# فصل ۱۱ — پروژه ترم: چراغ راهنمایی هوشمند — ساخت

<div dir="rtl">

# فصل ۱۱ — پروژه ترم: چراغ راهنمایی هوشمند — ساخت

## در این فصل چه می‌سازی

روز بزرگ رسید. ده فصل است داری قطعه جمع می‌کنی — مدار، LED، متغیر، حلقه، دکمه، منطق، صدا — و در این فصل همه را یک‌جا خرج می‌کنی: **پروژهٔ ترم**. یک چراغ راهنمایی هوشمند واقعی می‌سازی: سه چراغ که سبز و زرد و قرمز را می‌چرخانند، یک دکمهٔ عابر پیاده که فشارش «ثبت» می‌شود، و یک بوق عبور که در چراغ قرمزِ ماشین‌ها به عابر می‌گوید حالا رد شو.

چراغ راهنمایی را دست‌کم نگیر؛ با چشم مهندسی، آن جعبهٔ سه‌چراغهٔ سر تقاطع یک ربات تمام‌عیار است: دکمهٔ عابر را **حس می‌کند** (Sense)، تصمیم می‌گیرد کِی چراغ عوض شود و آیا عابری منتظر است (Think)، و چراغ‌ها و بوق را فرمان می‌دهد (Act). همان چرخهٔ فصل ۱ — این بار ساختهٔ خودِ تو. مدار کامل پروژه این است:

![نقشهٔ کامل مدار پروژه از بالا: سه LED قرمز و زرد و سبز مثل چراغ راهنمایی عمودی چیده شده‌اند و هر کدام از GPIO25 و GPIO26 و GPIO27 با مقاومت ۲۲۰ اهم تغذیه می‌شوند؛ دکمهٔ عابر به GPIO32 و Buzzer به GPIO4 وصل است و یک سیمِ پررنگ، GND برد را به ریل آبی مشترک همهٔ قطعه‌ها می‌رساند](/lesson-assets/t1-s11-term-project-build/prompt/03-image-full-wiring.png)

آخر این فصل می‌توانی:

- چرخهٔ کامل سبز ← زرد ← قرمز را با سه LED و `while True` بسازی و اجرا کنی.
- توضیح بدهی چرا `time.sleep` بلند دکمه را «کر» می‌کند و راه‌حل چرت‌های کوتاه — که اسمش polling است — را پیاده کنی.
- با متغیر `request` درخواست عابر را ثبت کنی و در فاز قرمز، بوق عبور و زمان طولانی‌تر بدهی.
- باگ کلاسیک «دو چراغ هم‌زمان روشن» را بشناسی و با یک قانون طلایی رفعش کنی.
- مثل مهندس‌های واقعی بسازی: کوچک بساز، تست کن، اضافه کن.

## قبل از شروع: چک‌لیست پیش‌نیاز

خبر مهم این فصل: **هیچ مفهوم کاملاً جدیدی در راه نیست.** هر چه می‌سازیم از فصل‌های قبل می‌آید — برای همین این چک‌لیست از همیشه مهم‌تر است:

- **از فصل ۵:** `machine.Pin` خروجی، `value(1)` و `value(0)` و `time.sleep`.
- **از فصل ۷:** `while True` و `for i in range(n)` و تورفتگی.
- **از فصل ۸:** دکمه با pull-up داخلی — فشرده یعنی `0` — و `if/else` و `==`.
- **از فصل ۹:** ایدهٔ متغیر وضعیت: متغیری که چیزی را برای بعداً «یادداشت» می‌کند.
- **از فصل ۱۰:** Buzzer و زوج `freq` و `duty`.

لوازم این فصل:

| قطعه / ابزار | تعداد | جایگزین |
|---|---|---|
| برد ESP32 DevKit + کابل USB دیتا | ۱ | — |
| Breadboard | ۱ | — |
| LED قرمز، زرد و سبز | ۳ | هر سه یک رنگ هم کار می‌کند؛ جای هر کدام را با برچسب مشخص کن |
| مقاومت ۲۲۰ اهم | ۳ | ۳۳۰ اهم هم قبول است |
| دکمهٔ فشاری | ۱ | دو سیم که با دست به هم می‌زنی (موقتی) |
| Buzzer پسیو | ۱ | همان فصل ۱۰ |
| سیم جامپر | حدود ۱۰ | سیم تلفنی تک‌رشته |

> 🧪 **آزمایشگاه:** هر دو نسخهٔ کد این پروژه در آزمایشگاه آماده است — آنجا ببینشان و کپی کن تا مرحله‌به‌مرحلهٔ ساخت را همراه کتاب جلو بروی. [مدار را همین‌جا امتحان کن](/lab).

