل حل یک مسئلهٔ توصیفی را به ترتیب بچین.

    فصل ۱: معادلهٔ درجهٔ دوم

    ترتیب درست:
    1. مجهول را با یک حرف، مثلاً ، نشان بده
    2. جمله‌های مسئله را به یک معادله ترجمه کن
    3. معادله را حل کن
    4. معنای جواب را وارسی کن (مثلاً طول یا تعداد منفی نباشد)

    اول باید بدانیم دنبال چه می‌گردیم (مجهول)، بعد مسئله را با زبان ریاضی می‌نویسیم، بعد حل می‌کنیم و آخر از همه بررسی می‌کنیم که جواب در دنیای واقعی معنا دارد. اگر جواب منفی برای تعداد یا طول درآمد، یعنی یا اشتباه حل کرده‌ایم یا آن جواب پذیرفتنی نیست.

  3. سؤال ۳مجموع سه عدد صحیح متوالی ۶۶ است. بزرگ‌ترین آن‌ها کدام است؟

    فصل ۱: معادلهٔ درجهٔ دوم

    پاسخ: 23

    اگر کوچک‌ترین عدد باشد، دو عدد دیگر و هستند. معادله: ، پس و . عددها ۲۱، ۲۲ و ۲۳ هستند و بزرگ‌ترین ۲۳ است. اگر ۲۱ نوشتی، به‌جای خواستهٔ مسئله مجهولت را جواب داده‌ای.

  4. سؤال ۴مجموعهٔ جواب معادلهٔ کدام است؟

    فصل ۱: معادلهٔ درجهٔ دوم

    • (پاسخ درست)

    همه چیز را یک طرف ببر: و فاکتور بگیر: . حاصل‌ضرب صفر است، پس یا . اگر دو طرف را بر تقسیم کنی، فقط به دست می‌آید و ریشهٔ گم می‌شود؛ چون ممکن است خودِ صفر باشد.

  5. سؤال ۵معادلهٔ یک ریشهٔ مثبت دارد. آن ریشه چند است؟

    فصل ۱: معادلهٔ درجهٔ دوم

    پاسخ: 7

    دنبال دو عدد می‌گردیم که حاصل‌ضربشان و مجموعشان باشد: و . پس و ریشه‌ها و هستند. ریشهٔ مثبت ۷ است. بررسی: .

  6. سؤال ۶مجموعهٔ جواب معادلهٔ کدام است؟

    فصل ۱: معادلهٔ درجهٔ دوم

    • (پاسخ درست)

    عدد ۹ دو جذر دارد: و . پس یا و جواب‌ها و . اگر فقط ۵ را نوشتی، جذر منفی را فراموش کرده‌ای. یعنی ۲ را با علامت اشتباه جابه‌جا کرده‌ای.

  7. سؤال ۷معادلهٔ چند ریشهٔ حقیقی دارد؟

    فصل ۱: معادلهٔ درجهٔ دوم

    • یک ریشهٔ مضاعف دارد
    • دو ریشهٔ متمایز دارد
    • بی‌شمار ریشه دارد
    • هیچ ریشهٔ حقیقی ندارد (پاسخ درست)

    مقدار منفی است. جذر عدد منفی در اعداد حقیقی وجود ندارد، پس ریشهٔ حقیقی نداریم. اگر صفر بود ریشهٔ مضاعف داشتیم و اگر مثبت بود دو ریشه.

  8. سؤال ۸به ازای چه مقداری از معادلهٔ ریشهٔ مضاعف دارد؟

    فصل ۱: معادلهٔ درجهٔ دوم

    • (پاسخ درست)

    ریشهٔ مضاعف یعنی . اینجا ، پس و . بررسی: که دقیقاً یک ریشه دارد. عدد ۳۶ فقط مربع ضریب است، نه جواب.

  9. سؤال ۹عدد ۳ یک ریشهٔ معادلهٔ است. ریشهٔ دیگر چند است؟

    فصل ۱: معادلهٔ درجهٔ دوم

    پاسخ: 5

    مجموع ریشه‌های برابر است. پس ریشهٔ دیگر است. (اگر بخواهی را هم بدانی: .) لازم نبود را پیدا کنیم.

  10. سؤال ۱۰سود یک کارگاه از فروش قطعه، (به هزار سکه) است. کمترین تعداد قطعه برای سربه‌سر شدن (سود صفر) چند است؟

    فصل ۱: معادلهٔ درجهٔ دوم

    پاسخ: 5

    سربه‌سر یعنی : و با ضرب در : یا . دو نقطهٔ سربه‌سر و داریم؛ کمترین ۵ است. بین ۵ و ۱۵ کارگاه سود می‌کند.

  11. سؤال ۱۱جواب معادلهٔ کدام است؟

    فصل ۱: معادلهٔ درجهٔ دوم

    • و
    • هیچ جوابی ندارد
    • (پاسخ درست)

    کسر وقتی صفر است که صورتش صفر باشد و مخرجش نه. یعنی یا . ولی مخرج را صفر می‌کند و قابل قبول نیست؛ فقط می‌ماند. (بررسی: .)

