# فصل ۱۸ — آستر

<div dir="rtl">

# فصل ۱۸ — آستر

آستر لایه نازک پیش از رنگ است. عیب سطح را نشان می‌دهد و نقشه نور و سایه فیگور را آشکار می‌کند. در این فصل نوع آستر را انتخاب می‌کنید، آن را نازک می‌زنید و خطاهایش را درست می‌کنید.

![آستر](/lesson-assets/t3-s18-primer/prompt/01-image-c18.png)

## آستر چیست و چرا لازم است؟

آستر (پرایمر، `primer`) نخستین لایه رنگ است و پس از سنباده و تمیز کردن می‌آید. فرم‌لبز برای قطعه رزینی می‌گوید پیش از رنگ، سنباده بزنید، تمیز کنید و آستر بزنید [۱]. آستر رنگ یکدستی می‌دهد و خراش و درز پنهان را آشکار می‌کند. اگر پس از آستر هنوز عیبی بود، فرم‌لبز می‌گوید سنباده بزنید و دوباره بپاشید [۲].

درباره چسبندگی، پلاستیک نتیجه را عوض می‌کند. گلدن (`Golden`، سازنده رنگ) می‌گوید از دستور سازنده فیلامنت یا چاپگر پیروی کنید. بعضی چاپ‌ها چسبندگی‌افزا یا آستر مخصوص همان ماده می‌خواهند [۳].

گلدن رنگ اکریلیک خود را روی ورق‌های پلاستیکی با آزمون خط‌کشی سنجید. این سنجش را پس از 24، 48 و 72 ساعت و 1 و 2 هفته تکرار کرد. ورق اکریلیک و فیلم پلی‌استر شفاف در 24 ساعت چسبندگی عالی داشتند، اما تا 1 هفته زود خراش برمی‌داشتند. پلی‌استایرن بیش از 1 هفته زمان برد. پلی‌پروپیلن پس از 2 هفته هم شکست خورد و به چسبندگی دائمی نرسید [۴].

این نتیجه‌ها برای ورق است، نه قطعه چاپی. نتیجه میان برندهای یک ماده هم فرق داشت [۴]. صفحه خلاصه گلدن درباره چاپ سه‌بعدی عدد چسبندگی نمی‌دهد [۳].

گلدن رنگ خود را روی قطعه چاپی هم آزمود. مقاله کامل این آزمون دیگر باز نمی‌شود و ما آن را فقط از گزیده‌های جستجو خواندیم [۳۳]. طبق این گزیده‌ها، `PLA` و `PETG` آسان‌ترین مواد برای پوشاندن بودند و اکریلیک گلدن بی‌آستر روی هر دو چسبندگی عالی داشت. روی `PETG` بیشتر آسترهای آزموده چسبندگی را کمی پایین آوردند، به‌ویژه آستر نایلون و پلی‌پروپیلن تامیا. روی `PA12`، `ABS` و `TPU` چسباندن اکریلیک دشوار بود و آستر لازم شد؛ آن‌جا آستر چسبندگی‌افزای پلاستیک و اسپری پرکننده چسبندگی را بسیار بهتر کردند [۳۳]. پس روی `PLA` و `PETG` آستر را برای یکدستی رنگ، پوشاندن بافت لایه و نشان دادن عیب بزنید، نه به این امید که حتماً چسبندگی را بالا ببرد. این گفته که `PETG` لیز است و پیش از آستر سنباده زبرتر یا آستر مخصوص پلاستیک می‌خواهد در وبلاگ‌ها رایج است، ولی در منبع سازنده‌ای پیدا نشد و گزیده‌های آزمون گلدن خلاف آن را نشان می‌دهند. هیچ برگه فنی آستری پیدا نشد که `PLA` یا `PETG` را نام ببرد، و برای رنگ روی فوتوپلیمر (رزین نورپخت) هم مقاله داوری‌شده‌ای پیدا نشد. پس هر آستر تازه را روی تکه خراب بزنید و پس از 24 ساعت و 1 هفته با خراش ناخن بسنجید. این آزمون ساده «روش رایج، آزمایش‌نشده» است.

## روش‌ها و نوع‌ها

پنج راه رایج است. آستر اسپری برای قطعه‌های زیاد و بزرگ مناسب است، اما به هوا حساس است. آستر قلمی برای کار کوچک و هوای بد است.

| روش | کی به کار می‌آید | محدودیت | منبع |
|---|---|---|---|
| اسپری قوطی | قطعه زیاد یا بزرگ | به آب‌وهوا حساس | [۵][۲] |
| آستر قلمی | هوای بد، کار کوچک | لایه‌ها باید نازک بمانند | [۵] |
| ایربراش | سورفیسر بطری، نور از بالا | تجهیزات لازم دارد | [۶][۷] |
| آستر پرکننده (سورفیسر) | بافت لایه، خراش ریز | اگر ضخیم باشد جزئیات را کم می‌کند | [۸][۷] |
| آستر پایه‌آبی | سرفیس پرایمر والیخو | زمان خشک شدن را از برچسب بخوانید | [۹] |

رنگ حلالی ترتیب خودش را دارد. تامیا لایه رنگ لاکی خود را سخت و مقاوم در برابر رنگ انامل می‌داند، پس برای زیرسازی مناسب است [۱۰]. اما رنگ لاکی را هرگز روی انامل نزنید [۱۱]. این دو خانواده را در فصل ۱۹ می‌بینید.

