# فصل ۰۹ — پروژهٔ پایانی: از سفارش تا تحویل

<div dir="rtl">

# فصل ۰۹ — پروژهٔ پایانی: از سفارش تا تحویل

## در این فصل چه می‌سازی

این فصل مفهوم تازه‌ای ندارد. یک سری قطعهٔ یکسان را از اول تا آخر تولید می‌کنی، مثل کسی که سفارش گرفته است: نیاز را می‌نویسی، یک نمونه چاپ می‌کنی، چاپگر را می‌سنجی، صفحه را می‌چینی، قیمت را حساب می‌کنی، چاپ می‌کنی، کنترل می‌کنی و تحویل می‌دهی. سفارش می‌تواند واقعی باشد یا برای خودت. نمونهٔ کتاب بیست گیرهٔ سیم است.

![بیست گیرهٔ کوچک سیم که روی صفحهٔ چاپ در چند ردیف چیده شده‌اند و یکی از آن‌ها روی یک سیم نشسته است](/lesson-assets/t7-s09-capstone/prompt/01-image-clip-batch.png)

آخر این فصل می‌توانی:

- یک سفارش را به عددهای قابل‌سنجش تبدیل کنی
- پیش از تولید با یک نمونه خطر را بسنجی
- یک سری قطعه را با دفتر، جدول و کنترل کیفیت تحویل بدهی
- هر عیب را با فصل خودش در این کتاب حل کنی

## قبل از شروع

- **از ترم ۳:** چاپگرت کالیبره است و عددها در پروفایل‌اند.
- **از ترم ۴:** دفتر عیب و یک تغییر در هر بار.
- **از ترم ۵:** ماده را برای کار انتخاب می‌کنی.
- **از ترم ۶:** عدد لقی خودت و جهت چاپ.
- **از فصل ۰۲، ۰۵ و ۰۸ همین ترم:** کد پایان امن، دفتر نگه‌داری و برگهٔ قیمت.

> 🎯 **کار این فصل:** چاپگر، فیلامنت کافی، کولیس، دفترهایت و OpenSCAD. مدل نمونه کمتر از ۱۵ گرم ماده برای بیست عدد لازم دارد (حساب‌شده، بخش ۲). اگر چاپگر نداری، همهٔ مرحله‌ها را تا `Preview` و برگهٔ قیمت انجام بده و ستون نتیجهٔ چاپ را خالی بگذار.

> ⚠️ **مواظب باش:** چاپ پشت سر هم یعنی چاپگر ساعت‌ها کار می‌کند. قاعده‌های فصل ایمنی را نگه دار: چاپگر بی‌مراقب طولانی نماند، چاپ شبانه‌ای را که در خواب کسی نظارتش نمی‌کند شروع نکن، مگر راهنمای سازندهٔ چاپگرت چنین کاری را مجاز بداند، سطح زیرش نسوزد، و لایهٔ اول هر صفحه را ببینی. قطعه‌ای نساز که شکستنش به کسی آسیب بزند. قطعه‌ای که با غذا، آدم یا چیز داغ سروکار دارد موضوع این پروژه نیست، و اسباب‌بازی کودک خردسال هم همین‌طور. اگر قطعه را می‌فروشی یا به کسی می‌دهی، آن را ایمن معرفی نکن؛ فصل ۰۹ ترم ۶ همین مرز را گفت. گیرهٔ سیم را روی کابل برق شهر که آسیب دیده است نگذار، و مطمئن شو کابل زیر گیره له نمی‌شود.

## ۱. برگهٔ سفارش

کار با نوشتن شروع می‌شود، نه با چاپ. این برگه قراردادی است میان تو و سفارش‌دهنده، حتی اگر سفارش‌دهنده خودت باشی. ستون گیره مثال است.

</div>

| Question | Clip (example) | Your job |
|---|---|---|
| What is it for? | keep one cable bent in a fixed loop | |
| How many? | 20 | |
| Which size must be exact? | cable diameter, `6 mm` | |
| Material and colour | PLA, one colour | |
| Does it meet heat or load? | no heat, light load | |
| May I sell prints of this model? (licence) | my own design | |
| When is it due? | | |
| What counts as a reject? | | |

<div dir="rtl">

✅ **چک کن:** ردیف آخر مهم‌ترین ردیف است. اگر پیش از چاپ نگویی چه چیزی رد است، آخر کار با چشم خسته تصمیم می‌گیری.

