# فصل ۰۹ — `skirt`، `brim` و `raft`

<div dir="rtl">

# فصل ۰۹ — `skirt`، `brim` و `raft`

## در این فصل چه می‌سازی

آخر این فصل یک ستون بلند و باریک چاپ کرده‌ای که با `brim` ثابت می‌ماند، و می‌دانی کدام‌یک از سه روش چسبیدن به صفحه برای چه کاری است. این سه روش شبیه هم به نظر می‌آیند، ولی هر کدام کار متفاوتی می‌کنند: یکی نازل را آماده می‌کند، یکی پایه را پهن می‌کند، و یکی قطعه را از صفحه بلند می‌کند.

![سه نسخه از یک ستون باریک کنار هم، یکی با خط جدا در دورش، یکی با حلقهٔ تخت چسبیده به پایه و یکی روی یک سکوی کوتاه](/lesson-assets/t2-s09-bed-adhesion-types/prompt/01-image-three-adhesion-types.png)

آخر این فصل می‌توانی:

- کار `skirt`، `brim` و `raft` را از هم جدا کنی
- افزایش سطح تماس با `brim` را حساب کنی
- `brim` را با عرض درست در اسلایسرت روشن کنی
- بگویی `draft shield` چیست و کجا لازم است

## قبل از شروع

- **از فصل ۰۹ ترم ۱:** لایهٔ اول خوب و `Z offset` را می‌شناسی.
- **از فصل ۰۱ همین ترم:** ارتفاع لایهٔ اول را می‌شناسی.
- **از فصل ۰۷ همین ترم:** دمای صفحه و لایهٔ اول را می‌شناسی.

> 🎯 **کار این فصل:** چاپگر، حلقهٔ PLA همیشگی، اسلایسرت، OpenSCAD، کاردک و قیچی سیم‌چین. ستون حداکثر حدود ۳٫۱ گرم می‌خواهد (حساب‌شده، بخش ۴). اگر چاپگر نداری، بخش ۲ و تمرین‌ها را انجام بده.

> ⚠️ **مواظب باش:** ستون تا آخر چاپ ممکن است از صفحه جدا شود و نازل با آن برخورد کند. اگر صدای برخورد شنیدی یا ستون افتاد، چاپ را از منوی چاپگر متوقف کن و دستت را داخل نبر. برای جداکردن `brim` قیچی سیم‌چین و کاردک را همیشه به سمت بیرون و دور از دستت حرکت بده، و فقط وقتی قطعه سرد است.

## ۱. `skirt`: آماده‌کردن نازل

`skirt` یک خط دور قطعه است که به آن نمی‌چسبد. راهنمای Prusa می‌گوید این خط پیش از مدل چاپ می‌شود تا جریان پلاستیک پایدار شود، و همان‌جا کیفیت لایهٔ اول را هم می‌بینی. پس کار `skirt` چسباندن قطعه نیست، بلکه آماده‌کردن نازل و یک آزمون کوچک است.

</div>

| Slicer | Setting path |
|---|---|
| Cura | `Print settings › Build Plate Adhesion › Skirt Line Count` |
| PrusaSlicer | `Print Settings › Skirt and brim › Skirt › Loops (minimum)` |
| OrcaSlicer | `Process › Others › Skirt › Skirt loops` |
| Bambu Studio | `Process › Others › Bed adhesion › Skirt loops` |

<div dir="rtl">

![محل `skirt` در Cura](/lesson-assets/t2-s09-bed-adhesion-types/screens/cura-skirt.png)

![محل `skirt` در PrusaSlicer](/lesson-assets/t2-s09-bed-adhesion-types/screens/prusa-skirt.png)

![محل `skirt` در OrcaSlicer](/lesson-assets/t2-s09-bed-adhesion-types/screens/orca-skirt.png)

![محل `skirt` در Bambu Studio](/lesson-assets/t2-s09-bed-adhesion-types/screens/bambu-skirt.png)

راهنمای OrcaSlicer می‌گوید معمولاً دو حلقه کافی است. روی چاپگر خودت بیاب: اگر تا پایان حلقه‌ها خط پیوسته و یکنواخت می‌بینی، کار تمام است.

> 📌 **یادداشت:** در Cura `skirt`، `brim` و `raft` یک انتخاب مشترک دارند: `Build Plate Adhesion Type`. پس آن‌جا فقط یکی از این سه با هم فعال است. در سه اسلایسر دیگر هر کدام میدان خودش را دارد.

## ۲. `brim`: پایهٔ پهن‌تر

`brim` چند حلقهٔ تخت است که به لایهٔ اول قطعه می‌چسبد و سطح تماس را زیاد می‌کند. بعد از چاپ آن را جدا می‌کنی. راهنمای Prusa آن را برای جسم بلند با پایهٔ کوچک، و چند جسم کوچک روی صفحه توصیه می‌کند، و می‌گوید عرض دست‌کم ۳ میلی‌متر مفید است.

