پیش از قلم زدن باید بدانید رنگ چگونه کار میکند. در این فصل فام، ارزش و اشباع را میشناسید، رنگ اکریلیک را رقیق میکنید، رنگهای انامل و لاکی را میشناسید، قلم مناسب را انتخاب میکنید و پالت و میز کار را آماده میکنید.

سه ویژگی هر رنگ#
هر رنگ سه ویژگی دارد: فام، ارزش و اشباع. اگر این سه را از هم جدا ببینید، بیشتر مشکلهای رنگآمیزی حل میشود.
- فام (
hue) خود رنگ است، مثل قرمز یا آبی. فام نمیگوید رنگ تیره است یا روشن [۱][۲]. - ارزش (
value) میزان روشنی یا تیرگی نسبی است. با افزودن سفید یا سیاه عوض میشود، حتی وقتی فام ثابت میماند [۲]. - اشباع یا کروما (
chroma) یعنی رنگ چقدر پرجان یا خاموش است. لیمو از موز کرومای بیشتری دارد [۱][۲].
در فیگور، نور و سایه را بیشتر با ارزش میسازیم. فام قرمز لباس ثابت میماند، اما در سایه تیرهتر و روی لبه روشنتر میشود.
چرخه رنگ#
چرخه رنگ رابطه رنگها را نشان میدهد. درباره رنگهای اصلی دو دیدگاه هست.
رنگهای اصلی: دو دیدگاه
| دفترچه دانشگاه واشنگتن | روش گلدن |
|---|---|
| سه رنگ اصلی: قرمز، زرد، آبی | نظریه سهرنگ برای نور درست است، نه رنگ |
| از ترکیب آنها: بنفش، سبز، نارنجی | چهار رنگ برای ترکیب پاکتر |
| آبی فتالو، سبز فتالو، زرد هانزا، سرخابی کویناکریدون |
شکل ۱۹-۱: دو دیدگاه درباره رنگهای اصلی. منابع این دو در متن آمده است.
دفترچه دانشگاه واشنگتن سه رنگ اصلی دارد و از ترکیب آنها رنگهای دوم را میسازد [۲]. گلدن (Golden، سازنده رنگ) میگوید این نظریه برای نور درست است، نه برای رنگ. این سازنده چهار رنگ به کار میبرد [۳]. این چهار رنگ Phthalo Blue (Green Shade)، Phthalo Green (Blue Shade)، Hansa Yellow Medium و Quinacridone Magenta هستند [۳]. هدف گلدن از چهار رنگ، ترکیب پاکتر است.

طرحهای رنگی#
طرح رنگی یعنی چند رنگ که با هم کار میکنند. دفترچه دانشگاه واشنگتن شش طرح را نام میبرد: تکرنگ، همسایه (سه رنگ کنار هم)، مکمل (دو رنگ روبهرو)، مکمل شکافته، سهگانه و چهارگانه [۲].
یک رنگ روی زمینههای مختلف متفاوت دیده میشود. به این پدیده تضاد همزمان میگویند [۲]. پس رنگ را روی خود فیگور قضاوت کنید، نه فقط روی پالت.
مکمل و خاموش کردن رنگ#
دو رنگ روبهرو روی چرخه را مکمل میگویند. ترکیب آنها سیاه یا خاکستری میدهد. افزودن کمی مکمل، کروما را پایین میآورد و ممکن است ارزش را هم جابهجا کند [۱].
اگر میخواهید فقط رنگ خاموش شود و تیره نشود، گلدن دو راه میگوید. خاکستری خنثی همارزش را اضافه کنید، یا خاکستری ساختهشده از مکملها و سفید را [۱].
ارزش را ببینید#
ارزش مهمترین چیزی است که چشم تازهکار از آن میگذرد. گلدن دو راه ساده میدهد: چشم را تنگ کنید، یا رنگ را با خاکستریهای خنثی مقایسه کنید [۱].
مقیاس خاکستری گلدن از N1 تا N10 است: N1 سیاه استخوانی، N2 تا N8 خاکستریهای خنثی، و N10 سفید تیتانیوم. همه را زیر یک نور بخوانید [۴].
مقیاس ارزش گلدن
- از 1 تا 4: تیره
- از 4 تا 7: میانی
- از 7 تا 10: روشن
- سیاه استخوانی
- سفید تیتانیوم
شکل ۱۹-۳: مقیاس از گلدن است. نامهای تیره و میانی و روشن تقسیم خود این کتاب است.