گستره پایه‌آبی مستر هابی (`Mr. Hobby`) سه محصول دارد: سورفیسر آبی 500، سفید آبی 1000، و سیاه آبی 1000 (در زمان نگارش، ۲۰۲۶) [۸]. گیمز ورکشاپ برای کیت رزینی اسپری‌های سیاه `Chaos Black` و سفید `White Scar` را نام می‌برد [۱۲]. آستر سفید تامیا (`87044`) برای پلاستیک و فلز و زیرسازی رنگ روشن است. سازنده زمان خشک شدن آن را نمی‌دهد؛ برچسب را بخوانید [۱۳].

## کدام رنگ آستر؟

پاسخ کوتاه: رنگ آستر را با رنگ نهایی جور کنید. در مستر هابی خاکستری رایج‌ترین است. سیاه، سفید و صورتی هم هست تا با رنگ رویی بسازد. برای قطعه رزینی و فلزی هم آستر سورفیسر جدا وجود دارد [۷].

| هدف | آستر پیشنهادی | روش چه کسی |
|---|---|---|
| رنگ زرد | سفید `White Scar` پرجان‌ترین است. `Grey Seer` تیره‌تر و سردتر است. `Wraithbone` گرم‌تر است | گیمز ورکشاپ [۱۴] |
| رنگ شفاف یک‌لایه اسپیدپینت | زیرسازی روشن، مثل `Matt White`، `Ash Grey` یا `Brainmatter Beige` | آرمی پینتر [۱۵] |
| پوست با سایه قوی | آستر سیاه | والیخو و نمونه رویو روی فیگور 75 mm [۱۶][۱۷] |
| زیرسازی نور | تیره، بعد روشن از بالا | آرمی پینتر، بخش زنیتال [۶] |

رنگ شفاف به زیر خود واکنش نشان می‌دهد. پس هر چه برای رنگ شفاف می‌زنید، بعداً پیدا خواهد بود [۶]. تکنیک‌های رنگ را در فصل ۲۰ می‌بینید.

## ابزار و مواد

| ابزار یا ماده | لازم است؟ | کار | جایگزین |
|---|---|---|---|
| آستر | لازم | لایه پایه | اسپری، بطری یا قلمی |
| دسته یا چوب نازک و پایه | لازم | نگه داشتن قطعه | مقوا و خمیر سفید چسبنده |
| مسواک و صابون | لازم | تمیز کردن | در منابع نیامده است |
| پارچه چسبناک گردگیری | اختیاری | برداشتن گرد | در منابع نیامده است |
| سنباده نرم | لازم | اصلاح لایه اول | فصل ۱۶ |
| ماسک نیم‌صورت با کارتریج بخار آلی و فیلتر ذره، و دستکش | لازم | محافظت | فصل 2 و 21 |
| جعبه مقوایی | اختیاری | گرفتن پاشش | کابین رنگ |
| دماسنج و رطوبت‌سنج | اختیاری | دیدن شرایط | در منابع نیامده است |

منابع جدول: [۲][۷][۵]

## آماده کردن قطعه

چربی، گرد و ماده رهاساز قالب را پیش از آستر بردارید. آرمی پینتر (`The Army Painter`) می‌گوید قطعه را در آب گرم و صابون بشویید و کامل خشک کنید [۵]. گیمز ورکشاپ هم برای کیت رزینی آب گرم، مایع ظرف‌شویی و مسواک کهنه را می‌گوید. دلیل آن این است که رهاساز قالب مانع چسبیدن آستر می‌شود [۱۲].

### آماده کردن فیگور برای آستر

- **زمان:** چند دقیقه شستن؛ خشک شدن کامل
- **لازم:** آب گرم، صابون، مسواک، پارچه چسبناک، چوب نازک یا مقوا، خمیر سفید چسبنده

1. قطعه را در آب گرم و صابون بشویید و با مسواک بسابید [۵][۱۲].
2. کامل خشک کنید [۵].
3. روش آرمی پینتر: قطعه را با خمیر سفید چسبنده روی مقوا یا چوب بگذارید [۵].
4. روش فرم‌لبز: سوراخ کوچکی در جای پنهان بزنید و قطعه را روی چوب نازک در یک پایه چوبی بگذارید [۲].
5. با پارچه چسبناک، با حرکت بلند و سبک، گرد را بگیرید [۲].
6. **کار تمام است وقتی** سطح خشک است و دست شما به آن نمی‌خورد.
7. **اگر آستر بعداً پوسته شد:** معمولاً آماده‌سازی یا خشک شدن کم بوده است [۵].

