# فصل ۲۰ — رنگ‌آمیزی با قلم

<div dir="rtl">

# فصل ۲۰ — رنگ‌آمیزی با قلم

رنگ‌آمیزی فیگور چند کار کوچک پشت سر هم است: رنگ پایه، سایه، نور و جزئیات. در این فصل هر روش را با دستور کار سازنده‌اش یاد می‌گیرید و می‌بینید هرکدام کجا به کار می‌آید.

![رنگ‌آمیزی با قلم](/lesson-assets/t3-s20-brush/prompt/01-image-c20.png)

## رنگ‌آمیزی با قلم چه ترتیبی دارد؟

ترتیب ساده این است: اول رنگ پایه، بعد سایه، بعد نور، و در آخر جزئیات. سازنده `Vallejo` این ترتیب را «پایه، سایه، نور» یا سیستم `BSL` می‌نامد [۱]. چند سازنده این مسیر را با نام‌ها و رنگ‌های متفاوت توضیح می‌دهند، اما اسکلت کار شبیه است.

این فصل بعد از آستر (فصل ۱۸) و شناخت رنگ و قلم (فصل ۱۹) می‌آید. فرض ما این است که قطعه شما تمیز و آسترخورده است. هر دستور این فصل روش یک سازنده یا یک نویسنده نام‌برده است. شماره رنگ‌ها هم مال همان مثال است و قانون عمومی نیست.

یک نکته را از اول بدانید. بیشتر منابع مقدار دقیق رقیق کردن را نمی‌گویند. هر جا عددی هست، آن را با نام صاحبش می‌آوریم. هر جا عددی نیست، همین را صریح می‌گوییم و عدد نمی‌سازیم.

**مسیر رنگ‌آمیزی یک فیگور با قلم**

- **پایه:** آستر خشک ← رنگ پایه نازک ← لایه‌های تکراری
- **سایه:** شستشوی رنگ ← یا لعاب تیره در گودی‌ها
- **نور:** خشک‌قلم یا لایه‌زنی ← لعاب برای نرم کردن مرز
- **جزئیات:** چشم ← لب و بند انگشت ← لاک نهایی در فصل 22

*اسکلت مشترک کار. هر مرحله چند روش دارد که در ادامه می‌آید.*

## کدام روش برای چه کاری است؟

هر روش یک کار مشخص دارد و بیشتر فیگورها چند روش را با هم لازم دارند. جدول زیر خلاصه است. جایی که نوشته‌ایم «در منابع نیامده»، منبع‌ها حد آن روش را نگفته‌اند.

| روش | چه می‌کند | چه وقت | حد و ضعف | منبع |
|---|---|---|---|---|
| رنگ پایه | رنگ یکدست می‌دهد | همیشه اول | لایه نازک و تکراری می‌خواهد | [۲][۱] |
| شستشو یا سایه | گودی‌ها را تیره می‌کند | عمق سریع | جمع شدن رنگ را باید کنترل کرد | [۲][۳] |
| خشک‌قلم | لبه‌های برجسته را روشن می‌کند | بافت، زره حلقه‌ای، مو و پشم | در منابع نیامده | [۲][۴] |
| لایه‌زنی | رنگ روشن‌تر روی برجستگی می‌گذارد | کار بالاتر از سطح پایه | در منابع نیامده | [۱][۴] |
| لعاب | لایه شفاف نازک، رنگ زیرش را تغییر می‌دهد | گذار نرم، تغییر ته‌رنگ | رنگ رقیق و لایه خشک می‌خواهد | [۵][۱] |
| ترکیب خیس | دو رنگ را پیش از خشک شدن روی مدل می‌آمیزد | گذار روی سطح کوچک | باید قبل از خشک شدن تمام شود | [۶] |
| پر کردن با لایه نازک | با لایه‌های نازک گذار می‌سازد | ترکیب رنگ در اکریلیک | در منابع نیامده | [۷] |
| رنگ یک‌لایه | یک لایه هم سایه می‌دهد هم ته‌رنگ | سرعت | رگه و لکه | [۸][۹] |

## ابزار و مواد این فصل

برای شروع یک قلم ریز، یک قلم لایه، پالت، آب و دستمال کاغذی کافی است. بقیه فهرست اختیاری است و کار را راحت‌تر می‌کند. مدیوم (`medium`) مایعی است که به رنگ می‌افزایند تا رقیق‌تر یا شفاف‌تر شود. پالت خیس سینی‌ای است با اسفنج مرطوب و کاغذی نازک روی آن، تا رنگ دیرتر خشک شود [۱۰].

