# فصل ۱۰ — پروژه: اولین چاپ کامل

<div dir="rtl">

# فصل ۱۰ — پروژه: اولین چاپ کامل

## در این فصل چه می‌سازی

آخر این فصل مکعبی را در دست داری که خودت با چند خط متن نوشته‌ای، خودت برش زده‌ای و چاپگرت لایه‌به‌لایه ساخته است. آن را با کولیس اندازه گرفته‌ای و می‌دانی چقدر به عدد طرح نزدیک است. این همان قرارداد ترم ۱ است: از یک فایل متنی تا یک چاپ کامل و سنجیده.

![یک مکعب چاپی با زبانهٔ کوچک میان فک‌های یک کولیس که بر صفحهٔ چاپ قرار دارد](/lesson-assets/t1-s10-first-print-project/prompt/01-image-cube-and-calipers.png)

آخر این فصل می‌توانی:

- کولیس را درست بخوانی و یک اندازه را چند بار تکرار کنی
- یک چاپ را از متن مدل تا اندازه‌گیری بدون راهنما انجام بدهی
- اختلاف چاپ با طرح را به میلی‌متر و درصد بگویی
- برآورد زمان و فیلامنت اسلایسر را با واقعیت بسنجی

## قبل از شروع

- **از فصل ۰۵ همین ترم:** فایل `calibration-cube.scad` و `calibration-cube.stl` را داری.
- **از فصل ۰۸ همین ترم:** برش می‌زنی و `Preview` و برآوردها را می‌خوانی.
- **از فصل ۰۹ همین ترم:** صفحه را تمیز می‌کنی و لایهٔ اول را قضاوت می‌کنی.

> 🎯 **کار این فصل:** چاپگر، حلقهٔ PLA، کولیس، الکل ایزوپروپیل، کاردک، و فایل مدل. سقف مصرف این چاپ نزدیک ۱۰ گرم است (حساب‌شده، فصل ۰۵). مدل همان `calibration-cube.scad` فصل ۰۵ است و این‌جا دوباره چاپ نشده است. اگر چاپگر نداری، بخش ۱ را با هر جسم کوچک خانه تمرین کن و بقیه را با عددهای فرضی تمرین‌ها جلو ببر.

> ⚠️ **مواظب باش:** قاعده‌های ایمنی ابتدای کتاب و بلوک‌های فصل ۰۹ این‌جا هم برقرارند: دست داخل چاپگر در حال حرکت نبر، نازل و صفحه را لمس نکن، صفحه را سرد تمیز کن، و کاردک را دور از بدن حرکت بده.

## ۱. کولیس

**کولیس** دو فک دارد که جسم را می‌گیرند و یک عدد نشان می‌دهد. برای این کتاب کولیس دیجیتال یا عقربه‌ای و حتی ورنیه کافی است.

1. فک‌ها را تمیز کن و کامل ببند.
2. اگر دیجیتال است، در حالت بسته صفر کن. اگر عقربه‌ای یا ورنیه است، ببین صفر را نشان می‌دهد.
3. جسم را میان فک‌ها بگذار، صاف و نه کج.
4. فک را با فشار کم ببند. فشار زیاد پلاستیک را فشرده می‌کند و عدد را کم نشان می‌دهد.
5. عدد را بخوان.
6. فک را باز کن و همان اندازه را دو بار دیگر بگیر.

> ⚠️ **مواظب باش:** نوک فک‌های کولیس تیز است. آن را به سمت خودت نگیر و بعد از کار فک‌ها را ببند.

قبل از ادامه، جواب بده: چرا یک اندازه را سه بار می‌گیریم؟

---

**جواب:** چون هر اندازه‌گیری کمی لرزش دارد. اگر سه عدد نزدیک هم بودند، اندازه‌گیری تو قابل‌اعتماد است و میانگینشان را می‌نویسی. اگر پراکنده بودند، مشکل از روش توست، نه چاپگر.

✅ **چک کن:** یک جسم تخت کوچک بردار و سه بار اندازه بگیر. عددها باید خیلی نزدیک هم باشند. اگر نیستند، روی صاف نگه‌داشتن و فشار یکنواخت تمرین کن.

## ۲. زنجیرهٔ کامل

این بار هیچ مرحله‌ای تازه نیست. فهرست زیر تنها راهنمای توست. جلوی هر مرحله تیک بزن.

</div>

| Step | From chapter | Done |
|---|---|---|
| Open `calibration-cube.scad`, confirm `side = 20` | 05 | |
| Export `calibration-cube.stl` | 05 | |
| Open it in the slicer, tab on the plate, tab toward `+X` | 08 | |
| Confirm printer, filament and print profiles | 07 | |
| Slice and read layers, time, length, mass in `Preview` | 08 | |
| Cold plate: clean with alcohol | 09 | |
| Confirm the filament is loaded | 09 | |
| Send the file, start, stay through the first layer, then stay within reach | 09 | |
| Let the plate cool, remove the part | 09 | |

<div dir="rtl">

قبل از ارسال فایل، عددها را بنویس. پیش‌بینی را همین‌جا ثبت کن تا بعد با واقعیت بسنجی.

