# فصل ۰۳ — پروفایل چاپگر ناشناس

<div dir="rtl">

# فصل ۰۳ — پروفایل چاپگر ناشناس

## در این فصل چه می‌سازی

آخر این فصل یک پروفایل چاپگر از صفر ساخته‌ای، با عددهایی که خودت از راهنما یا از firmware خوانده‌ای. اگر چاپگرت در فهرست اسلایسر هست، باز هم این فعالیت را روی یک پروفایل تازه انجام بده: عددهای کارخانه را با نوشته‌های خودت مقایسه می‌کنی.

![جعبهٔ چاپ که با خط‌های اندازه‌گذاری از سه جهت باز شده و نازلی در یک گوشه‌اش است](/lesson-assets/t7-s03-custom-printer-profile/prompt/01-image-build-volume.png)

آخر این فصل می‌توانی:

- حجم چاپ را درست وارد کنی
- `G-code flavor` مناسب را انتخاب کنی
- حدهای حرکتی ماشین را بخوانی و بگویی کجا به کار می‌روند
- پروفایل تازه را با `Preview` بیازمایی، پیش از آن‌که چیزی چاپ کنی

## قبل از شروع

- **از فصل ۰۷ ترم ۱:** پروفایل چاپگر، فیلامنت و process.
- **از فصل ۱۳ ترم ۲:** ذخیره و خروجی پروفایل.
- **از فصل ۰۶ ترم ۲:** شتاب و `jerk`.
- **از فصل ۰۲ همین ترم:** کد شروع و پایان.

> 🎯 **کار این فصل:** اسلایسرت، راهنمای چاپگر و یک خط‌کش یا کولیس. چاپگر لازم است فقط برای خواندن عددها. اگر چاپگر نداری، یک چاپگر فرضی با صفحهٔ ۲۲۰ در ۲۲۰ و ارتفاع ۲۵۰ میلی‌متر بساز.

> ⚠️ **مواظب باش:** پروفایل غلط چاپگر را از حدش بیرون می‌برد. عددی را که نمی‌دانی حدس نزن. پیش از هر چاپ با پروفایل تازه، کد شروع و پایان را خط به خط بخوان، و در اولین چاپ کنار چاپگر باش. اگر سازندهٔ چاپگرت پروفایل رسمی می‌دهد، آن را ترجیح بده.

## ۱. پروفایل از چه ساخته شده

هر اسلایسر راهی برای افزودن چاپگر سفارشی دارد. نام‌های زیر در خود برنامه‌ها، در نسخه‌هایی که پیوست کتاب نام برده، دیده شده‌اند. اگر در نسخهٔ تو فرق داشت، از راهنمای اسلایسرت پیروی کن.

- **Cura:** منوی `Settings › Printer › Add Printer...`، بعد `Add a non-networked printer`، و در فهرست چاپگرها `Custom FFF printer`.
- **PrusaSlicer:** منوی `Configuration › Configuration Wizard...`، در فهرست کنار پنجره `Custom Printer`، که صفحهٔ `Custom Printer Setup` را باز می‌کند. تیک `Define a custom printer profile` را بزن و نام را در `Custom profile name:` بنویس.
- **OrcaSlicer:** در فهرست چاپگرها کنار صفحهٔ کار، `--Create printer --`. در پنجرهٔ `Create Printer/Nozzle` گزینهٔ `Create Printer` را بزن. اگر سازنده‌ات در فهرست نیست، تیک `Can't find my printer model` را بزن.
- **Bambu Studio:** در فهرست چاپگرها، `--Create printer --`، و در پنجرهٔ `Create Printer/Nozzle` گزینهٔ `Create Printer`. ابعاد صفحه در بخش `Printable Space` همین پنجره است.

بعد از ساختن چاپگر، این جدول را پر کن.

</div>

| Value | Where you read it | Your number |
|---|---|---|
| Printable X, Y, Z | maker's manual | |
| Origin at a corner or centre | maker's manual | |
| Heated bed | the machine itself | |
| Nozzle diameter | the fitted nozzle | |
| Firmware | printer's info screen, or manual | |
| Max speed, max acceleration | firmware report, see section 4 | |

<div dir="rtl">

**یک تغییر در هر بار** این‌جا هم برقرار است: همهٔ جدول را پر کن، ولی پروفایل را یک بار با یک مدل کوچک بیازما تا عدد غلط پیدا شود.