| ابزار یا ماده | لازم یا اختیاری | کار | جایگزین | منبع |
|---|---|---|---|---|
| قلم ریز و قلم لایه کوچک | لازم | رنگ زدن | قلم بسیار ریز `XS` برای چشم | [۱۱][۱۲] |
| قلم تخت | اختیاری | خشک‌قلم | هر قلم خشک‌قلم | [۲] |
| پالت | لازم | مخلوط کردن رنگ | پالت خیس | [۱۰] |
| رقیق‌کننده یا مدیوم | اختیاری | لعاب | آب، با رعایت حد رقیق کردن | [۱۳][۵] |
| دستمال کاغذی | لازم | خالی کردن قلم | دستمال سفره | [۲][۱۱] |
| دسته نگهدارنده مدل | اختیاری | گرفتن قطعه | قوطی قرص یا درپوش اسپری | [۱۱] |
| اسفنج | اختیاری | ساییدگی نمایشی | جایگزین منبع‌دار پیدا نشد | [۲] |
| لیوان آب سنگین | لازم | شستن قلم | لیوان شیشه‌ای یا چینی | [۱۱] |
| چراغ رومیزی سفید یا نور روز | لازم | دیدن رنگ درست | جایگزین منبع‌دار پیدا نشد | [۱۱] |

`Army Painter` می‌گوید گرما، آفتاب، پنکه، کولر و هوای خشک خشک شدن رنگ را تند می‌کنند. به همین دلیل فقط مقداری رنگ بریزید که در چند دقیقه بعد مصرف می‌کنید [۱۴].

## رنگ را چقدر رقیق کنیم؟

جواب کوتاه: به روش بستگی دارد و عدد عمومی وجود ندارد. تنها جدولی که همه این‌ها را یکجا دارد مال رابرت کارلسون در آموزش `Army Painter` است [۶].

| کار | مقدار آب، روش کارلسون |
|---|---|
| ترکیب خیس | بدون آب، مستقیم از بطری، با قلم کمی نمناک |
| لایه‌زنی | حدود 30 تا 40% |
| لعاب | حدود 60 تا 70% |

برای کار روی پلاستیک و رزین یک هشدار دارید. `Golden` چسبندگی رنگ بسیار رقیق را روی چوب آسترخورده و آلومینیوم آزموده است و شکستی ندیده است. اما خودش می‌گوید چسبندگی مستقیم روی سطح‌های نفوذناپذیر مثل پلاستیک و فلز را نیازموده است. این سطح‌ها را باید جداگانه آزمایش کنید [۱۳]. پس هر مخلوط تازه را اول روی قطعه دورریختنی امتحان کنید.

برای رزین چاپی داده معتبر پیدا نشد که نشان دهد رنگ رقیق تا چه حد می‌چسبد. پاسخ را آزمایش خود شما روی همان رزین و همان آستر می‌دهد.

> 🎯 **خودت امتحان کن: نردبان رقیق کردن**
>
> **لازم دارید**
> یک قطعه آسترخورده دورریختنی، یک رنگ تیره اکریلیک، یک قطره‌چکان یا قلم تمیز برای شمردن قطره، آب، پالت و یک قلم ریز.
>
> **انجام دهید**
> 1. سه گودی پالت را آماده کنید.
> 2. در گودی اول 10 قطره رنگ بدون آب بریزید.
> 3. در گودی دوم 7 قطره رنگ و 3 قطره آب بریزید. این یعنی 30% آب از کل مخلوط.
> 4. در گودی سوم 3 قطره رنگ و 7 قطره آب بریزید. این یعنی 70% آب از کل مخلوط.
> 5. با هر مخلوط یک نوار 2 cm بکشید و 30 دقیقه صبر کنید.
>
> **چه می‌بینید و چرا؟**
> نوار اول کامل می‌پوشاند. نوار دوم نیمه‌پوشاننده است و نوار سوم رنگ زیرش را نشان می‌دهد. این همان فرق رنگ لایه و لعاب است. منبع نگفته است درصد آب از کل مخلوط است یا از مقدار رنگ؛ ما آن را از کل مخلوط گرفتیم. زمان 30 دقیقه هم فقط برای این تمرین است و از منبع نیامده.

## رنگ پایه: لایه نازک، چند بار

رنگ پایه یعنی رنگ اصلی هر بخش. پروسا پیشنهاد می‌کند رنگ را رقیق کنید و چند لایه بزنید. نخست جاهایی را رنگ کنید که دسترسی سخت دارند یا بزرگ‌ترین‌اند. سپس هر لایه را با لاک شفاف بپوشانید [۲].

