# فصل ۲۲ — لاک نهایی و محافظت

<div dir="rtl">

# فصل ۲۲ — لاک نهایی و محافظت

لاک نهایی رنگ را از سایش و دست حفظ می‌کند و براقی کار را تعیین می‌کند. در این فصل انواع لاک، نسبت‌ها و زمان‌های هر محصول، روش‌های قلم و پاشش و راه درمان عیب‌ها را می‌بینید.

![لاک نهایی و محافظت](/lesson-assets/t3-s22-varnish/prompt/01-image-c22.png)

## لاک نهایی چه می‌کند؟

لاک لایه شفافی است که روی رنگ خشک‌شده می‌نشیند. این لایه دو کار دارد: از رنگ محافظت می‌کند و براقی نهایی را تعیین می‌کند. سه درجه اصلی براقی مات، نیمه‌براق (ساتن) و براق است. لاک مات و ساتن رنگ‌های تیره را روشن‌تر نشان می‌دهند [۱][۲].

قطعه‌های ریخته‌گری هم به این موضوع مربوط‌اند. `Smooth-On` می‌گوید قطعه پلی‌یورتان بدون رنگ با گذشت زمان زرد می‌شود و زیر نور فرابنفش (`UV`) سریع‌تر [۳]. نور فرابنفش بخش نامرئی نور خورشید است که رنگ و مواد را کهنه می‌کند.

برای این‌که لاک چقدر جلوی زرد شدن رزین چاپی یا کهنگی لاک سرگرمی را می‌گیرد، داده معتبر پیدا نشد. پژوهشی که پیدا شد درباره لاک تابلوهای نقاشی است و به لاک مدل‌سازی تعمیم نمی‌یابد. سازنده لاک شما می‌تواند داده خودش را بدهد.

**مسیر لاک زدن**

- **آماده:** رنگ کاملاً خشک ← قطعه آزمایشی ← جای بی‌گردوغبار
- **لایه:** رقیق کردن طبق محصول ← لایه‌های نازک ← صبر میان لایه‌ها
- **پایان:** پخت کامل ← بسته‌بندی بعد از چند روز

*ترتیب کلی. زمان هر مرحله مال محصول خودش است.*

## کدام لاک برای کجا؟

انتخاب شما سه چیز دارد: پایه لاک (آبی یا حلالی)، شکل مصرف (قلم، ایربراش، قوطی) و براقی. جدول زیر محصولات نمونه است و هر عدد مال همان محصول است (در زمان نگارش، ۲۰۲۶).

| نوع | نمونه | داده براقی | کاربرد | منبع |
|---|---|---|---|---|
| آبی | `Golden Polymer Varnish` | در زاویه 60°: براق 87، ساتن 6.1، مات 0.9 | با آب رقیق می‌شود؛ با محلول قلیایی برداشتنی است، اما بخش «برداشتن لاک» را ببینید | [۱] |
| حلالی | `Golden MSA` | در زاویه 75°: براق حدود 95، ساتن حدود 35، مات حدود 8 | روی اکریلیک و رنگ روغن | [۲] |
| اسپری حلالی | `Golden Archival Aerosol MSA` | ثبت نشده است | پاشش سریع | [۴] |
| اسپری سرگرمی | `Army Painter Anti-Shine` | مات | مینیاتور | [۵] |
| شفاف اکریلیک آبی | `Tamiya X-22` | براق | قلم یا ایربراش | [۷] |
| پوشش شفاف روی رزین | اسپری اپوکسی، لاکی، پلی‌یورتان | براقی، مقاومت شیمیایی | جای بی‌گردوغبار | [۸] |

دو ستون براقی را با هم مقایسه نکنید. زاویه اندازه‌گیری فرق دارد. عددها فقط درون یک ردیف با هم قابل مقایسه‌اند.

