# فصل ۰۹ — پروژه: طراحی یک قطعهٔ کاربردی

<div dir="rtl">

# فصل ۰۹ — پروژه: طراحی یک قطعهٔ کاربردی

## در این فصل چه می‌سازی

این فصل مفهوم تازه‌ای ندارد. آخرش یک قطعهٔ کاربردی چاپ کرده‌ای که خودت طراحی کرده‌ای، برای یک نیاز واقعی روی میز یا در خانه‌ات. یک قلاب دیواری را با هم می‌سازیم تا روش را ببینی، و بعد همان روش را روی قطعهٔ خودت تکرار می‌کنی.

![یک قلاب چاپی روی دیوار از نمای پهلو، با خط‌های لایه که در امتداد شکل قلاب می‌روند و یک پخ در گوشهٔ داخلی](/lesson-assets/t6-s09-design-project/prompt/01-image-wall-hook.png)

آخر این فصل می‌توانی:

- یک نیاز را به چند عدد طراحی تبدیل کنی
- جهت چاپ را پیش از مدل‌سازی تعیین کنی
- قاعده‌های این ترم را روی یک قطعهٔ واقعی به کار ببری
- نتیجه را با یک جدول بسنجی و قطعه را اصلاح کنی

## قبل از شروع

- **از فصل ۰۱ همین ترم:** پخ، کمترین ضخامت و سوراخ قطره‌ای.
- **از فصل ۰۲ همین ترم:** عدد لقی چاپگر خودت.
- **از فصل ۰۳ همین ترم:** جهت بار و جهت چاپ.
- **از فصل ۰۲ ترم ۵:** حد PLA را می‌دانی.

> 🎯 **کار این فصل:** چاپگر، فیلامنت مناسب کار، کولیس، OpenSCAD و یک مداد. نمونهٔ قلاب در حالت توپر حدود ۱۲ گرم است (حساب‌شده، بخش ۳). اگر چاپگر نداری، همهٔ مرحله‌ها را تا `Preview` انجام بده و جدول چاپ را برای بعد نگه دار.

> ⚠️ **مواظب باش:** قطعه‌ای که طراحی می‌کنی برای باری است که شکستنش به کسی آسیب نمی‌زند. برای نگه‌داشتن آدم، بالای سر، کنار چیز داغ یا هر جایی که شکست خطرناک باشد قطعهٔ چاپی به کار نبر. برای تماس با خوراکی یا برای بازیچهٔ کودک خردسال هم نساز، و قطعه را به‌عنوان چیز ایمن به کسی نده و نفروش. بار را کم‌کم بیشتر کن و زیرش چیز شکستنی نگذار. پیش از سوراخ‌کردن دیوار مطمئن شو از آن‌جا سیم برق یا لوله نمی‌گذرد.

## ۱. از نیاز تا عدد

روی کاغذ این جدول را برای قطعهٔ خودت پر کن. ستون قلاب مثال است و عددهایش از این فصل می‌آیند.

</div>

| Question | Wall hook (example) | Your part |
|---|---|---|
| What must it do? | hold a light bag | |
| Size limits | fits a `16 mm` width | |
| Load direction | down, at the arm tip | |
| Mates with what? | two screws | |
| Heat or sun? | indoors | |
| Material | your PLA | |

<div dir="rtl">

قبل از ادامه، جواب بده: برای قلاب، کدام پرسش از بقیه پیش‌تر است و چرا؟

---

**جواب:** جهت بار. جهت بار جهت چاپ را می‌گوید، و جهت چاپ می‌گوید کجا پخ، کجا سوراخ قطره‌ای و کجا ساپورت لازم است. اگر اول شکل را بکشی و بعد به چاپ فکر کنی، باید دوباره آن را بکشی.

## ۲. تصمیم‌های طراحی

برای قلاب این‌طور تصمیم می‌گیریم. جلوی هر تصمیم فصلش آمده است.

- **جهت:** روی پهلو، تا خط‌ها در امتداد شکل بروند و بار خمشی آن‌ها را بکشد، نه مرز لایه‌ها را (فصل ۰۳).
- **ضخامت:** دیواره و بازو ۶ میلی‌متر، که مضرب درستی از عرض خط نیست ولی `infill` آن را پر می‌کند (فصل ۰۱).
- **گوشهٔ داخلی:** یک پخ ۵ میلی‌متری، تا تنش در یک نقطه جمع نشود (فصل ۰۳).
- **سوراخ پیچ:** چون قلاب به پهلو خوابیده است، سوراخ‌ها افقی‌اند، پس قطره‌ای می‌شوند (فصل ۰۱).
- **قطر سوراخ:** قطر پیچ به‌علاوهٔ دو برابر لقی خودت (فصل ۰۲).