## شرایط هوا

هوا نتیجه اسپری را عوض می‌کند. آرمی پینتر برای آستر رنگی خود 15 تا 27 °C و رطوبت 40 تا 60 درصد را ایده‌آل می‌داند [۵]. این عدد فقط برای همین محصول است. برای اسپری‌های سیتادل و تامیا «داده معتبر پیدا نشد»؛ روی قوطی را بخوانید.

**دمای مناسب آستر رنگی آرمی پینتر (°C)**

- از 5 تا 15: سرد: زبری
- از 15 تا 27: ایده‌آل
- از 27 تا 35: گرم: پودری و دانه‌دانه

*شکل ۱۸-۱: این بازه فقط برای آستر رنگی آرمی پینتر است. رطوبت ایده‌آل آن 40 تا 60 درصد است.*

## اسپری قوطی

سازنده‌ها در چند جزئیات اختلاف دارند. جدول زیر هر دو طرف را نشان می‌دهد.

| نکته | آرمی پینتر | فرم‌لبز | پروسا |
|---|---|---|---|
| مخلوط کردن قوطی | دست‌کم 1 دقیقه تکان دهید؛ صدای خفه یعنی بد مخلوط شده [۵] | 2 تا 3 دقیقه بچرخانید و تکان ندهید تا حباب نشود [۲] | عددی نمی‌دهد |
| فاصله | 15 تا 20 cm [۵] | 6 تا 8 اینچ [۲] | حدود 20 cm؛ در همان صفحه 8 تا 10 اینچ هم چاپ شده است [۱۸] |
| لایه‌ها | چند لایه نازک [۵] | دو لایه؛ پس از اول بازبینی و سنباده نرم [۲] | عددی نمی‌دهد |

در اختلاف مخلوط کردن، دستور روی قوطی خودتان را بگیرید. هر دو سازنده یک چیز را می‌گویند: کوتاه و سریع بپاشید. بیرون از لبه قطعه شروع و تمام کنید و دست را نگه ندارید [۵][۲].

### آستر با اسپری قوطی

- **زمان:** چند دقیقه پاشش؛ چند ساعت تا یک شب خشک شدن، روش آرمی پینتر
- **لازم:** آستر، جعبه مقوایی، قطعه روی دسته، ماسک نیم‌صورت با کارتریج بخار آلی و فیلتر ذره (فصل 2 و 21)، دستکش، سنباده نرم

1. جایی را انتخاب کنید که بیرون و بدون باد باشد. اگر داخل هستید، تهویه کنید، ماسک نیم‌صورت با کارتریج بخار آلی و فیلتر ذره و دستکش بزنید و جعبه مقوایی بگذارید [۵]. کادر «اسپری آتش می‌گیرد» را پیش از شروع بخوانید.
2. قوطی را طبق برچسب مخلوط کنید.
3. از فاصله 15 تا 20 cm پاشش را بیرون قطعه شروع کنید. با حرکت کوتاه و سریع از روی آن بگذرید و بیرون قطعه تمام کنید [۵][۲].
4. قطعه را بچرخانید و لایه نازک را کامل کنید.
5. لایه اول را بازبینی کنید و اگر لازم است نرم سنباده بزنید [۲].
6. لایه دوم را بزنید.
7. قوطی را وارونه کنید و بپاشید تا فقط گاز بیرون بیاید. این کار نازل را باز نگه می‌دارد [۵].
8. **کار تمام است وقتی** رنگ یکدست است و جزئیات هنوز تیز است. دست‌کم چند ساعت یا یک شب صبر کنید. آرمی پینتر می‌گوید سشوار روی کمترین گرما کار را تند می‌کند [۵]. سشوار وسیله برقی با المنت داغ است و بخار اسپری آتش می‌گیرد؛ پس برداشت ما این است: آن را فقط وقتی به کار ببرید که بخار رفته است، و قطعه را برای آن به جایی دور از محل پاشش ببرید. گیمز ورکشاپ می‌گوید پس از خشک شدن پوشش و چسبندگی را بازبینی کنید [۱۲].
9. **اگر زبر یا بی‌جزئیات شد:** جدول خطاها را ببینید.