برای `Citadel` و برای نسبت رقیق کردن، فشار و زمان لاک‌های `Vallejo` داده معتبر پیدا نشد. روی بطری یا از سازنده بپرسید. برای `Tamiya X-22` هم سازنده نسبت رقیق کردن را در صفحه محصول نمی‌دهد. `Vallejo Model Color` لاک نیست، بلکه خط رنگ اکریلیک است [۶]؛ آن را در فصل ۱۹ دیدید.

## ابزار و مواد این فصل

| ابزار یا ماده | لازم یا اختیاری | کار | جایگزین | منبع |
|---|---|---|---|---|
| لاک | لازم | محافظت | اسپری، بطری یا قلم | [۱][۵] |
| آب مقطر | اختیاری | رقیق کردن | آب شیر، با آزمایش | [۱] |
| قلم نرم | اختیاری | قلم‌زنی | ایربراش | [۱] |
| ایربراش | اختیاری | لایه نازک | اسپری قوطی | [۱] |
| ماسک و دستکش | برای حلال و پاشش لازم | حفاظت | فصل ۲۱ را ببینید | [۲] |
| جای بی‌گردوغبار | لازم | لایه تمیز | جایگزین منبع‌دار پیدا نشد | [۸] |

## پیش از لاک

رنگ باید کاملاً خشک باشد. روی رزین، `Formlabs` می‌گوید پوشش را فقط پس از سنباده کامل بزنید. پلاستیک هم باید پیش از سنباده پخته باشد [۹]. ایزوپروپیل الکل (`IPA`) حلال شستشو است و هرگز نباید نوشیده شود. برای `Clear Resin` می‌گوید قطعه را بعد از شستن با `IPA` و آب نپزید و در هوا خشک کنید. دلیلش این است که پخت گاهی آن را زرد می‌کند. سپس دو تا سه لایه در جای بی‌گردوغبار بزنید [۸]. این گام با قاعده ایمنی بالا نمی‌خواند، چون قطعه نپخته را نباید سنباده زد. پس در این کتاب `Clear Resin` را هم پیش از سنباده بپزید و زرد شدن احتمالی را بپذیرید. این انتخاب سمت ایمن‌تر و برداشت ماست.

`Golden` پیش از لاک یک لایه جداکننده (`isolation coat`) می‌زند. مخلوط آن 2 قسمت `Soft Gel Gloss` به 1 قسمت آب است و باید 1 روز پیش از لاک پخته شود [۱][۱۰]. این روش همان سازنده برای رنگ هنری است.

اگر `Quickshade` زده‌اید، `Army Painter` می‌گوید 48 ساعت پیش از `Anti-Shine` صبر کنید [۵].

> 🎯 **خودت امتحان کن: مات، ساتن و براق روی رنگ تیره**
>
> **لازم دارید**
> سه تکه کوچک چاپ پخته و آسترخورده، یک رنگ تیره اکریلیک، دو یا سه درجه لاک با براقی متفاوت و قلم نرم.
>
> **انجام دهید**
> 1. هر سه تکه را با همان رنگ تیره بزنید و بگذارید خشک شود.
> 2. به هر تکه یک لاک بزنید. اگر فقط دو لاک دارید، تکه سوم را بدون لاک نگه دارید.
> 3. طبق زمان برچسب خشک کنید.
> 4. تکه‌ها را کنار هم زیر یک چراغ بگذارید.
>
> **چه می‌بینید و چرا؟**
> لاک مات و ساتن رنگ تیره را روشن‌تر نشان می‌دهند [۱][۲]. تکه‌ها را کنار هم ببینید. پیش از زدن لاک روی کار اصلی، با این تکه‌ها تصمیم بگیرید.