## ۳. مدل نمونه

این مدل مثال است. `linear_extrude` پروفایل پهلوی قلاب را به اندازهٔ عرض بالا می‌کشد، پس چیزی که روی صفحه می‌خوابد همان نمای پهلوست. `screw_d` یک جای خالی است، پس آن را با پیچ خودت عوض کن.

</div>

```openscad
// wall-hook.scad
// worked example: a hook printed on its side, so layers follow the curve
width = 16;       // hook width, which is the print height, mm
thick = 6;        // plate and arm thickness, mm
back_h = 60;      // back plate height, mm
reach = 30;       // arm length, mm
lip = 12;         // tip height above the arm, mm
web = 5;          // chamfer in the inside corner, mm
screw_d = 4.5;    // PLACEHOLDER: your screw plus your gap from chapter 2

$fn = 48;

// the side view of the hook, drawn in X and Y
module profile() {
    polygon([
        [0, 0], [reach + thick, 0], [reach + thick, thick + lip],
        [reach, thick + lip], [reach, thick], [thick + web, thick],
        [thick, thick + web], [thick, back_h], [0, back_h]
    ]);
}

// a hole along X with its point upward in the print
module tear(d, h) {
    rotate([0, 90, 0])
        linear_extrude(height = h)
            hull() {
                circle(d = d);
                translate([-d / 2 * sqrt(2), 0])
                    circle(d = 0.02);
            }
}

difference() {
    linear_extrude(height = width)
        profile();
    for (y = [back_h - 8, back_h - 26])
        translate([-1, y, width / 2 - 1])
            tear(screw_d, thick + 2);
}
```

<div dir="rtl">

از این متن STL بگیر. حجم مدل `9788 mm³` است، یعنی حدود ۴٫۱ متر فیلامنت و ۱۲٫۱ گرم (حساب‌شده). با `layer height` برابر `0.2 mm` قلاب ۸۰ لایه دارد (حساب‌شده: `16 / 0.2`).

✅ **چک کن:** در `Preview` ببین بازو و دیوارهٔ پشتی در هر لایه با یک خط پیوسته به هم وصل می‌شوند، و سوراخ‌ها در نوک خود بدون ساپورت بسته می‌شوند.

> 🔧 **اگر کار نکرد:** اگر مدل در OpenSCAD خطا داد، نقطه‌های `polygon` را یکی‌یکی روی کاغذ بکش. نقطه‌ها باید پشت سر هم دور شکل بچرخند.

## ۴. قطعهٔ خودت

حالا قطعهٔ خودت را با همین ترتیب بساز. مدل قلاب را بازنویسی کن و عدد و شکل را عوض کن.

1. جدول بخش ۱ را برای قطعه‌ات پر کن.
2. جهت چاپ را روی کاغذ بکش و فلش بار را روی آن بگذار.
3. مدل را در OpenSCAD بنویس و برای `gap` یک متغیر بگذار.
4. سیاههٔ پایین را چک کن.
5. برش بزن و در `Preview` هر لایهٔ مهم را ببین.
6. یک نسخهٔ کوچک یا فقط بخش جفت‌شونده را اول چاپ کن.
7. قطعهٔ کامل را چاپ کن.

</div>

| Checklist | Chapter | OK? |
|---|---|---|
| Bottom edges chamfered, not rounded | 1 | |
| Walls are a whole number of lines | 1 | |
| Horizontal holes are teardrops | 1 | |
| Every mating surface uses your own `gap` | 2 | |
| Load does not pull layers apart | 3 | |
| Inside corners have a chamfer | 3 | |
| Fine threads replaced by coarse thread or insert | 4 | |
| Loaded zone has local settings if needed | 5 | |
| Model fits your bed, or is cut with pins | 7 | |

<div dir="rtl">

> 💡 **نکته:** لازم نیست همهٔ ردیف‌ها در قطعهٔ تو کاربرد داشته باشند. ردیفی را که به کار نمی‌آید خط بزن، و بدان چرا خط زده‌ای. مثال قلاب هم ردیف اول را ندارد: لبه‌های وجهی که روی صفحه می‌خوابد پخ نخورده‌اند. اگر `elephant foot` قلاب تو دیده شد، یک پخ کوچک به `profile` اضافه کن.