## ۲. حجم چاپ

حجم چاپ جعبه‌ای است که نازل می‌تواند داخل آن پلاستیک بریزد. این عدد از ابعاد بیرونی چاپگر کوچک‌تر است و گاهی از صفحهٔ فیزیکی هم کوچک‌تر. راهنمای سازنده عدد درست را دارد. اگر عدد راهنما نیست، از اندازهٔ صفحه با کولیس حدس نزن، چون حد حرکت در firmware تعیین می‌شود.

</div>

| Slicer | Setting path |
|---|---|
| Cura | `Machine Settings › Printer › Printer Settings › X (Width)` |
| PrusaSlicer | `Printers › General › Size and coordinates › Bed shape` |
| OrcaSlicer | `Printer › Basic information › Printable space › Printable area` |
| Bambu Studio | `Printer › Basic information › Printable space › Printable area` |

<div dir="rtl">

![محل ابعاد صفحه در Cura](/lesson-assets/t7-s03-custom-printer-profile/screens/cura-bed-shape.png)

![محل ابعاد صفحه در PrusaSlicer](/lesson-assets/t7-s03-custom-printer-profile/screens/prusa-bed-shape.png)

![محل ابعاد صفحه در OrcaSlicer](/lesson-assets/t7-s03-custom-printer-profile/screens/orca-bed-shape.png)

![محل ابعاد صفحه در Bambu Studio](/lesson-assets/t7-s03-custom-printer-profile/screens/bambu-bed-shape.png)

</div>

| Slicer | Setting path |
|---|---|
| Cura | `Machine Settings › Printer › Printer Settings › Z (Height)` |
| PrusaSlicer | `Printers › General › Size and coordinates › Max print height` |
| OrcaSlicer | `Printer › Basic information › Printable space › Printable height` |
| Bambu Studio | `Printer › Basic information › Printable space › Printable height` |

<div dir="rtl">

![محل ارتفاع حجم چاپ در Cura](/lesson-assets/t7-s03-custom-printer-profile/screens/cura-build-height.png)

![محل ارتفاع حجم چاپ در PrusaSlicer](/lesson-assets/t7-s03-custom-printer-profile/screens/prusa-build-height.png)

![محل ارتفاع حجم چاپ در OrcaSlicer](/lesson-assets/t7-s03-custom-printer-profile/screens/orca-build-height.png)

![محل ارتفاع حجم چاپ در Bambu Studio](/lesson-assets/t7-s03-custom-printer-profile/screens/bambu-build-height.png)

> 📌 **یادداشت:** در پنجرهٔ تنظیمات چاپگر در Cura برچسب این سه خانه `X (Width)`، `Y (Depth)` و `Z (Height)` است، ولی نام تنظیم همان است که در جدول آمده. دو خانهٔ `Origin at center` و `Heated bed` هم همان‌جا هستند. در PrusaSlicer، OrcaSlicer و Bambu Studio ابعاد صفحه با یک دکمه باز می‌شود و عدد آن در یک پنجرهٔ جدا وارد می‌شود.

قبل از ادامه، جواب بده: چاپگری واقعاً ۲۰۰ میلی‌متر حرکت دارد ولی تو در پروفایل ۲۲۰ نوشته‌ای. قطعه‌ای با طول ۲۱۰ میلی‌متر چه می‌شود؟

---

**جواب:** اسلایسر با خوشحالی برشش می‌زند، چون فکر می‌کند جا هست. در چاپ، یا firmware حرکت را قطع می‌کند و قطعه خراب می‌شود، یا چاپگر خطا می‌دهد، و اگر حد نرم‌افزاری نباشد محور به انتهای مسیرش می‌خورد. برای همین عدد کوچک‌تر همیشه از عدد خوش‌بینانه امن‌تر است.

## ۳. نازل و `G-code flavor`

قطر نازل مبنای همهٔ حساب خط‌هاست. اگر نازل `0.6 mm` نصب باشد و پروفایل `0.4 mm` بگوید، `line width` پیشنهادی غلط می‌شود.