## لاک آبی با قلم یا ایربراش

`Golden Polymer Varnish` نمونه خوب و مستند این دسته است. این لاک باید رقیق شود، ولی خود صفحه سازنده دو نسبت می‌دهد. در یک جا برای قلم 4:1 لاک به آب و برای پاشش 2:1 است. در جای دیگر برای قلم 3:1 و برای پاشش 1 تا 2:1 است. پس روی قطعه آزمایشی بسنجید [۱].

| کار | زمان، `Golden Polymer` |
|---|---|
| خشک لمسی | 30 دقیقه |
| فاصله عمومی تا لایه بعد | 1 تا 3 ساعت |
| بین لایه‌های قلم | 3 تا 6 ساعت |
| بین لایه‌های پاشش | 1 تا 4 ساعت |
| پیش از بسته‌بندی | چند روز |
| عمر مخلوط رقیق‌شده | تا یک هفته |

تعداد لایه هم قاعده دارد. با قلم دو یا سه لایه نازک بزنید و با پاشش سه تا چهار لایه سبک. از ساتن و مات هرگز بیش از دو لایه نزنید [۱]. لایه پاشیده حدود 1/6 تا 1/4 ضخامت لایه قلم است [۱].

### لاک آبی با قلم، روش `Golden Polymer`

- **مقدار:** 4 قسمت لاک به 1 قسمت آب، یا 3 به 1 روی قطعه آزمایشی.
- **زمان:** 3 تا 6 ساعت بین لایه‌ها.

1. لاک و آب را با نسبت انتخابی مخلوط کنید. مخلوط را تا یک هفته مصرف کنید.
2. با قلم نرم یک لایه نازک بزنید.
3. 3 تا 6 ساعت صبر کنید.
4. لایه دوم و در صورت نیاز سوم را بزنید. برای مات و ساتن از دو لایه بیشتر نروید.
5. چند روز بگذارید و بعد بسته‌بندی کنید.
6. پایان کار: سطح یکدست با براقی یکنواخت.
7. اگر کدر شد، به جدول عیب‌ها بروید [۱].

### لاک آبی با ایربراش، روش `Golden Polymer`

- **مقدار:** 2 قسمت لاک به 1 قسمت آب، یا 1 تا 2:1 روی قطعه آزمایشی.
- **زمان:** 1 تا 4 ساعت بین لایه‌ها.
- **ایمنی:** تهویه و ماسک نیم‌صورت با کارتریج بخار آلی و فیلتر ذره (فصل 2 و 21).

1. مخلوط را در کاسه بریزید.
2. سه تا چهار لایه سبک بپاشید. برای مات و ساتن از دو لایه بیشتر نروید.
3. 1 تا 4 ساعت بین لایه‌ها صبر کنید.
4. اگر بافت سنگ‌ریزه‌ای دیدید، فشار هوا را کم کنید [۱].

## لاک حلالی

`Golden MSA` نمونه لاک حلالی است. برای قلم 3:1 لاک به حلال و برای پاشش 2:1 تا 1:1 است. آن را با حلال کم‌بو رقیق نکنید [۲]. سطح پس از 3 تا 6 ساعت چسبناک نیست و بیشتر پخت در دو هفته تمام می‌شود. بین لایه‌های پاشش 1 تا 4 ساعت فاصله بگذارید [۲].

> ⚠️ **لاک حلالی**
>
> `Golden` در راهنمای کار با حلال `MSA` و برداشتن این لاک، ماسک تنفسی و دستکش نفوذناپذیر می‌خواهد. پیش‌بند و عینک ضدپاشش یا محافظ صورت هم لازم است. تهویه کافی بگذارید، منبع اشتعال را دور کنید و حلال را هرگز در فاضلاب نریزید. پارچه آغشته را در جای پرهوا کامل خشک کنید [۲]. ماسک مناسب بخار حلال در فصل ۲۱ توضیح داده شده است. ماسک فیلتر ذره مثل `N95` جلوی بخار را نمی‌گیرد [۱۱].

### لاک حلالی با قلم، روش `Golden MSA`

- **مقدار:** 3 قسمت لاک به 1 قسمت حلال سازنده.
- **زمان:** 3 تا 6 ساعت تا رفع چسبندگی؛ پخت بیشتر در دو هفته.