برای پوست، `Vallejo` مثالی با آستر سیاه دارد. پایه با `Game Color Athena Skin 72.107` زده می‌شود و نور اول با `Rosy Flesh 72.100` [۱].

### رنگ پایه، روش پروسا

- **زمان:** به اندازه قطعه بستگی دارد؛ در منبع نیامده.
- **مقدار:** نسبت رقیق کردن در منبع نیامده است. برای شروع، مخلوط 30 تا 40% آب جدول کارلسون را روی قطعه آزمایشی بسنجید (روش رایج، آزمایش‌نشده).

1. رنگ را روی پالت بریزید و کمی آب اضافه کنید.
2. از سخت‌ترین یا بزرگ‌ترین بخش شروع کنید.
3. یک لایه نازک بکشید و بگذارید کاملاً خشک شود.
4. لایه‌های بعدی را به همین شکل بزنید.
5. پروسا هر لایه را با لاک شفاف می‌پوشاند [۲].
6. پایان کار: رنگ یکدست است و جزئیات زیر رنگ پر نشده‌اند.
7. اگر رگه دیدید، لایه نازک دیگری بزنید. اگر جزئیات پر شد، رقیق‌تر کار کنید (روش رایج، آزمایش‌نشده).

## شستشو و سایه: تیره کردن گودی‌ها

شستشو (`wash`) رنگ بسیار رقیقی است که خودش به گودی‌ها می‌رود و سایه می‌سازد. دو روش منبع‌دار دارید. پروسا رنگ رقیق را می‌زند و با دستمال پاک می‌کند [۲]. `Vallejo` در مثال پوست اورک (موجود خیالی فیگورهای فانتزی)، رنگ `Royal Purple 72.016` را بسیار رقیق می‌کند و با ملایمت فقط روی سایه‌ها می‌زند [۳].

فرق این دو در کنترل است. در روش پروسا رنگ همه‌جا می‌رود و از برجستگی‌ها پاک می‌شود. در روش `Vallejo` فقط جایی که می‌خواهید رنگ می‌گیرد. سایه آماده مثل `Citadel Shade` هم هست. روش سیتادل این است که بعد از خشک شدن آن، کمی رنگ خشک روی برجستگی‌ها بیاید [۴].

### شستشو، روش پروسا

- **مقدار:** نسبت در منبع نیامده است. برای شروع، مخلوط 70% آب نردبان بالا را امتحان کنید (روش رایج، آزمایش‌نشده).

1. رنگ رقیق را با قلم روی همه ناحیه بزنید.
2. پیش از خشک شدن، با دستمال رنگ را از سطح برجسته پاک کنید.
3. بگذارید خشک شود.
4. پایان کار: گودی‌ها تیره‌اند و سطح برجسته رنگ پایه را نشان می‌دهد.
5. اگر لکه ماند، پس از خشک شدن با رنگ پایه اصلاح کنید (روش رایج، آزمایش‌نشده).

### سایه کنترل‌شده، روش `Vallejo`

- **مقدار:** منبع فقط «بسیار رقیق» گفته است و عدد نداده است.

1. `Royal Purple 72.016` یا رنگ سایه خود را با آب بسیار رقیق کنید.
2. فقط روی سایه‌ها، با دست سبک، بکشید.
3. پایان کار: سایه نرم است و مرز تندی ندارد.
4. اگر مرز تند شد، لعابی از رنگ پایه روی مرز بزنید (روش رایج، آزمایش‌نشده).

## خشک‌قلم: نور سریع روی بافت

خشک‌قلم (`drybrush`) یعنی قلمی که تقریباً خالی شده است و فقط روی برجستگی‌ها رنگ می‌گذارد. این روش برای بافت، زره حلقه‌ای و مو و پشم خوب است [۴].

سازنده‌ها در جزئیات فرق دارند. پروسا با قلم تخت کار می‌کند و حدود ⅓ موها را رنگی می‌کند. قلم را هم با زاویه 90° می‌گیرد [۲]. `Army Painter` می‌گوید موها را پر کنید، بیشتر رنگ را روی دستمال کاغذی بگیرید و قلم را سبک روی سطح برجسته بکشید [۱۱][۱۵].

![شکل ۲۰-۱: قلم تخت کمابیش خالی، عمود بر سطح، فقط لبه‌های برجسته را رنگی می‌کند.](/lesson-assets/t3-s20-brush/prompt/02-image-c20-a.png)

### خشک‌قلم، روش پروسا و `Army Painter`

- **ابزار:** قلم تخت، دستمال کاغذی، رنگ روشن‌تر از پایه.