## ۲. طراحی و یک نمونه

اگر قطعه‌ای از خودت داری، از فصل ۰۹ ترم ۶ شروع کن. اگر نه، این گیره را بگیر. گیره ایستاده چاپ می‌شود، پس بازشدن دهانه در صفحهٔ لایه‌هاست، نه میان لایه‌ها، و این همان نکتهٔ فصل ۰۳ ترم ۶ است. دهانه از قطر سیم کمتر است، پس سیم با فشار جا می‌افتد.

</div>

```openscad
// cable-clip.scad
// worked batch part: an open clip that snaps onto one cable
cable_d = 6;     // cable diameter, mm
wall = 2.4;      // six 0.4 mm lines
height = 10;     // clip height along the cable, mm
opening = 4.5;   // gap, smaller than the cable, mm

$fn = 64;

difference() {
    cylinder(d = cable_d + 2 * wall, h = height);

    translate([0, 0, -1])
        cylinder(d = cable_d, h = height + 2);

    translate([0, -opening / 2, -1])
        cube([cable_d + wall, opening, height + 2]);
}
```

<div dir="rtl">

از این متن STL بگیر. روشش در بخش «مدل‌های آزمایشی این کتاب» ابتدای کتاب است.

حجم یک گیره `518 mm³` است، یعنی حدود ۲۱ سانتی‌متر فیلامنت و با چگالی `1.24` حدود ۰٫۶۴ گرم (حساب‌شده، از STL مدل، با فرض توپربودن). بیست عدد حدود ۱۳ گرم می‌شود، بدون `skirt` و خط پرایم. با `layer height` برابر `0.2 mm` هر گیره ۵۰ لایه است (حساب‌شده). دیوارهٔ `2.4 mm` با عرض خط `0.4 mm` شش خط است. اگر عرض خط پروفایلت چیز دیگری است، قاعدهٔ فصل ۰۱ ترم ۶ را ببین.

1. قطر سیم خودت را با کولیس اندازه بگیر و `cable_d` را عوض کن. عدد لقی فصل ۰۲ ترم ۶ را به آن اضافه کن.
2. یک گیره چاپ کن.
3. با سیم واقعی آزمایش کن و نتیجه را بنویس.

</div>

| Try | `cable_d` | `opening` | Fits? | Holds? | Next change |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | | | | | |
| 2 | | | | | |
| 3 | | | | | |

<div dir="rtl">

هر بار فقط یک عدد را عوض کن. اگر گیره شکست، جای شکستگی را نگاه کن: جهت فصل ۰۳ ترم ۶، یا `wall` نازک.

✅ **چک کن:** تا وقتی یک نمونه با همهٔ شرط‌های برگهٔ سفارش نخواند، تولید را شروع نکن.

## ۳. چاپگر را برای این کار آماده کن

این بخش همان فصل‌هایی است که پشت سر گذاشته‌ای. هر ردیف را تیک بزن.

</div>

| Check | Chapter | Done |
|---|---|---|
| Filament dry, enough on the spool | term 5, chapter 8 | |
| Plate clean, first layer good | term 1, chapter 9 | |
| Nozzle clean, nothing leaking | term 4, chapter 12 | |
| Calibration numbers for this filament in the profile | term 3 | |
| Service not overdue in the log | term 7, chapter 5 | |
| End code leaves the part safely | term 7, chapter 2 | |
| Risk sheet read, if any box is in use | term 7, chapter 7 | |
| Smoke alarm working, nothing flammable near | term 1, chapter 2 | |

<div dir="rtl">

> ⚠️ **مواظب باش:** اگر برای تولید مجبور شدی چیزی روی چاپگر تعمیر کنی، قاعده‌های فصل ۰۵ و ۰۶ همین ترم برقرارند: برق کشیده، چاپگر سرد، و دستور سازنده. اگر چاپگر خطای دما داد، چاپ را رها کن و طبق فصل ۰۴ عمل کن. موعد تحویل دلیل دورزدن محافظ نیست.

## ۴. صفحه را بچین و فایل را بخوان

1. قطعه را در اسلایسر بگذار و چند نسخه از آن بچین.
2. فاصلهٔ میان قطعه‌ها را آن‌قدر بگذار که نازل راحت بگذرد.
3. برش بزن و `Preview` را لایه به لایه بخوان: `travel` بین قطعه‌ها، `seam`، و خط اول.
4. زمان و وزن را یادداشت کن.
5. فایل را ذخیره کن و ابتدا و انتهایش را بخوان، مثل فصل ۰۲.

> ⚠️ **مواظب باش:** پیش از اولین چاپ این صفحه، دوباره نگاه کن که خط پرایم و `skirt` داخل صفحه باشند و به هیچ گیره یا کناره‌ای نرسند.

قبل از ادامه، جواب بده: بیست گیره را در یک صفحه بچینی یا در دو صفحهٔ ده‌تایی؟ جواب را با حساب بگو.

