یادستان / همکلاس / پنجم دبستان / ریاضی پنجم / فصل ۲ / جزوه کسرهای بزرگتر از واحد#
کسر بزرگتر از واحد: صورت > مخرج. مثل 4 7 . 4 4 = 1 .
عدد مخلوط: بخش کامل + کسر کوچکتر از ۱. 1 4 3 = 1 + 4 3 .
مخلوط ← کسر: «کامل × مخرج + صورت». 2 5 3 = 5 13 .
کسر ← مخلوط: صورت ÷ مخرج؛ خارجقسمت = کامل، باقیمانده = صورت. 4 23 = 5 4 3 .
مقایسه: اول بخش کامل، بعد کسر. 3 7 > 4 9 چون 3 1 > 4 1 .
جمع و تفریق عددهای مخلوط#
مخرجها برابر: بخش کاملها را جدا، کسرها را جدا جمع کن؛ مخرج عوض نمیشود. 3 5 2 + 1 5 4 = 5 5 1 .
مخرجها فرق دارند: اول هممخرج کن (ضرب دو مخرج همیشه کار میکند). 3 1 + 2 1 = 6 2 + 6 3 = 6 5 .
تفریق: اگر کسر اول از کسر دوم کوچکتر است، از بخش کامل قرض بگیر. 5 4 1 = 4 4 5 ← 5 4 1 − 2 4 3 = 2 2 1 .
راه دیگر: روی محور از عدد کوچک تا بزرگ بشمار.
ضرب کسرها#
عدد × کسر: عدد در صورت ضرب میشود. 5 × 3 2 = 3 10 .
«کسری از مقدار»: بر مخرج تقسیم کن، در صورت ضرب کن. 5 3 از ۴۰: 40 ÷ 5 × 3 = 24 .
کسر × کسر: صورت × صورت، مخرج × مخرج. 3 2 × 4 3 = 12 6 = 2 1 .
تقسیم کسرها#
a ÷ b = b a . 3 ÷ 4 = 4 3 و 7 ÷ 3 = 2 3 1 .
کسر ÷ عدد: تقسیم بر ۴ یعنی ضرب در 4 1 . 8 3 ÷ 2 = 8 3 × 2 1 = 16 3 .
عدد ÷ n 1 : ضرب در n . 3 ÷ 4 1 = 12 .
کسرهای مساوی و ضرب عددهای مخلوط#
صورت و مخرج را در یک عدد ضرب کن یا بر یک عدد تقسیم کن (ساده کردن): 42 28 = 3 2 .
ساده کردن پیش از ضرب: فقط بین یک صورت و یک مخرج. 9 8 × 4 3 = 3 2 .
ضرب مخلوطها: به کسر تبدیل کن، ضرب کن، ساده کن. 2 2 1 × 1 3 1 = 2 5 × 3 4 = 3 3 1 .