🎯 خودت امتحان کن: ارزش رنگهایتان را بسنجید
لازم دارید پنج رنگ از قفسه خودتان، کاغذ سفید، قلم، سفید و سیاه، لامپ روشن، گوشی با حالت عکس سیاهوسفید.
انجام دهید
- از هر رنگ یک مربع روی کاغذ بکشید.
- بگذارید خشک شود.
- یک نوار کوچک هفتمرحلهای از سیاه تا سفید بسازید. در هر خانه کمی سفید بیشتر کنید.
- کاغذ را زیر یک نور بگذارید و چشم را تنگ کنید [۱].
- هر مربع را با نوار جور کنید.
- یک عکس سیاهوسفید بگیرید و حدس خود را بسنجید. این ترفند «روش رایج، آزمایشنشده» است.
چه میبینید و چرا؟ دو رنگ با فام کاملاً متفاوت ممکن است یک ارزش داشته باشند. روی فیگور آن دو از دور در هم میروند. با این نوار میدانید کدام رنگها کنار هم تضاد میدهند و کدام نه.
ترکیب رنگ#
برای ترکیب، بدانید هر رنگ از چه رنگدانهای ساخته شده است.
| نوع رنگدانه | ویژگی | نمونه | ترکیب |
|---|---|---|---|
| معدنی | کدر، مات | خاکیها، کادمیوم، کبالت، تیتانیوم | کروما پایین میآید |
| آلی | شفاف، براق | فتالو، کویناکریدون | روشن و پاک میماند |
منبع جدول: [۵]
گلدن قویترین رنگها از نظر قدرت رنگدهی را Phthalo Blue و Phthalo Green میداند. پس از آنها Naphthol Red Light و Quinacridone Magenta میآیند [۱]. پس از این رنگها کم بردارید.
روشن کردن: افزودن سفید را تینت میگویند. سفید تیتانیوم پاستل کدر میدهد و سفید روی تینت شفاف [۱].
چند ترکیب نمونه گلدن، با همان نامهای رنگ. گلدن فقط «بخش» میگوید و نمیگوید بخش حجمی است یا وزنی [۱]:
| نتیجه | نسبت |
|---|---|
| سیاه | 1 بخش Phthalo Green (B/S)، 2 بخش Naphthol Red Light |
| فیروزهای | 1 بخش Phthalo Blue (G/S)، 1 بخش Phthalo Green (B/S) |
| قرمز روشن | 1 بخش Quinacridone Magenta، 5 بخش Benzimidazolone Yellow Medium |
| سبز درخشان | 1 بخش Phthalo Green، 9 یا 10 بخش Benzimidazolone Yellow Medium |
همان صفحه گلدن برای سبز درخشان دو عدد دارد: در یک بخش 9 بخش زرد و در تمرین دیگری 10 بخش زرد [۱]. دلیل تفاوت را نمیگوید. از 9 بخش شروع کنید و اگر سبز تند بود، زرد را بیشتر کنید.
سیاه ساختن از دو رنگ، روش گلدن
سبز فتالو (۱ بخش) + قرمز نفتول روشن (۲ بخش) = سیاه (ترکیب)
شکل ۱۹-۴: نسبت از راهنمای ترکیب گلدن است. نسبتها برای رنگهای همین سازنده است.
این نسبتها برای رنگهای گلدن است. برند دیگر همین نتیجه را نمیدهد. نسبت را روی پالت خودتان بسنجید.
تغییر هنگام خشک شدن: رنگ اکریلیک خیس روشنتر و خشک تیرهتر است. پس نمونه خشک را ببینید [۵][۱]. براق و مات: براقی رنگ را شدیدتر و مات بودن آن را نرمتر میکند [۵].
🎯 خودت امتحان کن: خیس و خشک
لازم دارید یک رنگ میانی، مقوای آسترخورده، قلم، سشوار یا زمان، گوشی برای عکس.
انجام دهید
- مربعی از رنگ روی مقوا بکشید.
- فوری کنار آن رنگ خیس روی پالت را نگه دارید و عکس بگیرید.
- بگذارید کامل خشک شود.
- با همان نور عکس دوم را بگیرید.
- لکه خیس تازه را کنار لکه خشک بزنید و هر دو را مقایسه کنید.
چه میبینید و چرا؟ لکه خشک تیرهتر از خیس است [۵][۱]. وقتی رنگی را برای تعمیر یا ادامه کار میسازید، نمونه را خشک کنید و بعد تصمیم بگیرید.
