[{"data":1,"prerenderedAt":46},["ShallowReactive",2],{"lesson:t1-s06-negatives":3},{"meta":4,"prev":11,"next":15,"sections":19},{"slug":5,"term":6,"order":7,"title_fa":8,"free_preview":9,"source":10},"t1-s06-negatives",1,6,"فصل ۰۶ — آن‌سوی صفر",true,"book",{"slug":12,"term":6,"order":13,"title_fa":14,"free_preview":9,"source":10},"t1-s05-divide",5,"فصل ۰۵ — تقسیم: دو سؤالِ کاملاً متفاوت",{"slug":16,"term":6,"order":17,"title_fa":18,"free_preview":9,"source":10},"t1-s07-order-operations",7,"فصل ۰۷ — ترتیب عملیات، و اینکه چرا اصلاً لازم است",[20,24,27,30,33,36,39,43],{"kind":21,"heading":22,"html":23},"normal","در این فصل چه یاد می‌گیری","\u003Ch2 id=\"در-این-فصل-چه-یاد-می‌گیری\">در این فصل چه یاد می‌گیری\u003Ca class=\"head-anchor\" href=\"#%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D9%86-%D9%81%D8%B5%D9%84-%DA%86%D9%87-%DB%8C%D8%A7%D8%AF-%D9%85%DB%8C%E2%80%8C%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C\" aria-label=\"پیوند به این بخش\">#\u003C\u002Fa>\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>صبح دمای هوا ۵ درجه بود. تا شب ۸ درجه سرد شد. دمای شب چند است؟ روی محورِ اعداد از ۵ راه بیفت و ۸ قدم به چپ برو — به صفر که می‌رسی، هنوز سه قدم مانده. تا اینجای دوره محور همان‌جا تمام می‌شد. در این فصل ادامه‌اش می‌دهیم، و بعد سراغِ آن جمله‌ای می‌رویم که احتمالاً شنیده‌ای و کسی دلیلش را نگفته: «منفی در منفی مثبت می‌شود».\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>آخر این فصل می‌توانی:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>تفریقی را که از صفر رد می‌شود حساب کنی و جوابش را روی محور نشان بدهی\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>قرینهٔ هر عدد را بنویسی و بگویی چرا جمعشان صفر می‌شود\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>قدرِ مطلق را فاصله از صفر بخوانی، نه «حذفِ علامتِ منفی»\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>توضیح بدهی چرا حاصلِ ضربِ دو عددِ منفی مثبت است، بدونِ حفظ‌کردنِ قاعده\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n",{"kind":21,"heading":25,"html":26},"قبل از شروع","\u003Ch2 id=\"قبل-از-شروع\">قبل از شروع\u003Ca class=\"head-anchor\" href=\"#%D9%82%D8%A8%D9%84-%D8%A7%D8%B2-%D8%B4%D8%B1%D9%88%D8%B9\" aria-label=\"پیوند به این بخش\">#\u003C\u002Fa>\u003C\u002Fh2>\n\u003Cul>\n\u003Cli>\u003Cstrong>از فصل ۱:\u003C\u002Fstrong> محورِ اعداد، و عدد به‌عنوان اندازه.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>از فصل ۳:\u003C\u002Fstrong> تفریق یعنی فاصله، نه فقط «کم‌کردن».\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>از فصل ۴:\u003C\u002Fstrong> ضرب یعنی «چند بار، چه چیزی»، و خاصیتِ جابه‌جایی.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n",{"kind":21,"heading":28,"html":29},"۱. محور جایی تمام نمی‌شود","\u003Ch2 id=\"۱-محور-جایی-تمام-نمی‌شود\">۱. محور جایی تمام نمی‌شود\u003Ca class=\"head-anchor\" href=\"#%DB%B1-%D9%85%D8%AD%D9%88%D8%B1-%D8%AC%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%AA%D9%85%D8%A7%D9%85-%D9%86%D9%85%DB%8C%E2%80%8C%D8%B4%D9%88%D8%AF\" aria-label=\"پیوند به این بخش\">#\u003C\u002Fa>\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>از ۵ شروع کن و قدم‌به‌قدم به چپ برو: ۴، ۳، ۲، ۱، ۰ — پنج قدم رفتی و سه قدم مانده.\u003C\u002Fp>\n\u003Cblockquote>\n\u003Cp>🤔 \u003Cstrong>اول حدس بزن:\u003C\u002Fstrong> وقتی به صفر رسیدی و هنوز قدم مانده، چه اتفاقی می‌افتد؟ محور همان‌جا تمام می‌شود، یا از آن طرف ادامه دارد؟\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fblockquote>\n\u003Cp>محور تمام نمی‌شود. آن سه قدم تو را به آن‌سوی صفر می‌برند، به نقطه‌ای که سه واحد از صفر فاصله دارد ولی سمتِ دیگرِ آن است. اسمش \u003Cstrong>منفی ۳\u003C\u002Fstrong> است.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"math-display\" dir=\"ltr\">\u003Cspan class=\"katex-display\">\u003Cspan class=\"katex\">\u003Cspan class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\">\u003Cspan class=\"katex-base\">\u003Cspan class=\"katex-strut\" style=\"height:0.7278em;vertical-align:-0.0833em;\">\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mord\">5\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2222em;\">\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mbin\">−\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2222em;\">\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"katex-base\">\u003Cspan class=\"katex-strut\" style=\"height:0.6444em;\">\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mord\">8\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\">\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mrel\">=\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\">\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"katex-base\">\u003Cspan class=\"katex-strut\" style=\"height:0.7278em;vertical-align:-0.0833em;\">\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mord\">−\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mord\">3\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>علامتِ منفی یعنی «آن طرفِ صفر». عدد می‌گوید چقدر از صفر دور، و علامت می‌گوید کدام طرف. منفی ۳ عددِ ناقص یا نصفه نیست؛ درست مثلِ ۳ یک نقطهٔ مشخص روی محور است.\u003C\u002Fp>\n\u003Cblockquote>\n\u003Cp>🌱 \u003Cstrong>ریشه‌اش کجاست:\u003C\u002Fstrong> عددِ منفی چیزِ تازه‌ای نیست — همان محورِ فصل ۱ است که اجازه داده‌ایم از صفر هم رد شود. دما زیرِ صفر، طبقهٔ زیرِ همکف، بدهی در برابر پس‌انداز: همه همین‌اند.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fblockquote>\n\u003Cblockquote>\n\u003Cp>✅ \u003Cstrong>چک کن:\u003C\u002Fstrong> $2 - 6$ چند می‌شود؟ — دو قدم تا صفر، چهار قدم دیگر آن‌سوی صفر: \u003Cspan class=\"math-inline\" dir=\"ltr\">\u003Cspan class=\"katex\">\u003Cspan class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\">\u003Cspan class=\"katex-base\">\u003Cspan class=\"katex-strut\" style=\"height:0.7278em;vertical-align:-0.0833em;\">\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mord\">−\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mord\">4\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fblockquote>\n",{"kind":21,"heading":31,"html":32},"۲. قرینه: همان فاصله، آن طرفِ صفر","\u003Ch2 id=\"۲-قرینه-همان-فاصله-آن-طرفِ-صفر\">۲. قرینه: همان فاصله، آن طرفِ صفر\u003Ca class=\"head-anchor\" href=\"#%DB%B2-%D9%82%D8%B1%DB%8C%D9%86%D9%87-%D9%87%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%81%D8%A7%D8%B5%D9%84%D9%87-%D8%A2%D9%86-%D8%B7%D8%B1%D9%81%D9%90-%D8%B5%D9%81%D8%B1\" aria-label=\"پیوند به این بخش\">#\u003C\u002Fa>\u003C\u002Fh2>\n\u003Cblockquote>\n\u003Cp>🤔 \u003Cstrong>اول حدس بزن:\u003C\u002Fstrong> چه عددی دقیقاً به‌اندازهٔ ۵ از صفر فاصله دارد، ولی خودِ ۵ نیست؟\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fblockquote>\n\u003Cp>منفی ۵. این دو \u003Cstrong>قرینهٔ\u003C\u002Fstrong> هم‌اند: فاصلهٔ برابر از صفر، در دو جهتِ مخالف. دقیق‌ترش این است که قرینهٔ ۵ همان عددی است که اگر به ۵ اضافه شود، تو را برمی‌گرداند سرِ صفر:\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"math-display\" dir=\"ltr\">\u003Cspan class=\"katex-display\">\u003Cspan class=\"katex\">\u003Cspan class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\">\u003Cspan class=\"katex-base\">\u003Cspan class=\"katex-strut\" style=\"height:0.7278em;vertical-align:-0.0833em;\">\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mord\">5\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2222em;\">\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mbin\">+\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2222em;\">\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"katex-base\">\u003Cspan class=\"katex-strut\" style=\"height:1em;vertical-align:-0.25em;\">\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mopen\">(\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mord\">−\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mord\">5\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mclose\">)\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\">\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mrel\">=\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\">\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"katex-base\">\u003Cspan class=\"katex-strut\" style=\"height:0.6444em;\">\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mord\">0\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>و قرینهٔ منفی ۵ چیست؟ ۵. قرینه‌گرفتن مثلِ آینه‌ای است که روی صفر ایستاده و هر عددی را به آن طرف می‌اندازد. \u003Cstrong>دو بار در آینه بروی، به جای اول برمی‌گردی.\u003C\u002Fstrong> این جمله را نگه دار؛ کلیدِ بخش ۴ همین است.\u003C\u002Fp>\n",{"kind":21,"heading":34,"html":35},"۳. قدرِ مطلق: فاصله، بدونِ جهت","\u003Ch2 id=\"۳-قدرِ-مطلق-فاصله-بدونِ-جهت\">۳. قدرِ مطلق: فاصله، بدونِ جهت\u003Ca class=\"head-anchor\" href=\"#%DB%B3-%D9%82%D8%AF%D8%B1%D9%90-%D9%85%D8%B7%D9%84%D9%82-%D9%81%D8%A7%D8%B5%D9%84%D9%87-%D8%A8%D8%AF%D9%88%D9%86%D9%90-%D8%AC%D9%87%D8%AA\" aria-label=\"پیوند به این بخش\">#\u003C\u002Fa>\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>دو نفر روی محور ایستاده‌اند، یکی روی ۷ و یکی روی منفی ۷.\u003C\u002Fp>\n\u003Cblockquote>\n\u003Cp>🤔 \u003Cstrong>اول حدس بزن:\u003C\u002Fstrong> کدامشان از صفر دورتر است؟\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fblockquote>\n\u003Cp>هیچ‌کدام. هر دو هفت قدم از صفر فاصله دارند و فقط جهتشان فرق می‌کند. به این فاصله از صفر می‌گویند \u003Cstrong>قدرِ مطلق\u003C\u002Fstrong> و با دو خطِ عمودی نشانش می‌دهند:\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"math-display\" dir=\"ltr\">\u003Cspan class=\"katex-display\">\u003Cspan class=\"katex\">\u003Cspan class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\">\u003Cspan class=\"katex-base\">\u003Cspan class=\"katex-strut\" style=\"height:2.7em;vertical-align:-1.1em;\">\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mord\">\u003Cspan class=\"mtable\">\u003Cspan class=\"col-align-r\">\u003Cspan class=\"vlist-t vlist-t2\">\u003Cspan class=\"vlist-r\">\u003Cspan class=\"vlist\" style=\"height:1.6em;\">\u003Cspan style=\"top:-3.76em;\">\u003Cspan class=\"pstrut\" style=\"height:3em;\">\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mord\">\u003Cspan class=\"mord\">∣7∣\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"top:-2.26em;\">\u003Cspan class=\"pstrut\" style=\"height:3em;\">\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mord\">\u003Cspan class=\"mord\">∣\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2222em;\">\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mbin\">−\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2222em;\">\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mord\">7∣\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"vlist-s\">​\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"vlist-r\">\u003Cspan class=\"vlist\" style=\"height:1.1em;\">\u003Cspan>\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"col-align-l\">\u003Cspan class=\"vlist-t vlist-t2\">\u003Cspan class=\"vlist-r\">\u003Cspan