1. حدود ⅓ موهای قلم تخت را در رنگ بزنید [۲].
2. بیشتر رنگ را روی دستمال کاغذی بگیرید [۱۱].
3. قلم را با زاویه 90° نگه دارید [۲].
4. با حرکت سبک روی برجستگی‌ها بکشید [۱۵].
5. پایان کار: فقط لبه‌ها روشن شده‌اند و گودی‌ها دست‌نخورده‌اند.
6. اگر رنگ وارد گودی شد، قلم پر بوده است. پس از خشک شدن با رنگ پایه اصلاح کنید (روش رایج، آزمایش‌نشده).

> 🎯 **خودت امتحان کن: سه قلم، سه خشک‌قلم**
>
> **لازم دارید**
> یک تکه چاپ ناموفق و پخته با بافت زبر، آستر تیره، یک رنگ روشن، قلم تخت، دستمال کاغذی. قطعه رزینی باید کاملاً پخته باشد و با دستکش آن را بگیرید.
>
> **انجام دهید**
> 1. قطعه را به سه بخش تقسیم کنید.
> 2. بخش اول را با قلمی بکشید که پس از رنگ گرفتن هیچ پاک نکرده‌اید.
> 3. بخش دوم را با قلمی بکشید که یک بار روی دستمال کشیده‌اید.
> 4. بخش سوم را با قلمی بکشید که آن‌قدر روی دستمال کشیده‌اید که اثر پودری می‌گذارد.
>
> **چه می‌بینید و چرا؟**
> در بخش اول، رنگ در گودی‌ها می‌ریزد. بخش سوم فقط لبه‌ها را می‌گیرد. درس این تمرین یک جمله است: در خشک‌قلم، مقدار رنگ مانده روی مو از هر چیز مهم‌تر است.

## لایه‌زنی: نور مرحله‌به‌مرحله

لایه‌زنی (`layering`) یعنی رنگ نیمه‌پوشاننده را با ضربه‌های کنترل‌شده بگذارید و هر لایه را پیش از لایه بعد خشک کنید [۶]. سیتادل آن را کاری بالاتر از سطح پایه خود می‌داند: رنگ لایه می‌زنید و بعد برجستگی‌هایی را که نور به لبه‌شان می‌خورد روشن می‌کنید [۴].

یک قاعده عددی از سیتادل هست: برای هر پله نور، رنگ روشن‌تر را روی سه‌چهارم بالای نور قبلی بگذارید [۱۶].

### لایه‌زنی، روش `Citadel` و `Army Painter`

- **مقدار:** حدود 30 تا 40% آب، روش کارلسون [۶].

1. دو یا سه پله رنگ روشن‌تر از پایه آماده کنید.
2. پله اول را روی برجستگی‌ها بگذارید و گودی را دست نزنید.
3. بگذارید کامل خشک شود.
4. پله بعد را روی سه‌چهارم بالای پله قبل بگذارید [۱۶].
5. پایان کار: از گودی تا لبه، رنگ قدم‌به‌قدم روشن شده است.
6. اگر پله‌ها تند دیده شد، با لعاب نرمشان کنید. لعاب همان ابزار گذار نرم در بخش بعد است [۱].

## لعاب: گذار نرم و تغییر ته‌رنگ

لعاب (`glaze`) لایه بسیار رقیق و شفافی است که رنگ زیرش را ته‌رنگ می‌دهد [۶]. لعاب رنگ را نرم می‌کند و مرز لایه‌ها را می‌پوشاند. چهار نسخه عددی در منابع هست و هرکدام مال محصول و مدیوم خودش است.

| نسخه | مخلوط | نکته | منبع |
|---|---|---|---|
| `Liquitex Soft Body` | 1 قسمت رنگ شفاف به 10 قسمت `Glazing Medium` | هر لایه 30 تا 40 دقیقه خشک شدن، حدود 15 تا 20 دقیقه زمان کار | [۵] |
| `Citadel` | `Lahmian Medium` به رنگ حدود 1:4 | در مثال چشم درخشان گفته شده است | [۱۲] |
| کارلسون، `Army Painter` | حدود 60 تا 70% آب | آب، نه مدیوم | [۶] |
| `Vallejo`، مثال پوست | برابر `Athena Skin` و `Rosy Flesh` | نسبت دو رنگ است، نه نسبت آب | [۱] |

### لعاب، روش `Liquitex`

- **مقدار:** 1 قسمت رنگ `Soft Body` شفاف به 10 قسمت `Glazing Medium`.
- **زمان:** هر لایه 30 تا 40 دقیقه.