رنگ اکریلیک چیست؟#
رنگ مدلسازی معمولاً اکریلیک است، یعنی ذرات پلیمری معلق در آب. گلدن میگوید چسب رنگ اکریلیک امولسیون پلیمری است و رنگها معمولاً حدود 45 تا 55 درصد آب دارند [۵][۶].
وقتی رنگ خشک میشود، آب میرود، ذرات کنار هم فشرده میشوند و بعد نرم میشوند و در هم میآمیزند. حلالهایی که به این آمیختن کمک میکنند دیرتر بیرون میروند و فیلم رنگ سختتر میشود. سورفکتانتها (موادی که رنگ را معلق نگه میدارند) معمولاً 2 تا 6 درصد وزن چسب امولسیونیاند. اگر رنگ در دمایی بسیار پایینتر از دمای نرم شدن پلیمر (Tg) خشک شود، لایهای سست و پودری میماند [۷]. این یافتهها از مرور علمی رنگ هنری است، نه رنگ مدلسازی. با این حال، برداشت ما این است که در اتاق خیلی سرد رنگ نزنید.
ماده ماتکننده معمولاً ذرات خاک دیاتومه یا سیلیس سفید ریز است و کروما و براقی را کم میکند [۵]. پس رنگ مات کمی خاموشتر است.
گرما، آفتاب، پنکه، کولر و هوای خشک خشک شدن را تندتر میکنند. پس فقط به اندازه چند دقیقه کار، رنگ روی پالت بریزید. رنگی را که پوسته یا لخته لاستیکی دارد عوض کنید. ماده کندکننده خشک شدن هست، اما آرمی پینتر نسبتی برای آن نمیدهد [۸].
⚠️ ایمنی رنگ اکریلیک
رنگ اکریلیک مقدار کمی آمونیاک و ذرهای نگهدارنده فرمالدهید دارد. دانشگاه یوتا میگوید آمونیاک ممکن است چشم، بینی و گلوی افراد حساس را تحریک کند. واکنش حساسیتی به فرمالدهید فقط در کسانی رخ میدهد که قبلاً به آن حساس شدهاند [۹]. در کارگاه هیچوقت نخورید و نیاشامید. پس از کار دستها را بشویید [۱۰]. رنگ پاشیدنی قوانین جدا دارد؛ فصل ۲۱ را ببینید.
رنگهای حلالی: انامل و لاکی#
پاسخ کوتاه: این رنگها با آب رقیق نمیشوند و تینر مخصوص خود را میخواهند. ترتیب لایهها هم مهم است. انامل (enamel) و لاکی (lacquer) دو خانواده رایجاند، اما سازندهها نامها را یکسان به کار نمیبرند. پس به برچسب همان بطری نگاه کنید.
| نوع | نمونه | ویژگی | رقیقکننده |
|---|---|---|---|
| انامل | Tamiya Color X-1 |
قلم یا پاشش، روی چوب، فلز و پلاستیک [۱۱] | تینر انامل X-20 [۱۲] |
| لاکی | Tamiya LP-1 |
خشک شدن تند، لایه سخت و مقاوم در برابر انامل [۱۳] | تینر مخصوص [۱۳] |
| اکریلیک حلالی | Mr. Color |
حلال میپرد و رزین سفت میشود. با حلال دوباره حل میشود و با آب مخلوط نمیشود [۱۴] | تینر سازنده |
| اکریلیک با حلال آبپذیر | Aqueous Hobby Color |
حلال آلی آن در آب حل میشود [۱۴] | آب [۱۴] |
| امولسیون | Acrysion |
با واکنش شیمیایی سفت میشود و حلال دوباره حلش نمیکند [۱۴] | آب یا تینر مخصوص [۱۴] |
تامیا میگوید رنگ لاکی را هرگز روی انامل نزنید [۱۱]. برعکس آن شدنی است، چون لایه لاکی در برابر انامل مقاوم است [۱۳]. این قانون برای رنگهای همین سازنده است. ترکیب برندها را روی تکه خراب آزمایش کنید. مستر هابی میگوید برای پلیکربنات رنگ یا آستر سازگاری ندارد [۱۵].
درباره اثر این حلالها روی PLA و رزین چاپی «داده معتبر پیدا نشد». پس اول یک خط رنگ را روی تکه خراب بکشید. اگر سطح نرم یا چسبناک شد، آن رنگ را روی این ماده به کار نبرید.