</div>

| Slicer | Setting path |
|---|---|
| Cura | `Print settings › Build Plate Adhesion › Brim Width` |
| PrusaSlicer | `Print Settings › Skirt and brim › Brim › Brim width` |
| OrcaSlicer | `Process › Others › Brim › Brim width` |
| Bambu Studio | `Process › Others › Bed adhesion › Brim width` |

<div dir="rtl">

![محل عرض `brim` در Cura](/lesson-assets/t2-s09-bed-adhesion-types/screens/cura-brim-width.png)

![محل عرض `brim` در PrusaSlicer](/lesson-assets/t2-s09-bed-adhesion-types/screens/prusa-brim-width.png)

![محل عرض `brim` در OrcaSlicer](/lesson-assets/t2-s09-bed-adhesion-types/screens/orca-brim-width.png)

![محل عرض `brim` در Bambu Studio](/lesson-assets/t2-s09-bed-adhesion-types/screens/bambu-brim-width.png)

حالا ببین `brim` چقدر سطح تماس می‌سازد. ستون این فصل قطر ۸ میلی‌متر دارد، پس سطح تماسش `50.3 mm²` است.

</div>

| Brim width | New diameter | Contact area (calculated) | Compared with no brim |
|---|---|---|---|
| none | `8 mm` | `50.3 mm²` | × 1.00 |
| `3 mm` | `14 mm` | `153.9 mm²` | × 3.06 |
| `5 mm` | `18 mm` | `254.5 mm²` | × 5.06 |
| `8 mm` | `24 mm` | `452.4 mm²` | × 9.00 |

<div dir="rtl">

مساحت با مجذور قطر بالا می‌رود، پس یک `brim` کم‌عرض هم سطح را چند برابر می‌کند.

عامل دیگری هم هست. وقتی قطعه بلند است، نازل با هر حرکت به بالای آن نیرو می‌آورد و این نیرو بازوی بلندی دارد. نسبت ارتفاع به قطر ستون این فصل ۶٫۲۵ است (حساب‌شده: `50 / 8`). برای همین قطعهٔ بلند حتی با لایهٔ اول سالم می‌تواند کنده شود.

گوشه‌های قطعه‌های پهن هم ممکن است از صفحه بلند شوند. آن عیب نام خودش را دارد. فعلاً همین‌قدر بدان؛ فصل ۰۴ ترم ۴ کامل یادش می‌گیریم. `brim` یکی از درمان‌های آن است.

قبل از ادامه، جواب بده: دو ستون قطر ۴ و ۱۲ میلی‌متر با `brim` برابر ۴ میلی‌متر داری. سطح تماس هر کدام چند برابر شده است، و کدام بیشتر؟

---

**جواب:** ستون ۴ میلی‌متری: `(12 / 4)² = 9` برابر. ستون ۱۲ میلی‌متری: `(20 / 12)² = 2.8` برابر. پس `brim` برای قطعهٔ باریک بیشترین کمک را می‌کند.

## ۳. نوع `brim`، `raft` و `draft shield`

نوع `brim` می‌گوید حلقه‌ها کجا چاپ شوند: بیرون قطعه، داخل حفره‌هایش، یا هر دو.

</div>

| Slicer | Setting path |
|---|---|
| Cura | `Print settings › Build Plate Adhesion › Brim Location` |
| PrusaSlicer | `Print Settings › Skirt and brim › Brim › Brim type` |
| OrcaSlicer | `Process › Others › Brim › Brim type` |
| Bambu Studio | `Process › Others › Bed adhesion › Brim type` |

<div dir="rtl">

![محل نوع `brim` در Cura](/lesson-assets/t2-s09-bed-adhesion-types/screens/cura-brim-type.png)

![محل نوع `brim` در PrusaSlicer](/lesson-assets/t2-s09-bed-adhesion-types/screens/prusa-brim-type.png)

![محل نوع `brim` در OrcaSlicer](/lesson-assets/t2-s09-bed-adhesion-types/screens/orca-brim-type.png)

![محل نوع `brim` در Bambu Studio](/lesson-assets/t2-s09-bed-adhesion-types/screens/bambu-brim-type.png)

> 📌 **یادداشت:** گزینهٔ `Mouse ear` با این نام فقط در OrcaSlicer است: به‌جای حلقهٔ کامل، قرص‌های کوچکی روی گوشه‌ها می‌گذارد. OrcaSlicer و Bambu Studio گزینهٔ `Painted` هم دارند که جای `brim` را خودت تعیین می‌کنی. PrusaSlicer و Cura چنین گزینه‌ای در این نسخه‌ها ندارند. گزینهٔ `Auto` در OrcaSlicer و Bambu Studio عرض را خودش حساب می‌کند.

