یادستان / همکلاس / ششم دبستان / ریاضی ششم / فصل ۴ / جزوه مرکز تقارن و تقارن مرکزی#
اگر شکلی با نیمدور (۱۸۰ درجه) دور یک نقطه روی خودش بیفتد، تقارن مرکزی دارد و آن نقطه مرکز تقارن است.
قرینهٔ آ نسبت به م: م وسطِ آ آ′ است. هر دو جهت برعکس: ۲ چپ و ۱ بالا ← ۲ راست و ۱ پایین.
سه راه: شمردن خانهها، خطکش (ادامه به همان اندازه)، دو تا کردن (عمودی و افقی).
مرکز دارند: مربع، مستطیل، لوزی، متوازیالاضلاع (برخورد قطرها)، دایره، ششضلعیِ منتظم. ندارند: هر مثلث، ذوزنقهٔ متساویالساقین، پنجضلعی.
چندضلعی با تعداد ضلع فرد هیچوقت مرکز تقارن ندارد.
دوران#
دوران = چرخیدن دور مرکز دوران ، با جهت (در جهت عقربههای ساعت) و اندازه (درجه).
پیکانِ ↑: بعد از ۹۰ درجه →، بعد از ۱۸۰ درجه ↓، بعد از ۲۷۰ درجه ←، بعد از ۳۶۰ درجه دوباره ↑.
دوران ۱۸۰ درجه همان قرینهٔ مرکزی است.
تقارن چرخشی: با دوران ۱۸۰ درجه یا کمتر روی خودش بیفتد. مربع ۹۰، مستطیل ۱۸۰، مثلث متساویالاضلاع ۱۲۰ درجه.
تکههای یکسان و همفاصله: کمترین زاویه 360 ÷ تعداد تکهها. ستارهٔ ۵ پر: 72 درجه.
محورهای مختصات#
محور افقی = محور طولها ، محور عمودی = محور عرضها ، محل برخورد = مبدأ مختصات .
مختصات: عدد بالا = حرکت به راست، عدد پایین = حرکت به بالا. ۴ راست و ۲ بالا: [ 4 2 ] . ترتیب مهم است.
مساحت مستطیل: طول = تفریقِ عددهای بالا، عرض = تفریقِ عددهای پایین. [ 1 1 ] تا [ 5 4 ] : 4 × 3 = 12 .
جابهجایی ۳ راست و ۲ بالا: به عدد بالا ۳ و به عدد پایین ۲ اضافه کن.
تقارن و مختصات#
قرینه نسبت به خط عمودی : فقط عدد بالا عوض میشود. خط ۳، نقطهٔ [ 1 3 ] ← [ 5 3 ] .
قرینه نسبت به خط افقی : فقط عدد پایین عوض میشود. خط ۳، نقطهٔ [ 2 5 ] ← [ 2 1 ] .
راه دوم: جمعِ عددِ نقطه و قرینه = دو برابرِ عددِ خط.
مرکز تقارن مستطیل: وسطِ ضلع افقی و وسطِ ضلع عمودی. [ 1 1 ] ، [ 5 4 ] ← [ 3 2.5 ] .