یادستان / همکلاس / چهارم دبستان / ریاضی چهارم / فصل ۳ / جزوه ضرب دو عدد دورقمی#
هر عدد را به دهتایی و یکی بشکن و جدول (مدل مساحت) بساز: 13 × 24 = 200 + 40 + 60 + 12 = 312 .
روش دو تکه: 3 × 24 = 72 و 10 × 24 = 240 ، روی هم ۳۱۲. صفرِ ۲۴۰ را فراموش نکن.
عدد گرد کمک میکند: 19 × 12 = 20 × 12 − 12 = 228 .
همهٔ حالتها را منظم از ۱ بنویس: ضربهایی که ۲۴ میدهند 1 × 24 ، 2 × 12 ، 3 × 8 ، 4 × 6 .
محاسبهٔ حاصل ضرب#
ضرب در ۱۰، ۱۰۰، ۱۰۰۰: یک، دو، سه صفر: 45 × 100 = 4500 .
عددهای گرد: رقمها را ضرب کن، بعد صفرها را بشمار: 600 × 70 = 42000 ؛ 250 × 40 = 10000 .
سهرقمی در سهرقمی: 324 × 213 = 972 + 3240 + 64800 = 69012 .
صفر وسط یعنی آن ستون خالی است: 306 × 24 = 7344 .
جای دو عدد در ضرب مهم نیست.
محاسبههای تقریبی#
تقریب دهگان: به یکان نگاه کن. ۶۸ ← ۷۰، ۶۵ ← ۷۰ (با ۵ بالا میرویم)، ۶۳ ← ۶۰.
تقریب صدگان: به دهگان نگاه کن. ۴۳۸ ← ۴۰۰. تقریب هزارگان: به صدگان. ۴۶۲۸ ← ۵۰۰۰.
۱۰۰۰ کیلوگرم = ۱ تن.
ضرب تقریبی: 19 × 28 حدود 20 × 30 = 600 . تقسیم تقریبی: 812 ÷ 4 حدود 800 ÷ 4 = 200 .
تقسیم و بخشپذیری#
مقسوم ÷ مقسومعلیه = خارج قسمت، با یک باقیمانده: 26 ÷ 6 خارج قسمت ۴، باقیمانده ۲.
رابطهٔ تقسیم: مقسوم = مقسومعلیه × خارج قسمت + باقیمانده؛ و باقیمانده < مقسومعلیه. 6 × 4 + 2 = 26 .
اگر باقیمانده صفر شود، مقسوم بر مقسومعلیه بخشپذیر است: ۳۲ بر ۸.
بر ۲: یکان زوج. بر ۵: یکان ۰ یا ۵.
گاهی باقیمانده یک چیز دیگر لازم دارد: ۴۵ نفر، ماشین ۴ نفره، ۱۲ ماشین.
تقسیم بر عدد یکرقمی#
از بزرگترین ارزش مکانی شروع کن: 845 ÷ 3 : ۲۰۰، بعد ۸۰، بعد ۱؛ خارج قسمت ۲۸۱، باقیمانده ۲.
اگر سهم یک ستون نشد، صفر بنویس: 5236 ÷ 4 = 1309 .
تقسیم بر عدد دورقمی#
مقسومعلیه را گرد کن و خارج قسمت را حدس بزن: 64 ÷ 21 ، حدس ۳، 21 × 3 = 63 ، باقیمانده ۱.
ضرب بیشتر از مقسوم شد؟ حدس را کم کن. باقیمانده با مقسومعلیه مساوی یا از آن بیشتر شد؟ زیادش کن. 136 ÷ 23 : خارج قسمت ۵ و باقیماندهٔ ۲۱.
756 ÷ 31 : ۲۰، بعد ۴؛ خارج قسمت ۲۴، باقیمانده ۱۲.