class=\"vlist\" style=\"height:1.6em;\">\u003Cspan style=\"top:-3.76em;\">\u003Cspan class=\"pstrut\" style=\"height:3em;\">\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mord\">\u003Cspan class=\"mord\">\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\">\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mrel\">=\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\">\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mord\">7\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"top:-2.26em;\">\u003Cspan class=\"pstrut\" style=\"height:3em;\">\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mord\">\u003Cspan class=\"mord\">\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\">\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mrel\">=\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\">\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mord\">7\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"vlist-s\">​\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"vlist-r\">\u003Cspan class=\"vlist\" style=\"height:1.1em;\">\u003Cspan>\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cblockquote>\n\u003Cp>🌱 \u003Cstrong>ریشه‌اش کجاست:\u003C\u002Fstrong> از فصل ۳ می‌دانی تفریق فاصله را می‌دهد، و فاصله هیچ‌وقت منفی نیست — «منفی سه قدم راه» معنی ندارد. قدرِ مطلق همان فاصله است وقتی جهت را کنار می‌گذاری. خیلی جلوتر، در ترم ۷، همین ایده با نامِ \u003Ccode>norm\u003C\u002Fcode> برمی‌گردد.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fblockquote>\n\u003Cblockquote>\n\u003Cp>⚠️ \u003Cstrong>دامِ رایج:\u003C\u002Fstrong> قدرِ مطلق را «برداشتنِ علامتِ منفی» یاد گرفتن. با عددهای خالی جواب می‌دهد، ولی به‌محضِ اینکه پای یک عبارت وسط بیاید می‌شکند: \u003Cspan class=\"math-inline\" dir=\"ltr\">\u003Cspan class=\"katex\">\u003Cspan class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\">\u003Cspan class=\"katex-base\">\u003Cspan class=\"katex-strut\" style=\"height:1em;vertical-align:-0.25em;\">\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mord\">∣3\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2222em;\">\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mbin\">−\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2222em;\">\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"katex-base\">\u003Cspan class=\"katex-strut\" style=\"height:1em;vertical-align:-0.25em;\">\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mord\">8∣\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan> یعنی اول فاصلهٔ ۳ و ۸ را حساب کن، که ۵ است. فاصله را نگه دار، علامت را نه.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fblockquote>\n",{"kind":21,"heading":37,"html":38},"۴. چرا منفی در منفی مثبت می‌شود","\u003Ch2 id=\"۴-چرا-منفی-در-منفی-مثبت-می‌شود\">۴. چرا منفی در منفی مثبت می‌شود\u003Ca class=\"head-anchor\" href=\"#%DB%B4-%DA%86%D8%B1%D8%A7-%D9%85%D9%86%D9%81%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D9%86%D9%81%DB%8C-%D9%85%D8%AB%D8%A8%D8%AA-%D9%85%DB%8C%E2%80%8C%D8%B4%D9%88%D8%AF\" aria-label=\"پیوند به این بخش\">#\u003C\u002Fa>\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>اول حالتِ آسان‌تر، که مستقیم از تعریفِ فصل ۴ درمی‌آید: $3 \\times (-2)$ یعنی سه بارِ منفی ۲، یعنی سه قدمِ دوتایی به چپ، یعنی \u003Cspan class=\"math-inline\" dir=\"ltr\">\u003Cspan class=\"katex\">\u003Cspan class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\">\u003Cspan class=\"katex-base\">\u003Cspan class=\"katex-strut\" style=\"height:0.7278em;vertical-align:-0.0833em;\">\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mord\">−\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mord\">6\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>. جابه‌جایی هم می‌گوید \u003Cspan class=\"math-inline\" dir=\"ltr\">\u003Cspan class=\"katex\">\u003Cspan class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\">\u003Cspan class=\"katex-base\">\u003Cspan class=\"katex-strut\" style=\"height:1em;vertical-align:-0.25em;\">\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mopen\">(\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mord\">−\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mord\">2\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mclose\">)\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2222em;\">\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mbin\">×\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2222em;\">\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"katex-base\">\u003Cspan class=\"katex-strut\" style=\"height:0.6444em;\">\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mord\">3\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan> همان است.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>ولی \u003Cspan class=\"math-inline\" dir=\"ltr\">\u003Cspan class=\"katex\">\u003Cspan class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\">\u003Cspan class=\"katex-base\">\u003Cspan class=\"katex-strut\" style=\"height:1em;vertical-align:-0.25em;\">\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mopen\">(\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mord\">−\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mord\">2\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mclose\">)\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2222em;\">\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mbin\">×\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2222em;\">\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"katex-base\">\u003Cspan class=\"katex-strut\" style=\"height:1em;vertical-align:-0.25em;\">\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mopen\">(\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mord\">−\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mord\">3\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mclose\">)\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan> را نمی‌شود این‌طور خواند. «منفی دو بار جمع کردن» جمله‌ای است که معنایی ندارد؛ نمی‌توانی چیزی را منفی دو بار روی هم بگذاری. پس جمعِ تکراری اینجا از کار می‌افتد و باید از راهِ دیگری برویم.