</div>

| Slicer | Setting path |
|---|---|
| Cura | `Machine Settings › Extruder 1 › Nozzle Settings › Nozzle size` |
| PrusaSlicer | `Printers › Extruder 1 › Size › Nozzle diameter` |
| OrcaSlicer | `Printer › Extruder › Basic information › Nozzle diameter` |
| Bambu Studio | `Printer › Extruder › Basic information › Nozzle diameter` |

<div dir="rtl">

![محل قطر نازل در Cura](/lesson-assets/t7-s03-custom-printer-profile/screens/cura-nozzle-diameter.png)

![محل قطر نازل در PrusaSlicer](/lesson-assets/t7-s03-custom-printer-profile/screens/prusa-nozzle-diameter.png)

![محل قطر نازل در OrcaSlicer](/lesson-assets/t7-s03-custom-printer-profile/screens/orca-nozzle-diameter.png)

![محل قطر نازل در Bambu Studio](/lesson-assets/t7-s03-custom-printer-profile/screens/bambu-nozzle-diameter.png)

> 📌 **یادداشت:** در Cura این خانه در زبانهٔ `extruder` است و برچسب `Nozzle size` دارد.

حالا `G-code flavor`. این تنظیم به اسلایسر می‌گوید فرمان‌ها را به لهجهٔ کدام firmware بنویسد، چون متن راهنمای PrusaSlicer هم می‌گوید بعضی فرمان‌ها میان firmwareها یکسان نیستند.

</div>

| Slicer | Setting path |
|---|---|
| Cura | `Machine Settings › Printer › Printer Settings › G-code flavor` |
| PrusaSlicer | `Printers › General › Firmware › G-code flavor` |
| OrcaSlicer | `Printer › Basic information › Advanced › G-code flavor` |
| Bambu Studio | `Printer › Basic information › Advanced › G-code flavor` |

<div dir="rtl">

![محل `G-code flavor` در Cura](/lesson-assets/t7-s03-custom-printer-profile/screens/cura-gcode-flavor.png)

![محل `G-code flavor` در PrusaSlicer](/lesson-assets/t7-s03-custom-printer-profile/screens/prusa-gcode-flavor.png)

![محل `G-code flavor` در OrcaSlicer](/lesson-assets/t7-s03-custom-printer-profile/screens/orca-gcode-flavor.png)

![محل `G-code flavor` در Bambu Studio](/lesson-assets/t7-s03-custom-printer-profile/screens/bambu-gcode-flavor.png)

</div>

| Firmware | Cura | PrusaSlicer | OrcaSlicer | Bambu Studio |
|---|---|---|---|---|
| Marlin | `Marlin` | `Marlin 2` or `Marlin (legacy)` | `Marlin 2` or `Marlin(legacy)` | `Marlin(legacy)` |
| Klipper | `Marlin` | `Klipper` | `Klipper` | `Klipper` |

<div dir="rtl">

> 📌 **یادداشت:** فهرست `G-code flavor` در Cura گزینهٔ Klipper ندارد. مستندات Klipper می‌گوید `Marlin` با Klipper خوب کار می‌کند و همان را پیشنهاد می‌کند. میان دو گزینهٔ Marlin در PrusaSlicer از نسخهٔ firmware چاپگرت پیروی کن. اگر مطمئن نیستی، پروفایل رسمی چاپگری از همان سازنده را نگاه کن.

## ۴. حدهای ماشین

حدها سقف حرکت چاپگرند: بیشترین سرعت هر محور و بیشترین شتاب آن. تنظیم‌های سرعت فصل ۰۶ ترم ۲ درخواست تو هستند، و حد ماشین سقفی است که firmware می‌پذیرد.