1. تهویه، ماسک، دستکش و عینک را آماده کنید.
2. لاک و حلال را مخلوط کنید.
3. یک لایه نازک بزنید.
4. پیش از لایه بعد صبر کنید تا چسبندگی برود.
5. قلم و حلال مانده را طبق برگه داده ایمنی جمع کنید و در فاضلاب نریزید [۲].

## اسپری قوطی

هر سازنده عددهای خود را دارد و این عددها به هم تعمیم نمی‌یابند.

| موضوع | `Golden Archival Aerosol MSA` | `Army Painter Anti-Shine` |
|---|---|---|
| تکان دادن | 2 دقیقه | 1 دقیقه |
| فاصله | 9 تا 12 اینچ (حدود 23 تا 30 cm، تبدیل ما)، زاویه 90° | 25 تا 30 cm |
| لایه | معمولاً 1 تا 2 لایه؛ برای بهترین حفاظت `UV` دست‌کم 6 لایه | چند لایه نازک |
| بین لایه‌ها | 1 تا 3 ساعت | در منبع نیامده |
| دما | بالای 50 °F (10 °C، تبدیل ما)، بهتر 65 تا 75 °F (18 تا 24 °C) | گرما، سرما یا رطوبت شدید نه؛ قوطی بالای 50 °C نه |
| پایان | پس از حدود 30 دقیقه چسبناک نیست؛ پخت 24 تا 48 ساعت | قبل از زدن آزمایش کنید |
| منبع | [۴] | [۵] |

> ⚠️ **اسپری قوطی**
>
> پیشران اسپری معمولاً ایزوبوتان و پروپان است که بسیار آتش‌گیرند [۱۴]. جای کار باید خوب تهویه شود و قوطی مثل رنگ آتش‌گیر انبار شود [۱۳]. دور از شعله کار کنید. برای مه و بخار آن ماسک نیم‌صورت با کارتریج بخار آلی و فیلتر ذره بزنید (فصل 2 و 21)؛ ماسک گرد مثل `N95` بخار را نمی‌گیرد.

### اسپری قوطی، روش `Golden Archival Aerosol MSA`

- **زمان:** 1 تا 3 ساعت بین لایه‌ها.

1. جای پرهوا و خشک پیدا کنید و ماسک نیم‌صورت با کارتریج بخار آلی و فیلتر ذره (فصل 2 و 21) بزنید.
2. قوطی را 2 دقیقه تکان دهید.
3. از 9 تا 12 اینچ (حدود 23 تا 30 cm) و با زاویه 90° بپاشید.
4. 1 تا 3 ساعت صبر کنید و در صورت نیاز لایه بعد را بزنید.
5. قوطی را وارونه کنید و 5 تا 8 ثانیه بپاشید تا نازل تمیز شود.
6. پایان کار: 24 تا 48 ساعت برای پخت بگذارید [۴].

### اسپری مات، روش `Army Painter Anti-Shine`

- **زمان:** اگر `Quickshade` زده‌اید، 48 ساعت پیش از آن.
- **فاصله:** 25 تا 30 cm.

1. فقط در فضای باز یا جای پرهوا کار کنید و ماسک نیم‌صورت با کارتریج بخار آلی و فیلتر ذره (فصل 2 و 21) بزنید. در گرما، سرما یا رطوبت شدید نپاشید. قوطی را بالای 50 °C نگه ندارید.
2. قوطی را 1 دقیقه تکان دهید.
3. روی قطعه آزمایشی امتحان کنید.
4. از 25 تا 30 cm چند لایه نازک بزنید. برای فاصله میان لایه‌ها عددی در منبع نیامده است؛ برچسب قوطی را بخوانید.
5. پایان کار: سطح مات و یکدست.
6. اگر سطح چسبناک ماند، کار را به جای گرم و خشک ببرید [۵][۱۲].

