یادستان / همکلاس / ششم دبستان / ریاضی ششم / فصل ۳ / جزوه ارزش مکانی، مقایسه و کسر#
بعد از ممیز: دهم، صدم، هزارم. هر مرتبه ۱۰ برابرِ مرتبهٔ سمت راستش است.
خواندن: ۲۳/۴۰۶ یعنی «بیست و سه و چهارصد و شش هزارم». گسترده: 23.406 = 20 + 3 + 0.4 + 0.006 .
کسر به اعشار: مخرج را به ۱۰، ۱۰۰ یا ۱۰۰۰ برسان. 20 9 = 100 45 = 0.45 .
اعشار به کسر و ساده کردن: 0.45 = 100 45 = 20 9 .
مقایسه: از چپ، مرتبه به مرتبه. 0.5 = 0.50 > 0.45 . صفرِ آخرِ بخش اعشاری ارزش را عوض نمیکند؛ صفرِ بعد از ممیز عوض میکند.
جمع و تفریق#
ممیزها زیر هم، جای خالی صفر: 3.400 + 0.275 = 3.675 و 5.00 − 1.38 = 3.62 .
اول تخمین بزن، آخر بررسی کن: 3.62 + 1.38 = 5 .
ضرب#
ممیزها را کنار بگذار، ضرب کن، به تعداد مجموع رقمهای اعشارِ دو عامل ممیز بگذار: 2.3 × 1.4 = 3.22 و 0.07 × 0.3 = 0.021 .
برای عدد مثبت: ضرب در عددی کمتر از ۱ جواب را کوچکتر میکند و در عددی بیشتر از ۱ بزرگتر: 0.8 × 0.4 = 0.32 .
ضرب در ۱۰، ۱۰۰، ۱۰۰۰: ممیز به راست. تقسیم بر آنها یا ضرب در ۰/۱، ۰/۰۱، ۰/۰۰۱: ممیز به چپ.
ترتیب: پرانتز، ضرب و تقسیم از چپ، بعد جمع و تفریق.
تقسیم عدد اعشاری بر عدد طبیعی#
مثل تقسیم معمولی؛ وقتی از یکان رد شدی، در خارجقسمت ممیز بگذار: 53.4 ÷ 6 = 8.9 .
اگر رقمی تقسیم نشد، صفر بنویس: 6.12 ÷ 6 = 1.02 .
با گذاشتن صفر بعد از ممیز ادامه بده: 7 ÷ 4 = 1.75 . کسر یعنی تقسیم: 8 3 = 0.375 .
باقیمانده = مقسوم − (خارجقسمت × مقسومعلیه): 10 − 3.33 × 3 = 0.01 .
تقسیم بر عدد اعشاری#
مقسوم و مقسومعلیه را هر دو در ۱۰، ۱۰۰ یا ۱۰۰۰ ضرب کن تا مقسومعلیه طبیعی شود: 4.5 ÷ 0.09 = 450 ÷ 9 = 50 .
تقسیم عدد مثبت بر عددی کمتر از ۱ جواب را بزرگتر میکند: 3 ÷ 0.75 = 4 .
باقیمانده را با عددهای اصلی حساب کن: 5.3 ÷ 0.4 ، خارجقسمت ۱۳، باقیمانده 5.3 − 5.2 = 0.1 .