جزوهٔ یک‌صفحه‌ای · علوم نهم

فصل ۷: آثاری از گذشتهٔ زمین

درس‌ها، تمرین‌ها و آزمون این فصل

جزوهٔ فصل ۷: آثاری از گذشتهٔ زمین#

فسیل و شرایط تشکیل#

  • فسیل: اثر یا باقی‌ماندهٔ جاندار قدیمی در رسوب‌ها و سنگ‌های رسوبی. دانشمندش: فسیل‌شناس.
  • دو شرط: قسمت سخت (استخوان، دندان، صدف) و دور ماندن جسد از فساد (اکسیژن، آب، گرما، باکتری، جانداران دیگر).
  • در دریا بیشتر از بیابان؛ در یخچال، صمغ، خاکستر آتشفشان و معدن نمک هم ممکن است.
  • مثال: رسوب.

راه‌های تشکیل#

  • دفن قسمت سخت؛ حفظ کل بدن (صمغ، یخچال)؛ جانشین شدن مواد معدنی (سیلیسی یا آهکی)؛ قالب خارجی و قالب داخلی؛ اثر فعالیت (ردپا).

کاربردها#

  • فسیل راهنما: سنّ مشخص، پراکندگی زیاد، فراوان، تشخیص آسان.
  • لایه‌های وارونه‌نشده: پایین‌تر = قدیمی‌تر. لایهٔ کج یعنی تغییر پس از رسوب‌گذاری.
  • آب‌وهوای گذشته: زغال‌سنگ (جنگل گرم و مرطوب)، مرجان (دریای کم‌عمق گرم).
  • سوخت‌های فسیلی (زغال‌سنگ، نفت، گاز) از بقایای جانداران؛ فسیل‌های ریز در اکتشاف.
  • فسیل یکسان در دو سوی اقیانوس: شاهد جابه‌جایی قاره‌ها.

یادستان، همکلاس · yaadestan.com/school/science-9/ch-7-asari-az-gozashte-zamin