⚠️ رنگ و تینر حلالی
ترکیب هر بطری فرق دارد، پس برگه داده ایمنی همان بطری را بگیرید. مستر هابی میگوید این برگه را از راه فرم تماس سایت میدهد [۱۵]. برای رنگهای سرگرمی عدد نمیدهیم. حلالهای زیر نمونههای رایج این خانوادهاند، نه ترکیب بطری شما. نقطه اشتعالها از راهنمای جیبی نیوش (
NIOSH، نهاد ایمنی کار آمریکا) است و تبدیل به سلسیوس از ماست.
- حلال نفتی (
mineral spirits): نقطه اشتعال 102 تا 110 °F (حدود 39 تا 43 °C). چشم، بینی و گلو را تحریک میکند و سرگیجه و التهاب پوست میدهد. ورود مایع به ریه التهاب شیمیایی ریه میدهد [۱۶].- زایلن: نقطه اشتعال 90 °F (حدود 32 °C) برای
o-xylene. تحریک، سرگیجه، خوابآلودگی و تهوع میدهد [۱۷].- تولوئن: نقطه اشتعال 40 °F (حدود 4 °C). سردرد، سرگیجه و گیجی میدهد و به کبد و کلیه آسیب میزند [۱۸].
- متیل اتیل کتون: نقطه اشتعال 16 °F (حدود منفی 9 °C). چشم، پوست و بینی را تحریک میکند و سردرد و سرگیجه میدهد [۱۹].
- استون: نقطه اشتعال و حد آن در فصل ۱۷ آمده است.
- ماسک:
N95جلوی بخار را نمیگیرد [۲۰][۲۱]. نیوش برای بخار تولوئن کارتریج بخار آلی را نام میبرد [۱۸]. برگه داده ایمنی بطری خودتان ملاک است.- پوست: حلال را برای پاک کردن رنگ از پوست به کار نبرید [۲۲]. لباس خیس از حلال را درآورید، چون آتش میگیرد [۱۸].
- بلعیدن یا ورود به چشم: فوری به پزشک مراجعه کنید و برگه داده ایمنی را ببرید.
رقیق کردن انامل تامیا برای پاشش، روش سازنده#
- زمان: چند دقیقه
- لازم: رنگ انامل، تینر انامل، ظرف کوچک، قطرهچکان مدرج، همزن، تکه خراب، ماسک نیمصورت با کارتریج بخار آلی و فیلتر ذره (فصل 2 و 21)، دستکش
- ایمنی: کادر «رنگ و تینر حلالی» بالا را پیش از شروع بخوانید.
- پنجرهها را باز کنید، شعله و جرقه را دور کنید و ماسک و دستکش بزنید.
- 5 ml رنگ و 1 ml تینر بریزید. این همان نسبت 2 بخش تینر به 10 بخش رنگ است [۱۱].
- آرام هم بزنید.
- روی تکه خراب بپاشید. جزئیات پاشش در فصل ۲۱ است.
- کار تمام است وقتی رنگ روان و یکدست مینشیند.
- برای قلم: سازنده نسبتی نمیدهد و «داده معتبر پیدا نشد». روی تکه خراب کمکم تینر اضافه کنید.
- برای شستن ابزار: تامیا همین تینر را برای رقیق کردن و شستن معرفی میکند [۱۲].
مانده رنگ و تینر را به فاضلاب، زمین یا جوی آب نریزید [۲۳]. آژانس محیط زیست آمریکا رنگ را در پسماند خطرناک خانگی میآورد و میگوید ماندهها را با هم مخلوط نکنید [۲۳]. مستر هابی میگوید مانده مایع را در روزنامه جذب کنید. روزنامه را در سایه و جای پرهوا خشک کنید، چون ممکن است آتش بگیرد [۱۵]. این گفته برای ژاپن است و همان صفحه میگوید قانون هر محل فرق دارد.
⚠️ پسماند رنگ و تینر
قانون پسماند هر کشور فرق دارد. از شهرداری یا مرکز پسماند خطرناک شهرتان بپرسید کدام مرکز رزین، حلال و دستمال آلوده را میگیرد، و تا پاسخ بگیرید پسماند را در ظرفهای جدا، برچسبدار و دربسته نگه دارید.
اگر در ایران زندگی میکنید: اداره حفاظت محیط زیست شهرستان را بپرسید.
رقیق کردن#
پاسخ کوتاه: برای اکریلیک روی قلم، آب معمولاً کافی است. مقدار آن به روش کار بستگی دارد و باید روی سطح خودتان آزمایش شود.
