یادستان / همکلاس / ششم دبستان / ریاضی ششم / فصل ۲ / جزوه جمع و تفریق کسرها#
فقط تکههای هماندازه جمع میشوند؛ اول مخرجها را یکی کن.
کوچکترین مخرج مشترک : کوچکترین مضربِ مشترکِ مخرجها. مضربهای مخرج بزرگتر را بشمار: ۸ و ۶ ← ۲۴.
6 5 + 8 3 = 24 20 + 24 9 = 24 29 = 1 24 5 .
قرض گرفتن: 5 12 2 − 2 12 9 = 4 12 14 − 2 12 9 = 2 12 5 .
هرگز صورت با صورت و مخرج با مخرج جمع نمیشود: 2 1 + 3 1 = 6 5 .
ضرب کسرها#
عدد مخلوط را اول کسر کن: 2 2 1 × 1 3 1 = 2 5 × 3 4 = 3 3 1 .
قبل از ضرب، یک صورت را با یک مخرج ساده کن.
ضرب در کسرِ کمتر از ۱ جواب را کمتر و بیشتر از ۱ بیشتر میکند (برای عدد مثبت).
معکوس : دو عدد که حاصلضربشان ۱ است. 5 3 ↔ 3 5 ، 4 ↔ 4 1 ، 2 3 1 = 3 7 ↔ 7 3 . صفر معکوس ندارد.
جای خالی: 4 3 = 28 □ ← □ = 4 3 × 28 = 21 .
تقسیم کسرها#
تقسیم یعنی «چند تا جا میشود؟»: 3 ÷ 8 3 = 8 .
مخرجهای برابر: صورتها را تقسیم کن. 5 7 ÷ 5 2 = 2 7 .
قاعده : کسر اول × معکوسِ کسر دوم. 6 5 ÷ 4 3 = 6 5 × 3 4 = 9 10 .
تقسیم عدد مثبت بر کسرِ کمتر از ۱ جواب را بیشتر میکند: 6 ÷ 2 1 = 12 .
جای خالی: 12 ÷ □ = 3 ← □ = 12 ÷ 3 = 4 .
محاسبات با کسر#
خط کسر یعنی تقسیم: اول صورت، بعد مخرج، آخر تقسیم. 2 1 + 4 3 2 − 3 1 = 3 5 ÷ 4 5 = 3 4 .
مرتب کردن: با ۱ و ۲ و نصف دستهبندی کن، بعد مخرج مشترک یا ضرب ضربدری: 5 8 < 4 7 چون 32 < 35 .
«باقیمانده»: 4 3 باقیماندهٔ بعد از 3 1 ← 4 3 × 3 2 = 2 1 کل؛ آنچه میماند 6 1 کل است.
از آخر به اول: عددی بر 4 3 تقسیم شد و ۸ شد ← 8 × 4 3 = 6 .