  12. سؤال ۱۲شیرین یک کار را تنها در ۴ ساعت و نگار همان کار را تنها در ۱۲ ساعت تمام می‌کند. اگر با هم کار کنند، چند ساعت طول می‌کشد؟

    فصل ۱: معادلهٔ درجهٔ دوم

    پاسخ: 3

    در هر ساعت شیرین کار و نگار کار را انجام می‌دهد؛ با هم کار در ساعت. پس کل کار ۳ ساعت طول می‌کشد. جواب ۸ (جمع ۴ و ۱۲ تقسیم بر ۲) غلط است: با هم باید از هر دو سریع‌تر شوند.

  13. سؤال ۱۳کدام رابطه (مجموعهٔ زوج‌های مرتب) تابع نیست؟

    فصل ۲: تابع

    • (پاسخ درست)

    در تابع، هر مؤلفهٔ اول دقیقاً یک مؤلفهٔ دوم دارد. در ورودی ۱ هم با ۲ جفت شده و هم با ۳، پس تابع نیست. تابع است، چون اینکه همهٔ خروجی‌ها ۲ باشند اشکالی ندارد (تابع ثابت)؛ مهم این است که یک ورودی دو خروجی نداشته باشد.

  14. سؤال ۱۴یک تاکسی اینترنتی کرایه را بر اساس مسافت حساب می‌کند. در رابطهٔ «کرایه بر حسب مسافت» کدام متغیر مستقل است؟

    فصل ۲: تابع

    • مسافت پیموده‌شده (پاسخ درست)
    • کرایهٔ پرداختی
    • قیمت هر کیلومتر
    • رنگ خودرو

    متغیر مستقل را ما (یا مسافر) انتخاب می‌کنیم و متغیر وابسته به آن بستگی دارد. مسافتی که می‌رویم را خودمان تعیین می‌کنیم و کرایه از روی آن به دست می‌آید؛ پس کرایه وابسته است. قیمت هر کیلومتر عدد ثابت است و رنگ خودرو به این رابطه ربطی ندارد.

  15. سؤال ۱۵تابع روی دامنهٔ تعریف شده است. برد این تابع چند عضو دارد؟

    فصل ۲: تابع

    پاسخ: 3

    خروجی‌ها را حساب کن: ، ، ، ، . برد فقط مقدارهای متفاوت را دارد: که ۳ عضو است. اگر ۵ گرفتی، خروجی‌های تکراری را هم شمرده‌ای.

  16. سؤال ۱۶تابع خطی داریم و و است. چند است؟

    فصل ۲: تابع

    پاسخ: 16

    شیب . پس و از نتیجه می‌شود . در نتیجه و . راه سریع‌تر: با هر یک واحد افزایش ، تابع ۳ واحد زیاد می‌شود.

  17. سؤال ۱۷خط محور ها را در کدام نقطه قطع می‌کند؟

    فصل ۲: تابع

    • (پاسخ درست)

    روی محور ها است. پس و . نقطهٔ محل برخورد با محور هاست (آنجا ).

  18. سؤال ۱۸هر تابع را به توصیف نمودارش وصل کن.

    فصل ۲: تابع

    جفت‌های درست:
    • ← خط افقی
    • ← خطی که از مبدأ می‌گذرد
    • ← سهمی با دهانهٔ رو به بالا
    • ← سهمی با دهانهٔ رو به پایین

    تابع ثابت همیشه یک مقدار می‌دهد، پس نمودارش افقی است. بدون جملهٔ ثابت است، پس در برابر صفر می‌شود و از مبدأ می‌گذرد. در سهمی علامت ضریب جهت دهانه را مشخص می‌کند: مثبت رو به بالا، منفی رو به پایین.

  19. سؤال ۱۹کمترین مقدار تابع چند است؟

    فصل ۲: تابع

    پاسخ: -13

    ضریب مثبت است، پس دهانه رو به بالا و رأس کمینه است. طول رأس و مقدار تابع آنجا . عدد ۴ جای رأس است، نه کمترین مقدار.

  20. سؤال ۲۰رأس نمودار تابع کجاست؟

    فصل ۲: تابع

    • (پاسخ درست)

    شکل رأسی رأس دارد. چون است، و ؛ رأس . چون منفی است، این رأس بیشینه است. یعنی علامت را اشتباه خوانده‌ای.

  21. سؤال ۲۱دو عدد نامنفی مجموعشان ۲۰ است. بیشترین مقدار ممکن برای حاصل‌ضرب آن‌ها چند است؟

    فصل ۲: تابع

    • ۲۰۰
    • ۱۰
    • ۱۰۰ (پاسخ درست)
    • ۸۰

    اگر یکی باشد، دیگری است و حاصل‌ضرب یک سهمی رو به پایین است. رأس در است و مقدارش می‌شود. پس بهترین حالت وقتی است که هر دو عدد برابر ۱۰ باشند. عدد ۱۰ جای رأس است نه بیشینه.

  22. سؤال ۲۲نمودار و نمودار در دو نقطه یکدیگر را قطع می‌کنند. طول نقطهٔ برخورد مثبت چند است؟

    فصل ۲: تابع

    پاسخ: 3

    در نقطهٔ برخورد خروجی‌ها برابرند، پس ضابطه‌ها را مساوی می‌گذاریم: یعنی یا . طول‌ها و هستند و مثبتش ۳ است. بررسی: و .

آزمون نوبت دوم ریاضی و آمار دهم انسانی را هم امتحان کن.