## ۱. مهندس‌ها اول نقشه می‌کشند

قانون بزرگ امروز: مهندس واقعی اول نقشه می‌کشد، بعد سیم می‌زند. دفترچهٔ مهندسی‌ات را بیاور و رفتار دستگاه را — قبل از حتی یک خط کد — روی کاغذ بنویس:

1. **حالت عادی** را در یک خط بنویس: سبز روشن (ماشین‌ها رد می‌شوند)، بعد زرد کوتاه (آماده باش)، بعد قرمز (توقف) — و دوباره سبز؛ یک چرخهٔ بی‌پایان.
2. چرخه را با فلش بکش: سبز ← زرد ← قرمز ← برگشت به سبز.
3. **حالت عابر** را در دو خط بنویس: عابر هر لحظه‌ای ممکن است دکمه را بزند — وسط سبز، وسط زرد، فرقی ندارد. درخواستش باید ثبت شود؛ در اولین قرمزِ ماشین‌ها بوق عبور پخش شود و قرمز کمی طولانی‌تر بماند تا عابر با خیال راحت رد شود؛ بعد درخواست پاک شود تا چرخهٔ عادی ادامه پیدا کند.

![صفحهٔ دفترچهٔ مهندسی با نقشهٔ دست‌کشیدهٔ چرخه: سه دایرهٔ سبز و زرد و قرمز که با فلش به هم و دوباره به سبز برمی‌گردند، و یک شاخهٔ کناری که دکمهٔ عابر را با فلش خط‌چین به دایرهٔ قرمز و آیکون بوق می‌رساند](/lesson-assets/t1-s11-term-project-build/prompt/02-image-engineering-plan.png)

همین چند خط، کل مغز پروژه است. نقشهٔ راه ساخت هم فقط سه کلمه است: **کوچک بساز، تست کن، اضافه کن.** اول فقط چرخهٔ چراغ‌ها را می‌سازیم (نسخهٔ ۱) و تستش می‌کنیم؛ بعد دکمه و بوق را اضافه می‌کنیم (نسخهٔ ۲). هیچ مهندسی همه‌چیز را یک‌جا نمی‌سازد.

## چالش: چرا اول نسخهٔ ساده؟

چرا نسخهٔ ۱ را بدون دکمه و بوق می‌سازیم و تست می‌کنیم، بعد سراغ بقیه می‌رویم؟ جواب خودت را بگو، بعد باز کن.

---

**جواب:** چون وقتی همه‌چیز را یک‌جا بسازی و کار نکند، نمی‌دانی مشکل از کدام قطعه است. ولی وقتی یک نسخهٔ سادهٔ تست‌شده داری و فقط یک چیز جدید اضافه می‌کنی، اگر خراب شد تقریباً مطمئنی مقصر همان قطعهٔ تازه است.

## ۲. سیم‌کشی: بزرگ‌ترین مدار تو تا امروز

> ⚠️ **مواظب باش:** قانون همیشگی — اول کابل USB را جدا کن، بعد سیم‌کشی.

این بزرگ‌ترین مداری است که تا حالا بسته‌ای، ولی یک راز دلگرم‌کننده دارد: تک‌تک قطعاتش را قبلاً بسته‌ای. قدم‌به‌قدم:

1. یک سیم از GND برد به ریل آبی Breadboard ببر — این ریل «منفیِ مشترک» همهٔ قطعه‌هاست و مهم‌ترین سیم کل مدار است.
2. سه LED را عمودی و به ترتیب واقعی چراغ راهنمایی بچین: قرمز بالا، زرد وسط، سبز پایین.
3. هر LED را مثل فصل ۵ وصل کن — قرمز از GPIO25، زرد از GPIO26، سبز از GPIO27: از پایهٔ برد به مقاومت ۲۲۰ اهم، از مقاومت به پایهٔ بلند LED، و پایهٔ کوتاه به ریل GND.
4. دکمه را مثل فصل ۸ ببند: یک پایه به GPIO32، پایهٔ دیگر به ریل GND.
5. Buzzer را مثل فصل ۱۰ ببند: پایهٔ مثبت به GPIO4، پایهٔ دیگر به ریل GND.
6. همه‌چیز را با جدول زیر چک کن، بعد کابل USB را وصل کن.