`raft` چند لایهٔ کامل زیر قطعه است. قطعه روی آن چاپ می‌شود، نه روی صفحه. توضیح رسمی Cura آن را یک شبکهٔ ضخیم با سقف زیر مدل می‌داند، و توضیح PrusaSlicer می‌گوید جسم به اندازهٔ این لایه‌ها بالا می‌رود. به زمان و فیلامنت بیشتری نیاز دارد، و این را در `Preview` می‌بینی.

</div>

| Slicer | Setting path |
|---|---|
| Cura | `Print settings › Build Plate Adhesion › Build Plate Adhesion Type` |
| PrusaSlicer | `Print Settings › Support material › Raft › Raft layers` |
| OrcaSlicer | `Process › Support › Raft › Raft layers` |
| Bambu Studio | `Process › Support › Raft › Raft layers` |

<div dir="rtl">

![محل `raft` در Cura](/lesson-assets/t2-s09-bed-adhesion-types/screens/cura-raft.png)

![محل `raft` در PrusaSlicer](/lesson-assets/t2-s09-bed-adhesion-types/screens/prusa-raft.png)

![محل `raft` در OrcaSlicer](/lesson-assets/t2-s09-bed-adhesion-types/screens/orca-raft.png)

![محل `raft` در Bambu Studio](/lesson-assets/t2-s09-bed-adhesion-types/screens/bambu-raft.png)

> 📌 **یادداشت:** در Cura باید `Raft` را از `Build Plate Adhesion Type` انتخاب کنی، و میدان تعداد لایه مانند بقیه ندارد. در PrusaSlicer، OrcaSlicer و Bambu Studio مقدار `Raft layers` برابر صفر یعنی بدون `raft`.

`draft shield` دیوارهٔ نازکی است که با فاصله دور قطعه بالا می‌رود و جلوی باد را می‌گیرد. هم راهنمای Prusa و هم توضیح OrcaSlicer می‌گویند این کار بیشتر برای ABS و ASA روی چاپگر باز است. برای PLA معمولاً به آن نیاز نداری. فعلاً همین‌قدر بدان؛ فصل ۰۴ ترم ۵ کامل یادش می‌گیریم.

</div>

| Slicer | Setting path |
|---|---|
| Cura | `Print settings › Experimental › Enable Draft Shield` |
| PrusaSlicer | `Print Settings › Skirt and brim › Skirt › Draft shield` |
| OrcaSlicer | `Process › Others › Skirt › Draft shield` |
| Bambu Studio | no equivalent in this version |

<div dir="rtl">

![محل `draft shield` در Cura](/lesson-assets/t2-s09-bed-adhesion-types/screens/cura-draft-shield.png)

![محل `draft shield` در PrusaSlicer](/lesson-assets/t2-s09-bed-adhesion-types/screens/prusa-draft-shield.png)

![محل `draft shield` در OrcaSlicer](/lesson-assets/t2-s09-bed-adhesion-types/screens/orca-draft-shield.png)

> 📌 **یادداشت:** Bambu Studio در نسخهٔ وارسی‌شده این میدان را در پنل نشان نمی‌دهد. گزینه در کد هست ولی سطرش در `Tab.cpp` غیرفعال است. پس چیزی را به‌جایش نگذار.

## ۴. مدل و آزمون

</div>

```openscad
// thin-post-sample.scad
// a tall post on a small footprint: the bed holds it by very little
post_d = 8;      // post diameter, mm
post_h = 50;     // post height, mm

$fn = 48;

cylinder(d = post_d, h = post_h);
```

<div dir="rtl">

سطح تماس این مدل `50.3 mm²` است. حجمش `2513 mm³` است، یعنی حدود ۱٫۰ متر فیلامنت و نزدیک ۳٫۱ گرم (حساب‌شده).

قبل از چاپ حدس بزن: بدون `brim` ستون تا کجا سالم می‌ماند؟ حدست را در جدول بنویس.

1. مدل را با `brim` خاموش برش بزن. در Cura نوع را `Skirt` بگذار. در OrcaSlicer و Bambu Studio `Brim type` را روی `No-brim` بگذار، چون `Auto` ممکن است خودش `brim` بسازد.
2. زمان و فیلامنت را از `Preview` بنویس.
3. چاپ کن و کنار چاپگر بمان. بنویس چاپ کامل شد یا نه.
4. فقط `brim` را با عرض `5 mm` روشن کن. در Cura اول نوع را `Brim` بگذار، بعد عرض را بده. در OrcaSlicer و Bambu Studio نوع را `Outer brim only` بگذار تا عرض تو به‌کار برود.
5. چاپ دوم را بگیر و ستون‌ها را مقایسه کن.
6. پایان آزمون: تغییر را دور بریز (جدول فصل ۰۱ همین ترم).

