# فصل ۰۴ — پوستهٔ بالا و پایین

<div dir="rtl">

# فصل ۰۴ — پوستهٔ بالا و پایین

## در این فصل چه می‌سازی

آخر این فصل یک بلوک تخت چاپ کرده‌ای که می‌توانی سطح بالایش را با چند لایهٔ جامد متفاوت مقایسه کنی، و می‌دانی `ironing` چه می‌کند و چه خرجی دارد. دیواره کناره‌های قطعه را می‌بندد. لایه‌های جامد بالا و پایین آن را از دو طرف دیگر می‌بندند. روی‌هم به این‌ها پوسته می‌گویند.

![برش عمودی یک بلوک چاپی با چند لایهٔ جامد در بالا و پایین و شبکهٔ توخالی در میان](/lesson-assets/t2-s04-top-bottom-shells/prompt/01-image-shell-section.png)

آخر این فصل می‌توانی:

- ضخامت پوسته را از تعداد لایه و ارتفاع لایه حساب کنی
- بگویی چرا سطح بالا لایهٔ جامد بیشتری می‌خواهد
- تعداد لایهٔ جامد بالا و پایین را در اسلایسرت عوض کنی
- `ironing` را روشن کنی و خرجش را بسنجی

## قبل از شروع

- **از فصل ۰۱ همین ترم:** ارتفاع لایه را می‌شناسی.
- **از فصل ۰۳ همین ترم:** دیواره و سطح بیرونی را می‌شناسی.
- **از فصل ۰۶ ترم ۱:** می‌دانی `infill` فضای داخل را پر می‌کند.

> 🎯 **کار این فصل:** چاپگر، حلقهٔ PLA همیشگی، اسلایسرت، OpenSCAD. مدل اگر کاملاً توپر باشد حدود ۱۲ گرم می‌شود، و چاپ واقعی با `infill` کمتر می‌خواهد (حساب‌شده، بخش ۳). اگر چاپگر نداری، بخش‌های ۱ و ۲ و کار با `Preview` را انجام بده.

> ⚠️ **مواظب باش:** قاعده‌های ایمنی ابتدای کتاب این‌جا هم برقرارند. `ironing` نازل داغ را روی سطح قطعه نگه می‌دارد. هنگام چاپ دستت را نزدیک نبر و نوک نازل را لمس نکن.

## ۱. پوسته چیست

داخل بیشتر قطعه‌های چاپی توخالی است، و فصل بعد می‌بینی که چرا. ولی سطح بالا و پایین باید بسته باشد. پس اسلایسر چند لایهٔ آخر را به‌جای شبکهٔ توخالی، با خط‌هایی که کنار هم پر شده‌اند چاپ می‌کند. این لایه‌ها لایهٔ جامد هستند.

</div>

| Slicer | Setting path |
|---|---|
| Cura | `Print settings › Top/Bottom › Top/Bottom Thickness › Top Thickness › Top Layers` |
| PrusaSlicer | `Print Settings › Layers and perimeters › Horizontal shells › Solid layers › Top` |
| OrcaSlicer | `Process › Strength › Top/bottom shells › Top shell layers` |
| Bambu Studio | `Process › Strength › Top/bottom shells › Top shell layers` |

<div dir="rtl">

![محل لایه‌های جامد بالا در Cura](/lesson-assets/t2-s04-top-bottom-shells/screens/cura-top-layers.png)

![محل لایه‌های جامد بالا در PrusaSlicer](/lesson-assets/t2-s04-top-bottom-shells/screens/prusa-top-layers.png)

![محل لایه‌های جامد بالا در OrcaSlicer](/lesson-assets/t2-s04-top-bottom-shells/screens/orca-top-layers.png)

![محل لایه‌های جامد بالا در Bambu Studio](/lesson-assets/t2-s04-top-bottom-shells/screens/bambu-top-layers.png)