\u003C\u002Fp>\n\u003Cblockquote>\n\u003Cp>🤔 \u003Cstrong>اول حدس بزن:\u003C\u002Fstrong> جدولِ زیر را نگاه کن و \u003Cstrong>پیش از خواندنِ ادامه\u003C\u002Fstrong> دو سطرِ بعدی را روی کاغذ بنویس. الگو چه می‌گوید؟\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fblockquote>\n\u003Cdiv class=\"math-display\" dir=\"ltr\">\u003Cspan class=\"katex-display\">\u003Cspan class=\"katex\">\u003Cspan class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\">\u003Cspan class=\"katex-base\">\u003Cspan class=\"katex-strut\" style=\"height:5.7em;vertical-align:-2.6em;\">\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mord\">\u003Cspan class=\"mtable\">\u003Cspan class=\"col-align-r\">\u003Cspan class=\"vlist-t vlist-t2\">\u003Cspan class=\"vlist-r\">\u003Cspan class=\"vlist\" style=\"height:3.1em;\">\u003Cspan style=\"top:-5.26em;\">\u003Cspan class=\"pstrut\" style=\"height:3em;\">\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mord\">\u003Cspan class=\"mord\">3\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2222em;\">\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mbin\">×\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2222em;\">\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mopen\">(\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mord\">−\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mord\">3\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mclose\">)\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"top:-3.76em;\">\u003Cspan class=\"pstrut\" style=\"height:3em;\">\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mord\">\u003Cspan class=\"mord\">2\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2222em;\">\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mbin\">×\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2222em;\">\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mopen\">(\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mord\">−\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mord\">3\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mclose\">)\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"top:-2.26em;\">\u003Cspan class=\"pstrut\" style=\"height:3em;\">\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mord\">\u003Cspan class=\"mord\">1\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2222em;\">\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mbin\">×\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2222em;\">\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mopen\">(\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mord\">−\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mord\">3\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mclose\">)\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"top:-0.76em;\">\u003Cspan class=\"pstrut\" style=\"height:3em;\">\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mord\">\u003Cspan class=\"mord\">0\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2222em;\">\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mbin\">×\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2222em;\">\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mopen\">(\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mord\">−\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mord\">3\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mclose\">)\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"vlist-s\">​\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"vlist-r\">\u003Cspan class=\"vlist\" style=\"height:2.6em;\">\u003Cspan>\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"col-align-l\">\u003Cspan class=\"vlist-t vlist-t2\">\u003Cspan class=\"vlist-r\">\u003Cspan class=\"vlist\" style=\"height:3.1em;\">\u003Cspan style=\"top:-5.26em;\">\u003Cspan class=\"pstrut\" style=\"height:3em;\">\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mord\">\u003Cspan class=\"mord\">\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\">\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mrel\">=\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\">\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mord\">−\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mord\">9\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"top:-3.76em;\">\u003Cspan class=\"pstrut\" style=\"height:3em;\">\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mord\">\u003Cspan class=\"mord\">\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\">\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mrel\">=\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\">\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mord\">−\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mord\">6\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"top:-2.26em;\">\u003Cspan