## ۳. چاپ

چاپ را شروع کن و تا پایان لایهٔ اول کنار دستگاه بمان، چون فصل ۰۲ دلیلش را گفته است. بعد هم نزدیک بمان و هر چند دقیقه سر بزن. تا پایان چاپ خانه را ترک نکن.

حالا آن‌چه را باید ببینی:

- لایهٔ اول همان ظاهر مربع فصل ۰۹ را داشته باشد.
- شکل شبکهٔ `infill` همان باشد که در `Preview` دیدی. چاپگر همان را می‌کشد.
- لایه‌های بالایی سقف را ببندند.

> ⚠️ **مواظب باش:** اگر قطعه کنده شد یا پلاستیک دور نازل جمع شد، چاپ را متوقف کن و برق را قطع کن. تکهٔ کوچک روی نازل را بعد از خنک‌شدن با انبرک بردار. اگر پلاستیک دور `hot end` را گرفته است، تا وقتی سرد است آن را نکش. سیم هیتر و سنسور دما معمولاً داخل همان توده‌اند و با کشیدن پاره می‌شوند.

به این توده `extruder blob` می‌گویند. پس از خنک‌شدن، اول راهنمای چاپگر خودت را بخوان. Prusa برای چاپگرهای خودش این‌طور عمل می‌کند: نازل را حدود ۳۰ درجه بالاتر از دمای چاپ گرم می‌کند، برای PLA تا `250 °C`، دست‌کم ۵ دقیقه نگه می‌دارد، چاپگر را خاموش می‌کند و پلاستیک نرم‌شده را با انبردست آرام جدا می‌کند، دور از سیم‌ها. از سقف دمای چاپگر خودت بالاتر نرو.

> ⚠️ **مواظب باش:** در این کار دستکش حرارتی بپوش و تا پایان کنار چاپگر بمان. اگر خطای سنسور یا هیتر دیدی، سیم آسیب دیده است. چاپگر را داغ نکن و سراغ راهنمای تعمیر سازنده برو.

زمان شروع و پایان را بنویس. این عدد را در بخش ۵ لازم داری.

> 🔧 **اگر کار نکرد:** اگر لایهٔ اول نچسبید، به فصل ۰۹ برگرد. اگر چاپ وسط کار کنده شد یا لایه‌ها جابه‌جا شدند، عکس بگیر و یادداشت کن و فعلاً دوباره با تمیزی صفحه و فاصلهٔ نازل شروع کن. عیب‌یابی کامل در ترم ۴ است. نتیجهٔ ناموفق هم نتیجه است؛ با تغییر یک چیز دوباره چاپ کن.

## ۴. اندازه‌گیری

صبر کن قطعه کاملاً سرد شود.

هر سه ضلع را بسنج. `X` همان جهتی است که زبانه نشان می‌دهد. `Y` عمود بر آن است. `Z` ارتفاع است. `X` و `Y` را بالاتر از زبانه و دور از لایه‌های پایینی بگیر، چون این لایه‌ها گاهی کمی پهن‌تر می‌شوند. این عیب نام `elephant foot` دارد. فعلاً همین‌قدر بدان؛ فصل ۰۳ ترم ۴ کامل یادش می‌گیریم.

</div>

| Axis | Design mm | Reading 1 | Reading 2 | Reading 3 | Average | Difference mm | Difference % |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| X | 20.00 | | | | | | |
| Y | 20.00 | | | | | | |
| Z | 20.00 | | | | | | |

<div dir="rtl">

حساب این ستون‌ها ساده است.

</div>

```text
average    = (reading 1 + reading 2 + reading 3) / 3
difference = average - design
percent    = difference / design × 100
```

<div dir="rtl">

**دنبال چه بگرد:** ما نمی‌توانیم بگوییم عدد تو چند می‌شود، چون به چاپگر و فیلامنت خودت بسته است. چیزی که به دنبالش هستی این است: سه اندازه‌گیری هر محور نزدیک هم باشند، و بتوانی اختلاف را به‌روشنی بگویی. این کتاب هنوز حدی برای «خوب» نمی‌دهد، چون این کالیبراسیون ترم ۳ است. فعلاً عدد تو نقطهٔ شروع است، نه نمره.

✅ **چک کن:** جدول باید سه ردیف کامل داشته باشد، و عدد اختلاف با علامت مثبت یا منفی نوشته شده باشد.

قبل از ادامه، جواب بده: اگر هر سه محور چند دهم میلی‌متر بزرگ‌تر باشند، یک علت را نام ببر که از چاپگر نیست.

---

**جواب:** کولیسی که درست صفر نشده، یا فکی که روی یک برآمدگی کوچک سطح نشسته است. فشار زیاد فک این‌جا علت نیست، چون عدد را کم نشان می‌دهد، نه زیاد. علت‌های خود چاپگر هم هست، مثل پهنای خط چاپی در `X` و `Y`. فصل ۰۹ ترم ۳ این علت‌ها را از هم جدا می‌کند.