### پوشش شفاف روی قطعه رزینی، روش `Formlabs`

- **تعداد:** دو تا سه لایه.
- **جا:** فضای بی‌گردوغبار.

1. قطعه را طبق برگه رزین بشویید و کاملاً بپزید. قطعه نپخته را سنباده نزنید [۹].
2. قطعه را کامل سنباده بزنید (فصل ۱۶). بعد آن را با `IPA` و آب بشویید و در هوا خشک کنید. این بار نپزید [۸].
3. وقتی کاملاً خشک شد، اسپری شفاف انتخابی را در جای بی‌گردوغبار و پرهوا با ماسک نیم‌صورت با کارتریج بخار آلی و فیلتر ذره بزنید (فصل 2 و 21).
4. دو تا سه لایه بزنید. فاصله و فشار را از برگه همان اسپری بگیرید، چون `Formlabs` عددی نداده است [۸].
5. پایان کار: سطح صاف و با براقی دلخواه.
6. اگر گرد روی لایه نشست، جای کار تمیز نبوده است. پس از خشک شدن با سنباده نرم پاک کنید و لایه بعد را بزنید (روش رایج، آزمایش‌نشده).

`Formlabs` اسپری‌های اپوکسی، لاکی و پلی‌یورتان را برای براقی و مقاومت شیمیایی نام می‌برد [۸]. این اسپری‌ها یک ماده نیستند. پیش از خرید، برگه داده ایمنی هر اسپری را جداگانه بخوانید. اگر روی برگه ایزوسیانات دیدید، کادر لاک دوجزئی پایین‌تر را هم بخوانید.

پسماند پاشش را هم جدی بگیرید. راهنمای اسمیتسونین می‌گوید باقی‌مانده رنگ، فیلترها و پارچه‌های آغشته را در ظرف مناسب جمع کنید. حلال هم هرگز نباید در فاضلاب ریخته شود [۱۳][۲].

> 🎯 **خودت امتحان کن: قوطی را بشناسید**
>
> **لازم دارید**
> یک تکه مقوای تیره، قوطی لاک، جای پرهوا، ماسک نیم‌صورت با کارتریج بخار آلی و فیلتر ذره (فصل 2 و 21)، عینک و دستکش.
>
> **انجام دهید**
> 1. قوطی را طبق برچسب تکان دهید. برای `Anti-Shine` این زمان 1 دقیقه است.
> 2. از فاصله برچسب بپاشید. برای `Anti-Shine` این فاصله 25 تا 30 cm است.
> 3. نوار دوم را از نصف آن فاصله بپاشید.
> 4. نوار سوم را از دو برابر آن فاصله بپاشید.
>
> **چه می‌بینید و چرا؟**
> انتظار داریم نوار نزدیک خیس و کلفت و نوار دور دانه‌دار باشد (روش رایج، آزمایش‌نشده). این تمرین همان «آزمایش قبل از زدن» است که سازنده می‌خواهد [۵].

## زردی و نور فرابنفش

لاک `UV` کهنگی را کند می‌کند و آن را متوقف نمی‌کند. `Golden` خودش می‌گوید این لاک کمک می‌کند محو شدن ناگزیر رنگ دیرتر برسد. در آزمایش سازنده، پس از 400 ساعت نور `UVA` روی لایه 2.5 `mil` (هر `mil` یک‌هزارم اینچ)، تغییر رنگ دیده نشد و 95% براقی ماند. لایه ضخیم‌تر بهتر حفاظت می‌کند [۱]. این عدد مال همان لاک و همان آزمایش است.

`Formlabs` پوشش شفاف مقاوم به `UV` را یکی از گزینه‌های پرداخت می‌داند [۱۵]. مصطکی و دمار دو صمغ طبیعی لاک تابلو هستند. پژوهشی نشان داد لاک این دو بدون پایدارکننده بعد از 15 سال زرد شد. پایدارکننده `Tinuvin 292` برای این کار مهم بود [۱۶]. این نتیجه درباره لاک تابلوهای موزه است و فقط نشان می‌دهد پایدارکننده اهمیت دارد.