> ⚠️ **اسپری آتش می‌گیرد و در هوا می‌ماند**
>
> - گاز قوطی معمولاً ایزوبوتان و پروپان است و بسیار آتش‌گیر است [۱۹]. قوطی را دور از شعله و مانند رنگ آتش‌گیر نگه دارید [۲۰].
> - مؤسسه اسمیتسونین برای یک قوطی اسپری کابین لازم نمی‌داند، اما می‌گوید فضا باید خوب تهویه شود [۲۰].
> - غبار ریز ممکن است چند ساعت در هوا بماند [۲۱].
> - اگر آستر به چشم رفت، فوری با آب فراوان بشویید و به پزشک مراجعه کنید [۲۲]. برگه داده ایمنی محصول را همراه ببرید.
> - ماسک ذره‌ای مثل `N95` جلوی بخار و گاز را نمی‌گیرد [۲۳][۲۴]. دانشگاه یوتا برای استفاده گاه‌به‌گاه از اسپری ثابت‌کننده در هوای باز، ماسک تأییدشده را می‌گوید. این ماسک کارتریج بخار آلی و فیلتر گرد و غبار دارد. اگر تهویه کافی نیست، هنگام پاشیدن حفاظت تنفسی لازم است [۱۹].
> - راهنمای یک فضای دانشگاهی می‌گوید فیلتر کابین، پاشش را می‌گیرد. اما همه بخار را از منطقه تنفس حذف نمی‌کند [۲۵].
> - پاشیدن رنگ دوجزئی ایزوسیانات‌دار، طبق راهنمای بریتانیا، تجهیزات تنفسی هوارسان می‌خواهد [۲۶]. برداشت ما این است که چنین کاری در کارگاه خانگی شدنی نیست. برگه داده ایمنی را بخوانید.

## آستر قلمی و بطری

آرمی پینتر برای هوای بد، آستر قلمی را پیشنهاد می‌کند [۵]. لایه‌ها باید نازک بمانند. مستر هابی می‌گوید سورفیسرهای بطری را می‌توان با قلم یا ایربراش زد. رقت استاندارد آن 1 تا 2 بخش تینر برای 1 بخش رنگ است [۷].

> ⚠️ **سورفیسر بطری را کار حلالی بدانید**
>
> صفحه پرسش‌وپاسخ مستر هابی نام تینر و نوع پایه سورفیسر بطری را نمی‌گوید [۷]. پس تا برچسب و برگه داده ایمنی همان بطری خلافش را نگفته‌اند، آن را مثل رنگ حلالی به کار ببرید: پنجره باز یا هود، دور از شعله و جرقه، دستکش، و ماسک نیم‌صورت با کارتریج بخار آلی و فیلتر ذره (فصل 2 و 21). ماسک گرد مثل `N95` جلوی بخار حلال را نمی‌گیرد. نسبت 1 تا 2 به 1 سازنده هم نمی‌گوید برای قلم است یا ایربراش. برای ایربراش، کادرهای ایمنی فصل ۲۱ را هم بخوانید.

### آستر با قلم

- **زمان:** چند دقیقه؛ بین لایه‌ها صبر تا خشک شدن
- **لازم:** آستر قلمی یا بطری، قلم نرم، پالت، آب یا تینر سازنده

1. آستر را طبق دستور سازنده آماده کنید. رقت استاندارد مستر هابی 1 تا 2 بخش تینر برای 1 بخش رنگ است. سازنده نمی‌گوید این عدد برای قلم است یا ایربراش، پس روی تکه خراب بیازمایید [۷]. اگر آستر یا تینر حلالی است، کادر بالا را رعایت کنید.
2. لایه نازک بزنید و مراقب پر نشدن گودی‌ها باشید.
3. صبر کنید خشک شود.
4. لایه نازک دوم را بزنید.
5. **کار تمام است وقتی** سطح یکدست است و خط قلم پیدا نیست.
6. **اگر جزئیات پر شد:** لایه ضخیم بوده است. آستر زیاد جزئیات را می‌برد [۵].

### سورفیسر برای بافت لایه

سورفیسر آستری است که خراش ریز و بافت لایه را می‌پوشاند. عدد آن در مستر هابی بافت را نشان می‌دهد: 500 زبرترین و پرکننده‌ترین است و 1500 ریزترین [۸][۷]. پروسا هم آستر پرکننده را میان دورهای بتونه می‌پاشد تا برآمدگی و گودی پیدا شود [۱۸].

### پوشاندن خراش ریز با سورفیسر

- **زمان:** بسته به خشک شدن محصول؛ منبع عددی نمی‌دهد
- **لازم:** سورفیسر، تینر سازنده، قلم یا ایربراش، سنباده نرم، ماسک نیم‌صورت با کارتریج بخار آلی و فیلتر ذره (فصل 2 و 21)، دستکش
- **ایمنی:** کادر «سورفیسر بطری را کار حلالی بدانید» را بخوانید.