1. رنگ و مدیوم را با کاردک پالت مخلوط کنید.
2. با قلم نرم، در یک جهت بکشید.
3. برای هر بار کار، منطقه‌ای بگیرید که در حدود 15 تا 20 دقیقه تمام می‌شود.
4. بگذارید لایه 30 تا 40 دقیقه خشک شود و بعد لایه بعد را بزنید.
5. پایان کار: مرز رنگ‌ها نرم شده است و شفافیت دارید.
6. اگر زود خشک می‌شود، کمی `Slow-Dri Fluid Additive` بیفزایید یا پاشش نرم `Palette Wetting Spray` بزنید [۵].

## ترکیب خیس و پر کردن

ترکیب خیس (`wet blending`) یعنی دو رنگ را پیش از خشک شدن روی مدل با هم کار کنید. `Army Painter` در این روش رنگ را رقیق نمی‌کند و قلم را فقط کمی نمناک نگه می‌دارد [۶].

پر کردن (`feathering`) در بروشور `Vallejo` روش اصلی ترکیب رنگ در اکریلیک نامیده شده است. همان منبع می‌گوید ترکیب در اکریلیک اثری بصری است که از لایه‌های نازک پدید می‌آید [۷]. جزئیات حرکت قلم و نسبت در آن منبع نیامده است. نزدیک‌ترین راهنمای عملی همان لعاب بالاست.

### ترکیب خیس، روش `Army Painter`

- **مقدار:** رنگ مستقیم از بطری؛ قلم کمی نمناک [۶].

1. دو رنگ را روی پالت کنار هم بگذارید.
2. رنگ اول را روی ناحیه بزنید.
3. پیش از خشک شدن، رنگ دوم را کنار آن بگذارید.
4. با قلم تمیز نمناک، روی مرز دو رنگ کار کنید تا در هم بروند.
5. پایان کار: مرزی دیده نمی‌شود.
6. اگر رنگ زود خشک شد، سطح کوچک‌تری بگیرید. `Army Painter` کندکننده را هم نام می‌برد، ولی نسبتی نمی‌دهد [۱۴].

## رنگ‌های یک‌لایه: سریع، با حد مشخص

این رنگ‌ها در یک لایه هم گودی را تیره می‌کنند و هم سطح را ته‌رنگ می‌دهند. دو نمونه معروف `Citadel Contrast` و `Army Painter Speedpaint` است. هر دو زیرکار روشن می‌خواهند.

سیتادل می‌گوید `Contrast` روی رنگ پایه و فلزی کار می‌کند و برای پشم، چین پارچه و خطوط چهره خوب است. از صفحه‌های بزرگ تخت باید پرهیز کرد. برای رقیق کردن، `Contrast Medium` را به کار می‌برد [۹].

### رنگ یک‌لایه، روش `Army Painter Speedpaint`

- **زیرکار:** `Matt White`، `Ash Grey` یا `Brainmatter Beige`.

1. قلم را بیشتر از حالت معمول پر کنید.
2. هر ناحیه را یکجا تمام کنید و وسط کار رها نکنید.
3. برای رقیق کردن فقط `Speedpaint Medium` به کار ببرید، نه آب.
4. پالت خیس به کار نبرید. رطوبت آن رنگ را رقیق می‌کند و اسفنج را لک می‌کند.
5. پایان کار: گودی‌ها تیره و سطح‌ها روشن‌اند.
6. اگر رگه دیدید، رنگ زیادی رقیق بوده است. اگر رنگ جمع شد، آن را با قلم تمیز بردارید. اگر لکه‌دار شد، چند لایه رقیق بزنید [۸].

## فلز و ساییدگی

برای فلز دو راه هست: رنگ فلزی، یا فلز بدون فلز (`NMM`). پروسا در رنگ فلزی ساییدگی با اسفنج، شستشو و خشک‌قلم را برای کهنه‌نمایی نام می‌برد [۲]. `NMM` ظاهر فلز را بدون رنگ فلزی، فقط با تضاد شدید نور و سایه می‌سازد [۱۷][۱۸].

ترتیب `Army Painter` برای `NMM` این است: رنگ پایه، سپس 5 یا 6 نور پله‌ای تا سفید مات خالص، و در آخر لعاب نازک از تیره‌ترین رنگ. این منبع نسبت نمی‌دهد و پالت خیس و کندکننده را توصیه می‌کند [۱۸].

### شمشیر `NMM`، روش گیرالدز برای `Vallejo`

1. پایه `Dark Rust 70.302` را بزنید و تیره‌ترین سایه را سیاه بگذارید.
2. `Russian Tank Crew I 70.325` را روی ناحیه روشن‌تر بگذارید.
3. مخلوط برابر `70.325` و `Pale Grey Blue 70.907` را برای نور بعد بزنید.
4. `White 70.951` را با ایربراش روی نقطه‌های نور بدهید.
5. در سایه لعابی از `Black Green Game Ink 72.090` بزنید.
6. روی پهنه تیغه `70.325` بگذارید.
7. پایان کار: تیغه با تضاد نور و سایه فلزی به نظر می‌آید [۱۷].
8. اگر براق به نظر نیامد، تضاد کم است؛ سایه را تیره‌تر و نور را روشن‌تر کنید (روش رایج، آزمایش‌نشده).