</div>

| Part | ESP32 pin | Connection path |
|---|---|---|
| Red LED | GPIO 25 | GPIO 25 -> 220 ohm resistor -> LED anode (long leg); cathode (short leg) -> GND rail |
| Yellow LED | GPIO 26 | GPIO 26 -> 220 ohm resistor -> LED anode; cathode -> GND rail |
| Green LED | GPIO 27 | GPIO 27 -> 220 ohm resistor -> LED anode; cathode -> GND rail |
| Pedestrian button | GPIO 32 | one leg -> GPIO 32; other leg -> GND rail (internal pull-up, pressed = 0) |
| Passive buzzer | GPIO 4 | + leg -> GPIO 4; - leg -> GND rail |
| GND rail | GND | one wire from ESP32 GND -> breadboard GND rail (shared by everything) |

<div dir="rtl">

✅ **چک کن:** بعد از وصل کابل باید همه‌چیز خاموش و ساکت باشد — قطعه‌ها منتظر برنامه‌اند. اگر LEDای همین حالا روشن است، سیمش به پایهٔ اشتباهی رفته؛ با جدول دوباره چک کن.

> 🔧 **اگر کار نکرد:** اگر وسط پروژه دیدی «هیچ‌چیز کار نمی‌کند — نه LED، نه بوق»، قبل از هر چیز سیم GND مشترک را چک کن: یک سر به GND برد، یک سر به ریل آبی، و پایهٔ منفی همهٔ قطعه‌ها به همان ریل. اگر این یک سیم نباشد یا قطعه‌ای به ریل دیگری رفته باشد، مدارِ آن قطعه اصلاً بسته نمی‌شود.

## ۳. نسخهٔ ۱: چرخهٔ چراغ‌ها

فایل جدید در Thonny: `traffic_light_v1.py`. برنامهٔ نسخهٔ ۱ سه **فاز** دارد — سبز، زرد، قرمز — که داخل `while True` تا ابد می‌چرخند. و یک قانون طلایی که کل این پروژه رویش سوار است: **هر فاز، اول چراغِ فاز قبلی را خاموش می‌کند، بعد چراغ خودش را روشن.** کد کامل (فایل `traffic_light_v1.py`):

</div>

```python
# traffic_light_v1.py - jalase 11
# cheragh rahnamaei - version 1: charkhe-ye sade
# sabz -> zard -> ghermez -> dobare sabz
# ghermez: GPIO 25 / zard: GPIO 26 / sabz: GPIO 27
# har GPIO -> 220 ohm -> LED anode, cathode -> GND

import machine
import time

red = machine.Pin(25, machine.Pin.OUT)
yellow = machine.Pin(26, machine.Pin.OUT)
green = machine.Pin(27, machine.Pin.OUT)

while True:
    # ---------- FAZ 1: sabz ----------
    red.value(0)       # cheragh e faz e ghabl khamoosh
    yellow.value(0)
    green.value(1)
    time.sleep(6)

    # ---------- FAZ 2: zard ----------
    green.value(0)     # cheragh e faz e ghabl khamoosh
    yellow.value(1)
    time.sleep(2)

    # ---------- FAZ 3: ghermez ----------
    yellow.value(0)    # cheragh e faz e ghabl khamoosh
    red.value(1)
    time.sleep(6)
```

<div dir="rtl">

به ساختارش دقت کن: سه فاز، هر کدام با کامنت جدا شده، و فاز سبز حتی قرمزِ دورِ قبل را هم خاموش می‌کند. این قانون را نگه دار — بخش ۶ می‌بینیم اگر رعایتش نکنی چه می‌شود.

Run بزن.

