جزوهٔ یک‌صفحه‌ای · مطالعات اجتماعی پنجم دبستان

فصل ۱۱: کشورهای همسایه

درس‌ها، تمرین‌ها و آزمون این فصل

جزوهٔ درس ۱۱: کشورهای همسایه#

کشورهای همسایه و نقشه‌خوانی#

  • ایران از راه خشکی هفت کشور همسایه دارد. شمال: ارمنستان، جمهوری آذربایجان (شمال غربی) و ترکمنستان (شمال شرقی). شرق: افغانستان و پاکستان. غرب: ترکیه و عراق.
  • در شمال دریای خزر و در جنوب خلیج فارس و دریای عمان است. به خزر: ترکمنستان و آذربایجان. به دریای عمان: پاکستان. ارمنستان ساحل ندارد.
  • راهنمای نقشه جدولی است که معنی نشانه‌ها را می‌گوید. پیکان شمال جهت شمال را نشان می‌دهد و بقیهٔ جهت‌ها از روی آن پیدا می‌شوند.
  • جدول کتاب (مساحت، جمعیت میلیون نفر): ترکمنستان ۴۸۸٬۱۰۰ و ۶٫۳؛ آذربایجان ۸۶٬۶۰۰ و ۱۰٫۱؛ ارمنستان ۲۹٬۸۰۰ و ۲٫۷؛ عراق ۴۳۸٬۳۱۷ و ۴۳٫۵؛ پاکستان ۷۹۶٬۰۹۵ و ۲۳۱٫۴؛ افغانستان ۶۵۲٬۰۰۰ و ۴۰٫۱؛ ترکیه ۷۸۳٬۳۵۶ و ۸۴٫۷.
  • وسعت و جمعیت یکی نیستند: ترکمنستان از عراق وسیع‌تر و کم‌جمعیت‌تر است.

جمهوری آذربایجان و ارمنستان#

  • آذربایجان (باکو): شمال غربی ایران، کنار خزر، دو بخش (بخش کوچک‌تر: نخجوان)، کوه‌های قفقاز، نفت و گاز، ماهیگیری، انگور و پنبه، نوروز.
  • ارمنستان (ایروان): کوهستانی، بدون ساحل، دریاچهٔ سوان، زمستان بسیار سرد، مواد اولیه را وارد می‌کند، ۹۸ درصد مردم ارمنی.
  • رود ارس در بخش‌هایی از مرز ایران با این دو است؛ آستارا در هر دو کشور (ایران و آذربایجان) هست.

پاکستان و ترکمنستان#

  • پاکستان (اسلام‌آباد): شرق ایران، کوه‌های بلند شمال و غرب (کی ۲)، رود سند و جلگه، بندر کراچی، برنج و پنبه، هاکی، اردو.
  • ترکمنستان (عشق‌آباد): شمال شرقی، بیابان قره‌قوم، کپه‌داغ، گاز و نفت، فرش‌بافی، سوارکاری، آمودریا به آرال.
  • کاربرگه‌ها: ۱۰ (آذربایجان و ارمنستان، جواب در صفحهٔ ۷۱) و ۱۱ (پاکستان و ترکمنستان، جواب در صفحهٔ ۷۵).

یادستان، همکلاس · yaadestan.com/school/social-5/ch-11-keshvarhaye-hamsaye