جزوهٔ یک‌صفحه‌ای · علوم نهم

فصل ۱: مواد و نقش آنها در زندگی

درس‌ها، تمرین‌ها و آزمون این فصل

جزوهٔ فصل ۱: مواد و نقش آنها در زندگی#

فلزها#

  • فلزها در ساختن سیم، بدنه، ابزار و زیور به کار می‌روند؛ هر فلز ویژگی خودش را دارد: مس برق را خوب می‌رساند و مفتول می‌شود، آلومینیم سبک است، طلا واکنش نمی‌دهد.
  • واکنش‌پذیری یعنی چقدر یک فلز آماده است با مواد دیگر واکنش دهد.
  • با اکسیژن: منیزیم خیلی سریع، آهن کند (زنگ آهن)، مس بسیار کند (مس اکسید)، طلا هیچ.
  • مثال: مس + اکسیژن ← مس اکسید.

نافلزها#

  • هوا مخلوطی از گازهاست: حدود چهار پنجم نیتروژن و حدود یک پنجم اکسیژن.
  • اکسیژن و نیتروژن مولکول دو اتمی‌اند؛ اوزون سه اتمی است و لایهٔ محافظ بالای هواکره است.
  • فلوئور، کلر، کربن و فسفر در صنعت و زندگی نقش دارند.

طبقه‌بندی عنصرها#

  • عنصرهای ۱ تا ۱۸ در هشت ستون قرار می‌گیرند؛ شمارهٔ ستون = تعداد الکترون مدار آخر (جز هلیم که ۲ الکترون دارد ولی مدارش پر است و در ستون ۸ است).
  • عنصرهای هم‌ستون ویژگی‌های مشابه دارند. مثال: لیتیم و سدیم (ستون ۱).
  • هلیم مدار پر دارد و کنار ستون ۸ است.

بسپارها#

  • مولکول درشت: مولکولی با تعداد بسیار زیاد اتم. بسپار زنجیر بلندی از مولکول‌های کوچک است.
  • طبیعی: پنبه، پشم، ابریشم، نشاسته، سلولز، پروتئین. مصنوعی: پلاستیک‌ها (بیشتر از نفت).
  • پلاستیک‌ها دیر تجزیه می‌شوند؛ بازگردانی با نشانهٔ عددی آسان‌تر است.

یادستان، همکلاس · yaadestan.com/school/science-9/ch-1-mavad-va-naghsh-anha