جزوهٔ یک‌صفحه‌ای · علوم نهم

فصل ۱۵: باهم‌زیستن

درس‌ها، تمرین‌ها و آزمون این فصل

جزوهٔ فصل ۱۵: باهم‌زیستن#

بوم‌سازگان#

  • عوامل زنده + عوامل غیرزنده (آب، هوا، دما) = بوم‌سازگان: خشکی، آبی، خشکی ــ آبی.
  • دو فرایند: انتقال انرژی و چرخهٔ مواد.

غذا#

  • تولیدکننده ← مصرف‌کنندهٔ اول (گیاه‌خوار) ← دوم ← سوم؛ پیکان از خورده‌شده به خورنده.
  • تجزیه‌کننده‌ها: قارچ و باکتری؛ بقایا به مولکول‌های ساده و بازگشت مواد.
  • هرم: حدود ۱۰٪ ماده و انرژی به تراز بعد می‌رسد (۱۰۰۰ ← ۱۰۰ ← ۱۰ ← ۱).

روابط#

  • همزیستی: همسفرگی (یکی بهره)، همیاری (هر دو بهره)، انگلی (میزبان زیان).
  • گلسنگ: قارچ + جلبک.
  • شکار و شکارچی و استتار؛ رقابت (درون‌گونه‌ای و بین‌گونه‌ای)؛ تقسیم زمان رقابت را کم می‌کند.

تنوع زیستی#

  • تنوع گونه‌ها و محیط زندگی‌شان؛ بیشتر گونه = تنوع بیشتر، نه افراد بیشتر.
  • خطر مهم: فعالیت‌های انسانی؛ انقراض: هیچ فرد زنده‌ای نمانده؛ گونهٔ بیگانه.

یادستان، همکلاس · yaadestan.com/school/science-9/ch-15-baham-zistan