1. عدد را انتخاب کنید: خراش بزرگ‌تر 500، سطح نهایی 1000 تا 1500 [۸][۷].
2. سورفیسر بطری را 1 تا 2 بخش تینر برای 1 بخش رنگ رقیق کنید [۷].
3. لایه نازک بزنید. لایه ضخیم جزئیات را کم می‌کند [۵].
4. پس از خشک شدن، عیب را ببینید و با سنباده نرم اصلاح کنید [۲].
5. **کار تمام است وقتی** خط لایه زیر نور اریب پیدا نیست.
6. **اگر هنوز عیب هست:** فرم‌لبز می‌گوید سنباده بزنید و دوباره بپاشید [۲]. گودی بزرگ را با بتونه فصل ۱۶ پر کنید.

## آستر با ایربراش

کار با ایربراش را در فصل ۲۱ می‌بینید. این‌جا فقط عددهای آستر را می‌آوریم. هر عدد روش یک نویسنده است.

| محصول | روش چه کسی | عدد |
|---|---|---|
| سرفیس پرایمر 70.606 والیخو | روش اسکرچ‌مد | فشار کم 12 تا 15 `psi`، لایه سبک و یکدست؛ بسته به ماده چند لایه [۲۷] |
| سرفیس پرایمر 70.602 | روش خیرالدز | 2 لایه نازک [۲۸] |
| سرفیس پرایمر خاکستری 73.601 | روش آلبورنوز | بیش از 24 ساعت پخت برای بیشترین مقاومت [۲۹] |

برای فشار رسمی سرفیس پرایمر «داده معتبر پیدا نشد»، پس این عددها فقط از راهنماهای آموزشی‌اند. هر گستره رنگ والیخو عدد خودش را دارد؛ عدد یکی را برای دیگری به کار نبرید [۲۷][۳۰]. والیخو می‌گوید ایربراش را بلافاصله پس از آستر تمیز کنید [۳۱].

برگه داده ایمنی سرفیس پرایمر والیخو (2015، بازنگری 2017) آن را زیر قانون `CLP` اروپا خطرناک نمی‌شناسد. یک جزء آن محرک چشم است و محصول نقطه اشتعال بالای 60 °C دارد [۹]. این حکم فقط برای همین محصول است و به معنی تنفس بی‌خطر نیست. برای پاشیدن آن هم ماسک نیم‌صورت با کارتریج بخار آلی و فیلتر ذره (فصل 2 و 21) بزنید.

## سنباده زدن آستر

آستر را هم می‌توان سابید. راهنمای والیخو می‌گوید سرفیس پرایمر خیس یا خشک سنباده می‌خورد، پوسته نمی‌شود و گرد می‌سازد، پس ماسک گرد بزنید. پیش از آستر دوباره سطح را پاک کنید. این راهنما چوب 600 را برای درز و اسفنج سنباده را برای سطح منحنی به کار برده است [۳۱].

پروسا هم روی لایه پایه با P400، خیس یا خشک، سنباده می‌زند [۱۸].

## نور از بالا (زنیتال)

زنیتال روش زیرسازی نور است. آرمی پینتر آن را چنین شرح می‌دهد: همه فیگور را تیره آستر بزنید، بعد رنگ روشن را از بالا بپاشید [۶]. نور خورشید از بالا می‌تابد. پس جایی که رنگ روشن می‌گیرد، همان جایی است که نور می‌نشیند.

- **زاویه:** درست از بالا، یا تقریباً 45 درجه [۶].
- **رنگ:** سیاه و سفید رایج‌ترین است. خاکستری تیره با سفید مایل به کرم یا آسترهای رنگی هم کار می‌کند. فقط باید تضاد داشته باشند [۶].
- **ابزار:** ایربراش، اسپری قوطی یا قلم خشک [۶].
- **سود:** فرم فیگور را نشان می‌دهد، به رنگ‌های شفاف کمک می‌کند و جای نور را یاد می‌دهد. این سازنده می‌گوید زنیتال ابزار است، نه قانون [۶].

**زنیتال، روش آرمی پینتر**

- **اسپری یا ایربراش:** آستر تیره از همه طرف ← خشک شدن ← رنگ روشن از بالا ← عکس از نور و سایه
- **قلم خشک:** آستر تیره ← رنگ روشن روی برجستگی‌ها ← نگاه از بالا (ابزار را نام برده است؛ جزئیات قلم خشک در فصل ۲۰)

*شکل ۱۸-۲: عکس گرفتن را والیخو پیشنهاد می‌کند.*

### زنیتال با دو اسپری، روش آرمی پینتر

- **زمان:** چند دقیقه، به‌علاوه خشک شدن میان دو رنگ
- **لازم:** آستر سیاه، آستر یا رنگ سفید، قطعه روی دسته، ماسک نیم‌صورت با کارتریج بخار آلی و فیلتر ذره (فصل 2 و 21)، دستکش، جای پرهوا

1. همه قطعه را با آستر تیره بپوشانید و بگذارید خشک شود [۶].
2. قطعه را ثابت نگه دارید. رنگ روشن را از بالا، یا با زاویه حدود 45 درجه، کم و سبک بپاشید [۶].
3. از پهلو نپاشید [۶].
4. از قطعه عکس بگیرید. والیخو می‌گوید این عکس نقشه نور و سایه است [۱۶].
5. **کار تمام است وقتی** بالای شکل‌ها روشن و زیر آن‌ها هنوز تیره است.
6. **اگر همه سفید شد:** سفید زیاد سایه را پاک کرده است [۶]. منبع راه حلی نمی‌دهد. بازگشت به آستر تیره و پاشیدن کمتر «روش رایج، آزمایش‌نشده» است.

