جزوهٔ یک‌صفحه‌ای · مطالعات اجتماعی پنجم دبستان

فصل ۱۸: ایرانیان مسلمان حکومت تشکیل می‌دهند

درس‌ها، تمرین‌ها و آزمون این فصل

جزوهٔ درس ۱۸: ایرانیان مسلمان حکومت تشکیل می‌دهند#

این جزوه روایت کتاب را بدون داوری می‌آورد.

تشکیل حکومت بنی‌عباس#

  • به روایت کتاب، بنی‌امیه به قانون و عدالت اسلام پایبند نبودند و عرب را برتر می‌شمردند؛ مردم قیام کردند.
  • بنی‌عباس با تبلیغ در میان ایرانیان طرفدار پیدا کردند. ابومسلم خراسانی فرمانده گروه‌های ناراضی بود. سپاه بنی‌امیه شکست خورد و بنی‌عباس به حکومت رسیدند.
  • پس از مدتی مردم از بنی‌عباس هم ناراضی شدند. مرکزشان بغداد بود. وزیران را بیشتر از ایرانیان برمی‌گزیدند.

حکومت‌های ایرانی#

  • از اوایل قرن ۳ هجری (پایتخت‌ها: نیشابور، زرنج، بخارا، آمل): طاهریان، صفاریان، سامانیان، علویان، آل‌بویه، در قلمرو خلافت عباسی.
  • بعضی با خلیفه دوست و بعضی دشمن بودند؛ آل‌بویه دشمن؛ علویان و آل‌بویه شیعه.

رونق فرهنگ و هنر#

  • سامانیان و صفاریان از فارسی و شاعران حمایت کردند؛ رودکی شاعر دورهٔ سامانیان.
  • آل‌بویه و طاهریان به آبادی علاقه داشتند؛ آل‌بویه بیمارستان در بغداد ساختند و بند امیر به دستور عضدالدوله ساخته شد.
  • ابوعلی سینا: دانشمند بزرگ ایرانی، وزیر یکی از شاهزادگان آل‌بویه.
  • خط زمان (هجری قمری): کتاب سال نمی‌نویسد؛ سال‌های تقریبی: طاهریان ۲۰۵ تا ۲۵۹، سامانیان ۲۶۱ تا ۳۸۹ (حدود ۱۲۸ سال)، صفاریان ۲۴۷ تا ۳۹۳، علویان ۲۵۰ تا ۳۱۶، آل‌بویه ۳۲۰ تا ۴۴۷.

یادستان، همکلاس · yaadestan.com/school/social-5/ch-18-irani-musalman-hokomat