✅ **چک کن:** سبز شش ثانیه، زرد دو ثانیه، قرمز شش ثانیه — و دوباره سبز. یک چراغ راهنمایی واقعی روی میز توست! نسخهٔ ۱ تست شد؛ طبق نقشه برو سراغ قطعهٔ بعدی.

> 🔧 **اگر کار نکرد:** ترتیب چراغ‌ها عجیب است — مثلاً سبز یکهو قرمز می‌شود؟ ترتیب فازها در حلقه جابه‌جا نوشته شده؛ با نقشهٔ دفترچه‌ات مقایسه کن: سبز، بعد زرد، بعد قرمز. یکی از چراغ‌ها هیچ‌وقت روشن نمی‌شود؟ شمارهٔ پایه در کد را با سیمِ همان LED مقایسه کن و مقاومت و جهت پایه‌هایش را چک کن — بقیهٔ مدار که کار می‌کند، یعنی مشکل فقط در همان ردیف است.

## ۴. لحظهٔ کشف: دکمه‌ای که شنیده نمی‌شود

خب، دکمهٔ عابر را که از فصل ۸ بلدیم — `if button.value() == 0:` — می‌گذاریم داخل حلقه و تمام. نه؟ صبر کن؛ اول یک آزمایش:

1. برنامهٔ نسخهٔ ۱ را اجرا کن و بگذار بچرخد.
2. وسط فاز سبز، دکمه را فشار بده. محکم. چند بار!

هیچ اتفاقی نیفتاد — طبیعی است، هنوز کدی برای دکمه ننوشته‌ایم. ولی سؤال ترسناک اینجاست: حتی اگر آن `if` را ساده وسط حلقه می‌گذاشتیم، باز هم بیشترِ فشارها گم می‌شد! چرا؟ فکر کن... برنامهٔ ما بیشترِ عمرش کجاست؟ خوابیده! `time.sleep(6)` یعنی «شش ثانیه هیچ کاری نکن» — نه چراغ، نه دکمه، هیچ‌چیز. در تمام آن شش ثانیه برد خواب است و صدای دکمه را نمی‌شنود. دکمهٔ ما کر نیست — برنامهٔ ما خواب است.

راه‌حل به هیچ مفهوم جدیدی نیاز ندارد؛ فقط یک فکر تازه با ابزارهای قدیمی: به‌جای **یک خوابِ شش‌ثانیه‌ای**، **شصت چرتِ یک‌دهم‌ثانیه‌ای** بزن و بین هر دو چرت یک نگاه به دکمه بینداز. شصت ضربدر یک‌دهم همان شش ثانیه است — ولی حالا در هر ثانیه ده بار حواسمان به دکمه هست:

</div>

```python
for i in range(60):
    if button.value() == 0:
        request = 1
    time.sleep(0.1)
```

<div dir="rtl">

این تکنیک آن‌قدر مهم است که اسم دارد: به انگلیسی به آن polling می‌گویند — «چک‌کردن مکرر». اسمش را همین امروز یاد بگیر؛ ترم‌های بعد زیاد می‌بینیمش. مفهوم جدید؟ نه: `for` مال فصل ۷، `if` مال فصل ۸، `sleep` مال فصل ۵ — فقط چیدمانشان تازه است.

و آن `request` توی کد چیست؟ مغز نسخهٔ ۲ — بخش بعد.

## چالش: چرا sleep بلند دکمه را کر می‌کند؟

چرا `time.sleep(6)` فشار دکمه را گم می‌کند، ولی شصت چرتِ `0.1` ثانیه‌ای نمی‌کند؟

---

**جواب:** در `time.sleep(6)` برد شش ثانیهٔ کامل هیچ کاری نمی‌کند — اگر وسطش دکمه فشرده و رها شود، هیچ خطی از برنامه در حال چک‌کردن نیست و آن فشار برای همیشه گم می‌شود. با چرت‌های کوتاه، برد هر یک‌دهم ثانیه بیدار می‌شود و دکمه را نگاه می‌کند؛ هر فشاری حداکثر یک‌دهم ثانیه بعد دیده می‌شود.