یک مثال منتشرشده: والیخو در یک راهنما آستر سیاه 70.602 را زده و نور ملایم را با `Game Air Cold Grey` 72.750 ساخته است [۳۲]. انتظار نداشته باشید زنیتال خودش کار تمام‌شده باشد [۶].

![شکل ۱۸-۳: فیگور با آستر سیاه و رنگ سفید پاشیده از بالا، بالای شانه‌ها و سر روشن و زیر چانه و چین لباس تیره.](/lesson-assets/t3-s18-primer/prompt/02-image-c18-a.png){.half}

## خطاها و راه حل

جدول زیر را از توضیح‌های آرمی پینتر درباره آستر رنگی خودش جمع کرده‌ایم [۵].

| خطا | علت | راه حل |
|---|---|---|
| ناصاف یا زبر | مخلوط بد یا لایه سنگین | بیشتر تکان دهید؛ لایه نازک |
| گم شدن جزئیات | آستر زیاد | لایه نازک‌تر؛ دست را حرکت دهید |
| زبری زیر 15 °C | بد خشک می‌شود | هوای گرم‌تر |
| پودری یا دانه‌دانه بالای 27 °C | خیلی زود خشک می‌شود | هوای خنک‌تر |
| چسبناک در رطوبت زیاد | خشک شدن کند | هوای خشک‌تر |
| خشک شدن تند در رطوبت کم | رطوبت کم | هوای مرطوب‌تر |
| پوسته شدن بعدی | خشک شدن یا چسبندگی ضعیف | کامل خشک کنید؛ سطح را آماده کنید |
| گرفتگی نازل | نازل باز نشده | پس از هر کار نازل را باز کنید |
| هوای بد | | آستر قلمی یا کابین تهویه‌دار |

> 🎯 **خودت امتحان کن: فاصله اسپری**
>
> **لازم دارید**
> سه تکه چاپ خراب با جزئیات ریز (مثلاً حروف برجسته یا خط لایه پیدا)، قوطی آستر، خط‌کش، ماسک نیم‌صورت با کارتریج بخار آلی و فیلتر ذره (فصل 2 و 21)، دستکش، جای تهویه‌دار.
>
> **انجام دهید**
> 1. تکه اول را از فاصله 10 cm با یک رفت‌وبرگشت بپاشید.
> 2. تکه دوم را از فاصله 20 cm بپاشید. این عدد در بازه سازنده‌هاست [۵][۱۸].
> 3. تکه سوم را از فاصله 40 cm بپاشید.
> 4. بگذارید خشک شوند و با نوک انگشت لمس کنید و زیر نور اریب ببینید.
> 5. برای هر تکه سه چیز را بنویسید: سطح هنگام پاشش براق و خیس شد یا رنگ جمع شد؟ پس از خشک شدن زیر انگشت زبر و دانه‌دانه است؟ جزئیات ریز هنوز تیز است؟
>
> **چه می‌بینید و چرا؟**
> 10 و 40 cm بیرون از بازه سازنده‌هاست و منبعی نتیجه آن‌ها را نمی‌گوید. پس سه تکه را با این معیارها مقایسه کنید. براقی خیس یا جمع شدن رنگ یعنی خیلی نزدیک؛ لایه سنگین جزئیات را می‌برد و سطح ناصاف می‌سازد [۵]. سطح زبر و دانه‌دانه یعنی خیلی دور؛ قطره‌ها پیش از رسیدن خشک شده‌اند. این تعبیر برداشت ماست و با گفته آرمی پینتر درباره رنگ «پودری و دانه‌دانه» در هوای گرم جور است [۵]. سطح مات و یکدست با جزئیات تیز یعنی فاصله خوب. فاصله خوب را برای قوطی خودتان بنویسید.