برای عمر فیگور رزینی زیر نور پنجره هم داده معتبر پیدا نشد.

## لاک دوجزئی پلی‌یورتان

بروشور `Vallejo Premium` برای حفاظت بیشتر یک لاک پلی‌یورتان کاتالیزوری را پیشنهاد می‌کند. در یک پروژه همان بروشور، دو لایه با 5 تا 10 دقیقه فاصله زده شده است [۱۷]. لاک کاتالیزوری یعنی دو جزء که پیش از مصرف با هم مخلوط می‌شوند.

> ⚠️ **پیش از لاک دوجزئی برگه داده ایمنی را بخوانید**
>
> لاک دوجزئی ممکن است ایزوسیانات داشته باشد. این ماده می‌تواند آسم شغلی بدهد [۱۸]. `HSE` برای پاشش رنگ ایزوسیانات دستگاه هوای تازه می‌خواهد و ماسک فیلتردار را مناسب نمی‌داند [۱۹]. پس پیش از خرید، برگه داده ایمنی آن محصول را بخوانید. این نوع پاشش را در کارگاه خانگی انجام ندهید (فصل ۲۱ و ۲۳).

برای لاک‌های معمولی آبی وضع ساده‌تر است، ولی باز هم باید برگه را خواند. برگه `Vallejo Premium Satin Varnish` این محصول را طبق `CLP` (مقررات طبقه‌بندی مواد شیمیایی اروپا) خطرناک طبقه‌بندی نکرده است. با این حال اگر مه درست شود یا از حد مجاز رد شوید، حفاظت تنفسی می‌خواهد [۲۰].

## برداشتن لاک

هر دو نوع لاک `Golden` راه برداشتن دارند. عددهای زیر فقط مال همین دو محصول است.

### برداشتن لاک، روش `Golden`

- **لاک `Polymer`:** آمونیاک یا سودای شستشو (نسبت 100:1، `pH` بالای 11).
- **لاک `MSA`:** حلال `MSA` یا حلال معدنی با قدرت کامل.
- **زمان:** پارچه آغشته 2 تا 5 دقیقه.
- **ایمنی:** برای `Polymer`، ماسک با کارتریجی که سازنده ماسک برای آمونیاک تأیید کرده است، دستکش نیتریل، پیش‌بند و عینک یا محافظ صورت در جای پرهوا. برای `MSA`، کادر لاک حلالی بالا.

> ⚠️ **برداشتن لاک به رنگ زیر هم آسیب می‌زند**
>
> «برداشتنی» یعنی بی‌خطر نیست. `Golden` می‌گوید تماس بیشتر با حلال ممکن است لایه رنگ زیر لاک را کمی متورم کند و زور زیاد به لایه‌های رنگ زیر آسیب می‌زند [۱]. به همین دلیل این سازنده پیش از لاک لایه جداکننده می‌زند تا رنگ را از لاک برداشتنی جدا کند (بخش «پیش از لاک») [۱]. روی فیگوری که لایه جداکننده ندارد، برداشتن لاک را فقط روی قطعه آزمایشی امتحان کنید.

1. ناحیه کوچکی را انتخاب کنید. `Polymer` برای سطح تا 2 `sq ft` (فوت مربع) است.
2. پارچه را آغشته کنید و 2 تا 5 دقیقه روی لاک بگذارید. بیشتر نگذارید.
3. لاک را به‌آرامی و بدون زور بردارید.
4. اگر رنگ زیر آن هم آمد، کار را متوقف کنید (روش رایج، آزمایش‌نشده) [۱][۲].

برای اثر این مواد بر رنگ سرگرمی روی رزین داده معتبر پیدا نشد. پس اول روی قطعه آزمایشی امتحان کنید.