چقدر آب امن است؟#
گلدن حدود 175 نمونه را با نسبتهای 3:1، 1:1، 1:3، 1:20 و 1:100 آزمایش کرد. سطح آنها چوب و آلومینیوم با آستر گسو (آستر سفید نقاشی) بود. چسبندگی با آزمون خطکشی پس از 24 ساعت و 1 هفته سنجیده شد و حتی در 1:100 شکست نخورد [۶]. به همین دلیل قانون قدیمی 1:1 را «بسیار محافظهکارانه» میخواند [۶].
اما این آزمایش پلاستیک را در بر نمیگیرد. گلدن میگوید چسبندگی مستقیم روی سطحهای نفوذناپذیر مثل پلاستیک و فلز را نسنجیده است. پس باید پیش از استفاده آزمایش کرد [۶]. این نتیجه را مستقیم به فیگور تعمیم ندهید و روی تکه آستری آزمایش کنید. آزمایش جدای گلدن روی ورق پلاستیکی در فصل ۱۸ آمده است [۲۴].
دو رنگ Raw Umber و Anthraquinone Blue در رقت زیاد رفتار متفاوتی داشتند [۶]. برای رقت بیشتر از 1:20، گلدن دستکم 1 بخش مدیوم گلدن برای 10 بخش آب را میگوید [۶].
چقدر برای هر روش؟#
| روش | رقت | چه کسی میگوید |
|---|---|---|
| ترکیب خیس | مستقیم از بطری، قلم کمی نمدار | روش کارلسون، آرمی پینتر [۲۵] |
| لایهزنی | حدود 30 تا 40 درصد آب | روش کارلسون، آرمی پینتر [۲۵] |
| گلیز (لعاب نازک) | حدود 60 تا 70 درصد آب | روش کارلسون، آرمی پینتر [۲۵] |
| مدل کالر والیخو با قلم | آب یا تینر 70.524 | برگه والیخو [۲۶] |
| مدل کالر با ایربراش | 50 درصد تینر ایربراش 71.261 | برگه والیخو [۲۶][۲۷] |
این تکنیکها را در فصل ۲۰ یاد میگیرید و جزئیات ایربراش را در فصل ۲۱.
آب، تینر یا افزودنی؟#
| ماده | کی | نسبت سازنده | محدودیت |
|---|---|---|---|
| آب | بیشتر کارها | جدول بالا | روی پلاستیک آزمایش کنید [۶] |
| تینر مخصوص | وقتی سازنده میگوید | طبق برگه [۲۶] | نسبت هر برند جداست |
کمکخیسکننده (Wetting Aid گلدن) |
سطح لیز مثل پلاستیک | 9 بخش آب، 1 بخش ماده، نقطه شروع [۲۸] | هرگز غلیظ نه؛ محرک چشم؛ پاشیدن توصیه نمیشود [۲۸] |
GAC 200 گلدن |
چسبندگی بیشتر به سطح نفوذناپذیر | تا 75 درصد روی سطح سخت (3 بخش به 1 بخش رنگ) [۲۹] | بهتنهایی فقط بالای 21 °C خشک شود؛ مخلوط بالای 9 °C زده شود؛ لایه نهایی نیست؛ روی پلاستیک چاپی آزمایش کنید [۲۹] |
کمکروانکننده (Flow Aid لیکوئیتکس) |
روانی بیشتر | 1 بخش به 20 بخش آب، قویتر 1 به 10؛ تا 25 درصد آب کمکی رقیقشده [۳۰] | هرگز رقیقنشده؛ آرام هم بزنید؛ با افزودنی دیگر ترکیب نکنید [۳۰] |
ساختن نردبان رقت#
- زمان: 10 دقیقه
- لازم: یک رنگ، قطرهچکان یا قلم تمیز، آب، پالت، تکه آسترخورده
- یک قطره رنگ روی پالت بگذارید. این خانه بدون آب است.
- در خانه دوم 2 قطره رنگ و 1 قطره آب بگذارید. این حدود 33 درصد آب است.
- در خانه سوم 1 قطره رنگ و 2 قطره آب بگذارید. این حدود 67 درصد آب است.
- از هر خانه یک خط روی تکه آستری بکشید.
- کار تمام است وقتی سه خط کنار هم خشک شدهاند و تفاوت پوشش را میبینید.
- اگر خط سوم جمع شد: سطح لیز است یا رنگ زیاد رقیق است. کمکخیسکننده را با نسبت سازنده امتحان کنید [۲۸].