---

**جواب:** جواب از پیش ندارد و به عدد خودت بسته است. برگهٔ فصل ۰۸ را برای هر دو حالت پر کن و `f` را از دفترت بگذار. قطعه‌های کوچک زیاد روی یک صفحه هم `travel` زیاد می‌سازند و هم هر کدام ممکن است از صفحه کنده شود. اولین بار با صفحهٔ کوچک‌تر شروع کن.

## ۵. صفحهٔ آزمایشی و قیمت

پیش از سری اصلی، چند قطعه را با همان تنظیم تولید چاپ کن.

1. یک صفحهٔ کوچک چاپ کن.
2. برای هر قطعه ابعاد حساس را با کولیس بسنج.
3. وزن و زمان واقعی را با برآورد `Preview` مقایسه کن.
4. برگهٔ فصل ۰۸ را با عددهای واقعی پر کن.

</div>

| Item | Preview | Real |
|---|---|---|
| Time per plate | | |
| Grams per plate | | |
| Critical size, smallest | | |
| Critical size, largest | | |
| Rejects on this plate | | |

<div dir="rtl">

✅ **چک کن:** اگر پراکندگی اندازه‌ها از لقی کار بیشتر بود، تولید را شروع نکن. سراغ فصل ۰۹ ترم ۳ برو و علت را پیدا کن.

## ۶. تولید و کنترل کیفیت

حالا سری اصلی را چاپ کن. در این مرحله تنظیمی را عوض نکن: تغییر میانهٔ سری، سری را دو تکه می‌کند.

> ⚠️ **مواظب باش:** قطعه را فقط با صفحهٔ سرد و دور از بدن جدا کن. بعد از هر صفحه نازل را نگاه کن و اگر پلاستیک جمع شده، با صبر کردن برای سردشدن تمیزش کن.

برای هر صفحه یک ردیف در این جدول بنویس. این جدول بعدها منبع `f` خودت است.

</div>

| Plate | Date | Parts | Good | Reject | Reason (defect) | Note |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | | | | | | |
| 2 | | | | | | |
| 3 | | | | | | |

<div dir="rtl">

اگر عیبی پیدا شد، این ترتیب را حفظ کن: نشانه را نام ببر، فصلش را در نمایهٔ عیب‌ها پیدا کن، کم‌هزینه‌ترین آزمون را بزن، و یک چیز را عوض کن.

> 🔧 **اگر کار نکرد:** اگر عیب ناگهان آغاز شد، اول دفتر نگه‌داری را نگاه کن. اگر تنها یک جای صفحه خراب می‌شود، به نقشهٔ صفحه و لایهٔ اول فکر کن. اگر هر چند ساعت یک بار چاپ می‌ایستد، `heat creep` را چک کن.

## ۷. تحویل

تحویل یک کار حرفه‌ای است، حتی اگر فقط روی میز خودت باشد.

1. قطعه‌ها را با معیار ردیف آخر برگهٔ سفارش بررسی کن.
2. گوشه‌های تیز و تار را با قیچی سیم‌چین تمیز کن، و تیغه را به سمت بیرون حرکت بده.
3. قطعه‌های رد شده را جدا بشمار. آن‌ها جزو هزینه‌اند.
4. قیمت تمام‌شدهٔ واقعی را از جدول بخش ۶ حساب کن.
5. پروفایل و فایل مدل را با نام این کار ذخیره کن تا تکرار آن ساده باشد.

</div>

| Handover sheet | Value |
|---|---|
| Parts ordered | |
| Parts delivered | |
| Plates printed | |
| Real failure rate | |
| Estimated cost per part | |
| Real cost per part | |
| One thing I will change next time | |

<div dir="rtl">

> 🤖 **با AI:** برگهٔ سفارش، جدول تولید و برگهٔ تحویلت را به دستیار AI بده و بپرس «بزرگ‌ترین منبع خطا یا هزینه در این پروژه کجا بود؟ یک تغییر پیشنهاد بده». اگر چند تغییر پیشنهاد داد، فقط یکی را انتخاب کن. اگر نام تنظیمی داد، آن را در اسلایسر خودت پیدا کن. جواب را با چاپ خودت چک کن.