## عیب‌ها و درمان

جدول زیر گفته سازنده‌هاست. برای علت کدری در پوشش‌های شفاف سرگرمی، پژوهش مستقل پیدا نشد؛ سطر اول گفته `Mr. Hobby` است.

| عیب | علت | درمان | منبع |
|---|---|---|---|
| سفیدی و کدری | رطوبت در مه یا میعان، روز گرم و مرطوب؛ لاک مات زیاد | از روز بارانی پرهیز کنید، آبگیر بگذارید، قطعه را گرم کنید، لایه نازک بزنید؛ رنگ کدر را سنباده بزنید و دوباره رنگ کنید | [۲۱] |
| بافت سنگ‌ریزه‌ای | پاشش | فشار هوا را کم کنید (`Golden`) | [۱] |
| پوست‌پرتقالی | فشار زیاد | فشار را کم کنید | [۲۲] |
| چسبناک ماندن | هوای سرد و مرطوب | جای گرم و خشک | [۱۲][۵] |

برای کدری، `Tamiya` رقیق‌کننده کندکننده را برای کاهش سفیدی رنگ لاکی در هوای مرطوب معرفی کرده است [۲۳]. این فقط برای رنگ لاکی همان سازنده است.

## چک‌لیست فصل

☐ رنگ کاملاً خشک است و قطعه آزمایشی آماده است.
☐ نوع لاک و براقی را با تکه آزمایشی انتخاب کرده‌اید.
☐ نسبت، فاصله و زمان را از محصول خودتان گرفته‌اید، نه از محصول دیگر.
☐ هوا سرد یا مرطوب نیست و جای کار بی‌گردوغبار است.
☐ از مات و ساتن `Golden Polymer` بیش از دو لایه نزده‌اید.
☐ برای پاشش و لاک حلالی، تهویه و ماسک مناسب آماده است.
☐ پیش از بسته‌بندی چند روز صبر کرده‌اید.