قلم#
پاسخ کوتاه: با دو قلم شروع کنید، قلم ریز و قلم میانی، و خوب از آنها نگهداری کنید. آرمی پینتر میگوید قلم «ریجمنت» و «دیتیل» بیشتر کار با قلم را پوشش میدهند [۳۱]. مجموعه کاملتر این سازنده 4 یا 5 قلم است: ریزهکاری، ریجمنت، مانستر، و قلم خشک [۳۲].
| قلم | کار | منبع |
|---|---|---|
| گرد | نوک تیز برای جزئیات | وینزور و نیوتن [۳۳] |
| تخت | حفظ شکل، سطح صاف | وینزور و نیوتن [۳۳] |
| نرم | شستشوی رقیق و گلیز | وینزور و نیوتن [۳۳] |
| سفت | کار غلیظ و بافتدار | وینزور و نیوتن [۳۳] |
| دسته کوتاه | گلیز | وینزور و نیوتن [۳۳] |
| دسته بلند | کار پهن روی بافت | وینزور و نیوتن [۳۳] |
برای اندازه عددی قلم «داده معتبر پیدا نشد». آرمی پینتر قلم را با کار نام میبرد و عدد نمیدهد [۳۲]. عدد یک برند را با برند دیگر یکی نگیرید. موی طبیعی در هوای مرطوب ممکن است پوسیده شود [۳۲].
نگهداری قلم#
اکریلیک خشکشده دیگر حل نمیشود و بافتی پلاستیکمانند میسازد. پس قلم را زود بشویید. اگر نمیتوانید، آن را در طول کار در آب نگه دارید [۳۴]. اما همه سازندهها میگویند قلم را با موی رو به پایین در لیوان نگذارید (پایینتر را ببینید). پس برداشت ما این است: قلم را افقی در سینی کمعمق آب بخوابانید، یا با نگهدارنده قلم آن را آویزان کنید تا فقط موها در آب باشند و به کف ظرف نرسند. لکه رنگ روی مو بیضرر است [۳۴].
شستن قلم پس از اکریلیک، روش وینزور و نیوتن#
- زمان: چند دقیقه
- لازم: پارچه بدون پرز، آب خنک، صابون ملایم
- قلم را روی پارچه بدون پرز پاک کنید [۳۴].
- در آب بشویید [۳۴].
- صابون ملایم را با آب خنک در مو کار کنید [۳۴].
- تکرار کنید تا آب شفاف شود [۳۴].
- نوک را شکل دهید، آب را فشار دهید و دسته و بست را خشک کنید [۳۴].
- کار تمام است وقتی قلم سر بالا ایستاده و خشک شده است [۳۴].
- اگر رنگ خشک شد: وینزور و نیوتن یک شب خیساندن در پاککننده قلم را میگوید. داوینچی میگوید معمولاً فقط پاککننده مخصوص یا حلال اکریلیک اثر دارد [۳۴][۳۵].
سازندهها درباره چند جزئیات یکی نیستند.
| پرسش | وینزور و نیوتن | داوینچی | آرمی پینتر |
|---|---|---|---|
| دمای آب | خنک [۳۴] | گرم، با صابون نرمکننده [۳۵] | سرد یا ولرم؛ آب داغ چسب را نرم میکند [۳۲] |
| خشک کردن | سر بالا بایستد [۳۴] | ترجیحاً آویزان با موی پایین؛ نه روی بخاری [۳۵] | افقی خشک شود؛ سر بالا نگهداری شود [۳۲] |
همه روی یک نکته توافق دارند: قلم را هرگز با موی رو به پایین در لیوان نگذارید [۳۴][۳۵][۳۲]. داوینچی میگوید از صابون چربیبر دوری کنید، چون موی طبیعی را خشک میکند [۳۵].
چند نکته دیگر از آرمی پینتر [۳۲]:
- رنگ را از بست فلزی قلم دور نگه دارید.
- برای رنگ فلزی لیوان آب جدا داشته باشید.
- نوک قلم را روی پارچه نمدار تیز کنید، نه در دهان.
- قلمهای کهنه را برای ترکیب رنگ و کهنهنمایی نگه دارید.
پالت#
پالت جایی است که رنگ را برمیدارید و مخلوط میکنید. دو نوع رایج است.
| نوع | سود | محدودیت |
|---|---|---|
| پالت خشک | ساده | رنگ زود خشک میشود [۸] |
| پالت خیس | رنگ را قابل استفاده نگه میدارد [۳۶] | برای اسپیدپینت مناسب نیست؛ رطوبت آن را رقیق میکند و اسفنج لک میشود [۳۷] |
پالت خیس سینیای است با اسفنج مرطوب و کاغذ مخصوص روی آن.