## واژه‌های تازهٔ این فصل

</div>

| کلمه | تلفظ به حروف فارسی | یعنی چه |
|---|---|---|
| pilot | پایلوت | چاپ آزمایشی پیش از تولید |
| reject | ریجکت | قطعه‌ای که معیار سفارش را نمی‌گذراند |

<div dir="rtl">

## تمرین‌ها

قبل از تمرین، بدون نگاه‌کردن جواب بده: چرا پیش از تولید یک نمونهٔ تکی و یک صفحهٔ کوچک چاپ می‌کنی، و چرا در میانهٔ سری تنظیمی را عوض نمی‌کنی؟

**تمرین اجباری:** کل پروژه را با قطعهٔ خودت یا گیره انجام بده و برگهٔ تحویل را پر کن. اگر چاپگر نداری، این کار را به‌جایش انجام بده: همهٔ برگه‌ها تا برگهٔ قیمت را با `Preview` و عددهای ساختگی فصل ۰۸ پر کن.

**تمرین حسابی:** بیست گیره، هر کدام ۰٫۶۴ گرم، با ساختگی‌های فصل ۰۸ برای هزینهٔ فیلامنت، ماده چند سکه می‌شود؟ فرض کن این کار در سه ساعت چاپ می‌شود. با کار صفحهٔ ۱۰ سکه، کار هر گیره ۱ سکه و `f = 0.1` قیمت هر گیره چقدر است؟

**تمرین ستاره‌دار ⭐:** در جدول تولیدت ده صفحه داری و دو صفحه رد شده‌اند، هر دو با یک علت. با این عدد `f` را حساب کن، و بنویس اگر فقط آن علت را حذف کنی قیمت چند درصد کم می‌شود.

## جوابِ تمرین‌ها

**یادآوری:** نمونهٔ تکی طراحی را می‌آزماید و صفحهٔ کوچک تکرارپذیری را، و هر دو هزینهٔ کمی دارند. تغییر میانهٔ سری جدول را دو قسمت می‌کند و دیگر نمی‌توانی بگویی نتیجه از کدام تنظیم آمده است.

**تمرین اجباری:** جواب درستی از پیش ندارد. دنبال این بگرد: هر برگه پر باشد، عدد واقعی از برآورد جدا نوشته شده باشد، و هر رد شده علت داشته باشد. برگهٔ کامل، حتی با عددهای بد، از یک چاپ زیبا ارزش بیشتری دارد.

**تمرین حسابی:** ماده `20 × 0.64 × 2 = 25.6` سکه. برق `3 × 0.1 × 5 = 1.5`. ماشین `3 × 4 = 12`. کار ۱۰. جمع `49.1`. با `f = 0.1` می‌شود `54.56`، و سهم صفحه از هر گیره حدود `2.73` سکه. با یک سکه کار قطعه هر گیره `3.73` سکه می‌شود (حساب‌شده، از عددهای ساختگی). کار قطعه حدود یک‌چهارم قیمت این گیرهٔ کوچک است.

**تمرین ستاره‌دار:** `f = 2 / 10 = 0.2`. با حذف آن علت `f = 0`، پس سهم صفحه از قیمت از `1 / 0.8 = 1.25` برابر به ۱ می‌رسد، یعنی ۲۰ درصد کمتر (حساب‌شده). کار قطعه عوض نمی‌شود، پس کل قیمت کمی کمتر از ۲۰ درصد پایین می‌آید. این عدد می‌گوید رفع یک عیب تکراری از هر چانه‌زدن بر سر فیلامنت ارزش بیشتری دارد.

## حالا بلدی

این آخرین فصل کتاب است. وقتی صفحهٔ اول را باز کردی، شاید فیلامنت برایت یک کلمه بود. حالا می‌توانی:

- یک مدل متنی بسازی، برش بزنی، `Preview` را بخوانی و یک چاپ سالم بگیری
- هر تنظیم پایه را با اثرش روی چاپ بشناسی و در اسلایسر خودت پیدا کنی
- چاپگر و فیلامنت را با اندازه‌گیری کالیبره کنی
- هر عیب رایج را از نشانه تشخیص بدهی و با کم‌هزینه‌ترین آزمون شروع کنی
- برای هر کار ماده انتخاب کنی و بدانی چه تهویه‌ای می‌خواهد
- قطعه‌ای طراحی کنی که با چاپگر سازگار است
- G-code را بخوانی، کد پایان امن بنویسی و پروفایل چاپگر ناشناس بسازی
- چاپگر را نگه داری، نازل را عوض کنی و محافظ‌های آن را دست‌نخورده نگه داری
- برای یک سری قطعه قیمت تمام‌شده حساب کنی و آن را تحویل بدهی

عادتی که از همهٔ این‌ها مهم‌تر است همان یک جمله است: هر بار فقط یک چیز را عوض کن، و نتیجه را بنویس. نسخه‌ها و نام تنظیم‌ها عوض می‌شوند. این عادت نه.

</div>

---
Source: https://yaadestan.com/courses/laye/lessons/t7/s09-capstone (یادستان, Yaadestan)