## ۵. نسخهٔ ۲: متغیر request و بوق عابر

مغز نسخهٔ ۲ یک متغیر است به اسم `request` — دقیقاً همان «متغیر وضعیت» فصل ۹: صفر یعنی هیچ عابری منتظر نیست؛ یک یعنی یک نفر دکمه را زده و طلبکار است! نکتهٔ ظریف را ببین: دکمه شاید وسط سبز زده شود، ولی جوابش در فاز قرمز داده می‌شود. `request` همین «یادداشتِ به خود» است که بین فازها زنده می‌ماند:

![اینفوگرافیک مسیر request روی خط زمان سبز-زرد-قرمز: انگشتی وسط فاز سبز دکمه را می‌زند و یادداشتی با نوشتهٔ request = 1 ظاهر می‌شود؛ یادداشت از روی فاز زرد سفر می‌کند و در فاز قرمز به بوق و قرمزِ طولانی‌تر می‌رسد و در پایان با request = 0 پاک می‌شود](/lesson-assets/t1-s11-term-project-build/prompt/05-image-request-flag-diagram.png)

فایل جدید: `traffic_light_v2.py`. بالای فایل، همهٔ قطعه‌ها و متغیر:

</div>

```python
import machine
import time

red = machine.Pin(25, machine.Pin.OUT)
yellow = machine.Pin(26, machine.Pin.OUT)
green = machine.Pin(27, machine.Pin.OUT)
button = machine.Pin(32, machine.Pin.IN, machine.Pin.PULL_UP)
buzzer = machine.PWM(machine.Pin(4))
buzzer.duty(0)   # avval e kar: sokoot

request = 0      # 0 yani hich aber montazer nist
```

<div dir="rtl">

حالا فاز سبز را با چرت‌های کوتاه می‌نویسیم — و بگذار یک خرابکاری عمدی هم بکنیم تا با معروف‌ترین خطای شرط‌ها آشنا شوی. این را دقیقاً همین‌طور — غلط — تایپ کن:

</div>

```python
    for i in range(60):
        if button.value() = 0:
            request = 1
        time.sleep(0.1)
```

<div dir="rtl">

Run بزن:

</div>

```text
Traceback (most recent call last):
  File "<stdin>", line 18
SyntaxError: invalid syntax
```

<div dir="rtl">

`SyntaxError: invalid syntax` و یک شمارهٔ خط (در فایل تو شاید عدد دیگری باشد — همان خطِ شرط است). نگاه کن: `=` تکی نوشته‌ایم! فصل ۸ چه گفتیم؟ `=` یعنی «بگذار توی جعبه»، `==` یعنی «آیا مساوی است؟». برای سؤال‌پرسیدن دو تا مساوی لازم است: `== 0`. درستش کن و رد شو — این اشتباه از مهندس‌های حرفه‌ای هم سر می‌زند؛ فرقشان این است که پیام خطا را می‌خوانند و سه‌سوته پیدایش می‌کنند.

فاز زرد هم همین‌طور است، فقط با بیست چرت. و فاز قرمز، جای هوشمندیِ اصلی: اگر `request` یک بود، به‌جای قرمزِ عادی، هشت بوق عبور با همان `freq` و `duty` فصل ۱۰ — که هم راهنمای صوتی عابر است و هم قرمز را طولانی‌تر می‌کند — و بعد `request = 0` تا درخواست پاک شود؛ وگرنه قرمزِ عادی با چرت‌های کوتاه. برنامهٔ کامل (فایل `traffic_light_v2.py`):