آماده کردن پالت خیس، روش آرمی پینتر#
- زمان: چند دقیقه
- لازم: سینی پالت، اسفنج، کاغذ پالت، آب شیر
- اسفنج را با آب شیر خیس کنید و نچلانید [۳۶].
- اسفنج را در سینی بگذارید [۳۶].
- کاغذ را بدون چین روی آن بگذارید [۳۶].
- کمی آب اضافه کنید [۳۶].
- سینی را کج کنید و آب اضافی را بیرون بریزید [۳۶].
- رنگ کمتری از پالت خشک بردارید [۳۶].
- کار تمام است وقتی کاغذ بیچین و مرطوب است و آب اضافی ندارد.
- اگر کاغذ خشک شد: آب را زیاد کنید. افقی با در بسته نگه دارید [۳۶].
اسفنج را با آب گرم و سینی را با آب و صابون بشویید. کاغذ را هر وقت لازم شد عوض کنید [۳۶]. این سازنده مدت نگهداری رنگ را به ساعت نمیگوید. ساختن پالت خیس خانگی هم از منبع معتبر نیامد: برای هر دو «داده معتبر پیدا نشد»؛ با چشم خودتان بسنجید.
میز رنگ#
آرمی پینتر برای میز کار این چیزها را میگوید [۳۱]:
- لیوان آب سنگین از شیشه یا چینی
- لامپ رومیزی با نور سفید یا روز
- دستمال کاغذی
- زیرانداز برش
- دسته نگهدارنده، مثل قوطی قرص یا درپوش اسپری
ابزار و مواد#
| ابزار یا ماده | لازم است؟ | کار | جایگزین |
|---|---|---|---|
| رنگ | لازم | رنگآمیزی | ست رنگهای اصلی یا ست شروع |
| قلم ریز و میانی | لازم | زدن رنگ | در منابع نیامده است |
| لیوان آب و دستمال کاغذی | لازم | شستن و خالی کردن قلم | لیوان شیشه یا چینی |
| لامپ | لازم | دیدن ارزش | لامپ سفید یا روز |
| پالت خیس | اختیاری | حفظ رنگ | پالت خشک |
| تینر یا مدیوم | اختیاری | رقیق کردن | آب برای بیشتر کارها |
| تینر انامل یا لاکی | فقط برای رنگ حلالی | رقیق کردن و شستن ابزار | تینر همان سازنده |
| مقیاس خاکستری | اختیاری | سنجش ارزش | تنگ کردن چشم |
| صابون ملایم | لازم | نگهداری قلم | پاککننده قلم |
منابع جدول: [۳][۳۱][۳۶][۶][۲۶][۱][۴][۳۸]
گزینه شروع: مدل کالر والیخو (Model Color) گستره بزرگی از رنگهای پایهآب در بطری قطرهچکانی دارد (در زمان نگارش، ۲۰۲۶) [۲۶]. این یک نمونه است، نه توصیه خرید.
آب شستن قلم را کجا بریزیم؟#
پاسخ کوتاه: پیش از شستن، رنگ را با دستمال کاغذی از قلم و پالت بگیرید. گلدن میگوید دستمال را بگذارید خشک شود و بعد دور بریزید. این کار آب شستن را دیرتر کدر میکند و ذرات کمتری به فاضلاب میفرستد [۳۹].
گلدن دور ریختن جامد را بهتر از شستن همهچیز در فاضلاب میداند. رنگ مایع را هم نباید با زباله دفن کرد. مانده رنگ را بگذارید در ظرف خشک شود. گلدن میگوید اکریلیک خشک، رنگدانه را در خود نگه میدارد و مانع رفتن آن به آب زیرزمینی میشود [۳۹].
گلدن کیتی به نام Crash Paint Solids هم برای تصفیه آب شستن دارد. واکنش شیمیایی، رنگ را لخته میکند و صافی لخته را میگیرد [۴۰]. سازنده در این صفحهها مقدار مواد را نمیدهد؛ دستور بسته را بخوانید. این گفتهها روش یک سازنده است، نه قانون محل زندگی شما. قانون پسماند هر کشور فرق دارد؛ از شهرداری یا مرکز پسماند شهرتان بپرسید آب شستن قلم و لجن رنگ را چگونه بپذیرد، و کادر «پسماند رنگ و تینر» بالا را ببینید.