class=\"pstrut\" style=\"height:3em;\">\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mord\">\u003Cspan class=\"mord\">\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\">\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mrel\">=\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\">\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mord\">−\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mord\">3\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"top:-0.76em;\">\u003Cspan class=\"pstrut\" style=\"height:3em;\">\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mord\">\u003Cspan class=\"mord\">\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\">\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mrel\">=\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\">\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mord\">0\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"vlist-s\">​\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"vlist-r\">\u003Cspan class=\"vlist\" style=\"height:2.6em;\">\u003Cspan>\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>هر بار عددِ سمتِ چپ یکی کم می‌شود و جواب سه‌تا \u003Cstrong>زیاد\u003C\u002Fstrong> می‌شود. دلیلش از فصل ۴ روشن است: هر سطر یکی از آن «منفی ۳»ها را از جمع می‌اندازد، یعنی یک قدمِ سه‌تاییِ کمتر به چپ رفته‌ای، پس سه واحد بالاتر می‌ایستی. حالا دو سطرِ بعدی:\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"math-display\" dir=\"ltr\">\u003Cspan class=\"katex-display\">\u003Cspan class=\"katex\">\u003Cspan class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\">\u003Cspan class=\"katex-base\">\u003Cspan class=\"katex-strut\" style=\"height:2.7em;vertical-align:-1.1em;\">\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mord\">\u003Cspan class=\"mtable\">\u003Cspan class=\"col-align-r\">\u003Cspan class=\"vlist-t vlist-t2\">\u003Cspan class=\"vlist-r\">\u003Cspan class=\"vlist\" style=\"height:1.6em;\">\u003Cspan style=\"top:-3.76em;\">\u003Cspan class=\"pstrut\" style=\"height:3em;\">\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mord\">\u003Cspan class=\"mopen\">(\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mord\">−\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mord\">1\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mclose\">)\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2222em;\">\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mbin\">×\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2222em;\">\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mopen\">(\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mord\">−\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mord\">3\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mclose\">)\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"top:-2.26em;\">\u003Cspan class=\"pstrut\" style=\"height:3em;\">\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mord\">\u003Cspan class=\"mopen\">(\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mord\">−\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mord\">2\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mclose\">)\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2222em;\">\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mbin\">×\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2222em;\">\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mopen\">(\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mord\">−\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mord\">3\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mclose\">)\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"vlist-s\">​\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"vlist-r\">\u003Cspan class=\"vlist\" style=\"height:1.1em;\">\u003Cspan>\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"col-align-l\">\u003Cspan class=\"vlist-t vlist-t2\">\u003Cspan class=\"vlist-r\">\u003Cspan class=\"vlist\" style=\"height:1.6em;\">\u003Cspan style=\"top:-3.76em;\">\u003Cspan class=\"pstrut\" style=\"height:3em;\">\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mord\">\u003Cspan class=\"mord\">\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\">\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mrel\">=\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\">\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mord\">3\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"top:-2.26em;\">\u003Cspan class=\"pstrut\" style=\"height:3em;\">\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mord\">\u003Cspan class=\"mord\">\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\">\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mrel\">=\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\">\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mord\">6\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"vlist-s\">​\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"vlist-r\">\u003Cspan class=\"vlist\" style=\"height:1.1em;\">\u003Cspan>\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>اگر بخواهی این دو سطر چیزِ دیگری باشند، الگو دقیقاً سرِ همان یک قدم می‌شکند — بدونِ اینکه چیزی در مسئله عوض شده باشد. تا صفر همه‌چیز سه‌تا سه‌تا بالا می‌رفت و از صفر به بعد باید ناگهان کارِ دیگری بکند. چنین شکستنی دلیل می‌خواهد، و هیچ دلیلی در کار نیست.