</div>

| Slicer | Setting path |
|---|---|
| Cura | `Print settings › Top/Bottom › Top/Bottom Thickness › Bottom Thickness › Bottom Layers` |
| PrusaSlicer | `Print Settings › Layers and perimeters › Horizontal shells › Solid layers › Bottom` |
| OrcaSlicer | `Process › Strength › Top/bottom shells › Bottom shell layers` |
| Bambu Studio | `Process › Strength › Top/bottom shells › Bottom shell layers` |

<div dir="rtl">

![محل لایه‌های جامد پایین در Cura](/lesson-assets/t2-s04-top-bottom-shells/screens/cura-bottom-layers.png)

![محل لایه‌های جامد پایین در PrusaSlicer](/lesson-assets/t2-s04-top-bottom-shells/screens/prusa-bottom-layers.png)

![محل لایه‌های جامد پایین در OrcaSlicer](/lesson-assets/t2-s04-top-bottom-shells/screens/orca-bottom-layers.png)

![محل لایه‌های جامد پایین در Bambu Studio](/lesson-assets/t2-s04-top-bottom-shells/screens/bambu-bottom-layers.png)

ضخامت پوسته از ضرب ساده‌ای می‌آید.

</div>

| Solid layers | At 0.2 mm (calculated) | At 0.1 mm (calculated) |
|---|---|---|
| 2 | `0.4 mm` | `0.2 mm` |
| 3 | `0.6 mm` | `0.3 mm` |
| 4 | `0.8 mm` | `0.4 mm` |
| 5 | `1.0 mm` | `0.5 mm` |
| 6 | `1.2 mm` | `0.6 mm` |

<div dir="rtl">

به ستون آخر نگاه کن. اگر ارتفاع لایه را از `0.2 mm` به `0.1 mm` ببری و تعداد لایهٔ جامد را عوض نکنی، پوستهٔ تو نصف می‌شود. این یکی از جاهایی است که تغییر یک تنظیم بی‌صدا تنظیم دیگری را هم عوض می‌کند.

> 📌 **یادداشت:** در Cura این دو عدد زیر `Top Thickness` و `Bottom Thickness` هستند. اگر ضخامت را بدهی، Cura تعداد لایه را خودش گرد می‌کند.

قبل از ادامه، جواب بده: اگر پوستهٔ `0.8 mm` می‌خواهی و ارتفاع لایه `0.12 mm` است، حداقل چند لایهٔ جامد لازم داری؟

---

**جواب:** `0.8 / 0.12 = 6.67`، پس هفت لایه. با شش لایه به `0.72 mm` می‌رسی که از نیاز تو کمتر است.

## ۲. چرا بالا سخت‌تر از پایین است

لایهٔ جامد پایین روی صفحهٔ چاپ می‌نشیند و سطح زیرش کاملاً پر است. لایهٔ جامد بالا این شانس را ندارد. اولین لایهٔ جامد بالا روی شبکهٔ توخالی چاپ می‌شود، پس هر خط باید از روی فاصله‌های خالی شبکه رد شود.

خط روی فضای خالی کمی پایین می‌افتد. لایهٔ جامد بعدی کمی بهتر است، چون زیرش تا حدی پر شده است، و لایهٔ بعدی بهتر از آن. پس سطح بالا با هر لایهٔ جامد صاف‌تر می‌شود.

اگر تعداد لایه کم باشد، طرح شبکهٔ داخلی از سطح بالا دیده می‌شود. به این حالت در کتاب «موج سطح بالا» می‌گوییم: سطح صاف نیست و حفره‌هایی روی خط‌های `infill` دارد.

راستی `flow` کم هم سطح بالا را خراب می‌کند. فعلاً همین‌قدر بدان؛ فصل ۰۶ ترم ۴ کامل یادش می‌گیریم. این‌جا برای همین هر چیز دیگری را ثابت نگه می‌داریم.

## ۳. مدل آزمایشی

مدل این فصل یک بلوک ساده است، چون تمام کار روی سطح بالای آن است. فصل ۰۶ ترم ۴ همین مدل را برای کم‌ریزی دوباره به‌کار می‌برد، پس آن را نگه دار.