</div>

| Slicer | Setting path |
|---|---|
| Cura | no equivalent in this version |
| PrusaSlicer | `Printers › Machine limits › Maximum accelerations › Maximum acceleration when extruding` |
| OrcaSlicer | `Printer › Motion ability › Acceleration limitation › Maximum acceleration for extruding` |
| Bambu Studio | `Printer › Motion ability › Acceleration limitation › Maximum acceleration for extruding` |

<div dir="rtl">

![محل حدهای ماشین در PrusaSlicer](/lesson-assets/t7-s03-custom-printer-profile/screens/prusa-machine-limits.png)

![محل حدهای ماشین در OrcaSlicer](/lesson-assets/t7-s03-custom-printer-profile/screens/orca-machine-limits.png)

![محل حدهای ماشین در Bambu Studio](/lesson-assets/t7-s03-custom-printer-profile/screens/bambu-machine-limits.png)

جای سرعت و `jerk` هم همین‌جاست: `Printers › Machine limits` در PrusaSlicer و `Printer › Motion ability` در OrcaSlicer و Bambu Studio. پنجرهٔ Cura در نسخهٔ وارسی‌شده خانه‌ای برای این حدها ندارد.

عدد درست را از خود چاپگر بخوان:

</div>

| Firmware | How to read the limits |
|---|---|
| Marlin | send `M503`; the `M203` line is max speed in mm/s, the `M201` line is max acceleration |
| Klipper | `max_velocity` and `max_accel` under `[printer]` in `printer.cfg` |

<div dir="rtl">

> ⚠️ **مواظب باش:** فرستادن `M503` فقط گزارش می‌گیرد، ولی برای فرستادن فرمان به چاپگر به یک کنسول نیاز داری که از راه USB یا نرم‌افزار چاپگر باز می‌شود. بعضی چاپگرها هم به این فرمان جواب نمی‌دهند. اگر چنین راهی نداری، عدد را از راهنمای سازنده بنویس و فرمان حرکتی نفرست.

این عددها به دو شکل به کار می‌روند: اسلایسر با آن‌ها زمان چاپ را تخمین می‌زند، و می‌تواند آن‌ها را داخل G-code بنویسد و روی چاپگر اعمال کند.

</div>

| Slicer | Setting path |
|---|---|
| Cura | no equivalent in this version |
| PrusaSlicer | `Printers › Machine limits › General › How to apply limits` |
| OrcaSlicer | `Printer › Motion ability › Advanced › Emit limits to G-code` |
| Bambu Studio | no equivalent in this version |

<div dir="rtl">

![محل کاربرد حدهای ماشین در PrusaSlicer](/lesson-assets/t7-s03-custom-printer-profile/screens/prusa-machine-limits-use.png)

![محل کاربرد حدهای ماشین در OrcaSlicer](/lesson-assets/t7-s03-custom-printer-profile/screens/orca-machine-limits-use.png)

> 📌 **یادداشت:** در PrusaSlicer اگر `Klipper` انتخاب شده باشد، `Emit to G-code` پذیرفته نمی‌شود و گزینه به `Use for time estimate` برمی‌گردد. در OrcaSlicer هم متن راهنما می‌گوید این گزینه با Klipper نادیده گرفته می‌شود. برای پروفایل تازه گزینهٔ تخمین زمان کم‌خطرتر است، چون چیزی را روی چاپگر عوض نمی‌کند.

قبل از ادامه، جواب بده: حد ماشین `M203` برای Z برابر ۵ میلی‌متر بر ثانیه است و کد پایان `G1 Z5 F600` دارد. نازل با چه سرعتی بالا می‌رود؟

---

**جواب:** `F600` یعنی ۱۰ میلی‌متر بر ثانیه (حساب‌شده). firmware آن را به سقف ۵ میلی‌متر بر ثانیه می‌رساند. پس حد ماشین تو را از فرمان بی‌دقت حفظ می‌کند، ولی هرگز جای خواندن کد را نمی‌گیرد.

## ۵. آزمون پروفایل بدون چاپ

1. فیلامنت و process پایه را برای این چاپگر انتخاب کن.
2. مدل `calibration-cube.scad` را باز کن و گوشهٔ صفحه بگذار.
3. برش بزن و در `Preview` ببین چیزی بیرون از جعبه نرفته باشد.
4. خروجی را ذخیره کن و ابتدای فایل را بخوان: کد شروع، دماها و `G-code flavor` در یادداشت‌ها.
5. پروفایل را ذخیره کن و از آن خروجی بگیر.