## پوست و مو

برای پوست، دو دستور کامل در منابع هست. هر دو روی آستر سیاه شروع می‌شوند، اما رنگ‌هایشان فرق دارد. شماره‌ها مثال سازنده‌اند. رنگ معادل در برند دیگر را خودتان با آزمایش پیدا کنید.

### پوست روشن، روش گومز برای `Vallejo`

1. آستر سیاه بزنید.
2. پایه `Game Color Athena Skin 72.107`.
3. نور اول `Rosy Flesh 72.100`.
4. برای گذار، لعابی از برابر `Athena Skin` و `Rosy Flesh` بزنید.
5. برای سایه، `Succubus Skin 72.108` را با `Athena Skin` و آب رقیق کنید. در سایه عمیق‌تر `Succubus Skin` خالص بزنید.
6. برای نور بالا، `Rosy Flesh` و `Pale Flesh 72.003` را مخلوط کنید.
7. در آخر لعابی از `Deep Purple 72.409` روی آرنج، بینی و بند انگشت بزنید و دوباره نور بالا را بگذارید [۱].
8. اگر پوست تیره یا سرد شد، با رنگ پایه رقیق برگردید (روش رایج، آزمایش‌نشده).

### پوست و مو در فیگور 75 mm، روش رویو برای `Vallejo`

1. آستر اسپری سیاه بزنید: در جای پرهوا، با ماسک نیم‌صورت با کارتریج بخار آلی و فیلتر ذره (فصل 2 و 21)، طبق فصل ۱۸.
2. `Mahogany Brown 70.846` و `Brown Rose 70.803` را چند لایه بزنید.
3. پله‌پله `Yellow Ochre 70.913`، `Basic Skin Tone 70.815` و `Light Flesh 70.928` را به مخلوط بیفزایید و ناحیه را کوچک‌تر کنید.
4. سایه را با `70.846` و `Black Red 70.859` بسیار رقیق بزنید.
5. روی گونه، بینی و نرمه گوش لعابی از `Flat Red 70.957` بدهید.
6. ریش را با نقطه‌زنی با `Dark Grey 70.994` و `Yellow Ochre 70.913` بسیار رقیق بسازید.
7. مو را با `Leather Brown 70.871` بزنید و سیاهی را در گودی‌ها نگه دارید.
8. در دو پله `Golden Brown 70.877` بیفزایید و فقط روی تارهای برجسته بگذارید [۱۹].

برای لب، آرنج و بند انگشت، `Vallejo` مخلوط گرم‌تری را توصیه می‌کند [۳]. برای سبک طراحی (`sketch style`) و خالکوبی داده معتبر پیدا نشد. راهنمای رسمی سازنده‌ها این دو را پوشش نداده است؛ کتاب‌های آموزش نقاشی فیگور یا مربی باتجربه می‌توانند کمک کنند.

## چشم: سه سطح کار

چشم سه سطح دارد و همه از سیتادل آمده است [۱۲]. در سطح ساده، چشم فقط با سایه ساخته می‌شود. در سطح میانی، یک خط سیاه عمودی روی زمینه سفیدخاکی می‌گذارید. در سطح پیشرفته، دو نقطه سفیدخاکی دو طرف مردمک می‌نشیند.

### چشم ساده، روش `Citadel`

1. `Guilliman Flesh` رقیق‌شده با `Contrast Medium` را روی `Cadian Fleshtone` بزنید.
2. `Reikland Fleshshade` را در کاسه چشم بگذارید.
3. پایان کار: چشم سایه‌ای تیره است [۱۲].

### چشم استاندارد، روش `Citadel`

- **ابزار:** قلم لایه کوچک.

1. زمینه را با رنگ سفیدخاکی بزنید: `Celestra Grey`، `Grey Seer` یا `Corax White`.
2. بگذارید خشک شود.
3. `Corvus Black` را رقیق کنید.
4. یک خط عمودی از بالا به پایین بکشید.
5. اگر خراب شد، روی آن `Corvus Black` بزنید و از نو بسازید [۱۲].

### چشم پیشرفته و درخشان، روش `Citadel`

- **ابزار:** قلم بسیار ریز `XS Artificer Layer`.