</div>

```python
# traffic_light_v2.py - jalase 11
# cheragh rahnamaei - version 2 (kamel)
# + dokme-ye aber (GPIO32) + boogh e aber (GPIO4)
# be jaye yek khab e boland: chort-haye kootah + check e dokme (polling)
# ghermez: GPIO 25 / zard: GPIO 26 / sabz: GPIO 27
# dokme: yek paye be GPIO32, paye dige be GND (pull-up dakheli)
# buzzer passive: + be GPIO4 , - be GND

import machine
import time

red = machine.Pin(25, machine.Pin.OUT)
yellow = machine.Pin(26, machine.Pin.OUT)
green = machine.Pin(27, machine.Pin.OUT)
button = machine.Pin(32, machine.Pin.IN, machine.Pin.PULL_UP)
buzzer = machine.PWM(machine.Pin(4))
buzzer.duty(0)   # avval e kar: sokoot

request = 0      # 0 yani hich aber montazer nist

while True:
    # ---------- FAZ 1: sabz (6 sanie = 60 chort e 0.1 sanie) ----------
    red.value(0)       # cheragh e faz e ghabl khamoosh
    yellow.value(0)
    green.value(1)
    for i in range(60):
        if button.value() == 0:    # 0 yani dokme feshorde shode
            request = 1            # darkhast e aber sabt shod
        time.sleep(0.1)

    # ---------- FAZ 2: zard (2 sanie = 20 chort) ----------
    green.value(0)     # cheragh e faz e ghabl khamoosh
    yellow.value(1)
    for i in range(20):
        if button.value() == 0:
            request = 1
        time.sleep(0.1)

    # ---------- FAZ 3: ghermez ----------
    yellow.value(0)    # cheragh e faz e ghabl khamoosh
    red.value(1)
    if request == 1:
        # ghermez e boland-tar + 8 boogh baraye oboor e aber
        for i in range(8):
            buzzer.freq(880)
            buzzer.duty(512)   # boogh
            time.sleep(0.3)
            buzzer.duty(0)     # sokoot
            time.sleep(0.7)
        request = 0            # darkhast anjam shod
    else:
        # ghermez e adi (6 sanie) - dokme ra baz ham check mikonim
        for i in range(60):
            if button.value() == 0:
                request = 1
            time.sleep(0.1)
```

<div dir="rtl">

حالا مهم‌ترین درسِ تست: تست یعنی چند سناریو، نه یک بار اجرا. برنامه را Run کن و این سه سناریو را پشت سر هم بازی کن:

1. **سناریوی ۱ — بدون عابر:** به دکمه دست نزن و یک چرخهٔ کامل تماشا کن. باید سبز، زرد و قرمزِ عادیِ ساکت ببینی — مثل نسخهٔ ۱.
2. **سناریوی ۲ — عابر وسط سبز:** وسط فاز سبز دکمه را بزن. سبز ادامه می‌دهد (درست است! چراغ ماشین‌ها نباید همان لحظه قطع شود)، بعد زرد، و حالا در قرمز: هشت بوقِ عبور و قرمزِ طولانی.
3. **سناریوی ۳ — چرخهٔ بعد:** دیگر دکمه نزن. قرمز باید عادی و ساکت برگردد، چون `request` پاک شده بود.

✅ **چک کن:** هر سه سناریو درست بود؟ همین حالا جشن بگیر: **پروژهٔ ترمت کار می‌کند!** یک چراغ راهنمایی کامل با Sense و Think و Act — ساختهٔ خودت.

> 🔧 **اگر کار نکرد:** دکمه هیچ اثری ندارد و `request` انگار همیشه صفر است؟ برنامه را Stop کن و در Shell تایپ کن `button.value()` — رها باید `1` بدهد و فشرده `0`؛ اگر همیشه `1` است، دکمه به GPIO32 یا ریل GND درست وصل نیست. بوق بعد از فاز عابر ممتد ماند؟ در Shell بنویس `buzzer.duty(0)` (ترفند فصل ۱۰) و چک کن در حلقهٔ بوق، بعد از هر `duty(512)` یک `duty(0)` آمده باشد. دکمه گاهی کار می‌کند و گاهی «گم می‌شود»؟ جایی از کدت هنوز یک `sleep` بلند مانده — فاز به فاز بگرد؛ همهٔ خواب‌ها باید چرتِ `0.1` ثانیه‌ای با چکِ دکمه باشند. و `IndentationError` گرفتی؟ در `if`های تو در تو (داخل `for` داخل `while`) هر لایه دقیقاً یک پله تو می‌رود — خط خطادار را با خط‌های هم‌بلوکش هم‌ردیف کن.

## چالش: request دقیقاً چه‌کاره است؟

نقش متغیر `request` را در یک جمله بگو — و بگو چرا بعد از بوق‌ها باید `request = 0` بشود.

