جزوهٔ فصل ۵: نیرو#
نیروهای متوازن#
- نیرو: اثر متقابل دو جسم؛ یکا: نیوتون (N).
- نیروی خالص = مجموع نیروها با جهت. اگر صفر باشد، نیروها متوازناند.
- قانون اول نیوتون: با نیروی خالص صفر، جسم ساکن میماند یا با سرعت ثابت روی خط راست میرود.
نیروی خالص و شتاب#
- قانون دوم: a=mF؛ 1 N=1 kg⋅m/s2.
- شتاب همجهت نیروی خالص است؛ نیروی دو برابر ← شتاب دو برابر؛ جرم دو برابر ← شتاب نصف.
- مثال: 6 kg30 N=5 m/s2.
وزن و کنش و واکنش#
- وزن W=mg (نیرو، N)؛ جرم (kg) با مکان عوض نمیشود. g≈9.8 m/s2 (گاهی ۱۰).
- بدون مقاومت هوا، همهٔ اجسام با شتاب g میافتند.
- قانون سوم: کنش و واکنش هماندازه، خلاف جهت، همزمان و روی دو جسم متفاوت؛ همدیگر را خنثی نمیکنند.
اصطکاک و نیروی عمودی سطح#
- نیروی عمودی سطح: رو به بالا؛ برای جسم ساکن روی سطح افقی برابر وزن.
- اصطکاک ایستایی (جسم ساکن، برابر هل) و جنبشی (جسم میلغزد)؛ علت: ناهمواریهای ریز.
- اصطکاک به جنس سطحها و فشردگی آنها بستگی دارد.