</div>

```openscad
// top-skin-sample.scad
// a flat block: all the interest is in its top surface
size = [40, 40, 6];  // length, width, height, mm

cube(size);
```

<div dir="rtl">

مساحت سطح بالا `1600 mm²` است. حجم کامل مدل `9600 mm³` است، یعنی حدود ۴ متر فیلامنت و نزدیک ۱۲ گرم (حساب‌شده). این سقف است، چون چاپ واقعی توخالی است.

با پوستهٔ پایین چهار لایه و بالای دو لایه، با ارتفاع لایهٔ `0.2 mm` حدود ۳۰ لایه داری (حساب‌شده: `6 / 0.2`) که ۲۴ تا از آن‌ها میان پوسته‌هاست.

## ۴. آزمون: کم در برابر زیاد

دو چاپ بگیر. تنها فرق آن‌ها تعداد لایهٔ جامد بالاست.

پیش از شروع یک میدان دیگر را هم ببین. PrusaSlicer، OrcaSlicer و Bambu Studio ضخامت کمینهٔ پوسته دارند. اگر تعداد لایهٔ جامد به این ضخامت نرسد، اسلایسر بی‌صدا لایه اضافه می‌کند. توضیح رسمی هر سه همین است. با پوستهٔ کمینهٔ `0.8 mm` و لایهٔ `0.2 mm`، عدد `2` در عمل ۴ لایه می‌شود (حساب‌شده: `0.8 / 0.2`).

</div>

| Slicer | Setting path |
|---|---|
| Cura | no equivalent in this version |
| PrusaSlicer | `Print Settings › Layers and perimeters › Horizontal shells › Minimum shell thickness › Top` |
| OrcaSlicer | `Process › Strength › Top/bottom shells › Top shell thickness` |
| Bambu Studio | `Process › Strength › Top/bottom shells › Top shell thickness` |

<div dir="rtl">

![محل ضخامت کمینهٔ پوسته در PrusaSlicer](/lesson-assets/t2-s04-top-bottom-shells/screens/prusa-min-shell-thickness.png)

![محل ضخامت کمینهٔ پوسته در OrcaSlicer](/lesson-assets/t2-s04-top-bottom-shells/screens/orca-min-shell-thickness.png)

![محل ضخامت کمینهٔ پوسته در Bambu Studio](/lesson-assets/t2-s04-top-bottom-shells/screens/bambu-min-shell-thickness.png)

عدد این میدان را یادداشت کن و برای این آزمون صفر بگذار. همان ردیف یا گروه میدان جدایی هم برای پوستهٔ پایین دارد.

1. عدد لایهٔ جامد بالای پروفایلت را یادداشت کن.
2. آن را روی `2` بگذار و برش بزن. در `Preview` ببین کدام لایه‌ها جامدند. باید دو لایهٔ جامد ببینی.
3. چاپ کن و سطح بالا را زیر نور مایل ببین.
4. عدد را به مقدار معمول پروفایلت برگردان، یا اگر آن هم `2` است روی `5` بگذار، و چاپ دوم را بگیر.

</div>

| Top layers | Time in Preview | Filament in Preview | Infill pattern seen on top? | Note |
|---|---|---|---|---|
| 2 | | | | |
| | | | | |

<div dir="rtl">

✅ **چک کن:** در `Preview` چاپ دوم باید لایه‌های جامد بالایی بیشتری داشته باشد و کمی فیلامنت بیشتر بخواهد. اگر چاپ اول هم بیش از ۲ لایهٔ جامد دارد، میدان ضخامت کمینه را نگاه کن. اگر فرقی نیست، تنظیم را در پروفایل دیگری عوض کرده‌ای.

دنبال این بگرد: زیر نور مایل آیا در چاپ اول طرح شبکهٔ داخلی روی سطح دیده می‌شود؟ از چاپ دوم تا کجا بهتر می‌شود؟ عددی از پیش نداریم، چون این به `infill`، به `flow` و به چاپگر تو بسته است.