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>الگو نشان می‌دهد \u003Cstrong>چه\u003C\u002Fstrong> باید بشود. حالا \u003Cstrong>چرا\u003C\u002Fstrong>ی آن، با آینهٔ بخش ۲:\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>ضرب در منفی یک را حساب کن: $5 \\times (-1)$ یعنی پنج بارِ منفی یک، یعنی \u003Cspan class=\"math-inline\" dir=\"ltr\">\u003Cspan class=\"katex\">\u003Cspan class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\">\u003Cspan class=\"katex-base\">\u003Cspan class=\"katex-strut\" style=\"height:0.7278em;vertical-align:-0.0833em;\">\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mord\">−\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mord\">5\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan> — که قرینهٔ ۵ است. پس \u003Cstrong>ضرب در منفی یک یعنی قرینه‌گرفتن\u003C\u002Fstrong>: همان آینه، همان فاصله، طرفِ دیگر.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>حالا \u003Cspan class=\"math-inline\" dir=\"ltr\">\u003Cspan class=\"katex\">\u003Cspan class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\">\u003Cspan class=\"katex-base\">\u003Cspan class=\"katex-strut\" style=\"height:1em;vertical-align:-0.25em;\">\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mopen\">(\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mord\">−\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mord\">5\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mclose\">)\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2222em;\">\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mbin\">×\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2222em;\">\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"katex-base\">\u003Cspan class=\"katex-strut\" style=\"height:1em;vertical-align:-0.25em;\">\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mopen\">(\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mord\">−\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mord\">1\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mclose\">)\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan> یعنی قرینهٔ منفی ۵. یعنی دو بار در آینه رفتن، و دو بار در آینه رفتن تو را به جای اول برمی‌گرداند. جواب ۵ است، مثبت.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>بقیهٔ حالت‌ها هم همین‌اند، چون هر عددِ منفی را می‌توانی به «منفی یک ضربدر یک عددِ مثبت» بشکنی:\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"math-display\" dir=\"ltr\">\u003Cspan class=\"katex-display\">\u003Cspan class=\"katex\">\u003Cspan class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\">\u003Cspan class=\"katex-base\">\u003Cspan class=\"katex-strut\" style=\"height:1em;vertical-align:-0.25em;\">\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mopen\">(\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mord\">−\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mord\">2\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mclose\">)\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2222em;\">\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mbin\">×\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2222em;\">\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"katex-base\">\u003Cspan class=\"katex-strut\" style=\"height:1em;vertical-align:-0.25em;\">\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mopen\">(\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mord\">−\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mord\">3\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mclose\">)\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\">\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mrel\">=\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\">\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"katex-base\">\u003Cspan class=\"katex-strut\" style=\"height:1em;vertical-align:-0.25em;\">\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mopen\">(\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mord\">−\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mord\">1\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mclose\">)\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2222em;\">\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mbin\">×\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2222em;\">\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"katex-base\">\u003Cspan class=\"katex-strut\" style=\"height:0.7278em;vertical-align:-0.0833em;\">\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mord\">2\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2222em;\">\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mbin\">×\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2222em;\">\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"katex-base\">\u003Cspan class=\"katex-strut\" style=\"height:1em;vertical-align:-0.25em;\">\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mopen\">(\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mord\">−\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mord\">1\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mclose\">)\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2222em;\">\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mbin\">×\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2222em;\">\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"katex-base\">\u003Cspan