> 🎯 **خودت امتحان کن: زنیتال روی چاپ خراب**
>
> **لازم دارید**
> یک فیگور یا تندیس خراب با برجستگی کافی، آستر سیاه، رنگ یا آستر سفید، گوشی برای عکس، ماسک نیم‌صورت با کارتریج بخار آلی و فیلتر ذره (فصل 2 و 21)، دستکش، جای پرهوا.
>
> **انجام دهید**
> 1. فیگور را کامل سیاه کنید و بگذارید خشک شود.
> 2. فیگور را بچرخانید تا رو به نور ببینید و عکس بگیرید.
> 3. از بالا سفید را خیلی کم بپاشید [۶].
> 4. دوباره عکس بگیرید.
> 5. نیمی از فیگور را با یک قلم نرم و کمی سفید، به روش قلم خشک، روی برجستگی‌ها امتحان کنید.
>
> **چه می‌بینید و چرا؟**
> در عکس دوم فرم صورت و چین لباس بهتر پیداست. زنیتال فرم را نشان می‌دهد و جای نور را یاد می‌دهد [۶]. اگر چیزی نمی‌بینید، احتمالاً سفید زیاد بوده است و سایه‌ها رفته‌اند [۶]. این عکس را کنار میز رنگ بگذارید. والیخو همین را نقشه نور می‌نامد [۱۶].

## چک‌لیست فصل

☐ قطعه شسته و کامل خشک شده است.
☐ قطعه روی دسته یا چوب نصب شده است و دست به سطح نمی‌خورد.
☐ دما و رطوبت را با برچسب قوطی سنجیده‌ام.
☐ اسپری را با حرکت کوتاه و بیرون از لبه قطعه شروع کرده‌ام.
☐ لایه‌ها نازک است و جزئیات تیز مانده است.
☐ تهویه، ماسک و دستکش برقرار است و قوطی دور از شعله است.
☐ نازل قوطی پس از کار باز شده است.

## منابع

</div>

1. Formlabs. 3D printing post-processing FAQs. [formlabs.com](https://formlabs.com/support/3d-printing-post-processing-faqs/)
2. Formlabs. Preparing prints for painting. [formlabs.com](https://formlabs.com/support/Priming-Prints/)
3. Golden Artist Colors, Just Paint. Hand-Painting 3D Prints with Acrylics (summary page). [goldenartistcolors.com](https://goldenartistcolors.com/inspiration/justpaint/hand-painting-3d-prints-with-acrylics)
4. Golden Artist Colors, Just Paint. Acrylics on Non-Porous Substrates. [goldenartistcolors.com](https://goldenartistcolors.com/inspiration/justpaint/acrylics-on-non-porous-substrates)
5. The Army Painter. How to use: Colour Primers. [thearmypainter.com](https://thearmypainter.com/blogs/explore/using-colour-primers)
6. The Army Painter. What Is Zenithal?. 2026. [thearmypainter.com](https://thearmypainter.com/blogs/explore/what-is-zenithal-miniature-painting)
7. GSI Creos. Frequently asked questions. [mr-hobby.com](https://www.mr-hobby.com/en/qa)
8. GSI Creos. Surfacer / primer product list. [mr-hobby.com](https://www.mr-hobby.com/en/products/category/9)
9. Vallejo. Surface Primer SDS. 2017. [acrylicosvallejo.com](https://acrylicosvallejo.com/wp-content/uploads/2020/02/SDS-Surface-Primer-2019.pdf)
10. Tamiya. Tamiya Color Lacquer Paint LP-1 Black 82101. [tamiya.com](https://www.tamiya.com/english/products/82101/index.html)
11. Tamiya. Tamiya Color Enamel Paint X-1 Black 80001. [tamiya.com](https://www.tamiya.com/english/products/80001/index.html)
12. Games Workshop. A Guide to Building Resin Model Kits. 2024. [assets.warhammer-community.com](https://assets.warhammer-community.com/aguidetobuildingresinmodels_eng_24.09-tydimcwxj6.pdf)
13. Tamiya. Fine Surface Primer L White 87044. [tamiya.com](https://www.tamiya.com/english/products/87044/index.html)
14. Games Workshop. Highlights, Basing, and Eyes. 2023. [warhammer-community.com](https://www.warhammer-community.com/en-gb/articles/nJFh2M9g/highlights-basing-and-eyes-the-warhammer-painting-team-answer-your-hobby-questions/)
15. The Army Painter. Speedpaint 101. 2025. [thearmypainter.com](https://thearmypainter.com/blogs/explore/paint-like-a-pro-speedpaint-101)
16. Gómez, J., Vallejo. How to paint skin using Game Color and Xpress Color. 2023. [acrylicosvallejo.com](https://acrylicosvallejo.com/wp-content/uploads/2023/04/vallejo-stepbystep-how-to-paint-skin-using-the-new-game-color-and-xpress-color-paints-EN.pdf)
17. Royo, C., Vallejo. Painting Henry V at the Battle of Agincourt. [acrylicosvallejo.com](https://acrylicosvallejo.com/wp-content/uploads/2023/04/vallejo-stepbystep-painting-henry-V-at-the-battle-of-agincourt-EN.pdf)
18. Schwarz, D., Prusa Research. Postprocessing of 3D prints step-by-step. 2018. [blog.prusa3d.com](https://blog.prusa3d.com/postprocessing-of-3d-prints-step-by-step_29270/)
19. University of Utah EHS. Chemical Safety in the Arts. [ehs.utah.edu](https://www.ehs.utah.edu/guidelines/chemical-safety-in-the-arts/)
20. Smithsonian Institution OSHEM. Safety manual, Chapter 21: Paint and Spray Finish Operations (current as of Nov 2009). 2009. [si.edu](https://www.si.edu/sites/default/files/unit/oshem/ch_21_paint_and_spray_operations.pdf)
21. Ouimet, T. (hosted UNCSA). Safety Guide for Art Studios. [uncsa.edu](https://www.uncsa.edu/mysa-docs/art-studio-safety.pdf)
22. NIOSH. Pocket Guide: First Aid Procedures for Chemical Hazards. [cdc.gov](https://www.cdc.gov/niosh/npg/firstaid.html)
23. NIOSH. A Guide to Air-Purifying Respirators. 2018. [cdc.gov](https://www.cdc.gov/niosh/docs/2018-176/pdfs/2018-176.pdf)
24. NIOSH. N95 Day 2017. 2017. [cdc.gov](https://www.cdc.gov/niosh/bulletin/2017/n95-day.html)
25. Auburn University Libraries. Spray Booth, I&RC MakerSpace guide. [libguides.auburn.edu](https://libguides.auburn.edu/c.php?g=1060738&p=11476865)
26. HSE. Guidance on working with 2-pack isocyanate paints. [hse.gov.uk](https://www.hse.gov.uk/mvr/bodyshop/isocyanates.htm)
27. Scratchmod, Vallejo. Old weathered wood. [acrylicosvallejo.com](https://acrylicosvallejo.com/wp-content/uploads/2020/06/vallejo-stepbystep-old-weathered-wood-EN.pdf)
28. Giráldez, Á., Vallejo. Painting a bear. [acrylicosvallejo.com](https://acrylicosvallejo.com/wp-content/uploads/2020/05/vallejo-stepbystep-painting-a-bear-EN.pdf)
29. Albornoz, P., Vallejo. Painting wood with Wash and Fuel Stains. [acrylicosvallejo.com](https://acrylicosvallejo.com/wp-content/uploads/2021/10/vallejo-stepbystep-painting-wood-with-wash-and-fuel-stains-EN.pdf)
30. Vallejo. Premium Color leaflet CC081 Rev08. [acrylicosvallejo.com](https://acrylicosvallejo.com/wp-content/uploads/2021/09/CC081-Premium_Color-Rev08-baja.pdf)
31. Cabrero, C., Vallejo. Sanding primed surfaces. 2021. [acrylicosvallejo.com](https://acrylicosvallejo.com/wp-content/uploads/2021/06/vallejo-stepbystep-sanding-primed-surfaces-EN.pdf)
32. Gómez, J., Vallejo. How to paint Ork and Goblin skins. 2022. [acrylicosvallejo.com](https://acrylicosvallejo.com/wp-content/uploads/2022/05/vallejo-stepbystep-how-to-paint-ork-and-goblin-skins-EN.pdf)
33. Golden Artist Colors, Just Paint. Hand-Painting 3D Prints with Acrylics (full article; the page no longer opens, read only as search excerpts). [justpaint.org](https://justpaint.org/hand-painting-3d-prints-with-acrylics/)

