
فرق class و id چیست؟ کدام را کجا استفاده کنیم
class برچسبی است که میشود روی هر تعداد عنصر گذاشت و یک عنصر هم میتواند چند class داشته باشد. id نامِ یکتای یک عنصر است و در هر صفحه باید فقط یک بار بیاید. در CSS اولی با نقطه (.card) انتخاب میشود و دومی با # (#menu). قاعدهٔ عملی: برای استایل از class استفاده کن و id را برای کارهایی نگه دار که واقعاً به نشانیِ یکتا نیاز دارند.
اگر با اصلِ سلکتور آشنایی، این نوشته یک سؤالِ مشخص را جواب میدهد: این دو دقیقاً چه فرقی دارند و کی کدام؟
نوشتنشان در HTML و CSS
<article class="card featured">...</article>
<article class="card">...</article>
<nav id="main-menu">...</nav>
.card { padding: 16px; }
.featured { background-color: #f6edda; }
#main-menu { display: flex; }
دو نکته در همین چند خط هست. class="card featured" یعنی دو کلاس؛ فاصله جداکننده است. ولی id فقط یک مقدار میگیرد و فاصله نباید داشته باشد. هر دو هم به حروفِ بزرگ و کوچک حساساند: .Card و .card یکی نیستند.
فرقها در یک جدول
| ویژگی | class |
id |
|---|---|---|
| تعداد در صفحه | هر چند بار | فقط یک بار |
| تعداد روی یک عنصر | چندتا | یکی |
| سلکتور CSS | .name |
#name |
| specificity | 0,1,0 |
1,0,0 |
لینک داخلی با # |
نه | بله |
اتصال label به فیلد فرم |
نه | بله |
| کاربرد اصلی | استایل و گروهبندی | نشانیِ یکتا |
فرق مهمتر: وزن در CSS
اینجاست که انتخابِ غلط هزینه دارد. وقتی دو قاعده دربارهٔ یک عنصر اختلاف دارند، مرورگر specificity را مقایسه میکند. یک id از هر تعداد class قویتر است:
#sidebar a { color: gray; }
.nav .list .item a.active { color: crimson; }
<div id="sidebar">
<nav class="nav">
<ul class="list">
<li class="item"><a class="active" href="/">...</a></li>
</ul>
</nav>
</div>
رنگِ لینک خاکستری میماند. قاعدهٔ دوم چهار class دارد و 0,4,1 است، و قاعدهٔ اول 1,0,1. گروهِ اول اول مقایسه میشود و بازی همانجا تمام است. چهار کلاس به یک id نمیرسند، و این یک جمعزدنِ معمولی نیست.
حالا آن active را فردا چطور عوض میکنی؟ یا با id دیگری، یا با !important. هر دو یک پله بالاتر همین جنگ را تکرار میکنند.
idدر CSS سقف میسازد. وقتی یک قاعده را باidبنویسی، هر چیزی که بخواهد آن را عوض کند هم بایدidداشته باشد.
برای همین در پروژههای جدی، استایل تقریباً همیشه با class نوشته میشود. اگر باید عنصری را با id انتخاب کنی ولی وزنش را نمیخواهی، [id="sidebar"] همان عنصر را با وزنِ یک class انتخاب میکند.
class قابلِ ترکیب است
class قابلِ ترکیب است. میتوانی چند ویژگی را جدا تعریف کنی و روی یک عنصر کنارِ هم بگذاری:
<a class="tag tag-large tag-warning" href="/help">راهنما</a>
اگر هر کدام از اینها id بود، هیچکدام دوباره قابلِ استفاده نبودند. class مثلِ برچسبی است که جدا میشود و دوباره میچسبد؛ id مثلِ شمارهٔ پاسپورت است.
کارهایی که فقط id انجام میدهد
id بیمصرف نیست. چند کار هست که بدونِ آن نمیشود، و هیچکدام به استایل ربطی ندارند.
لینک به یک بخش از صفحه. با # به عنصرِ مشخصی پرش میکنی:
<a href="#install">پرش به نصب</a>
<h2 id="install">نصب</h2>
اگر هدرِ چسبان داری و تیتر زیرش میرود، scroll-margin-top روی همان تیتر مشکل را حل میکند:
h2 { scroll-margin-top: 80px; }
اتصالِ label به فیلد فرم. این یکی برای دسترسپذیری مهم است. for به id فیلد اشاره میکند، و با کلیک روی متن، فیلد فعال میشود و صفحهخوان هم میفهمد این نوشته مالِ کدام فیلد است:
<label for="email">ایمیل</label>
<input id="email" type="email">
ارجاع در ویژگیهای دسترسپذیری. مثلِ aria-labelledby که با id به عنصرِ توضیحدهنده اشاره میکند.
دسترسی سریع در JavaScript. document.getElementById("email") یک عنصر را مستقیم پیدا میکند. البته querySelector با class هم کار میکند؛ اینجا id ضرورت نیست.
اگر id تکراری باشد چه میشود؟
این از آن خطاهایی است که مرورگر چیزی نمیگوید. HTML با id تکراری نامعتبر است، ولی صفحه خراب نمیشود:
<p id="note">اول</p>
<p id="note">دوم</p>
- CSS معمولاً هر دو را استایل میکند، پس به نظر میرسد همهچیز درست است.
document.getElementById("note")فقط اولی را برمیگرداند.- لینکِ
#noteبه اولی میرود. label for="note"هم به اولین عنصرِ با اینidوصل میشود.
نتیجه این است که صفحه سالم به نظر میرسد و فقط یک فیلد یا یک اسکریپت بیصدا غلط کار میکند. این خطا در صفحههایی که با کامپوننت تکراری ساخته میشوند رایج است: کارتی که سه بار رندر شده، سه id یکسان میسازد. یک validator آن را فوراً پیدا میکند.
چند نکتهٔ نامگذاری
idمیتواند با عدد شروع شود، ولی#1aسلکتورِ معتبری در CSS نیست و باید escape شود. پس با حرف شروع کن.- نام را بر اساسِ نقش بگذار، نه ظاهر:
.warningبهتر از.orangeاست، چون فردا رنگ عوض میشود. - از خط تیره استفاده کن:
main-menu. این رایجترین شکل در CSS است.
کدام را انتخاب کنیم؟
| میخواهی… | انتخاب |
|---|---|
| ظاهر چند عنصر را یکی کنی | class |
| ظاهر فقط یک عنصر را عوض کنی | باز هم class |
یک حالت مثل active اضافه کنی |
class |
| لینک به یک بخش بدهی | id |
label را به فیلد وصل کنی |
id |
ردیفِ دوم عمدی است. حتی اگر فعلاً فقط یک عنصر آن ظاهر را دارد، class چیزی از تو نمیگیرد و id راهِ برگشت را سخت میکند.
جمعبندی
class برای گروه و ظاهر است، قابلِ تکرار و قابلِ ترکیب. id نشانیِ یکتاست، برای لینک، فرم و دسترسپذیری. اگر هر دو ممکن بود، class. این تصمیمِ کوچک را همان اولِ کار بگیر تا بعداً با !important نجنگی. اگر میخواهی اینها را با تمرینِ زنده و قدمبهقدم یاد بگیری، خودآموز تاروپود از همینجا شروع میکند.
اگر میخواهی این موضوع را کامل یاد بگیری
خودآموز HTML و CSS
آموزش HTML و CSS از صفر تا ساختن سایت واقعی. متنمحور، با آزمایشگاه زندهٔ داخل مرورگر و اصطلاحهای اصیل.
- ۷ ترم
- ۷۱ فصل
- همهٔ فصلها رایگان




