# فصل ۰۷ — PC و مواد دمابالا

<div dir="rtl">

# فصل ۰۷ — PC و مواد دمابالا

## در این فصل چه یاد می‌گیری

این فصل چاپ ندارد. در پایان سه عدد از چاپگر خودت بیرون می‌کشی و با نیاز یک ماده مقایسه می‌کنی، و با یک جدول ساده می‌گویی این چاپگر برای این ماده مناسب است یا نه. این کار پیش از خرید حلقه چند دقیقه طول می‌کشد و هزینه‌ای ندارد.

![سه دماسنج ساده کنار نازل، صفحهٔ چاپ و محفظه، هرکدام با خط حد مشخص‌شده](/lesson-assets/t5-s07-pc-high-temp/prompt/01-image-three-limits-gauges.png)

آخر این فصل می‌توانی:

- ویژگی‌ها و سختی‌های PC را نام ببری
- سه حد چاپگرت را از راهنمایش پیدا کنی
- بگویی چرا رسیدن به عدد روی نمایشگر کافی نیست
- برای هر ماده جواب بدهی: چاپگر من می‌تواند؟

## قبل از شروع

- **از فصل ۰۳ ترم ۱:** `hot end` و `heat break` را می‌شناسی.
- **از فصل ۰۱ همین ترم:** برگهٔ فنی می‌خوانی.
- **از فصل ۰۴ همین ترم:** `enclosure` و چک‌لیست هوا را می‌شناسی.
- **از فصل ۰۶ همین ترم:** ابزار لازم را با جدول سنجیده‌ای.

> 🎯 **کار این فصل:** مداد، کاغذ، و راهنمای چاپگرت یا صفحهٔ مشخصات سازنده. چاپگر لازم نیست.

> ⚠️ **مواظب باش:** حد دمای نرم‌افزار داخلی چاپگر را برای آزمودن سخت‌افزار تغییر نده. حد دما روی چاپگر برای این گذاشته شده است که قطعه‌ها را نسوزانی. اگر راهنما عددی نمی‌گوید، پاسخ «نمی‌دانم» است، نه «امتحان می‌کنم».

## ۱. PC

راهنمای Prusa این ماده را با مقاومت گرمایی بالا معرفی می‌کند و ساخت قطعهٔ نزدیک به گرما را از کاربردهایش می‌آورد. عددهای شروع در جدول زیر است. این عددها هم برای برگهٔ حلقهٔ تو جای‌گزین نمی‌شوند. عدد برگه را بخوان و نتیجه را روی چاپگر خودت بیاب.

</div>

| Source | Material | Nozzle °C | Bed °C | Chamber °C |
|---|---|---|---|---|
| Prusa material guide | PC blend | 275 | 110 first layer, 115 other layers | enclosure recommended, no number |
| OrcaSlicer temperature reference | PC | 270-310 | 100-120 | 80-100 |
| OrcaSlicer temperature reference | PC-ABS | 260-280 | 95-110 | 60-80 |

<div dir="rtl">

سختی‌ها از همان راهنما:

- **`warping`:** قطعهٔ بزرگی که کل صفحه را بگیرد مناسب نیست. گوشهٔ گرد، `infill` کمتر و دیوارهٔ کمتر کمک می‌کند، و محفظه هم در برابر تاب‌برداشتن کمک می‌کند.
- **رطوبت:** بیشتر پلی‌کربنات‌ها به‌شدت رطوبت‌گیرند و باید در ظرف دربسته با رطوبت‌گیر بمانند.
- **صفحه:** چاپ روی صفحهٔ صاف `PEI` توصیه نشده است، و اگر ناچار شدی چسب ماتیکی به‌عنوان جداکننده لازم است.

این راهنما دربارهٔ دود این ماده بحثی نمی‌کند و فقط از بوی متوسط هنگام چاپ می‌گوید. ما از این سکوت نتیجه نمی‌گیریم که ماده بی‌خطر است.