## ۵. برآورد در برابر واقعیت

حالا جدول بخش ۴ فصل ۰۸ را کنار زمان واقعی بگذار.

</div>

| Quantity | Slicer estimate | Actual |
|---|---|---|
| Print time | | |
| Filament mass | | scale, if you have one |

<div dir="rtl">

✅ **چک کن:** اگر زمان واقعی با برآورد فرق داشت، درصد اختلاف را با همان فرمول حساب کن. دفعهٔ بعد با این عدد بهتر برنامه می‌ریزی. وزن‌کردن اختیاری است و ترازو فقط در ترم ۵ لازم می‌شود.

مکعب را دور نینداز. یک برچسب کاغذی با فیلامنت و پروفایل بچسبان و نگه دار. بعد از کالیبراسیون، مکعب تازه را کنار این یکی می‌گذاری و تفاوت را با دست می‌بینی.

> 💡 **نکته:** یک دفتر یا فایل برای چاپ‌هایت باز کن. برای هر چاپ مدل، فیلامنت، پروفایل و یادداشت را بنویس. بیشتر کاری که بعد از این می‌کنی به این دفتر تکیه دارد.

> 🤖 **با AI:** جدول بخش ۴ را به دستیار AI بده و بگو: «اختلاف‌ها را به زبان ساده بگو و بگو کدام عدد قابل‌اعتمادتر است.» بعد خودت بررسی کن آیا حساب درصدش درست است. جواب را با چاپ خودت چک کن، و دست به هیچ تنظیمی نزن. کالیبراسیون ترتیب دارد و ترم ۳ با آن شروع می‌شود.

## واژه‌های تازهٔ این فصل

</div>

| کلمه | تلفظ به حروف فارسی | یعنی چه |
|---|---|---|
| calipers | کالیپِرز | کولیس؛ ابزار اندازه‌گیری با فک |
| elephant foot | اِلِفِنت فوت | پهن‌شدن لایه‌های پایینی |

<div dir="rtl">

## تمرین‌ها

قبل از تمرین، بدون نگاه‌کردن جواب بده: زنجیرهٔ کامل از متن تا اندازه‌گیری چه مرحله‌هایی دارد؟

**تمرین اجباری:** مکعب را چاپ کن و جدول بخش ۴ را کامل پر کن. اگر چاپگر نداری، این کار را به‌جایش انجام بده: با کولیس یا خط‌کش یک قوطی کوچک را در سه جهت سه بار بسنج و همان جدول را برایش پر کن.

**تمرین حسابی:** سه اندازهٔ فرضی برای تمرین: `20.12`، `20.16` و `20.14` میلی‌متر. این‌ها اندازهٔ کسی دیگر نیستند و فقط برای حساب‌اند. میانگین، اختلاف و درصد را برای طرح `20.00` حساب کن.

**تمرین ستاره‌دار ⭐:** برآورد زمان فرضی `55` دقیقه و زمان واقعی فرضی `62` دقیقه است. درصد اختلاف چند است؟ با همین درصد، قطعه‌ای که برآوردش ۴ ساعت است چقدر طول می‌کشد؟ این پیش‌بینی برای یک قطعهٔ با شکل خیلی متفاوت چقدر قابل‌اعتماد است؟

## جوابِ تمرین‌ها

**یادآوری:** متن مدل، STL، برش و `Preview`، تمیزی صفحه، گذاشتن فیلامنت، چاپ، جداکردن قطعه، اندازه‌گیری.

**تمرین اجباری:** جواب درستی از پیش ندارد، چون نتیجه به چاپگر و فیلامنت خودت بسته است. دنبال این بگرد: سه محور کامل باشند، سه عدد هر محور نزدیک هم باشند، و علامت اختلاف نوشته شده باشد.

**تمرین حسابی:** میانگین `(20.12 + 20.16 + 20.14) / 3 = 20.14`. اختلاف `+0.14 mm`. درصد `0.14 / 20 × 100 = 0.7%`.

**تمرین ستاره‌دار:** اختلاف `(62 − 55) / 55 × 100 = 12.7%`. پس ۴ ساعت حدود `240 × 1.127 ≈ 270` دقیقه می‌شود، یعنی ۴ ساعت و نیم. این پیش‌بینی فقط برای قطعهٔ مشابه قابل‌اعتماد است، چون زمان به شکل و حرکت‌های هر قطعه بستگی دارد.

## در فصل بعد

ترم ۱ تمام شد و تو یک چاپ کامل و سنجیده داری. تا این‌جا پروفایل آماده را به‌کار بردی و به عددهایش دست نزدی. ترم ۲ آن عددها را یکی‌یکی باز می‌کند، و از ارتفاع لایه شروع می‌کنیم: عددی که تا حالا فقط نامش را می‌دانستی.

</div>

---
Source: https://yaadestan.com/courses/laye/lessons/t1/s10-first-print-project (یادستان, Yaadestan)