1. تمام کره چشم را سیاه کنید.
2. دو طرف مردمک، یک نقطه سفیدخاکی بگذارید و مردمک را توپر نگه دارید.
3. برای برق چشم، یک نقطه `White Scar` در گوشه بالا چپ یا راست مردمک بزنید.
4. برای چشم درخشان دو راه دارید. پایه سفید بزنید و روی آن `Contrast` بگذارید. یا گرادیان (تغییر تدریجی رنگ) قرمز تا نارنجی با نقطه مرکزی `Fire Dragon Bright` بسازید [۱۲].

در فیگور بزرگ‌تر، رویو سفیدی چشم را با `Light Flesh 70.928` و عنبیه را با `Medium Blue 70.963` و کمی `Black 70.950` می‌زند [۱۹].

## مراقبت از ایمنی و قلم

قلم را با دهان نوک‌تیز نکنید؛ `Army Painter` می‌گوید آن را روی پارچه نمناک تیز کنید [۲۰]. قلم را زود بشویید، چون اکریلیک خشک‌شده دیگر حل نمی‌شود [۲۱]. اگر فرصت شستن ندارید، قلم را در طول جلسه در آب نگه دارید [۲۱]. جزئیات شستن قلم در فصل ۱۹ آمده است.

> ⚠️ **قطعه‌هایی که هنوز خوب پخته نشده‌اند**
>
> برخی مواد رزین مایع می‌توانند پوست را تحریک یا حساس کنند [۲۲]. به رزین پخت‌نشده نباید دست زد [۲۳]. پس روی قطعه چاپی فقط وقتی کار کنید که شستشو و پخت کامل شده باشد (فصل ۱۵). اگر دچار خارش یا بثورات پوستی شدید، به پزشک مراجعه کنید و برگه داده ایمنی رزین را همراه ببرید.

## چک‌لیست فصل

☐ قطعه تمیز است، آستر خورده است و آستر خشک شده است.
☐ روش هر بخش را از جدول انتخاب کرده‌اید و نام سازنده آن را می‌دانید.
☐ هر مخلوط تازه را روی قطعه دورریختنی آزموده‌اید.
☐ بین هر دو لایه صبر کرده‌اید تا لایه قبلی کامل خشک شود.
☐ برای رنگ یک‌لایه زیرکار روشن زده‌اید و از سطح بزرگ تخت پرهیز کرده‌اید.
☐ چشم را با قلم ریز و یکی از سه سطح سیتادل رنگ کرده‌اید.
☐ قلم را بی‌درنگ بعد از کار شسته‌اید.