## منابع

</div>

1. Golden Artist Colors. Polymer Varnish with UVLS. n.d. [goldenartistcolors.com](https://goldenartistcolors.com/resources/polymer-varnish-with-ultra-violet-light-stabilizers)
2. Golden Artist Colors. MSA Varnish with UVLS. n.d. [goldenartistcolors.com](https://goldenartistcolors.com/resources/msa-varnish-uvls-ultra-violet-light-stabilizers)
3. Smooth-On. Smooth-Cast 300 Series technical bulletin. 2024. [smooth-on.com](https://www.smooth-on.com/tb/files/Smooth-Cast_300q,_300,_305___310.pdf)
4. Golden Artist Colors. Archival Aerosol Varnish MSA. n.d. [goldenartistcolors.com](https://goldenartistcolors.com/products/archival-aerosol-varnish-msa)
5. The Army Painter. Anti-Shine Matt Varnish. n.d. [thearmypainter.com](https://thearmypainter.com/products/colour-primers-colour-primer-anti-shine-matt-varnish-cp3003s)
6. Vallejo. Model Color leaflet. n.d. [acrylicosvallejo.com](https://acrylicosvallejo.com/wp-content/uploads/2020/02/CC070-Model_Color-Rev17-baja.pdf)
7. Tamiya. Acrylic Paint X-22 Clear 81022. n.d. [tamiya.com](https://www.tamiya.com/english/products/81022/index.html)
8. Formlabs. Guide to post-processing and finishing SLA prints. n.d. [formlabs.com](https://formlabs.com/blog/post-processing-and-finishing-sla-prints/)
9. FIOH. Chemical safety of 3D printing at workplaces. 2021. [ttl.fi](https://ttl.fi/file-download/download/public/2378)
10. Golden Artist Colors. How Much Water Can You Safely Add to Acrylic Paint?. n.d. [goldenartistcolors.com](https://goldenartistcolors.com/inspiration/justpaint/how-much-water-can-you-safely-add-to-acrylic-paint)
11. NIOSH. A Guide to Air-Purifying Respirators. 2018. [cdc.gov](https://www.cdc.gov/niosh/docs/2018-176/pdfs/2018-176.pdf)
12. The Army Painter. How to use: Colour Primers. n.d. [thearmypainter.com](https://thearmypainter.com/blogs/explore/using-colour-primers)
13. Smithsonian Institution OSHEM. Safety manual, Chapter 21: Paint and Spray Finish Operations (current as of Nov 2009). 2009. [si.edu](https://www.si.edu/sites/default/files/unit/oshem/ch_21_paint_and_spray_operations.pdf)
14. University of Utah EHS. Chemical Safety in the Arts. n.d. [ehs.utah.edu](https://www.ehs.utah.edu/guidelines/chemical-safety-in-the-arts/)
15. Formlabs. Removing support marks. n.d. [formlabs.com](https://formlabs.com/support/Removing-Support-Marks)
16. O'Malley, M., J. CAC 35. Review of Samples from the 1994 CCI Workshop "Varnishes: Authenticity and Permanence" after 15 Years of Natural Ageing. 2010. [cac-accr.ca](https://www.cac-accr.ca/wp-content/uploads/2018/12/Vol35_doc1.pdf)
17. Vallejo. Premium Color leaflet CC081 Rev08. n.d. [acrylicosvallejo.com](https://acrylicosvallejo.com/wp-content/uploads/2021/09/CC081-Premium_Color-Rev08-baja.pdf)
18. NIOSH. Isocyanates topic page (archived). 2014. [archive.cdc.gov](https://archive.cdc.gov/www_cdc_gov/niosh/topics/isocyanates/default.html)
19. HSE. Types of respiratory protective equipment to use for spraying. [hse.gov.uk](https://www.hse.gov.uk/mvr/bodyshop/respiratory-protective-equipment.htm)
20. Vallejo. Premium Color Satin Varnish SDS, version 8. 2019. [acrylicosvallejo.com](https://acrylicosvallejo.com/wp-content/uploads/2020/02/SDS-Premium-Color-Satin-Varnish-2019.pdf)
21. GSI Creos. Frequently asked questions. n.d. [mr-hobby.com](https://www.mr-hobby.com/en/qa)
22. Cabrero, C., Vallejo. Model Color basic use guide for airbrushing. 2022. [acrylicosvallejo.com](https://acrylicosvallejo.com/wp-content/uploads/2022/10/vallejo-stepbystep-model-color-basic-use-guide-for-airbrushing-EN.pdf)
23. Tamiya. Lacquer Thinner (Retarder Type) 87194. n.d. [tamiya.com](https://www.tamiya.com/english/products/87194/index.html)

<div dir="rtl">

## جوابِ تمرین‌ها

**مات، ساتن و براق روی رنگ تیره:** تکه مات و ساتن رنگ تیره را روشن‌تر و کم‌جان‌تر نشان می‌دهند و تکه براق تیره‌تر و پررنگ‌تر به نظر می‌آید. جواب یکتایی ندارد؛ دنبال این بگرد: براقی‌ای که رنگ تیره کار شما را آن‌طور که می‌خواهید نشان می‌دهد. اگر مات سفیدی یا کدری داد، به جدول عیب‌ها بروید.

**قوطی را بشناسید:** نوار نزدیک معمولاً خیس، براق و کلفت است و ممکن است شره کند. نوار دور دانه‌دار و زبر است. نوار در فاصله برچسب باید یکدست و صاف باشد. قبولی: نوار فاصله برچسب بدون شره و بدون دانه باشد. اگر این نوار هم دانه‌دار شد، هوا را از نظر گرما و رطوبت با برچسب بسنجید.

## در فصل بعد

فصل بعد «قالب‌گیری سیلیکونی و ریخته‌گری» است. با قالب سیلیکونی می‌توانید از یک فیگور چاپ‌شده چند نسخه بریزید.

</div>

---
Source: https://yaadestan.com/courses/figur/lessons/t3/s22-varnish (یادستان, Yaadestan)