> 🔧 **اگر کار نکرد:** اگر سطح بالا در هر دو چاپ حفره دارد، ممکن است کم‌ریزی علت باشد. قطعه‌ها را نگه دار و در این مرحله `flow` را عوض نکن. این کار فصل ۰۴ ترم ۳ است.

## ۵. `ironing`

`ironing` یک گذر اضافه روی سطح بالاست. توضیح رسمی Cura می‌گوید نازل یک بار دیگر از روی سطح می‌گذرد و این بار خیلی کم می‌ریزد تا پلاستیک بالایی دوباره ذوب شود و سطح صاف‌تر شود. اسم هم از همین‌جاست: مثل اتوکشیدن. این تشبیه یک مرز دارد: اتو چیزی به پارچه اضافه نمی‌کند، ولی `ironing` مقدار کمی پلاستیک می‌ریزد تا چین‌های ریز پر شوند.

</div>

| Slicer | Setting path |
|---|---|
| Cura | `Print settings › Top/Bottom › Enable Ironing` |
| PrusaSlicer | `Print Settings › Infill › Ironing › Enable ironing` |
| OrcaSlicer | `Process › Quality › Ironing › Ironing type` |
| Bambu Studio | `Process › Quality › Ironing › Ironing Type` |

<div dir="rtl">

![محل ironing در Cura](/lesson-assets/t2-s04-top-bottom-shells/screens/cura-ironing.png)

![محل ironing در PrusaSlicer](/lesson-assets/t2-s04-top-bottom-shells/screens/prusa-ironing.png)

![محل ironing در OrcaSlicer](/lesson-assets/t2-s04-top-bottom-shells/screens/orca-ironing.png)

![محل ironing در Bambu Studio](/lesson-assets/t2-s04-top-bottom-shells/screens/bambu-ironing.png)

> 📌 **یادداشت:** در Cura و PrusaSlicer روشن‌کردن این کار یک کلید است. در OrcaSlicer و Bambu Studio یک فهرست `Ironing Type` دارد و گزینه‌ای غیر از `No ironing` باید انتخاب کنی. هر چهار اسلایسر میان سطح‌های بالا و فقط آخرین سطح فرق می‌گذارند: در OrcaSlicer و Bambu Studio `Top surfaces` و `Topmost surface`، در PrusaSlicer `All top surfaces` و `Topmost surface only`، و در Cura کلید `Iron Only Highest Layer`.

راهنمای Prusa سه چیز دربارهٔ آن می‌گوید. این کار روی سطح تخت و افقی بهترین اثر را دارد. زمان چاپ بیشتر می‌شود. و چون جریان خیلی کم است، PLA بیش از مواد دیگر در خطر گرفتگی است، بسته به چاپگر و دمای اتاق. سازوکار این گرفتگی `heat creep` نام دارد. فعلاً همین‌قدر بدان؛ فصل ۱۲ ترم ۴ کامل یادش می‌گیریم.

> ⚠️ **مواظب باش:** `ironing` را روی چاپ طولانی بدون مراقبت امتحان نکن. اول روی همین مدل کوچک بیازمایش و کنار چاپگر بمان. صدای کلیک `extruder` یا قطع‌شدن جریان را جدی بگیر و چاپ را از منوی چاپگر متوقف کن.

قبل از چاپ سوم حدس بزن: `ironing` کدام ستون جدول بخش ۴ را بیشتر عوض می‌کند، زمان یا فیلامنت؟

---

**جواب:** زمان. نازل تمام سطح را دوباره می‌پیماید، ولی پلاستیک کمی می‌ریزد.

1. از همان تنظیم چاپ دوم شروع کن.
2. فقط `ironing` را روشن کن و برش بزن.
3. زمان و فیلامنت را در ردیف تازه بنویس.
4. چاپ کن و سطح بالا را با چاپ دوم مقایسه کن.
5. پایان آزمون: تغییر را دور بریز (جدول فصل ۰۱ همین ترم).

