جزوهٔ یک‌صفحه‌ای · علوم پنجم دبستان

فصل ۸: کارها آسان می‌شود (۱)

درس‌ها، تمرین‌ها و آزمون این فصل

جزوهٔ فصل ۸: کارها آسان می‌شود (۱)#

تعادل#

  • یک خط‌کش روی تکیه‌گاه وقتی افقی بماند، در تعادل است.
  • برای هر سمت یک عدد می‌سازیم: تعداد (یا جرم) × فاصله از تکیه‌گاه. اگر دو عدد برابر باشند، تعادل برقرار است؛ سمتی که عددش بزرگ‌تر است پایین می‌رود.
  • جسم سنگین‌تر را نزدیک‌تر به تکیه‌گاه می‌گذاریم. مثال: ۲ سکه در ۶ cm با ۱ سکه در ۱۲ cm در تعادل‌اند ⁦(۱۲ = ۱۲)⁩.
  • با یک اهرم می‌شود جرم را اندازه گرفت: در فاصله‌های برابر، جرم‌های برابر تعادل می‌سازند؛ در فاصله‌های نابرابر، «جرم × فاصله» را برابر می‌کنیم.

اهرم#

  • اهرم یک میله و یک تکیه‌گاه دارد و با آن جسم را جابه‌جا می‌کنیم.
  • سه جزء اهرم: جسم، نیرو و تکیه‌گاه.
  • هر چه جسم به تکیه‌گاه نزدیک‌تر باشد، نیروی کمتری لازم است. اهرم جرم را کم نمی‌کند.

کاربرد اهرم‌ها#

  • گروه ۱: تکیه‌گاه بین جسم و نیرو (الاکلنگ، قیچی، انبردست، گیرهٔ لباس).
  • گروه ۲: جسم بین تکیه‌گاه و نیرو (گردوشکن، بازکن بطری).
  • گروه ۳: نیرو بین جسم و تکیه‌گاه (موچین، انبر آشپزخانه، چوب ماهیگیری). این‌ها نیرو را کم نمی‌کنند، ولی گرفتن را دقیق و راحت می‌کنند.
  • ایمنی: ابزار تیز و سنگین را فقط با بزرگ‌تر به کار ببر.

یادستان، همکلاس · yaadestan.com/school/science-5/ch-8-karha-asan-1