class=\"katex-strut\" style=\"height:0.6444em;\">\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mord\">3\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\">\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mrel\">=\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\">\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"katex-base\">\u003Cspan class=\"katex-strut\" style=\"height:1em;vertical-align:-0.25em;\">\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mopen\">(\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mord\">−\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mord\">1\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mclose\">)\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2222em;\">\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mbin\">×\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2222em;\">\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"katex-base\">\u003Cspan class=\"katex-strut\" style=\"height:1em;vertical-align:-0.25em;\">\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mopen\">(\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mord\">−\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mord\">1\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mclose\">)\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2222em;\">\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mbin\">×\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2222em;\">\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"katex-base\">\u003Cspan class=\"katex-strut\" style=\"height:1em;vertical-align:-0.25em;\">\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mopen\">(\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mord\">2\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2222em;\">\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mbin\">×\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2222em;\">\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"katex-base\">\u003Cspan class=\"katex-strut\" style=\"height:1em;vertical-align:-0.25em;\">\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mord\">3\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mclose\">)\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\">\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mrel\">=\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\">\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"katex-base\">\u003Cspan class=\"katex-strut\" style=\"height:0.6444em;\">\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mord\">6\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>دو بار قرینه‌گرفتن روی ۶، یعنی خودِ ۶. منفی در منفی مثبت می‌شود نه چون کسی این‌طور قرارداد کرده، بلکه چون قرینهٔ قرینه خودِ عدد است.\u003C\u002Fp>\n\u003Cblockquote>\n\u003Cp>⚠️ \u003Cstrong>دامِ رایج:\u003C\u002Fstrong> بردنِ همین قاعده سرِ جمع. خیلی‌ها می‌نویسند \u003Cspan class=\"math-inline\" dir=\"ltr\">\u003Cspan class=\"katex\">\u003Cspan class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\">\u003Cspan class=\"katex-base\">\u003Cspan class=\"katex-strut\" style=\"height:1em;vertical-align:-0.25em;\">\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mopen\">(\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mord\">−\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mord\">3\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mclose\">)\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2222em;\">\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mbin\">+\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2222em;\">\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"katex-base\">\u003Cspan class=\"katex-strut\" style=\"height:1em;vertical-align:-0.25em;\">\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mopen\">(\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mord\">−\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mord\">4\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mclose\">)\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\">\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mrel\">=\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\">\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"katex-base\">\u003Cspan class=\"katex-strut\" style=\"height:0.6444em;\">\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mord\">7\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>. جمع این‌طور نیست: سه قدم به چپ و بعد چهار قدم دیگر به چپ، یعنی هفت قدم به چپ: \u003Cspan class=\"math-inline\" dir=\"ltr\">\u003Cspan class=\"katex\">\u003Cspan class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\">\u003Cspan class=\"katex-base\">\u003Cspan class=\"katex-strut\" style=\"height:0.7278em;vertical-align:-0.0833em;\">\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mord\">−\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mord\">7\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>. آن قاعده مالِ ضرب بود و دلیلش هم مالِ ضرب بود.