جزوهٔ یک‌صفحه‌ای · علوم نهم

فصل ۱۱: گوناگونی جانداران

درس‌ها، تمرین‌ها و آزمون این فصل

جزوهٔ فصل ۱۱: گوناگونی جانداران#

گروه‌بندی و کلید دوراهی#

  • جانداران را با صفت‌ها (ویژگی‌های قابل‌دیدن یا اندازه‌گیری) گروه‌بندی می‌کنند؛ ساختار درونی و مولکول‌های یاخته هم بررسی می‌شود.
  • کلید دوراهی: در هر مرحله بین دو حالت انتخاب می‌کنی. با پرسش حداکثر جاندار جدا می‌شود.
  • ظاهر یا جای زندگی گاهی فریب می‌دهد (دلفین و ماهی).

رتبه‌ها#

  • سلسله، شاخه، رده، راسته، خانواده (تیره)، جنس (سرده)، گونه؛ از بزرگ به کوچک.
  • نام علمی دو بخشی لاتین: جنس + گونه (لینه).
  • پایین‌تر آمدن: شباهت بیشتر، تفاوت کمتر.

پنج سلسله#

  • باکتری‌ها: پیش‌هسته‌ای؛ همه‌جا هستند؛ بیشترشان بی‌ضرر؛ بعضی مفید (روده)، بعضی بیماری‌زا.
  • آغازیان: جلبک‌ها؛ بعضی فتوسنتز می‌کنند؛ جلبک گیاه نیست.
  • قارچ‌ها: سبزینه ندارند؛ تک‌یاخته‌ای (مخمر) یا پریاخته‌ای؛ گیاه یا سبزی نیستند.
  • گیاهان و جانوران: در فصل‌های بعد.
  • راه‌هسته‌ای: مادهٔ وراثتی درون هسته؛ پیش‌هسته‌ای: بدون هسته.

ویروس#

  • ساختار یاخته‌ای ندارد؛ فقط درون یاختهٔ میزبان تکثیر می‌شود؛ بیرون از یاخته مثل بلور است.
  • در پنج سلسله جا ندارد؛ زنده یا غیرزنده بودنش محل اختلاف است.
  • ایدز: از خون و وسایل آلوده منتقل می‌شود؛ دستگاه ایمنی را ضعیف می‌کند.

یادستان، همکلاس · yaadestan.com/school/science-9/ch-11-gonagoni-jandaran