> ⚠️ **مواظب باش:** اگر سراغ PC رفتی، چک‌لیست جای چاپ فصل ۰۴ همین ترم و قاعده‌های ایمنی ABS را اجرا کن، و برگهٔ ایمنی همان حلقه را بخوان. پوستر NIOSH هم کمترین دمای کارآمد را توصیه می‌کند. این‌ها اطلاعات عمومی‌اند، نه گواهی ایمنی و نه توصیهٔ پزشکی.

قبل از ادامه، جواب بده: طبق این جدول چرا بازهٔ PC برای نازل این‌قدر پهن است؟

---

**جواب:** چون PC، PC-ABS و آمیخته‌های PC یک ماده نیستند، و دو منبع هم ماده‌های مختلف را آزموده‌اند. نام روی برچسب را با نام برگه یکی کن.

## ۲. سه حد چاپگر

ماده سه عدد می‌خواهد، و چاپگر هم سه حد دارد.

**حد نازل.** راهنمای چاپگرت بیشترین دمای نازل را می‌گوید. پرسش مهم این است که این عدد از کجا می‌آید. بعضی `hot end` ها لولهٔ `PTFE` را تا نزدیکی ناحیهٔ داغ می‌آورند، و این لوله حد خودش را دارد. سازندهٔ `hot end` E3D دربارهٔ مدل لوله‌دارش، Lite6، می‌گوید لولهٔ `PTFE` حد ۲۴۰ درجه را می‌گذارد، لوله با گرمای بیشتر آسیب می‌بیند، و با این `hot end` نایلون و پلی‌کربنات چاپ نمی‌شود. برای دمای بالاتر، همان سازنده مدل تمام‌فلزی خودش را نام می‌برد. لولهٔ `PTFE` اگر بیش از حدش داغ شود تجزیه می‌شود و دود زیان‌آور می‌سازد، و این دود برای پرندگان خانگی به‌ویژه خطرناک است.

این کتاب عدد امنی برای لولهٔ تو نمی‌دهد، چون هیچ منبعی که یافتیم لولهٔ یک چاپگر را اندازه نگرفته است. این‌ها را یافتیم:

- **راهنمای صنعت.** راهنمای کار ایمن با فلوئوروپلیمرها، از بخش فلوئوروپلیمرهای انجمن صنعت پلاستیک آمریکا (ویرایش پنجم، ۲۰۱۹)، دمای کار پیوستهٔ معمول `PTFE` را ۲۶۰ درجه می‌دهد. همان راهنما می‌گوید منابع علمی دربارهٔ دمای دقیق آغاز تجزیه با هم نمی‌خوانند، تجزیهٔ چشمگیر فقط بالاتر از دمای پیشنهادی فرایند رخ می‌دهد، دود زیان‌آور ممکن است بالای ۳۳۰ درجه ساخته شود و دود سمی از ۴۵۰ درجه. بیماری ناشی از تنفس این دود «تب دود پلیمر» نام دارد: حالتی موقتی شبیه آنفولانزا با تب، لرز و گاهی سرفه که حدود ۲۴ ساعت می‌ماند.
- **سازندهٔ `hot end`.** تنها حد عددی که از یک سازنده برای لولهٔ داخل `hot end` یافتیم همان ۲۴۰ درجهٔ E3D است. در جدول همان نوشته عدد ۲۴۵ هم آمده است، پس عدد کوچک‌تر را بگیر.
- **پرندگان.** راهنمای دامپزشکی Merck می‌گوید مسمومیت پرندهٔ خانگی با گاز `PTFE` رایج است، از ظرف نچسبی می‌آید که تا حدود ۲۸۰ درجه داغ شده است، و پرندهٔ کوچک اغلب بی‌هیچ نشانه‌ای ناگهان می‌میرد. یک مرور علمی دامپزشکی در سال ۲۰۲۵ هم تجزیه را بالای ۲۸۰ درجه می‌گوید و پرندگان کوچک مانند مرغ عشق را حساس‌تر می‌داند. این عددها از ظرف آشپزخانه آمده‌اند، نه از چاپگر.
- **برگه‌های ایمنی.** سه برگهٔ ایمنی `PTFE` هم با هم نمی‌خوانند. یکی گرم‌کردن بالای ۳۰۰ درجه را با ذرات بسیار ریز و «تب دود پلیمر» پیوند می‌دهد. دیگری برای کار در دمای بالا عدد ۲۸۰ درجه را می‌آورد و از تنفس دود برحذر می‌دارد. سومی برای دمای تجزیه می‌نویسد داده‌ای نیست.

