یادستان / همکلاس / دهم / ریاضی و آمار دهم انسانی / فصل ۱ / جزوه معادله و ریشه#
ریشه (جواب) عددی است که تساوی را درست میکند. مثال: در 3 x + 2 = 11 ، x = 3 .
درجهٔ اول: a x + b = 0 با a = 0 ؛ تنها ریشه x = − a b . مثال: 4 x + 10 = 0 ⇒ x = − 2 5 .
مسئلهٔ توصیفی: مجهول را x بگیر، ترجمه کن، معادله بنویس، حل کن، معنای جواب را وارسی کن (طول و تعداد منفی نمیشوند).
معادلهٔ درجهٔ دوم#
شکل کلی: a x 2 + b x + c = 0 با a = 0 . اول همه را یک طرف ببر.
اگر حاصلضرب دو عدد صفر باشد، یکی از آنها صفر است. هرگز بر x تقسیم نکن: x 2 = 5 x ⇒ x ( x − 5 ) = 0 ⇒ x = 0 یا x = 5 .
روشهای حل#
تجزیه: فاکتورگیری، مزدوج، مربع دوجملهای، جملهٔ مشترک. مثال: x 2 + 2 x − 15 = ( x − 3 ) ( x + 5 ) .
ریشهگیری: ( x − p ) 2 = k ؛ اگر k > 0 دو ریشهٔ p ± k ، اگر k = 0 ریشهٔ مضاعف p ، اگر k < 0 ریشه ندارد.
مربع کامل: عدد ثابت به طرف دیگر، تقسیم بر a ، مربع نصف ضریب x به دو طرف. مثال: x 2 + 6 x = 7 ⇒ ( x + 3 ) 2 = 16 .
روش کلی: Δ = b 2 − 4 a c و x = 2 a − b ± Δ .
Δ > 0 : دو ریشه؛ Δ = 0 : ریشهٔ مضاعف − 2 a b ؛ Δ < 0 : ریشهٔ حقیقی ندارد.
مجموع ریشهها − a b و حاصلضربشان a c . اگر a + b + c = 0 ، ریشهها 1 و a c .
کاربرد#
سود = درآمد − هزینه. نقطهٔ سربهسر : سود صفر. مثال: − x 2 + 30 x − 125 = 0 ⇒ x = 5 یا x = 25 .
معادلهٔ شامل عبارت گویا#
همه به یک طرف، یک کسر Q P = 0 ، حل P = 0 ، کنار گذاشتن ریشهای که مخرجی را صفر کند.
مثال: x − 3 x 2 − 9 = 0 ⇒ x = − 3 (عدد 3 قابل قبول نیست).
کار مشترک: کسی که کاری را در x ساعت تمام میکند، در هر ساعت x 1 آن را انجام میدهد؛ سهمها جمع میشوند.