## ۵. آزمون و بازبینی

قطعه را با کاری که برایش ساخته‌ای بیازما. جدول زیر عدد از پیش ندارد.

</div>

| Version | One change | Fits? | Survived the load? | What broke or looked wrong |
|---|---|---|---|---|
| v1 | first print | | | |
| v2 | | | | |
| v3 | | | | |

<div dir="rtl">

بار همیشگی را هم جدا بیازما. PLA زیر باری که می‌ماند به‌مرور شکل عوض می‌کند، حتی اگر روز اول سالم باشد. پس چند روز بعد قطعه را دوباره نگاه کن.

در هر نسخه فقط یک چیز را عوض کن. راهنمای Prusa هم می‌گوید باید انتظار چاپ‌های آزمایشی چندباره را داشته باشی و نسخه‌ها را نگه داری. نسخهٔ پایانی فایل `.scad` را با نام روشن ذخیره کن تا در ترم بعد سراغش بروی.

✅ **چک کن:** قطعه کار خودش را انجام می‌دهد، و می‌توانی بگویی هر تصمیمت از کدام فصل آمده است.

> 🤖 **با AI:** متن مدلت را به دستیار AI بده و بگو «این را با این سیاهه مرور کن و فقط ردیف‌هایی را نام ببر که رعایت نشده‌اند». اگر چیزی را پیشنهاد کرد، خودت در `Preview` بررسی کن. جواب را با چاپ خودت چک کن.

## واژه‌های تازهٔ این فصل

</div>

| کلمه | تلفظ به حروف فارسی | یعنی چه |
|---|---|---|
| design requirement | دیزاین ریکوایرمنت | خواستهٔ طراحی؛ چیزی که قطعه باید برآورد |
| prototype | پروتوتایپ | نسخهٔ آزمایشی پیش از قطعهٔ نهایی |

<div dir="rtl">

## تمرین‌ها

قبل از تمرین، بدون نگاه‌کردن جواب بده: پیش از اولین خط مدل کدام سه تصمیم را باید گرفته باشی؟

**تمرین اجباری:** قطعهٔ خودت را از بخش ۱ تا ۵ جلو ببر و دست‌کم یک ردیف جدول نسخه‌ها را پر کن. اگر چاپگر نداری، این کار را به‌جایش انجام بده: مدل را تا `Preview` برسان و سیاهه را کامل کن.

**تمرین حسابی:** در مدل قلاب، `reach` را ۴۰ میلی‌متر کن. حجم چقدر زیاد می‌شود؟ تنها بازوی `thick × width` را در نظر بگیر.

**تمرین ستاره‌دار ⭐:** قلاب را با `width = 24` بازطراحی کن. کجای مدل جز همین عدد باید عوض شود؟ قاعدهٔ `width / 2 - 1` برای جای سوراخ چه معنایی دارد؟

## جوابِ تمرین‌ها

**یادآوری:** جهت بار، جهت چاپ، و چیزی که قطعه با آن جفت می‌شود و لقی‌اش.

**تمرین اجباری:** جواب درستی از پیش ندارد. دنبال این بگرد: نسخه‌ها هر بار فقط یک چیز را عوض کرده باشند، و بتوانی علت هر شکست را در یک فصل این ترم پیدا کنی.

**تمرین حسابی:** ۱۰ میلی‌متر بازوی بیشتر: `10 × 6 × 16 = 960 mm³` (حساب‌شده). با چگالی کتاب حدود ۱٫۲ گرم می‌شود.

**تمرین ستاره‌دار:** چون عددها به متغیر بسته‌اند، خود هندسه خودکار عوض می‌شود، و جای سوراخ هم با `width / 2 - 1` تنظیم می‌شود. این یک میلی‌متر پایین‌تر از وسط است تا نوک قطره‌ای هم با فاصلهٔ بهتری از لبه بماند. با عرض بیشتر باید جهت و زمان چاپ را دوباره نگاه کنی: ۲۴ میلی‌متر یعنی ۱۲۰ لایه با `0.2 mm`.

## در فصل بعد

قطعه‌ات کار می‌کند. فصل بعد ظاهرش را درست می‌کنی: ساپورت و تار را برمی‌داری، سنباده می‌زنی، گودی را پر می‌کنی و آستر و رنگ می‌زنی.

</div>

---
Source: https://yaadestan.com/courses/laye/lessons/t6/s09-design-project (یادستان, Yaadestan)