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fblockquote>\n\u003Cblockquote>\n\u003Cp>✅ \u003Cstrong>چک کن:\u003C\u002Fstrong> \u003Cspan class=\"math-inline\" dir=\"ltr\">\u003Cspan class=\"katex\">\u003Cspan class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\">\u003Cspan class=\"katex-base\">\u003Cspan class=\"katex-strut\" style=\"height:1em;vertical-align:-0.25em;\">\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mopen\">(\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mord\">−\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mord\">4\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mclose\">)\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2222em;\">\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mbin\">×\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2222em;\">\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"katex-base\">\u003Cspan class=\"katex-strut\" style=\"height:0.6444em;\">\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mord\">5\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan> و \u003Cspan class=\"math-inline\" dir=\"ltr\">\u003Cspan class=\"katex\">\u003Cspan class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\">\u003Cspan class=\"katex-base\">\u003Cspan class=\"katex-strut\" style=\"height:1em;vertical-align:-0.25em;\">\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mopen\">(\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mord\">−\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mord\">4\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mclose\">)\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2222em;\">\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mbin\">×\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2222em;\">\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"katex-base\">\u003Cspan class=\"katex-strut\" style=\"height:1em;vertical-align:-0.25em;\">\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mopen\">(\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mord\">−\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mord\">5\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mclose\">)\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan> — کدام مثبت است؟ — دومی. اولی چهار بارِ منفی ۵ است و به چپ می‌رود؛ در دومی دو بار قرینه گرفته‌ای و به جای اول برگشته‌ای: \u003Cspan class=\"math-inline\" dir=\"ltr\">\u003Cspan class=\"katex\">\u003Cspan class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\">\u003Cspan class=\"katex-base\">\u003Cspan class=\"katex-strut\" style=\"height:0.7278em;vertical-align:-0.0833em;\">\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mord\">−\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mord\">20\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan> و $20$.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fblockquote>\n",{"kind":40,"heading":41,"html":42},"checkpoint","تمرین‌ها","\u003Ch2 id=\"تمرین‌ها\">تمرین‌ها\u003Ca class=\"head-anchor\" href=\"#%D8%AA%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%86%E2%80%8C%D9%87%D8%A7\" aria-label=\"پیوند به این بخش\">#\u003C\u002Fa>\u003C\u002Fh2>\n\u003Col>\n\u003Cli>دمای شهری صبح منفی ۶ درجه بود و تا ظهر ۹ درجه گرم شد. دمای ظهر چند است؟ روی محور نشانش بده.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>حاصلِ \u003Cspan class=\"math-inline\" dir=\"ltr\">\u003Cspan class=\"katex\">\u003Cspan class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\">\u003Cspan class=\"katex-base\">\u003Cspan class=\"katex-strut\" style=\"height:1em;vertical-align:-0.25em;\">\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mord\">∣4\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2222em;\">\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mbin\">−\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2222em;\">\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"katex-base\">\u003Cspan class=\"katex-strut\" style=\"height:1em;vertical-align:-0.25em;\">\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mord\">11∣\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan> چند است؟ و \u003Cspan class=\"math-inline\" dir=\"ltr\">\u003Cspan class=\"katex\">\u003Cspan class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\">\u003Cspan class=\"katex-base\">\u003Cspan class=\"katex-strut\" style=\"height:1em;vertical-align:-0.25em;\">\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mord\">∣11\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2222em;\">\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mbin\">−\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2222em;\">\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"katex-base\">\u003Cspan class=\"katex-strut\" style=\"height:1em;vertical-align:-0.25em;\">\u003C\u002Fspan>\u003Cspan class=\"mord\">4∣\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fspan>؟ بعد در یک جمله توضیح بده چه چیزی می‌بینی.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>۵۲ کتاب را در قفسه‌هایی می‌چینی که هر کدام ۹ کتاب جا می‌دهند. چند قفسه پر می‌شود و چند کتاب می‌ماند؟\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Fol>\n\u003Cp>⭐ دو عدد پیدا کن که جمعشان صفر باشد و حاصلِ ضربشان منفی ۳۶. بعد بگو چرا هیچ دو عددی پیدا نمی‌شود که جمعشان صفر باشد و حاصلِ ضربشان مثبت ۳۶.\u003C\u002Fp>\n",{"kind":21,"heading":44,"html":45},"در فصل بعد","\u003Ch2 id=\"در-فصل-بعد\">در فصل بعد\u003Ca class=\"head-anchor\" href=\"#%D8%AF%D8%B1-%D9%81%D8%B5%D9%84-%D8%A8%D8%B9%D8%AF\" aria-label=\"پیوند به این بخش\">#\u003C\u002Fa>\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>حالا هم ضرب داری، هم تقسیم، هم عددِ منفی. یک مسئلهٔ تازه پیدا می‌شود: در عبارتی مثلِ $2 + 3 \\times 4$ کدام عمل اول انجام شود؟ جوابِ این سؤال — برخلافِ همه‌چیزی که تا اینجا دیدی — یک کشفِ ریاضی نیست، یک \u003Cstrong>قرارداد\u003C\u002Fstrong> است برای اینکه دو نفر از یک نوشته دو چیز نفهمند. فصل بعد نشان می‌دهد این قرارداد چیست، چرا لازم شد، و پرانتز کجای کار می‌ایستد.\u003C\u002Fp>\n",1785080452672]