✅ **چک کن:** عدد X و Y همهٔ خط‌ها باید داخل ابعادی باشد که نوشته‌ای. اگر چاپگر داری، مدل را برای اولین بار کنار خود چاپگر چاپ کن و لایهٔ اول را از فصل ۰۹ ترم ۱ بسنج.

> 🔧 **اگر کار نکرد:** اگر قطعه در مرکز صفحه نیفتاد، اولین چیزی که نگاه می‌کنی `Origin at center` یا نقطهٔ مبدأ پروفایل است. اگر چاپگر خطای ناشناخته بودن فرمان داد، `G-code flavor` را بازبینی کن.

> 🤖 **با AI:** راهنمای چاپگرت را کنار دستت بگذار و بپرس «برای پروفایل این چاپگر چه عددهایی لازم است؟». هر عددی را که AI داد با راهنما تطبیق بده، چون AI ممکن است مدل دیگری را با چاپگر تو اشتباه بگیرد. جواب را با چاپ خودت چک کن.

## واژه‌های تازهٔ این فصل

</div>

| کلمه | تلفظ به حروف فارسی | یعنی چه |
|---|---|---|
| build volume | بیلد ولیوم | جعبه‌ای که نازل می‌تواند در آن چاپ کند |
| G-code flavor | جی‌کد فلیور | لهجهٔ G-code مناسب یک firmware |
| machine limits | ماشین لیمیتس | سقف سرعت و شتاب در چاپگر |
| origin | اوریجین | نقطهٔ صفر مختصات |

<div dir="rtl">

## تمرین‌ها

قبل از تمرین، بدون نگاه‌کردن جواب بده: کدام سه عدد این پروفایل را باید از خود چاپگر یا راهنما بگیری و هرگز حدس نزنی؟

**تمرین اجباری:** جدول بخش ۱ را پر کن، پروفایل بساز و مرحله‌های بخش ۵ را تا ذخیره انجام بده. عددی را که پیدا نکردی خالی بگذار و کنارش بنویس «نامعلوم». اگر چاپگر نداری، همین کار را برای چاپگر فرضی ابتدای فصل انجام بده.

**تمرین حسابی:** چاپگری با `M203 X300` داری. این عدد چند `F` است؟ اگر حد شتاب `3000 mm/s²` باشد و از سکون شروع کند، چند ثانیه طول می‌کشد تا به این سرعت برسد؟

**تمرین ستاره‌دار ⭐:** بدون چاپ، از روی فایل G-code مکعب بیشترین عدد X و Y را پیدا کن و با عدد پروفایل مقایسه کن. برای این کار از جست‌وجوی ویرایشگر یا یک برگه استفاده کن. چه چیزی ممکن است از جعبهٔ قطعه بیرون بزند؟

## جوابِ تمرین‌ها

**یادآوری:** حجم چاپ، نوع firmware، و قطر نازل. حدهای ماشین هم اگر قرار است داخل G-code نوشته شوند، از همین دسته‌اند.

**تمرین اجباری:** جواب به چاپگر تو بسته است. دنبال این بگرد: هر عدد منبع داشته باشد و هیچ خانه‌ای با حدس پر نشده باشد. در `Preview` مکعب داخل جعبه است و ابتدای فایل همان کد شروعی را دارد که انتظار داری.

**تمرین حسابی:** `300 × 60 = 18000`، پس `F18000` (حساب‌شده). زمان رسیدن: `300 / 3000 = 0.1 s` (حساب‌شده).

**تمرین ستاره‌دار:** بیشترین عددها معمولاً مال خود قطعه نیستند. `skirt`، `brim` و خط پرایم هم از جعبهٔ قطعه بیرون می‌زنند. برای همین قطعه‌ای که درست کنارهٔ صفحه گذاشته شده می‌تواند خط پرایم یا `skirt` را از صفحه بیرون ببرد.

## در فصل بعد

در این فصل عددهای firmware را خواندی ولی از خودش چیزی نگفتیم. فصل بعد درون آن را نگاه می‌کنی: Marlin و Klipper چه فرقی دارند، `PID tune` چیست، و چرا یک محافظ هست که هرگز نباید به آن دست بزنی.

</div>

---
Source: https://yaadestan.com/courses/laye/lessons/t7/s03-custom-printer-profile (یادستان, Yaadestan)