<div dir="rtl">

## جوابِ تمرین‌ها

**فاصله اسپری:** تکه 10 cm معمولاً هنگام پاشش براق و خیس می‌شود، رنگ در گودی‌ها جمع می‌شود و جزئیات ریز پر می‌شود: یعنی خیلی نزدیک. تکه 40 cm معمولاً زبر و دانه‌دانه است و رنگ کم‌پوشش است: یعنی خیلی دور. تکه 20 cm باید مات و یکدست باشد و جزئیات ریز تیز بماند. قبولی: فاصله‌ای که هیچ‌کدام از دو عیب را ندارد، فاصله خوب قوطی شماست. اگر تکه 20 cm هم براق یا زبر شد، فاصله را 5 cm جابه‌جا کنید و دوباره بیازمایید.

**زنیتال روی چاپ خراب:** در عکس دوم بالای سر، شانه‌ها و چین‌های رو به بالا روشن‌اند و زیر چانه و گودی‌ها تیره مانده‌اند. دنبال این بگرد: مرز نرم میان روشن و تیره، و تیرگی هنوز در زیر شکل‌ها. اگر همه فیگور سفید شد، سفید زیاد بوده یا از پهلو پاشیده‌اید. در نیمه‌ای که با قلم خشک کار کردید، فقط لبه‌ها روشن‌اند و گذار تندتر است.

## در فصل بعد

فصل بعد «شناخت رنگ و ابزار» است. پیش از قلم زدن باید بدانید رنگ چگونه کار می‌کند.

</div>

---
Source: https://yaadestan.com/courses/figur/lessons/t3/s18-primer (یادستان, Yaadestan)