پس: ۲۶۰ درجه سقف کار پیوستهٔ خود ماده است، و تنها سازنده‌ای که یافتیم برای لوله ۲۴۰ درجه گفته است. این عددها حد لولهٔ تو نیستند. حد را از سازندهٔ چاپگر یا `hot end` خودت بگیر. اگر جنس `hot end` خودت را نمی‌دانی یا سازنده عددی نداده است، عددی را فرض نکن و تا جواب نگرفته‌ای دمای بالاتر از پروفایل PLA نگذار. قاعدهٔ این کتاب برای خانه‌ای که پرنده دارد: پرنده و چاپگر در یک اتاق نباشند.

**حد صفحه.** راهنمای چاپگر بیشترین دمای صفحه را می‌گوید. رسیدن به آن یک چیز است و ماندن در آن چیز دیگر: راهنمای Prusa برای PC هشدار می‌دهد که در هوای اتاق زیر ۱۸ درجه ممکن است خطای حرارتی صفحه بگیری.

**حد محفظه.** اگر چاپگر محفظهٔ بسته دارد، سازنده گفته است داخل آن چقدر می‌تواند گرم شود یا نه. قطعه‌های پلاستیکی چاپگر و الکترونیک هم حد خودشان را دارند. فعلاً همین‌قدر بدان؛ فصل ۰۷ ترم ۷ کامل یادش می‌گیریم.

در اسلایسر این سه عدد را چنین می‌بینی.

</div>

| Slicer | Setting path |
|---|---|
| Cura | `Print settings › Material › Printing Temperature` |
| PrusaSlicer | `Filaments › Filament › Temperature › Other layers` |
| OrcaSlicer | `Filament › Filament › Print temperature › Other layers` |
| Bambu Studio | `Filament › Filament › Print temperature › Other layers` |

<div dir="rtl">

![محل دمای نازل در Cura](/lesson-assets/t5-s07-pc-high-temp/screens/cura-nozzle-temp.png)

![محل دمای نازل در PrusaSlicer](/lesson-assets/t5-s07-pc-high-temp/screens/prusa-nozzle-temp.png)

![محل دمای نازل در OrcaSlicer](/lesson-assets/t5-s07-pc-high-temp/screens/orca-nozzle-temp.png)

![محل دمای نازل در Bambu Studio](/lesson-assets/t5-s07-pc-high-temp/screens/bambu-nozzle-temp.png)

</div>

| Slicer | Setting path |
|---|---|
| Cura | `Print settings › Material › Build Plate Temperature` |
| PrusaSlicer | `Filaments › Filament › Temperature › Other layers` |
| OrcaSlicer | `Filament › Filament › Bed temperature › Other layers` |
| Bambu Studio | `Filament › Filament › Print temperature › Other layers` |

<div dir="rtl">

![محل دمای صفحه در Cura](/lesson-assets/t5-s07-pc-high-temp/screens/cura-bed-temp.png)

![محل دمای صفحه در PrusaSlicer](/lesson-assets/t5-s07-pc-high-temp/screens/prusa-bed-temp.png)

![محل دمای صفحه در OrcaSlicer](/lesson-assets/t5-s07-pc-high-temp/screens/orca-bed-temp.png)