چکلیست فصل#
☐ فام، ارزش و اشباع هر رنگ را از هم جدا میبینم. ☐ کارت ارزش رنگهایم را ساختهام. ☐ نمونه رنگ را خشک میکنم و بعد تصمیم میگیرم. ☐ رقت را روی تکه آستری آزمودهام، نه فقط روی کاغذ. ☐ قلم را پس از کار با آب و صابون ملایم میشویم و هرگز با موی پایین نمیگذارم. ☐ پالت و لیوان آب و نور میز آماده است. ☐ در کارگاه چیزی نمیخورم و نوک قلم را در دهان نمیگذارم.
منابع#
- Golden Artist Colors. Color Mixing Guide. goldenartistcolors.com
- University of Washington. The Little Book of Color Theory for Scientists. 2021. depts.washington.edu
- Golden Artist Colors. Color Wheel. goldenartistcolors.com
- Golden Artist Colors. Neutral Grays. goldenartistcolors.com
- Golden Artist Colors. Clean Color Mixing. goldenartistcolors.com
- Golden Artist Colors. How Much Water Can You Safely Add to Acrylic Paint?. goldenartistcolors.com
- Jablonski, Learner, Hayes, Golden. Conservation Concerns for Acrylic Emulsion Paints: A Literature Review, Tate Papers no. 2. 2004. tate.org.uk
- The Army Painter. How to Stop Miniature Paint Drying Too Fast. 2026. thearmypainter.com
- University of Utah EHS. Chemical Safety in the Arts. ehs.utah.edu
- Ouimet, T. (hosted UNCSA). Safety Guide for Art Studios. uncsa.edu
- Tamiya. Tamiya Color Enamel Paint X-1 Black 80001. tamiya.com
- Tamiya. Tamiya Color X-20 Thinner. tamiya.com
- Tamiya. Tamiya Color Lacquer Paint LP-1 Black 82101. tamiya.com
- GSI Creos. Features and uses of each paint series (Japanese). 2025. mr-hobby.com
- GSI Creos. Frequently asked questions. mr-hobby.com
- NIOSH. Pocket Guide: Stoddard solvent. cdc.gov
- NIOSH. Pocket Guide: o-Xylene. cdc.gov
- NIOSH. Pocket Guide: toluene. cdc.gov
- NIOSH. Pocket Guide: 2-butanone. cdc.gov
- NIOSH. A Guide to Air-Purifying Respirators. 2018. cdc.gov
- NIOSH. N95 Day 2017. 2017. cdc.gov
- HSE. Construction hazardous substances: Solvents. hse.gov.uk
- US EPA. Household Hazardous Waste (HHW). 2026. epa.gov
- Golden Artist Colors, Just Paint. Acrylics on Non-Porous Substrates. goldenartistcolors.com
- The Army Painter. Academy 101: Paint Consistency (Robert Karlsson). thearmypainter.com
- Vallejo. Model Color leaflet. acrylicosvallejo.com
- Cabrero, C., Vallejo. Model Color basic use guide for airbrushing. 2022. acrylicosvallejo.com
- Golden Artist Colors. Wetting Aid. goldenartistcolors.com
- Golden Artist Colors. GAC 200. goldenartistcolors.com
- Liquitex. Flow Aid Additive. liquitex.com
- The Army Painter. 10 tips for miniature painting. thearmypainter.com
- The Army Painter. Paint Like a Pro: Brushes 101. 2024. thearmypainter.com
- Winsor & Newton. Best acrylic paint brushes guide. uk.winsornewton.com
- Winsor & Newton. How to clean acrylic paint brushes. winsornewton.com
- da Vinci. Cleaning and conditioning. davinci-defet.com
- The Army Painter. How to prepare and use a wet palette. thearmypainter.com
- The Army Painter. Speedpaint 101. 2025. thearmypainter.com
- Winsor & Newton. How to clean watercolour brushes. uk.winsornewton.com
- Golden Artist Colors. Disposing of wastes generated while painting. goldenartistcolors.com
- Golden Artist Colors, Just Paint. Cleaning Your Acrylic Waste Water Made Easy!! goldenartistcolors.com
جوابِ تمرینها
اول خودت فکر کن یا امتحان کن — بعد اینجا را باز کن.
در فصل بعد#
فصل بعد «رنگآمیزی با قلم» است. رنگآمیزی فیگور چند کار کوچک پشت سر هم است: رنگ پایه، سایه، نور و جزئیات.
به آخر این فصل رسیدی!
اگر ساختی و جواب داد، این دکمه مال توست.