جزوهٔ یک‌صفحه‌ای · ریاضی و آمار دهم انسانی

فصل ۳: کار با داده‌های آماری

درس‌ها، تمرین‌ها و آزمون این فصل

گردآوری داده‌ها#

  • داده: واقعیتی دربارهٔ یک چیز که با آن حساب یا تصمیم می‌گیریم. واحد آماری: هر فرد یا چیزی که داده دربارهٔ آن جمع می‌شود. جامعهٔ آماری: همهٔ واحدها. نمونه: زیرمجموعه‌ای از جامعه که با روش مشخصی انتخاب شده.
  • نمونهٔ تصادفی: همهٔ اعضای جامعه شانس برابر برای انتخاب دارند (مثل قرعه‌کشی از فهرست همه). سرشماری: بررسی همهٔ جامعه؛ محدودیت‌ها: هزینه، زمان، خطای بیشتر، و بررسی‌هایی که واحد را از بین می‌برند.
  • روش‌های گردآوری: مشاهده (شمردن خودروها)، پرسش‌نامه (فرم نظرخواهی)، مصاحبه (گفت‌وگو)، دادگان (اطلاعات ذخیره‌شده).
  • متغیر کمّی عددی است و حساب رویش معنا دارد (قد)؛ متغیر کیفی دسته‌بندی می‌کند (گروه خونی).
  • مقیاس‌ها: اسمی (کد ملی)، ترتیبی (رتبه)، فاصله‌ای (دما به سلسیوس؛ تفاضل معنا دارد، «دو برابر» نه)، نسبتی (وزن؛ صفر یعنی هیچ).
  • پارامتر: عددی دربارهٔ جامعه، ثابت ولی معمولاً نامعلوم. آماره: همان عدد برای نمونه؛ با هر نمونه کمی فرق می‌کند. ۲۰ نفر از نمونهٔ ۵۰ نفری یعنی ۴۰٪؛ تخمین برای ۶۰۰ نفر: ۲۴۰.

معیارهای گرایش به مرکز#

  • میانگین: . مثال: .
  • اضافه کردن عدد ثابت به همه، میانگین را همان‌قدر زیاد می‌کند؛ ضرب همه در یک عدد، میانگین را در همان عدد ضرب می‌کند.
  • دادهٔ دورافتاده: داده‌ای خیلی بزرگ‌تر یا کوچک‌تر از بقیه؛ میانگین را به سمت خودش می‌کشد.
  • میانه: دادهٔ وسطیِ داده‌های مرتب؛ اگر تعداد زوج است، میانگین دو دادهٔ وسطی. برای ۱۳، ۱۴، ۱۴، ۱۵، ۱۶، ۱۶، ۱۷، ۷۱ میانه .
  • مد: پرتکرارترین مقدار؛ ممکن است بیش از یکی باشد؛ برای متغیر کیفی هم کار می‌کند.
  • میانگین موزون: ؛ مخرج جمع ضریب‌هاست.

معیارهای پراکندگی#

  • دامنهٔ تغییرات: بیشترین منهای کمترین؛ فقط دو داده را می‌بیند.
  • واریانس: میانگینِ توان دوم انحراف‌ها از میانگین. انحراف معیار: جذر واریانس، . برای ۵، ۷، ۸، ۹، ۱۱: واریانس ۴ و .
  • داده‌های برابر: . اضافه کردن عدد ثابت به همه، را عوض نمی‌کند.
  • خم بهنجار: حدود ۶۸٪ داده‌ها در ، ۹۶٪ در ، ۹۹٫۹٪ در .
  • چارک‌ها: میانه؛ میانهٔ داده‌های قبل از میانه؛ میانهٔ داده‌های بعد از آن. دامنهٔ میان‌چارکی: .
  • بدون دادهٔ دورافتاده: میانگین و انحراف معیار؛ با دادهٔ دورافتاده: میانه و دامنهٔ میان‌چارکی.

یادستان، همکلاس · yaadestan.com/school/riazi-amar-1/ch-3-working-with-statistical-data

جزوه به کارت آمد؟ ریاضی را کامل و از پایه ادامه بده

خودآموز ریشه

خودآموز ریاضی از چهار عمل تا هوش مصنوعی

هیچ ایدهٔ پیشرفته‌ای در ریاضی از هوا نیامده؛ هر کدام ریشه‌ای در چیزی ساده دارد که همین حالا بلدی. از «عدد یعنی چه» شروع می‌کنیم و به همان ریاضی‌ای می‌رسیم که هوش مصنوعی با آن آموزش می‌بیند — بدون حفظ‌کردنِ بی‌دلیل و بدون فرضِ اینکه قبلاً چیزی بلد بوده‌ای.

  • ۸ ترم
  • ۷۳ فصل
  • همهٔ فصل‌ها رایگان

برای خواندن بدون اینترنت

خودآموز دانلودی ریشه

PDF، EPUB، MOBI · ۵۶۵ صفحه

۳۹۹٬۰۰۰ تومان

دیدن نسخهٔ دانلودی