![محل دمای صفحه در Bambu Studio](/lesson-assets/t5-s07-pc-high-temp/screens/bambu-bed-temp.png)

</div>

| Slicer | Setting path |
|---|---|
| Cura | `Print settings › Material › Build Volume Temperature` |
| PrusaSlicer | `Filaments › Filament › Temperature › Nominal` |
| OrcaSlicer | `Filament › Filament › Print chamber temperature › Chamber temperature` |
| Bambu Studio | `Filament › Filament › Print temperature › Chamber temperature` |

<div dir="rtl">

![محل دمای محفظه در Cura](/lesson-assets/t5-s07-pc-high-temp/screens/cura-chamber-temp.png)

![محل دمای محفظه در PrusaSlicer](/lesson-assets/t5-s07-pc-high-temp/screens/prusa-chamber-temp.png)

![محل دمای محفظه در OrcaSlicer](/lesson-assets/t5-s07-pc-high-temp/screens/orca-chamber-temp.png)

![محل دمای محفظه در Bambu Studio](/lesson-assets/t5-s07-pc-high-temp/screens/bambu-chamber-temp.png)

> 📌 **یادداشت:** نوشتن یک عدد در این میدان‌ها چیزی را دربارهٔ چاپگر ثابت نمی‌کند. حد واقعی روی راهنمای چاپگر است، و بعضی پروفایل‌ها فیلد را قفل می‌کنند.

## ۳. رسیدن کافی نیست

فرض کن چاپگری به ۳۰۰ درجه می‌رسد. آیا برای PC مناسب است؟ پیش از جواب، سه چیز را بشمار.

**گرما باید با جریان واقعی هم کافی بماند.** فصل ۰۷ ترم ۳ نشان داد `hot end` فقط تا حدی می‌تواند پلاستیک را گرم کند. عدد روی نمایشگر دمای بلوک است، نه دمای مذابی که با جریان زیاد می‌گذرد.

**`heat creep`.** فصل ۱۲ ترم ۴ این را گفته است. هوای گرم محفظه از خنک‌کردن `heat break` می‌کاهد. یعنی حد نازل و حد محفظه به هم وابسته‌اند. فعلاً همین‌قدر بدان؛ فصل ۰۷ ترم ۷ کامل یادش می‌گیریم.

**ابزارهای دیگر.** صفحه باید با این ماده سازگار باشد، و اگر مادهٔ الیاف‌دار است نازل هم باید سخت‌شده باشد.

قبل از ادامه، جواب بده: چاپگری بیشترین نازلش ۲۷۰ درجه است و برگهٔ حلقه‌ات می‌گوید ۲۷۵ تا ۲۸۵. پنج درجه فرق است. چاپ می‌کنی؟

---

**جواب:** نه، مگر برگهٔ دیگری با بازهٔ مناسب داشته باشی. حد چاپگر زیر کف برگه است، و برگه تضمینی برای پایین‌تر از این بازه نمی‌دهد. راه حل هم بالا بردن حد نرم‌افزار داخلی چاپگر نیست.

## ۴. چاپگر من می‌تواند؟

جدول زیر را برای چاپگر خودت پر کن. ستون حد از راهنمای چاپگر می‌آید و ستون نیاز از برگهٔ حلقه. اگر برگه نداری، برای تمرین ردیف‌های PC و PA جدول‌های این کتاب را به‌کار ببر و کنارش بنویس «عدد راهنما».

</div>

| Limit | My printer's limit | Source | Material needs | Margin = limit - need | Pass? |
|---|---|---|---|---|---|
| Nozzle °C | | | | | |
| Bed °C | | | | | |
| Chamber °C | | | | | |
| Hot end liner in the heat zone? | | | not a number | | |
| Bed surface allowed? | | | not a number | | |
| Hardened nozzle needed and fitted? | | | not a number | | |
| Room checklist from chapter 4 passed? | | | not a number | | |

<div dir="rtl">

حاشیهٔ منفی یعنی نه. حاشیهٔ صفر یعنی روی خود حد. هر خانهٔ خالی یعنی هنوز نمی‌دانی، و نمی‌دانم با «بله» برابر نیست.