---

**جواب:** `request` یادداشتِ «یک عابر منتظر است» است که از لحظهٔ فشردن دکمه تا فاز قرمز زنده می‌ماند. و اگر بعد از بوق‌ها صفرش نکنیم، برنامه فکر می‌کند هنوز عابری منتظر است و هر چرخه — تا ابد — بوق عبور می‌زند.

## ۶. باگ مشهور را با چشم خودت ببین

قبل از بستن این فصل، بیا معروف‌ترین باگ این پروژه را عمداً بسازیم تا اگر روزی سراغت آمد، قیافه‌اش را بشناسی:

1. در فاز زرد، خطِ `green.value(0)` را موقتاً پاک کن.
2. Run بزن و به فاز زرد نگاه کن.

سبز و زرد **با هم** روشن‌اند! سرِ چهارراهِ واقعی این یعنی تصادف. چرا این‌طور شد؟ چون `value(1)` چراغ را روشن می‌کند و روشن **می‌ماند** تا کسی خاموشش کند. برنامه چیزی را یادش نمی‌رود — ما یادمان رفت خاموشش کنیم. حالا خط را برگردان و دوباره اجرا کن.

✅ **چک کن:** در هر لحظه فقط یک چراغ روشن است.

> 💡 **نکته:** قانون طلایی این پروژه را قاب کن: هر فاز، اول چراغ فاز قبلی را خاموش می‌کند، بعد چراغ خودش را روشن. هر وقت دو چراغ هم‌زمان دیدی، دنبال یک `value(0)` جاافتاده بگرد.

## واژه‌های تازه این فصل

| کلمه | تلفظ به حروف فارسی | یعنی چه |
|---|---|---|
| Project | پراجِکت | پروژه؛ ساختهٔ کامل با هدف مشخص — مثل چراغ راهنمایی این فصل |
| Pedestrian | پِدِستریَن | عابر پیاده |
| Request | ریکوئست | درخواست؛ متغیری که «عابر منتظر است» را یادداشت می‌کند |
| Cycle | سایکِل | چرخه؛ یک دور کامل سبز-زرد-قرمز |
| Polling | پولینگ | چک‌کردن مکرر یک ورودی با فاصله‌های کوتاه |
| Version | وِرژِن | نسخه؛ هر مرحلهٔ ساخت که جدا تست می‌شود |
| Bug | باگ | اشکال در برنامه؛ مثل دو چراغِ هم‌زمان روشن |

## تمرین‌ها

اول چک‌لیست پایان فصل: نسخهٔ ۱ با زمان‌بندی درست چرخیده؛ نسخهٔ ۲ هر سه سناریو را درست اجرا کرده؛ می‌توانی در یک جمله بگویی polling یعنی چه؛ و نقشهٔ چرخه و یادداشت نسخه‌ها در دفترچهٔ مهندسی‌ات ثبت شده. اگر هر چهار تا بله است، برو سراغ تمرین‌ها:

- **تمرین اجباری:** زمان‌بندی چراغت را واقعی‌تر کن: تعداد چرت‌های فاز سبز و قرمز را تغییر بده (مثلاً سبز هشت ثانیه، قرمز پنج ثانیه) و تعداد بوق‌های عابر را از ۸ به ۱۰ برسان. قبل از هر اجرا، روی کاغذ حساب کن هر فاز چند ثانیه می‌شود.
- **تمرین ستاره‌دار ⭐:** چراغ را به مدل بعضی کشورهای اروپایی ارتقا بده: قبل از سبز شدن، قرمز و زرد **با هم** یک ثانیه روشن باشند — یعنی یک فاز چهارم بین قرمز و سبز. راهنمایی: یک فاز جدید با `red.value(1)` و `yellow.value(1)` و ده چرتِ کوتاه؛ و یادت نرود اول فازِ سبز، هر دو را خاموش کنی!

## در فصل بعد

سیم‌ها را باز نکن! فصل بعد — آخرین فصل ترم — همین پروژه را ارتقا می‌دهی: یک قابلیت به انتخاب خودت، مستندسازی مثل مهندس‌ها، و ویدیوی «پروژهٔ من» برای نشان دادن ساخته‌ات به دنیا.

</div>

---
Source: https://yaadestan.com/courses/airo/lessons/t1/s11-term-project-build (یادستان, Yaadestan)