## منابع

</div>

1. Gómez, J., Vallejo. How to paint skin using Game Color and Xpress Color. 2023. [acrylicosvallejo.com](https://acrylicosvallejo.com/wp-content/uploads/2023/04/vallejo-stepbystep-how-to-paint-skin-using-the-new-game-color-and-xpress-color-paints-EN.pdf)
2. Schwarz, D., Prusa Research. Postprocessing of 3D prints step-by-step. 2018. [blog.prusa3d.com](https://blog.prusa3d.com/postprocessing-of-3d-prints-step-by-step_29270/)
3. Gómez, J., Vallejo. How to paint Ork and Goblin skins. 2022. [acrylicosvallejo.com](https://acrylicosvallejo.com/wp-content/uploads/2022/05/vallejo-stepbystep-how-to-paint-ork-and-goblin-skins-EN.pdf)
4. Games Workshop. What is Parade Ready?. 2022. [warhammer-community.com](https://www.warhammer-community.com/en-gb/articles/JA3jvK5b/citadel-colour-what-is-parade-ready/)
5. Liquitex. Glazing Acrylic Paint. n.d. [liquitex.com](https://www.liquitex.com/us/tips/glazing/)
6. The Army Painter. Academy 101: Paint Consistency (Robert Karlsson). n.d. [thearmypainter.com](https://thearmypainter.com/blogs/explore/the-army-painter-academy-101-paint-consistency)
7. Vallejo. Model Color leaflet. n.d. [acrylicosvallejo.com](https://acrylicosvallejo.com/wp-content/uploads/2020/02/CC070-Model_Color-Rev17-baja.pdf)
8. The Army Painter. Speedpaint 101. 2025. [thearmypainter.com](https://thearmypainter.com/blogs/explore/paint-like-a-pro-speedpaint-101)
9. Games Workshop. Contrast tips for beginners. 2025. [warhammer-community.com](https://www.warhammer-community.com/en-gb/articles/9o0iwlza/contrast-tips-for-beginners-how-to-get-started-with-the-citadel-colour-secret-sauce/)
10. The Army Painter. How to prepare and use a wet palette. n.d. [thearmypainter.com](https://thearmypainter.com/blogs/explore/how-to-prepare-and-use-a-wet-palette)
11. The Army Painter. 10 tips for miniature painting. n.d. [thearmypainter.com](https://thearmypainter.com/blogs/explore/paint-like-a-pro-10-tips-for-miniature-painting-must-haves-for-beginners)
12. Games Workshop. How To Paint Eyes. 2022. [warhammer-community.com](https://www.warhammer-community.com/en-gb/articles/I5xLe2Uy/how-to-paint-eyes-citadel-colour-masterclass-explains/)
13. Golden Artist Colors. How Much Water Can You Safely Add to Acrylic Paint?. n.d. [goldenartistcolors.com](https://goldenartistcolors.com/inspiration/justpaint/how-much-water-can-you-safely-add-to-acrylic-paint)
14. The Army Painter. How to Stop Miniature Paint Drying Too Fast. 2026. [thearmypainter.com](https://thearmypainter.com/blogs/explore/how-to-stop-miniature-paint-drying-too-fast)
15. The Army Painter. Highlight Like a Pro. n.d. [thearmypainter.com](https://thearmypainter.com/blogs/explore/learn-how-to-highlight-miniatures)
16. Games Workshop. Highlights, Basing, and Eyes. 2023. [warhammer-community.com](https://www.warhammer-community.com/en-gb/articles/nJFh2M9g/highlights-basing-and-eyes-the-warhammer-painting-team-answer-your-hobby-questions/)
17. Giráldez, Á., Vallejo. Painting a NMM Sword. n.d. [acrylicosvallejo.com](https://www.acrylicosvallejo.com/wp-content/uploads/2021/03/vallejo-stepbystep-painting-a-NMM-sword-EN.pdf)
18. The Army Painter. Learn how to paint non-metallic metals. n.d. [thearmypainter.com](https://thearmypainter.com/blogs/explore/learn-how-to-paint-non-metallic-metals-nmm)
19. Royo, C., Vallejo. Painting Henry V at the Battle of Agincourt. n.d. [acrylicosvallejo.com](https://acrylicosvallejo.com/wp-content/uploads/2023/04/vallejo-stepbystep-painting-henry-V-at-the-battle-of-agincourt-EN.pdf)
20. The Army Painter. Paint Like a Pro: Brushes 101. 2024. [thearmypainter.com](https://thearmypainter.com/blogs/explore/paint-like-a-pro-brushes-101)
21. Winsor & Newton. How to clean acrylic paint brushes. n.d. [winsornewton.com](https://www.winsornewton.com/blogs/guides/how-to-clean-acrylic-paint-brushes)
22. NIOSH (Hodson et al.). Approaches to Safe 3D Printing, DHHS 2024-103. 2023. [cdc.gov](https://www.cdc.gov/niosh/docs/2024-103/pdfs/2024-103.pdf)
23. Finnish Institute of Occupational Health. Chemical safety of 3D printing at workplaces. 2021. [ttl.fi](https://ttl.fi/file-download/download/public/2378)

<div dir="rtl">

## جوابِ تمرین‌ها

**نردبان رقیق کردن:** نوار اول (بدون آب) کامل می‌پوشاند. نوار دوم (30% آب) نیمه‌پوشاننده است و کمی از آستر زیر آن پیداست؛ این رنگ لایه است. نوار سوم (70% آب) شفاف است و آستر زیر آن روشن پیداست؛ این لعاب است. قبولی: سه نوار پله‌به‌پله شفاف‌تر شوند. اگر نوار سوم روی آستر جمع شد یا دانه‌دانه شد، سطح لیز است یا آب زیاد است؛ روی رزین و پلاستیک خودتان دوباره بیازمایید.

**سه قلم، سه خشک‌قلم:** بخش اول رنگ را در گودی‌ها می‌ریزد و لکه می‌گذارد. بخش دوم بیشتر برجستگی‌ها را می‌گیرد، اما کمی رنگ به گودی می‌رود. بخش سوم فقط لبه‌های بالا را روشن می‌کند و اثرش پودری و نرم است. قبولی: بخش سوم گودی‌ها را دست‌نخورده بگذارد. اگر بخش سوم هیچ رنگی نگرفت، قلم را بیش از حد خالی کرده‌اید.

## در فصل بعد

فصل بعد «رنگ‌آمیزی با ایربراش» است. ایربراش رنگ را با هوای فشرده به لایه‌های بسیار نازک تبدیل می‌کند.

</div>

---
Source: https://yaadestan.com/courses/figur/lessons/t3/s20-brush (یادستان, Yaadestan)