مواد دمابالاتر از PC هم هستند. این فصل برایشان عدد نمی‌دهد، چون منبعی برایشان نخوانده‌ایم. همین جدول را با برگهٔ همان ماده پر کن.

✅ **چک کن:** کنار هر عدد منبعش را نوشته‌ای: نام راهنما و صفحه. عددی که از حافظه آمده باشد قبول نیست.

> 🔧 **اگر کار نکرد:** اگر راهنما عدد نمی‌گوید، در پروفایل کارخانهٔ چاپگر نگاه نکن که «پس می‌شود». پروفایل حد نیست. سؤال را از سازنده بپرس.

> 🤖 **با AI:** مدل چاپگرت را به دستیار AI بده و بپرس «حد نازل و صفحه را کجا در راهنمای سازنده پیدا کنم؟». از او عدد نخواه، آدرس بخواه، و عدد را خودت از همان راهنما بخوان و چک کن.

## واژه‌های تازهٔ این فصل

</div>

| کلمه | تلفظ به حروف فارسی | یعنی چه |
|---|---|---|
| PC | پی‌سی | پلی‌کربنات، مادهٔ مقاوم در برابر گرما |
| PC-ABS | پی‌سی ای‌بی‌اس | آمیختهٔ PC و ABS |
| PTFE | پی‌تی‌اف‌ای | لولهٔ پلیمری مسیر فیلامنت، با حد دمایی خودش |

<div dir="rtl">

## تمرین‌ها

قبل از تمرین، بدون نگاه‌کردن جواب بده: سه حد چاپگر کدام‌اند و هر کدام را از کجا می‌خوانی؟

**تمرین اجباری:** جدول بخش ۴ را برای چاپگرت و یک مادهٔ این فصل پر کن. اگر چاپگر نداری، این کار را به‌جایش انجام بده: راهنمای یک چاپگر را که قصد خریدش را داری بگیر و همین جدول را پر کن.

**تمرین حسابی:** چاپگری حد نازلش `280` و حد صفحه‌اش `100` است. با عددهای ردیف PC در راهنمای Prusa در جدول بخش ۱، حاشیهٔ هر کدام را حساب کن.

**تمرین ستاره‌دار ⭐:** چرا `Margin` مثبت برای نازل نمی‌گوید چاپ موفق می‌شود؟ دو دلیل از این فصل بنویس.

## جوابِ تمرین‌ها

**یادآوری:** حد نازل، حد صفحه و حد محفظه. هر سه از راهنمای چاپگر یا مشخصات سازنده خوانده می‌شوند، نه از پروفایل اسلایسر.

**تمرین اجباری:** دنبال این بگرد: هر عدد منبع داشته باشد، و خانهٔ نامعلوم خالی مانده باشد. اگر همه‌چیز «بله» شد ولی یک خانه خالی است، جواب نهایی هنوز «نمی‌دانم» است.

**تمرین حسابی:** نازل `280 - 275 = 5`. صفحه با عدد لایه‌های بعد `100 - 115 = -15` (حساب‌شده). حاشیهٔ صفحه منفی است، پس با این عدد این چاپگر رد می‌شود.

**تمرین ستاره‌دار:** چون عدد نمایشگر با جریان واقعی فرق دارد، و چون این حاشیه دربارهٔ `warping`، سازگاری صفحه و هوای اتاق چیزی نمی‌گوید.

## در فصل بعد

بیشتر مواد این ترم یک دشمن مشترک داشتند که هر بار فقط نامش را آوردیم: آب. فصل بعد رطوبت را با ترازو می‌سنجی و یاد می‌گیری فیلامنت را کجا نگه داری.

</div>

---
Source: https://yaadestan.com/courses/laye/lessons/t5/s07-pc-high-temp (یادستان, Yaadestan)