</div>

| Print | Adhesion | Guess: finishes? | Filament in Preview | Time in Preview | Finished? | Height reached, mm |
|---|---|---|---|---|---|---|
| A | no brim | | | | | |
| B | `5 mm` brim | | | | | |

<div dir="rtl">

✅ **چک کن:** در `Preview` باید حلقه‌های `brim` را روی لایهٔ اول ببینی که به ستون چسبیده‌اند. اگر خط از ستون جداست، آن `skirt` است، نه `brim`.

دنبال این بگرد: آیا چاپ A تا آخر رفت؟ اگر لرزید، در کدام ارتفاع؟ `brim` چقدر فیلامنت و زمان اضافه کرد؟ جداکردن `brim` چه ردی روی پایهٔ ستون گذاشت؟

> 🔧 **اگر کار نکرد:** اگر چاپ B هم کنده شد، به لایهٔ اول برگرد: صفحهٔ تمیز و `Z offset` از فصل ۰۹ ترم ۱. عرض `brim` را بعد از آن عوض کن، و نه هم‌زمان.

> 🤖 **با AI:** به دستیار AI بگو «قطعه‌ام `20 × 20 × 120` میلی‌متر است. `brim` بگذارم یا `raft`؟ چرا؟». پاسخش را با حساب سطح و نسبت ارتفاع خودت بسنج. اگر نام تنظیمی داد، آن را در اسلایسر خودت پیدا کن. جواب را با چاپ خودت چک کن.

## واژه‌های تازهٔ این فصل

</div>

| کلمه | تلفظ به حروف فارسی | یعنی چه |
|---|---|---|
| skirt | اسکرت | خطی دور قطعه که به آن نمی‌چسبد |
| brim | بریم | حلقه‌های تختی که به لایهٔ اول می‌چسبند |
| raft | رَفت | چند لایه زیر قطعه |
| draft shield | درفت شیلد | دیوارهٔ نازک دور قطعه برای جلوگیری از باد |
| mouse ear | ماوس ایر | قرص‌های کوچک روی گوشه‌ها، فقط در OrcaSlicer |

<div dir="rtl">

## تمرین‌ها

قبل از تمرین، بدون نگاه‌کردن جواب بده: کدام‌یک از این سه نازل را آماده می‌کند، کدام سطح تماس را زیاد می‌کند، و کدام قطعه را از صفحه بلند می‌کند؟

**تمرین اجباری:** دو چاپ بخش ۴ را بگیر و جدول را پر کن. اگر چاپگر نداری، مقایسهٔ `Preview` را انجام بده.

**تمرین حسابی:** ستون مربع `10 × 10` میلی‌متر با `brim` برابر `4 mm` چه سطح تماسی دارد؟ گوشه‌ها را مربع بگیر. چند برابر سطح اصلی است؟

**تمرین ستاره‌دار ⭐:** در مدل ستون قطر را به ۴ و بعد به ۱۲ میلی‌متر عوض کن و نسبت ارتفاع به قطر را حساب کن. برای هر کدام کمترین عرض `brim` را بیاب که نسبت سطح تماس به سطح اصلی را به ۵ برابر برساند.

## جوابِ تمرین‌ها

**یادآوری:** `skirt` نازل را آماده می‌کند، `brim` سطح تماس را زیاد می‌کند، و `raft` قطعه را از صفحه بلند می‌کند.

**تمرین اجباری:** جواب درستی از پیش ندارد. دنبال این بگرد: تنها فرق دو چاپ `brim` باشد، و حدس را قبل از چاپ نوشته باشی.

**تمرین حسابی:** `(10 + 2 × 4)² = 324 mm²` و `324 / 100 = 3.24` برابر.

**تمرین ستاره‌دار:** نسبت‌ها `50 / 4 = 12.5` و `50 / 12 = 4.17` است. برای ۵ برابر سطح، قطر باید `√5 = 2.24` برابر شود. پس قطر تازه `8.94 mm` و `26.8 mm` است، یعنی عرض `brim` برابر `(8.94 - 4) / 2 = 2.47 mm` و `(26.8 - 12) / 2 = 7.4 mm`.

## در فصل بعد

قطعه حالا به صفحه چسبیده است. ولی هر لایه هم باید چیزی زیرش داشته باشد. فصل بعد می‌بینی نازل تا کجا می‌تواند در هوا چاپ کند، و وقتی نمی‌تواند ساپورت چه می‌کند.

</div>

---
Source: https://yaadestan.com/courses/laye/lessons/t2/s09-bed-adhesion-types (یادستان, Yaadestan)