</div>

| Ironing | Time in Preview | Filament in Preview | Surface, your words |
|---|---|---|---|
| off | | | |
| on | | | |

<div dir="rtl">

✅ **چک کن:** زمان ردیف دوم باید بیشتر باشد. در `Preview` باید گذر تازه‌ای با خط‌های بسیار نزدیک روی آخرین لایه ببینی. همهٔ اسلایسرها آن را با رنگ جدا نشان نمی‌دهند.

> 🤖 **با AI:** دو عکس از سطح بالا را به دستیار AI بده و بپرس «این موج از لایهٔ جامد کم است یا از جریان کم؟ کدام آزمون را اول بکنم؟». پاسخش را با جدولت بسنج، و فقط یک تغییر را امتحان کن. اگر نام تنظیمی داد، آن را در اسلایسر خودت پیدا کن. جواب را با چاپ خودت چک کن.

## واژه‌های تازهٔ این فصل

</div>

| کلمه | تلفظ به حروف فارسی | یعنی چه |
|---|---|---|
| solid layer | سالید لِیِر | لایه‌ای که خط‌هایش کنار هم پر شده‌اند |
| top shell | تاپ شل | لایه‌های جامد بالای قطعه |
| bottom shell | باتِم شل | لایه‌های جامد پایین قطعه |
| ironing | آیرونینگ | گذر اضافهٔ نازل روی سطح بالا با جریان خیلی کم |

<div dir="rtl">

## تمرین‌ها

قبل از تمرین، بدون نگاه‌کردن جواب بده: چرا لایهٔ جامد بالا از پایین سخت‌تر است؟ اگر ارتفاع لایه نصف شود و تعداد لایهٔ جامد ثابت بماند، چه چیزی عوض می‌شود؟

**تمرین اجباری:** دو چاپ بخش ۴ را بگیر و جدول را پر کن. اگر چاپگر نداری، `Preview` را برای `2` و `5` بخوان و ستون زمان و فیلامنت را پر کن.

**تمرین حسابی:** پروفایلی پوستهٔ بالای `1.0 mm` دارد. برای ارتفاع لایهٔ `0.15 mm` و `0.25 mm` چند لایهٔ جامد باید بگذاری تا دست‌کم همین ضخامت داشته باشی؟

**تمرین ستاره‌دار ⭐:** مدل را طوری عوض کن که روی سطح بالا یک برآمدگی کوچک با `translate` و `cube` داشته باشد. `ironing` را با دو حالت یادداشت بخش ۵ در `Preview` مقایسه کن: همهٔ سطح‌های بالا، و فقط آخرین سطح.

## جوابِ تمرین‌ها

**یادآوری:** لایهٔ جامد بالا روی شبکهٔ توخالی می‌نشیند و باید از روی فضای خالی رد شود، ولی پایین روی صفحهٔ چاپ است. با نصف‌شدن ارتفاع لایه، ضخامت پوسته نصف می‌شود.

**تمرین اجباری:** جواب درستی از پیش ندارد. دنبال این بگرد: تنها فرق دو ردیف تعداد لایهٔ جامد بالا باشد. در چاپ با `2` لایه طرح داخلی باید احتمال بیشتری برای دیده‌شدن داشته باشد.

**تمرین حسابی:** `1.0 / 0.15 = 6.67`، پس ۷ لایه. `1.0 / 0.25 = 4`، پس ۴ لایه.

**تمرین ستاره‌دار:** جواب به اسلایسر تو بسته است. دنبال این بگرد: در حالت «فقط آخرین سطح» فقط بالای برآمدگی خط تازه بگیرد، و در حالت «همهٔ سطح‌های بالا» هر سطح بالایی تخت، از جمله سطح پیرامون برآمدگی.

## در فصل بعد

حالا قطعه از شش طرف بسته است. داخلش چه؟ فصل بعد سراغ `infill` می‌رود: چگالی، الگو، و این پرسش که چرا تقریباً هیچ قطعه‌ای را توپر چاپ نمی‌کنیم.

</div>

---
Source: https://yaadestan.com/courses/laye/lessons/t2/s04-top-bottom-shells (یادستان, Yaadestan)
